clr/1991/1991_4_2955.pdf

(1)— Μπορεί να αγνοηθεί οτιδήποτε έγινε και δεν έχει εμπορικό ή επιχειρηματικό σκοπό. 5 -„ ι υ 15 20 25 Διοικητική Πράξη — Τεκμήριο Νομιμότητας — Μία διοικητική πράξη τεκμαίρεται νόμιμη μέχρι αποδείξεως τον αντιθέτου — Όταν είναι εύλογα επιτρεπτή τότε το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει για να την ανατρέψει — Το Δικαστήριο επεμβαίνει στην εκτίμηση των γεγονότωνμόνο όταν διαπιστωθεί πλάνη περί ταπράγματα ή υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας τηςδιοίκη­ σηςΣτην προσφυγήαυτήτο μοναδικόουσιαστικό ερώτημαπουτέ­ θηκεήτανκατάπόσο ορθάήόχι ο καθ*ου ηαίτησηαποφάσισενα μην δεχθεί την ζημία που δήλωσε ο αιτητήςστις φορολογικές του δηλώσεις για ταφορολογικά έτη 1986-1988και ηοποία σύμφωνα με τις δηλώσεις του προερχόταν απότη Μουσική Σχολή Οικονό­ μου. Ο καθ ου ηαίτηση θεώρησε την εν λόγω διεκδίκηση εικονική πράξηκαθότι ηεπιχείρηση αποτελούσε δραστηριότητα τηςθυγατέραςτουαιτητήηοποίαδίδασκεμουσική στους μαθητέςτης σχο­ λής. Ο αιτητής,προς υποστήριξη του ισχυρισμού του ότι η Σχολή ήταν δική του επιχείρηση, παρουσίασε εγγραφή του στο Μητρώο Εργοδοτώνκαθώςκαιαπόδειξηκαταβολήςτελών στηνΑρχήΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου. 2955 Οικονόμου ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή, απο­ φάσισεότι:

(1)Σύμφωνα με το άρθρο 33

(1)των περί Βεβαιώσεως και Ει­ σπράξεως Φόρων Νόμων του 1978-1988 μπορεί να αγνοηθεί οποιαδήποτε πράξηκρίνεται ως εικονική δηλαδήοτιδήποτε έγινε καιδεν είχεεμπορικόήεπιχειρηματικόσκοπό. 5

(2)Μίαδιοικητικήπράξητεκμαίρεταινόμιμημέχριςαποδείξε­ ως τουαντιθέτου. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να επέμβει στην εκτί­ μηση των πραγματικώνγεγονότων εκτός αν η διοίκηση ενήργησε κάτω απόπλάνηπερί ταπράγματα,ήυπερέβηταακραία όριατης 10 διακριτικής της ευχέρειας. Με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης η απόφαση του καθ'ου ηαίτηση ήταν εύλογα επιτρεπτήκαι επομέ­ νως το Δικαστήριο δενμπορείναεπέμβει γιανατηνανατρέψει. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Kingsfieldv. TheRepublic

(1966)3 CLR 45Hadperaclis andAnother v. Commissioner of income Tax

(1984)3 CLR604· T.Z. Guarantee Developments Ltd v. The Republic

(1986)3 CLR 381- 20 Ιωνίδης v.Δημοκρατίας (Προσφυγή Αρ. 1007/85 ημερ. 14/2/1989)· Georghiades v. TheRepublic

