(1991)11 Σεπτεμβρίου,1991 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΜής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΛΕΝΗΛΑΖΑΡΗ (ΘΕΟΦΙΛΟΥ), ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, Καθ'ον η αίτηση, (Υπόθεση Αρ. 842/89 Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού — Οι περί Τουριστικών Διαμερι σμάτων Κανονισμοί (ΚΔΠ 193/85) — Άρθρο 11— Δεν επιτρέπε ται ηλειτουργία πέραν της μιας επιχείρησης τουριστικών διαμερι σμάτων σε κάθεκτίριο ή σε κτίρια που συγκροτούν ενιαίο σύνολο εντός ενιαίου χώρου — Ορθά δεν παραχωρήθηκε στις αιτήτριες άδεια λειτουργίας τουριστικών διαμερισμάτων, αφού στο ίδιο συγ κρότημα λειτουργούσε ήδη τέτοια επιχείρηση. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Δικαστικός Έλεγχος — Τεχνικάθέμα τα — ΤοΔικαστήριο δεν ελέγχει θέματα τεχνικής φύσεως εκτός αν αποδειχθεί πλάνη, παράβαση νόμου ήυπέρβασηεξουσίας. 5 10 Ηεπίδικηαπόφασητων καθ'ων ηαίτησηνααπορρίψουναίτη ματων αιτητριωνγιακατάταξητων διαμερισμάτωντους στηνκα τηγορίατωντουριστικών διαμερισμάτωνλήφθηκεμετο αιτιολογι κό ότι δενήτανδυνατόνακαταταγούνσ'αυτήτηνκατηγορίαγιατί ήδηαπότο 1982 στο ίδιοσυγκρότημαδιαμερισμάτωνλειτουργού- 15 σε επιχείρηση τουριστικών διαμερισμάτων μετην επωνυμίαVesta Holidays Ltd. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας την προσφυγή,απο φάσισεότι:
(1)Ηαπόφασητώνκαθ'ωνηαίτησηήτανσύμφωνημετις πρό νοιες του Κανονισμού 11
(2)της ΚΑΠ. 193/85. Οι αιτήτριες, που φέρουν το βάροςαποδείξεως,δενκατόρθωσαννααποδείξουνότι η άδειαπου είχε δοθεί στο ενδιαφερόμενο μέρος δόθηκεκατάπα ράβαση νόμου ούτε προσκομίστηκε μαρτυρίαότι στο κτίριο δεν λειτουργούσαν ήδη νόμιμα εγγεγραμμένα τουριστικά διαμέρισμα- 25 τα τουενδιαφερόμενουμέρους. 2992 4Α ^ Δ . 5 Λαζαρήκαιάλλεςν. Κ.Ο.Τ.
(2)ΤοΔικαστήριοδεν ελέγχειθέματατεχνικής φύσεως πουλή φθηκανυπόψηαπότηδιοίκησηγιατηνέκδοση μιαςαπόφασης για το λόγο ότι ηδιοίκησηθεωρείταιοκαλύτεροςγνώστης καικριτής. Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην ουσιαστική κρίση τηςδιοίκησης επί τεχνικών θεμάτων όπως είναι ηκατάταξηδιαμερισμάτων σε μία συγκεκριμένη κατηγορία, εκτός αν αποδειχθεί πλάνη περί τα πράγματα, παράβαση νόμου, υπέρβασηή κατάχρηση εξουσίας, πουστην παρούσαυπόθεσηδεναποδείχτηκαν. Προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 10 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον απόφασηςτου Κυπριακού Οργανι σμού Τουρισμού με την οποία απέρριψε την αίτηση των αιτητριων για κατάταξη των διαμερισμάτων τους ως αδειούχατουριστικά διαμερίσματα. 15 Ε.Βραχίμη(κα),γιατις αιτήτριες. Α. Δικηγορόπονλος,γιατονκαθ*ουηαίτηση. Α.Σ. Αγγελίδης,γιατοενδιαφερόμενο μέρος. Cur. adv. vult. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη από20 φάση. Μετην παρούσα προσφυγή οι αιτήτριες ζητούν τις πιοκάτωθεραπείες: 25 30 "1) ΔήλωσητουΔικαστηρίου πως ηπράξηκαι/ή πα ράλειψη και/ήάρνηση των καθ' ων ηαίτηση (η οποία εκοινοποιήθη στους αιτητές δι' επιστολής ημ. 19.8.89) διάτηςοποίαςαπέρριψαν τηςεις αυτούς υποβληθείσαν υπό των αιτητριων αίτηση ημ. 13.8.88, για κατάταξη των διαμερισμάτων τους ως αδειούχα Τουριστικά δια μερίσματα, είναι αντισυνταγματική, άκυρη, παράνομη καιχωρίς νομικό αποτέλεσμα. 2) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η παραχώρηση αδείας στην VESTA HOLIDAYS LTD ηοποία αποτε λεί ενδιαφερόμενο μέρος στην παρούσα προσφυγή, 2993 Παπα&όπονλος,Δ. Λαζαρήκαιάλλεςv. Κ.Ο.Τ.
