(1991)22Ιουλίου,1991 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ.Δ/οτής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΛΤΔ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (ΑΡ. 1), Καθ'ων η Αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 557/87). Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Ηαπαλλοτρίωσηδεν αποτελεί δυσμε νή μεταχείριση αντίθετη προς το άρθρο 28 τον Συντάγματος προς τους ιδιοκτήτες των απαλλοτριωθέντων κτημάτων — Υποχρέωση εκλογής της ολιγότερο επαχθούς λύσης. Οι αιτητές προσέβαλαν την απαλλοτρίωση ακίνητης περιου- 5 σίας τους στο χωριά Γέρι με την παρούσα προσφυγή ισχυριζόμε νοι ότι δεν διεξήχθη η δέουσα έρευνα, ότι η απόφαση λήφθηκε κατάπαράβασητωνγενικών αρχώντηςχρηστής Διοίκησης καιτης αρχής της ισότητας του άρθρου28 του Συντάγματος όσον αφορά στους άλλους ιδιοκτήτες στην ίδιαπεριοχή. Πριν την έκδοση του 10 τελικού διατάγματοςαπαλλοτρίωσης οιαιτητέςείχανυποβάλει έν σταση η οποία μελετήθηκε τόσο από τον Έπαρχο Λευκωσίας όσο και από το Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Και οι δύο πρότειναν την απόρριψη της ένστασης και ανέφεραν ότι οι προτεινόμενες απότους αιτητέςλύσaς δεν ήταν ικανοποιη- J5 τικές. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι:
(1)Το Ανώτατο Δικαστήριο κατάτηνάσκησητηςαναθεωρητι κής του δικαιοδοσίας δεν επεμβαίνει στην κρίση της διοίκησης αν 20 ητελευταία άσκησε τηδιακριτικήτηςεξουσία ορθά.
(2)Από τα στοιχεία της υπόθεσης είναι φανερό ότι έγινε εκτε νής μελέτη, λήφθηκαν οι απόψειςτων σχετικών τμημάτων, μελετή θηκαν οι ενστάσεις και έγινε ηδέουσα έρευνα. ΗΔιοίκηση ερευνησε ανυπήρχανάλλακατάλληλα ακίνητακαι προτίμησε εκείνο του 25 2694 4 ΑΛΛ. Ετ.Γεν.ΚατασκευώνΑτό.ν.Δημοκρατίας(Αρ.1) οποίουηαπαλλοτρίωσηθα προξενούσεολιγότερο επαχθήστέρηση στον ιδιοκτήτησε σύγκριση με τη στέρηση που θα προκαλούσεη απαλλοτρίωσηεξίσουκατάλληλουακινήτουσεάλλον ιδιοκτήτη. 5
(3)Ο δυσμενής επηρεασμός μόνο ορισμένων κτημάτωναπό μία αναγκαστικήαπαλλοτρίωση ενώ άλλα τμήματα παραμένουν εντελώς ανεπηρέαστα δεν αποτελεί δυσμενή μεταχείρισηαντίθετη προςτο'Αρθρο28τουΣυντάγματος.