(1982)3 CLR 659. Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτωνκαθ*ωνη αίτη­ ση μετην οποίαδεν επέτρεψανγιασκοπούςυπολογισμού 25 του φόρουεισοδήματοςτουαιτητήγιαταφορολογικάέτη 1986-1988 τη ζημιά που υπέστη από τη Μουσική Σχολή Οικονόμου και μετηνοποίαθεωρούν ότι ηετοιμασίαλο­ γαριασμών στο όνομα του αιτητήγια τη Μουσική Σχολή Οικονόμου αποτελεί εικονικήπράξη. 30 Α. Τιμόθηζχα) γιαΧρ. Δημητριάδη, γιατοναιτητή. Α. Ευαγγέλου, ΑνώτεροςΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv.tvult. 2956 4 ΑΛΛ. Οικονόμουν.Δημοκρατίαςκ.ά. Α. ΛΟΪΖΟΥ,Π.ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Με τηνπροσφυγήτουαυτήοαιτητήςζητάαπότοΔικαστήριο τηνπιοκάτωθεραπεία: 5 10 15 "(α)Δήλωσηκαι/ήαπόφασητου Δικαστηρίου ότι η απόφασητωνκαθ'ωνη αίτησηκαι/ή οποιουδήποτεαπό αυτούς όπως περιέχεται στην επιστολή τους ημερομη­ νίας 15/3/90,προςτοναιτητήκαιστις επισυνημμένες σ' αυτήΕιδοποιήσεις Επιβολής Φορολογίαςγιατα φορο­ λογικά έτη 1986, 1987 και 1988 (Τεκμήρια2, 3,4και5) με την οποίαδεν επέτρεψαν γιασκοπούς υπολογισμού του φόρου εισοδήματος του αιτητήγια τα φορολογικά αυτά χρόνια την ζημία που υπέστη ο αιτητής από τη ΜουσικήΣχολήΟικονόμου ιδιοκτησίαςτουαιτητήκαι/ ή με την οποίαθεωρούν ότι ηετοιμασία λογαριασμών στο όνομα του αιτητή για τη Μουσική Σχολή Οικονό­ μου αποτελεί εικονική πράξη με σκοπό τη μείωσητου πληρωτέου απότον Αιτητήφόρουγια ταχρόνια αυτά καθώς και οι φορολογίες αυτές είναι άκυρεςκαιεστερημένες οποιουδήποτεαποτελέσματος." 20 Ηπροσφυγή αφορά τις φορολογίες φόρου εισοδήμα­ τος για τα φορολογικά έτη 1986 έως 1988 (έτηεισοδήμα­ τος 1986 έως 1988).Το μόνο σημείο που εγείρεται μετην προσφυγή είναι η μη αποδοχήαπότον καθ'ου ηαίτηση τηςδιεκδίκησης απότοναιτητήτηςζημίαςπουέχει δηλώ25 σει στις φορολογικές του δηλώσεις από την επιχείρηση της Σχολής Μουσικής Οικονόμου. Ο καθ' ου η αίτηση αποφάσισε ότι η εν λόγω διεκδίκηση αποτελεί εικονική πράξη με κύριο σκοπό την αποφυγήφόρου,θεωρώντας ότι ηεπιχείρηση αυτήαποτελούσε δραστηριότητα τηςθυ30 γατέραςτουαιτητήΤάνιαςη οποίαέχεισπουδάσει μουσι­ κήκαιδιδάσκειτους μαθητέςτηςσχολής. Ο αιτητής είναι από τη Λεμεσό,ηλικίας εξηντα-επτά ετώντουοποίουτοεισόδημαγιαταεπίδικαέτη προερχό­ ταν από σύνταξη Κοινωνικών Ασφαλίσεων απότο 1988 35 και απόαποδοχές μισθών του στις εταιρείες Cyproservus Co. Ltd., για τα έτη 1986 και 1987 και ως διευθυντή της 2957 Α.Λοΐζου,Π. Οικονόμου ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)υπεράκτιας εταιρείας Ingeniering Marches Overseas Ltd., και από υποθετικό εισόδημα στην ιδιοκατοικία του. Ο ίδιος είχε δηλώσει στις φορολογικές του δηλώσεις και ζημία απότην επιχείρηση της Σχολής Μουσικής Οικονό­ μου. Στιςφορολογικές τουδηλώσεις οαιτητήςέχει δηλώσει τα πιο κάτωεισοδήματα: Έτη 86_ 87 _88 Σύνταξη £4,030 £4,249 Μισθός 8,911 2,064 2,750 10 Ιδιοκατοικία 4% 10 10 10 Ζημία Σχολής (2,761) (3,591) (2,652) Καθαρόεισόδ. £10,190 £2,732 £4,367 £4,475 Μείον:Τόκοι ιδιοκατοικίας, Εισφορές,δωρεέςκλπ. 15 521 652 Καθαρόεισόδ. £9,669 £2,080 618 £3,857 Για τηζημίααπό τηΣχολήΜουσικής Οικονόμου υπέ­ βαλε με τις φορολογικές του δηλώσεις καταστάσειςεσό­ δων καιεξόδων. Στα ποσάτων δαπανών περιλαμβάνεται 20 μισθός για τηθυγατέρατουΤάνια,ήτοι £600 γιατο 1986 και £1,800για τα έτη 1987και 1988.Έχειεπίσηςδιεκδική2958 4 ΑΛΛ, Οικονόμονν.Δημοκρατίας κ.ά. Α. Λοΐζου,Π. σει για δαπάνη μισθό για το σύζυγο της κόρης του BurkardRishar£600γιαταέτη1986 και