(1991)είναι αντισυνταγματική, άκυρη, παράνομη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα. 3)Έξοδα." Οιαιτήτριεςκαθ*όλοτονουσιώδηχρόνοήτανιδιοκτή τριες 20 διαμερισμάτων στο Basilica Complex Court V, 5 στην ΚάτωΠάφο. Οι αιτήτριες, λόγω της απουσίαςτους στο εξωτερικό, παρέλειψαν να εγγράψουν τα διαμερίσματα τους με βάση τον περί Εγγραφής Μη Αδειούχων Καταλυμάτων Νόμο, Ν.47/
- Στις 11/8/88οι αιτήτριες υπέβαλαν αιτήσεις (βλ. Τεκ μήρια 1,2 και3στην ένσταση)γιαεγγραφήτωνμηαδειού χων καταλυμάτωντους,σύμφωνα μετοάρθρο2 τουΠερί Εγγραφής Μη Αδειούχων Καταλυμάτων (Τροποποιητι κού)Νόμουτου 1988,Ν.136/88,οοποίοςπρονοεί ότι: 15 "
- Το άρθρον 4 του βασικού νόμου τροποποιείται δια της εν τω τέλει αυτού προσθήκης της ακολούθου επιφυλάξεως: Νοείταιότι εις ηνπερίπτωσιν ιδιοκτήτης μηαδειού χου καταλύματος υφισταμένου ή υπό ανέγερσιν κατά 20 την 8ην Οκτωβρίου 1982 αποδεδειγμένως ήτο εκτός Κύπρου κατάτην ωςπροείρηται εξάμηνον περίοδονή, δι' οιονδήποτε έτερον εύλογον λογον ικανοποιούντα πλήρως τον Οργανισμών, ο ιδιοκτήτης ούτος δενκατέ στηδυνατόνναυποβαληεντός της ιδίαςωςάνωπεριό- 25 δουτηνεντωπαρόντιΝόμωπρονοουμένην αίτησιν εγ γραφής του τοιούτου καταλύματος, ούτος δύναταινα πράξη τούτο εντός ενός μηνός από της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του περί Εγγραφής Μη Αδειού χων Καταλυμάτων (Τροποποιητικού) Νόμουτου 1988 30 καιεντοιαύτηπεριπτώσει εφαρμόζονταιαιλοιπαίδια τάξεις τουπαρόντοςΝόμου". ΤοΔιοικητικό ΣυμβούλιοτουΚ.Ο.Τ.,αφούεξέτασε τις 2994 10 4ΑΛΛ. Λαζαρή και άλλες v. Κ.Ο.Τ. Παπαδόπουλος, Δ. αιτήσεις τωναιτητριων,αποφάσισετηνκατάταξητουσυ νόλου των 20 διαμερισμάτων τους στην κατηγορία των "Επιπλωμένων Διαμερισμάτων". Το αίτημα τους γιακα τάταξη των διαμερισμάτων τους στην κατηγορία των 5 "Τουριστικών Διαμερισμάτων" απορρίφθηκε από τονΟρ γανισμόμετηναιτιολογίαότιαυτόπροσέκρουε στονΚα νονισμό 11
(2)τηςΚΛ.Π. 193/85 πουπρονοεί ότι "δενεπι τρέπεται η λειτουργία πέραν της μίας επιχείρησης εις έκαστονκτίριον,ήειςκτίριασυγκροτούντα ενιαίονσύνο10 λον εντός ενιαίουχώρου".Η απόφασηαυτήκοινοποιήθη κεστις αιτήτριεςστις 19/8/89 μεεπιστολή,ηοποία ανέφε ρε,μεταξύάλλων,ταακόλουθα: 15 20 25 30 35 "Αναφέρομαι στην αίτησησαςγιαεγγραφή δυνάμει τουπερί ΕγγραφήςΜη Αδειούχων Καταλυμάτων(Τροποποιητικού) Νόμου αρ. 135/88, 20 (είκοσι) διαμερι σμάτων στο συγκρότημα BASILICA V, στην Κάτω Πάφο. 2. Επιθυμώ να σας πληροφορήσω ότι η αίτησησας εξετάστηκε και