(4)Ηεπίδικηαπόφασηλήφθηκεορθάκαινόμιμακαιμέσαστα πλαίσιατηςδιακριτικήςεξουσίαςτωνκαθ'ωνη αίτηση. 10 Προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Danetriou&Others v.TheRepublic
(1988)3 C.LR. 91· Σεργίδης v. Δημοκρατίας
(1991)1 ΑΛΛ. 119. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον του διατάγματος απαλλοτρίωσης των κτημάτων των αιτητών στη Βιομηχανική ΖώνηΔαλιού - Γερίου. Μ. Τσαγγαρίδης γιχχ Τ.Παπαδόπουλο, για τους αιτητές. 20 JV.Χαραλάμπους, ΑνώτεροςΔικηγόροςτηςΔημοκρα τίας,γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. wit. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ. ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφα ση. Οι αιτητές είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και 25 ασχολούνται με εργοληπτικές εργασίες και είναι οι εγγε γραμμένοι ιδιοκτήτες των Τεμαχίων Αρ. 782 και 783, Φ/Σχ. XXX32.W.2, Μπλοκ "Κ" στο χωριό Γέρι, υπ' Αρ. εγγραφήςΚ6Ό8καιΚ609αντίστοιχα. Την 14/11/1985το Υπουργικό Συμβούλιο μετην Από30 φασή του αρ. 26.436 υιοθέτησε τις εισηγήσεις ειδικής Υπουργικής Επιτροπήςη οποίαείχεσυσταθεί γιατη μελέ2695 Δημητριάδης,Δ. Ετ.Γεν.ΚατασκευώνΔτ6.ν.Δημοκρατίας (Αρ.Ι)
(1991)τη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι διάφορες Βιομηχανικές Ζώνες. Για τη Βιομηχανική Ζώνη ΔαλιούΓερίου η απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου ήταν η απαλλοτρίωση της γης που καταλαμβάνει το εσωτερικό οδικόδίκτυοπουπρονοείται στο χωροταξικόσχέδιο που 5 ετοίμασε τοΤμήμαΠολεοδομίαςκαι Οικήσεως. Την 16£/1986 δημοσιεύτηκε στο Παράρτημα Τρίτο, Μέρος II της Επίσημης Εφημερίδαςτης Δημοκρατίας με αρ. 2142, ησχετική μετο πιοπάνωοδικό δίκτυο Γνωστο ποίησηΑπαλλοτρίωσης μεαριθμό605. 10 Με επιστολή του δικηγόρου τους προς τον Έπαρχο Λευκωσίας, ημερ.30/5/1986 μετηνοποίαζητούσαντημε τατόπιση του δρόμου που επηρέαζε τα κτήματα τους, οι αιτητέςυπέβαλανένστασηστηπροτεινόμενηαπαλλοτρίω ση. Ι5 Σαν αποτέλεσμα της ένστασης που υπέβαλανοι αιτητές ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών ζήτησε τις απόψεις του Έπαρχου Λευκωσίας και του Δι ευθυντήΤμήματοςΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως. Με επιστολή του ημερ. 7/7/1986 ο Έπαρχος μεταξύ 20 άλλων αναφέρειταακόλουθα:'Τα κτήματατων ενισταμένων τέμνονται απόκύριο δρόμο50 ποδών. Οπροτεινόμενος δρόμοςέχεισχεδια σθείπριναπόπολλά χρόνιακαιαποσκοπείναπροσφέ ρει πρόσβασηκαιπροσπέλαση στη Βιομηχανική Zxbvt\. 25 Η εισήγησηγια μετατόπιση του δρόμου είναι ανεφάρ μοστη γιχχτί θα επιφέρει αναστάτωση σε ολόκληρο το οδικό δίκτυο της περιοχής και θαδημιουργήσει πολλά προβλήματα στην περιοχή. Η κατασκευή του δρόμου δημιουργεί δύο τμήματα ικανοποιητικού κατά τη 30 γνώμημου,εμβαδούπουμπορούννααξιοποιηθούνκαι να ικανοποιήσουντουςσκοπούςγιατουςοποίουςπρο ορίζεται νατααξιοποιήσει η ιδιοκτήτρια Εταιρεία. Τα κτήματα αυτά καλλιεργούνται επί τουπαρόντος με σι2696 4ΑΛΛ. Ex.Γεν. ΚατασκευώνΛτδ. ν.Δημοκρατίας(Αρ.