1. Κατάτηνεξέτασητωνλογαριασμώνπουυποβλήθηκαν για την Σχολή αυτήο καθ'ου ηαίτηση αποφάσισε, αφού 5 έλαβε υπόψη του διάφοραγεγονότα, ότι η Σχολήαποτε­ λούσεουσιαστικάδραστηριότητατης κόρηςτουΤάνιαςη οποία είχεαποπερατώσει τις σπουδές της στο State High School of Music στη Δυτική Γερμανία και ότι ο αιτητής εσκεμμένα διεκδικούσε την ζημία αυτή για αποφυγή 10 φόρου. Η φορολογία για το 1986 εκδόθηκε στις 20 Σεπτεμ­ βρίου 1990,καιέγινε δεκτήγιατολόγοότιδενείχεπαρα­ ληφθείαπότοναιτητήλόγωαλλαγήςδιεύθυνσης.(Παράρ­ τημα Β). Οι φορολογίες για τα έτη 1987 και 1988 15 εκδόθηκανστις24 Ιανουαρίου1990 καιέχειυποβληθείέν­ στασημεεπιστολή ημερομηνίας2 Φεβρουαρίου1990(Πα­ ράρτημα Γ)· Ως λόγος ένστασης αναφέρεταιημη έκδοση των<ρορολογιώνμεβάσητιςδηλώσεις εισοδήματοςτου. Ο αιτητήςείχε διάφορεςσυναντήσεις με το φοροθέτη 20 που εξέταζε την υπόθεση του,υπέβαλε διάφορα έγγραφα και δικαιολογητικά και εξήγησε και προφορικά τους λό­ γους για τους οποίους θεωρούσε ότι η Σχολή ήτανδική τουεπιχείρησηκαιότι έπρεπεναγίνει δεκτήη διεκδικούμενη ζημιά για κάθε χρόνο. Μεταξύ των στοιχείων που 25 επικαλείται υπέρ του είναι το γεγονός ότι στις 7 Νοεμ­ βρίου 1986, μετάαπόαίτησητουπροςτοΤμήμα Κοινωνι­ κώνΑσφαλίσεων ενεγράφηστο ΜητρώοΕργοδοτών(Τεκ­ μήριο Δ). Επίσης παρουσίασε απόδειξηκαταβολήςτελών στην Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου, ημερομηνίας 2 30 Απριλίου
2. Μετά από εξέταση όλων των στοιχείων που έχουν τεθεί ενώπιον του καθ* ου η αίτηση αποφασίστηκε ότι η ζημιάδεν μπορούσε ναγίνει δεκτήαφού θεωρήθηκεότι η ΣχολήήτανδραστηριότητατηςκόρηςτουΤάνιας,γιαυτό 35 καιαυτήαγνοήθηκεσύμφωναμετιςπρόνοιες του άρθρου 33

(1)των περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων 2959 Α. Λοΐζου, Π. Οικονόμουν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)Νόμωντου1978-1988. Στις 15 Μαρτίου 1990, κοινοποιήθηκε στον αιτητήη τελική απόφασητου καθ'ουηαίτηση με επιστολή και ει­ δοποιήσεις Περί Επιβολής Φορολογίας για τα φορολογι­ κάέτη 1986 έως 1988 (ΠαραρτήματαΔ.Ε.Ζ.Η.). 5 Οι λόγοι στους οποίους έχει βασιστεί ηαπόφαση του καθ'ουηαίτησηείναιοιακόλουθοι: (α) Πρόκειται για επαγγελματική Σχολήδιδασκα­ λίας μουσικήςγιατηνοποίαοαιτητήςδενείχεταεπαγ­ γελματικάπροσόνταγιαδιδασκαλίαμαθητών. ίο (β) Η μόνη προσοντούχος ήταν η θυγατέρα του η οποία είναι και η μόνη που διδάσκει στη σχολή με τη βοήθειατουσυζύγουτης. (γ) Ησχολή άρχισε λειτουργία ευθύς αμέσως μετά την αποπεράτωση των σπουδών της κόρης του για 15 επαγγελματικήτης αποκατάσταση. Οαιτητήςουδέποτε στο παρελθόν είχε ασκήσει τέτοιο επάγγελμα και ούτε είχε δηλώσει στο παρελθόν οποιοδήποτεεισόδημααπό φροντιστήρια μουσικής ή άλλωςπως. (δ)Οαιτητήςδενείχεάδειαασκήσεως επαγγέλματος 20 τόσοωςσχολή ήωςάτομο. (ε)Οποιαδήποτε οικονομικήήάλλησυνεισφοράτου αιτητήγιαταστοιχείαπάγιουενεργητικούτηςσχολήςή άλλως πως αποτελεί ουσιαστικά οικονομική βοήθεια και συμπαράστασηστη θυγατέρατουγιατην επαγγελ- 25 ματικήτηςαποκατάσταση. (ζ) Οι αποδείξεις εισπράξεως διδάκτρωνπουείχαν υποβληθείυπογράφονταιαπότηνκόρητου. (η) Ο καθ* ου η αίτηση δεν έχει ικανοποιηθεί από στοιχεία που του έχουν υποβληθεί ότι ησχολήοπότε- 30 λούσεεπιχείρησητουιδίουτουαιτητή. 2960 4ΑΛΛ, Οικονόμου ν.Δημοκρατίας κ.ά. Α. Λοΐζου, Π. Τοπρώτοερώτημαπουτίθεταιείναικατάπόσονο καθ' ουη αίτηση ορθά εφήρμοσετιςπρόνοιεςτουάρθρου 33