το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού αποφάσισε,σύμφωνα με τις πρόνοιες τωνσχετι κών Νομοθετημάτων και κατόπιν εισήγησης της Επι τροπής Ξενοδοχείων, κατάταξη των πιο πάνω διαμερισμάτων στην κατηγορία των 'Επιπλωμένων Διαμερισμάτων*. Το αίτημασας για κατάταξητων πιο πάνω διαμερισμάτων στην κατηγορία των Τουριστι κώνΔιαμερισμάτων* δεν μπορεί να ικανοποιηθείγιατί προσκρούει στον Κανονισμό 11
(2)των περί Τουριστι κών Διαμερισμάτων Κανονισμών (ΚΔΠ 193/85) που προνοεί ότι δεν ' επιτρέπεται η λειτουργία πέραν της μίαςεπιχείρησης εις έκαστονκτίριον,ήεις κτίριασυγ κροτούνταενιαίονσύνολον εντός ενιαίουχώρου*. 3.ΤαΕπιπλωμέναΔιαμερίσματα,ταοποίαθα πρέ πει ναανήκουνσε Κύπριουςπολίτες της Δημοκρατίας, θα μπορούν να προσφέρονται, ενόσω είναι εγγεγραμμένα στον κατάλογο του Οργανισμού, για εσωτερικό και μη οργανωμένο τουρισμό, απαγορεύεται όμως η διάθεσητουςμέσωταξιδιωτικώνκαιτουριστικών Γρα2995 Παπαδόπουλος,Λ. Λαζαρήκαι άλλεςv. Κ.Ο.Τ. φείωνήοργανωτώνταξιδιών
(1991)" Σε διευκρινιστική επιστολή της δικηγόρου των αιτη τριων,οικαθ* ωνηαίτησηαπάντησανπωςταδιαμερίσμα τα των αιτητριων βρίσκονται στο συγκρότημα Basilica Complexεντός τουοποίουλειτουργείαπότο 1986 επιχεί- 5 ρήση τουριστικών διαμερισμάτωνδυναμικότητας 115δια μερισμάτων,ηάδεια λειτουργίας τηςοποίας ανανεώνεται κάθεχρόνο και επιβεβαίωσαντην προηγούμενη απόφαση τουςημερομηνίας19/8/
- Οι αιτήτριες με τηνπροσφυγήτους αυτήπροσέβαλαν 10 την απόφασητων καθ*ων ηαίτηση ημερομηνίας 19/8/89, επικαλούμενεςτουςακόλουθουςλόγουςακυρότητας: α) Η παραχώρησηαπότους καθ'ων ηαίτηση άδειας λειτουργίας Τουριστικών Διαμερισμάτων στην Εταιρεία VestaHolidays(ενδιαφερόμενομέρος) αντίστιςαιτήτριες, 15 αποτελεί παράβαση του Κανονισμού Π της Κ.Δ.Π. 193/
- β) Η προσβαλλόμενη απόφασηπάσχει λόγω πλάνης περίταπράγματακαιτονόμοκαιλήφθηκεχωρίςτηδέου σαέρευνα. γ)Ηπροσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκεκατάκατάχρη σηκαι υπέρβασηεξουσίας καικατάδυσμενήδιάκρισησε βάροςτωναιτητριων. Ο Κανονισμός 11τηςΚ.Δ.Π. 193/85 πουαπαριθμείτις προϋποθέσεις για την εγγραφή μη αδειούχων κατάλυμα- 25 των,αναφέρει: "11
(1)Εκάστη επιχείρησις δέον ναδιαθέτηπέντετου λάχιστον διαμερίσματα εις κτίριον ανεξαρτήτως της δυναμικότητοςτούτου: Νοείταιότιταδιαμερίσματαδέονόπωςανήκουνεις 30 Κυπρίους πολίτας τηςΔημοκρατίας,οι οποίοι θαέδει ναπαρουσιάζουντασχετικάαποδεικτικάστοιχεία. 2996 20 4ΑΛΛ. Λαζαρήκαιάλλεςv.Κ.Ο.Τ. Παπαδόπουλος, Α.