Ι) Δημητριάδης,Δ. τηρά." Ο Διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσε ως μεεπιστολή του ημερ.2/8/1986επίσης εισηγήθηκε την απόρριψητης ένστασης των αιτητών. ΟΔιευθυντής στην 5 επιστολή τουλέγειταακόλουθα:"Πέραν των όσων αναφέρει ο Έπαρχος Λευκωσίας στην επιστολή του με αρ.24/86και ημερ. 1/7/86 επιθυ μώναπαρατηρήσωταακόλουθα: 10 15 20 Ο δρόμος δευτερεύουσας δημοσίας, που επηρεάζει τηνιδιοκτησία των ενισταμένων, συμβάλει στοδρόμο πρωταρχικής σημασίας, που έχει κατασκευαστεί μέχρι ταόρια της βιομηχανικής ζώνης. Όπως προαναφέρθη κε, ο δρόμος δευτερεύουσας σημασίας αποτελεί την σπονδυλική στήλητου όλου οδικού δικτύου καιπάνω σ'αυτόσυμβάλουν διάφοροιδρόμοι τοπικής σημασίας. Μετατόπιση του,όπως εισηγούνται οι ενιστάμενοι, θα αλλοίωνε καιυποβάθμιζεταγεωμετρικά χαρακτηριστι κά του, θα επηρέαζε ολότελα το τεμάχιο 565, Φ/Σχ. XXX.32.W2 καιη δημιουργία κάθετης συμβολής θα ήτανανέφικτη.Γιατους παραπάνω λόγους, η ένσταση πρέπεινααπορριφθεί." Στις 23/10/1986τοΥπουργικό Συμβούλιο αφούέλαβε υπόψητουτις ενστάσεις των ιδιοκτητών τωνεπηρεαζόμε νων τεμαχίων και τιςενστάσεις του Υπουργού Εσωτερι25 κώνόπως (α)απορρίψει τις ενστάσεις και(β) εγκρίνει σύμφωνα με το άρθρο6 των περί Αναγκαστικής Απαλλο τριώσεως Νόμων (Νόμος αρ. 15 του 1962 και25του 1983),την έκδοση του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης, ενέ κρινε τηνέκδοσητουσχετικού Διατάγματος Απαλλοτρίω30 σης των περιουσιών πουαναφέρονταιστη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης Δ.Π. 605, συμπεριλαμβανομένης και της περιουσίας τωναιτητών. Το σχετικό Διάταγμα Απαλλοτρίωσης δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερ.,7/11/ 2697 Δημητριάδης,Δ. Ετ. Γεν. ΚατασκευώνΛτδ. ν.Δημοκρατίας (Αρ.Ι)
(1991)1986, αρ.2186, ΠαράρτημαΤρίτο,Μέρος Η, Αρ. Γνωστο ποίησης
- Στις 7/4/87 οι αιτητές μεεπιστολή των δικηγόρωντους ζήτησαν να πληροφορηθούν περί της τύχης της ένστασης τους. Ο ΈπαρχοςΛευκωσίας με την επιστολή του ήμερο- 5 μηνίας 15/4/1987 πληροφόρησε τουςαιτητέςότι ηένσταση απορρίφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και ότι την 7/11/1986 δημοσιεύτηκε το σχετικό Διάταγμα Απαλλοτρίωσης. Ωςαποτέλεσμαοιαιτητέςκαταχώρησαντηνπροσφυγή αυτή με την οποία ισχυρίζονται ότι οι καθ'ων ηαίτηση παρέλειψαν να διεξάγουν τη δέουσα έρευνα, ενήργησαν κατά παράβαση των γενικών αρχών της χρηστής Διοίκη σης και άσκησαν πλημμελώς τη διακριτικήτους εξουσία, κατά παράβασητης αρχήςτης ισότητας πουδιαφυλάσσε ται με το άρθρο28 του Συντάγματοςόσον αφορά άλλους ιδιοκτήτες στην ίδια περιοχή των οποίων οι περιουσίες όχι μόνον παρέμεινανανεπηρέαστες, απότηνπροτεινόμε νη απαλλοτρίωση, αλλά οφελήθηκαν από τη δημιουργία τουδρόμου. Είναι ηθέσητων καθ' ων η αίτηση ότι ηεπίδικηαπό φασηλήφθηκε μετάαπόσοβαρήμελέτη απόόλατα αρμό δια Τμήματα,και ότι εξετάστηκε ηένσταση τωναιτητών, όπωςκαιηλύση πουπρότεινανγια μετατόπισητηςλωρί δαςπουεπρόκειτονααπαλλοτριωθείπροςτηνάκρητους 25 κτήματος τους. Είναι επίσης η θέσητων καθ'ων ηαίτηση ότι η εισήγησητων αιτητών για μετατόπιση της λωρίδας θααλλοίωνε καιθαυποβάθμιζεταγεωμετρικάχαρακτηρι στικάτουοδικούδικτύουκαιθαεπηρέαζεολότελα τοΤεμάχιο