(1)τουπερί Βεβαιώσεως καιΕισπράξεωςΦόρωνΝόμου του 1978-1988, στα γεγονότα και περιστατικά τηςπαρούσας 5 υπόθεσης. Τοάρθροαυτόέχειωςεξής:- 10 "33

(1)Οσάκις ο Διευθυντής κρίνη ότιαναφορικώς προςφορολογικόντι έτοςτοαντικείμενον φόρου οιου­ δήποτε προσώπου μειούται εκ πράξεων αίτινεςκατά τηνγνώμην αυτού,δεν είναιγνήσιαι ήείναιεικονικαί, δύναται να αγνοήσει οιανδήποτετοιαύτηνπράξινκαι να φορολόγηση τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα επί του ορθούαντικειμένουφόρου." Το πιο πάνω άρθρο ερμηνεύθηκε στην υπόθεση 15 Kingsfield v. The Republic

(1966)3 C.L.R. 45. Σ'αυτή την υπόθεση αποφασίστηκε ότι ήταν εύλογα επιτρεπτό στον Έφορονααγνοήσεισανεικονικήμιασύμβασηενοικίασης καθώςκαιμιαπρόνοιατηςσυμφωνίαςτου συνεταιρισμού.όπου η κόρη του αιτητή παρουσιάστηκε ως συνέταιρος. 20 Στηναπόφαση τουαυτήτοΔικαστήριο,στιςσελ.62-63 τό­ νισε: "I am of the opinion that incoming to the conclusion to which he did the Commissioner properly took into accountthefollowing factors: 25 (

1. a)that Susan Kingsfield owned no share in the grove; (
2. b)that she rendered no service whatsoever to the partnership; (c)thatshecontributednocapital tothepartnership; 30 (
3. d)that Mr Deepwell did not contribute to the 13% share of the profits of Susan Kingsfield which was only madeupby taking 6 1/2% from each of thesharesof her 2961 Α. Λοΐζου, Π. Οικονόμου ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)parents, Mr and Mrs Kingsfield, and not from the share of Mr. Deepwell; (e) that although considerable profit was made from the grove (the profit for example for 1962 being £6,964) Susan Kingsfield hadonly withdrawn £88in 1962 and£42 5 in 1961, whereas Mr and Mrs Kingsfield had overdrawn their accounts by about £140 each in 1962. In 1963 Mr and Mrs Kingsfield had overdrawn by about £300 each whereas Susan Kingsfield drew nothing for that year. It was not until 1965 that Susan Kingsfield drew any 10 appreciable sum,namely, £1,037." To ζήτηματης εικονικότητας κρίθηκε επίσης και στην υπόθεση GeorghiosHadjieraclis and Another v. Commis­ sionerof Income Tax

(1984)3 C.L.R. 604,όπουτοΔικαστή­ ριο έκρινε ότι κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις 15 ήταν ευλόγα επιτρεπτόστον καθ' ουηαίτησηναχαρακτη­ ρίσει τη μεταβίβαση ενός ακινήτου ως εικονική πράξη. Στην υπόθεση αυτή, οικόπεδα αγοράστηκαν από την 80χρονη μητέρατων αιτητών,ηοποίατην ίδια μέραταμε­ ταβίβασε μεδωρεάστους δύοαιτητές,οι οποίοι σε σύντο- 20 μο χρονικό διάστηματα μεταπώλησανμε σημαντικόκέρ­ δος. Συγκεκριμένα, στην υπόθεση αυτή το Δικαστήριο τόνισε καιταεξής στησελ. 612: "'Artificial' and'fictitious' have nodefinition but hardly anyone is needed. It is for the respondent to determine 25 from his findings of primary fact the further fact whether there was an act without any commercial or business purpose apart from atax advantage." Επίσης σχετικές είναι και οι υποθέσεις - Τ. Ζ. Guarantee Developments Ltd. v. The Republic

(1986)3 C.L.R. 381 καιΝίκος Ιωνίδης ν;ΤηςΔημοκρατίας Αρ.Πρ. 1007/85, που εκδόθηκεστις 14Φεβουαρίου 1989, αλλάδεν έχει ακόμα δημοσιευτεί. 3 0 Από τις πιο πάνωυποθέσεις συνάγεται ότι μπορεί να αγνοηθείοτιδήποτεέγινεκαιδενείχε εμπορικόήεπιχειρη- 35 2962 4A.A.A. Οικονόμουν.Δημοκρατίαςκ.ά. Α. Λοΐζου, Π. ματικόσκοπό. Τοδεύτεροθέμαπουεγείρεται στην υπόεξέτασηυπό­ θεσηείναι κατάπόσον η απόφασητου καθ' ου η αίτηση ήτανευλόγαεπιτρεπτήκάτωαπότιςπεριστάσεις. 5 Αποτελεί βασική αρχή του Διοικητικού Δικαίου ότι μια διοικητικήπράξητεκμαίρεται νόμιμη μέχρις αποδεί­ ξεως τουαντιθέτου.Μεσειράαποφάσεωντουτο Ανώτα­ τοΔικαστήριο δέκτηκεότι ανη απόφαση τουκαθ'ουηαί­ τηση είναι ευλόγα επιτρεπτή τότε το Δικαστήριο δεν 10 επεμβαίνειγιαναανατρέψειτηναπόφαση.(Βλέπε,μεταξύ άλλων, την υπόθεση - Lilian Georghiades v. The Republic

(1982)3 C.L.R.659.) 'Οπως επίσης ότι στις περιπτώσεις άσκησης διακριτικήςεξουσίας το Δικαστήριο δενυποκα­ θιστάτηνκρίσητουμετηνκρίσητηςαρμόδιαςαρχής. 15 Μεβάσηταπιοπάνωγεγονότα κατέληξα στο συμπέ­ ρασμαότι η απόφασητουκαθ'ουη αίτησηναμηναποδε­ χτεί τηδιεκδίκηση της ζημίαςπου ο αιτητής δήλωσε στις φορολογικές του δηλώσεις γιατί τη θεώρησε ως εικονική πράξη,κρίνοντας ότι ηεπιχείρηση της Μουσικής Σχολής 20 Οικονόμου ήτοδραστηριότητατης κόρηςτου.ήτανεύλο­ γαεπιτρεπτήγιατουςλόγουςπουεκτίθενταιπιοπάνω. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να επέμβει στην εκτίμηση τωνπραγματικώνγεγονότων,εκτόςανηδιοίκησηενήργη­ σε κάτω από πλάνη περί τα πράγματα, ή υπερέβη τα 25 ακραίαόριατηςδιακριτικήςτηςευχέρειας πουστηνπρο­ κειμένηπερίπτωσηδενδικαιολογούμαιναβρω. Όσον αφοράτην εισήγησητου δικηγόρου του αιτητή στην τελευταία σελίδα της γραπτήςτου αγόρευσης, ότι η απόφαση τουκαθ'ουη αίτηση,αντίκειταιπροςταΆρθρα 30 25, 26 και 28 του Συντάγματοςθα πρέπει να λεχθεί ότι αυτήηεισήγησηείναιγενικήκαιαόριστηκαιχωρίςεπιχει­ ρηματολογία,καιενπάσηπεριπτώσειδενευσταθεί. Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους ηπροσφυγή αποτυγ­ χάνει και απορρίπτεται. Δεν γίνεται όμως διαταγήγια 35 έξοδα Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 2963