- Σύμφωνα μετις γενικές αρχέςτουΔιοικητικού Δικαί ου το Λικαστήριο κατά την άσκηση της αναθεωρητικής του δικαιοδοσίαςδεν επεμβαίνει στη κρίση της διοίκησης αν ητελευταίαάσκησετηδιακριτικήτηςεξουσίαορθά. 2698 10 15 20 3 0 4ΑΑ.Δ. Ετ.Γεν.ΚατασκευώνΑτΑ.ν.Δημοκρατίας (Αρ.Ι) Δημητριάδης, Δ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν ενώπιον μου είναι φανερόν ότι η επίδικη απόφασηεκδόθηκε μετάαπό εκτενή μελέτη του θέματος, αφού λήφθηκαν οι απόψεις όλων των σχετικών Τμημάτων,αφού μελετήθηκαν όλες οι 5 ενστάσεις των επηρεαζόμενων τεμαχίων και κατόπιν διε ξαγωγήςτηςδέουσαςέρευνας. Στην προκειμένη περίπτωση η Διοίκηση ερεύνησε αν υπήρχανκαιάλλαεξίσου κατάλληλαακίνηταγιατηνικα νοποίηση του σκοπού της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης 10 καιπροτίμησε εκείνο του οποίουηαπαλλοτρίωσηθαπρο ξενούσε την ολιγότερη επαχθήστέρηση στον ιδιοκτήτη σε σύγκριση με τη στέρηση που θα προκαλούσε η απαλλο τρίωση εξίσου κατάλληλουακίνητουσε άλλον ιδιοκτήτη. Αναμφίβολα ως εκ των πραγμάτωνμια απαλλοτρίωση 15 επηρεάζει δυσμενώς μόνο ορισμένα κτήματα, ενώ άλλα τμήματα παραμένουν εντελώς ανεπηρέαστα. Αυτό όμως δεν αποτελεί δυσμενή μεταχείριση αντίθετη προς το Άρθρο 28 του Συντάγματος. Σχετικά αναφέρθηκαντα ακόλουθα από την Ολομέ20 λεία τουΔικαστηρίου στην υπόθεση LavrentiosDemetriou & Othersv. TheRepublic,
(1988)3C.L.R.91 στησελ. 98:- 25 30 "The first ground pressed on appeal revolved round thefindings of the Court that theinquiry held to ascertain hardship to the appellants and the exploration of alternative ways of implementing the acquisition was inadequate. Counsel laid stress on the decisions of the Supreme Court in Chrysochou Bros.v.Republic
(1966)3 C.L.R. 480 and Tikkinis and Othersv. ElectricityAutho rity of Cypurs
(1970)3 C.L.R. 291 establishing that in contemplating and effecting the acquisition of land, the expropriating authority is under duty to consider the hardship likely to befall individual owners and balance it by the exploration of alternative means of achieving the acquisition, if available, within the framework of the 2699 Δημητριάδης,Δ. Ετ. Γεν. ΚατασκευώνΛτδ. ν.Δημοκρατίας (Αρ.Ι)
(1991)plan. In the end it must appear that hardship was an unavoidable consequence of the implementation of the project." (Επίσης ίδε την απόφαση Σεργίδης ν.Δημοκρατίας
(1991)1ΑΛΛ. 119). 5 Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους καταλήγωστο συμπέ ρασμα ότι η επίδικη απόφασηλήφθηκε ορθά και νόμιμα και μέσα στα πλαίσια της διακριτικής εξουσίας των καθ' ων ηαίτηση. Συνεπώς ηπροσφυγήαποτυγχάνει και απορ ρίπτεται. 10 Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Προσφυγή απορρίπτεταιχ(ορίςέξοδα. 2700