(2)Άπανταταδιαμερίσματαειςοιονδήποτεανεξάρτητονκτίριονδέον ναεντάσσονται ειςτηνδυναμικότη τα της επιχειρήσεως και να φέρουν ειδικήν σήμανσιν ειςτηνεξωτερικήνθύραν: 5 10 Νοείταιότι δεν επιτρέπεταιηλειτουργία πέραντης μιας επιχειρήσεως εις έκαστον κτίριον, ή εις κτίρια συγκροτούνταενιαίονσύνολονεντόςενιαίουχώρου.
(3)(α) Τα διαμερίσματα διακρίνονται αναλόγως των εν αυτώδιατιθεμένων υπνοδωματίων εις τοιαύτα του ενός, των δύο ή των τριών υπνοδωματίων και τύπουSTUDIO, ήτοι αποτελούμενον απόεν μόνονδωμάτιονμικτήςχρήσεωςύπνουκαιδιαμονής. (β)Το εμβαδόν επιφανείαςδαπέδου υπνοδωματίου δέονναείναιτουλάχιστον8τ.μ.: 15 Νοείταιότιως επιφάνεια δαπέδουλογίζεται η καθα ράτοιαύτη,μηυπολογιζόμενουτουχώρουονκαταλαμ βάνειη εντωυπνοδωματίωιματιοθήκη,εντοιχισμένη ή μη." Είναι ηβασικήεισήγηση τηςδικηγόρουτωναιτητριων 20 πως οι αιτήτριες πληρούσαν όλες τις νόμιμεςπροϋποθέ σεις εγγραφής των διαμερισμάτων τους σαν τουριστικών διαμερισμάτων,οι δεκαθ' ων ηαίτησηλανθασμένααπέρ ριψαν το αίτημα τους με την αιτιολογία ότι τα διαμερί σματα τους αποτελούσαν μέρος του συγκροτήματος 25 Vasilica Complex όπου ήδη λειτουργούσε η επιχείρηση τουριστικών διαμερισμάτων με την επωνυμία Vesta HolidaysLtd,γιατολόγοότιτοσυγκρότημαVasilicaαπο τελείται από τρία διαφορετικά και ανεξάρτητα μεταξύ τους κτίρια.Μεβάσητο τοπογραφικό σχέδιο,πουεπιου30 νάφθηκεστηναίτησηκαισημειώθηκε σαντεκμήριο 3, ηδι κηγόρος των αιτητριων υπέβαλεπωςτο εν λόγωσυγκρό τημα αποτελείται από τρία διαφορετικάκαιανεξάρτητα κτίρια, το Basilica Gardens, Basilica Court και Basilica Centre,ταοποίαχωρίζονται μεταξύτουςαπόδημόσιους 35 δρόμους. 2997 Παπαδόπουλος,Δ. Λαζαρήκαιάλλεςv. Κ.Ο.Τ.
(1991)Συνοψίζοντας ηδικηγόρος των αιτητριωνυπέβαλεπωςη προσβαλλόμενη απόφασηαποτελεί παραβίαση τουΚανο νισμού 11
(2)της ΚΑΠ. 193/85, γιατολόγοότι τα κτίρια τουBasilicaComplexδε "συγκροτούν ενιαίοσύνολοεντός ενιαίουχώρου"καιηάδειαπουείχεπρογενέστερα πάρα- 5 χωρηθεί στο ενδιαφερόμενο μέρος Vesta Holidays Ltd δε δύναταιναέχειοποιαδήποτενομική ισχύ. Αντικρούοντας τους πιοπάνωισχυρισμούς των αιτη τριων ο δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση,υπέβαλε πως η επίδικηαπόφασηλήφθηκεμέσαστανόμιμαπλαίσιαάσκη- 10 σηςτωνεξουσιών τουΟργανισμούκαιαφούδιενεργήθηκε η δέουσαέρευναωςπροςταγεγονότακαιτιςπεριστάσεις. Ειδικότερα, ο δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση ανάφερε πως το ενδιαφερόμενο μέρος Vesta Holidays Ltd είχε εγ γράψει απότο 1982 και με βάσητις πρόνοιες του Νόμου 15 47/82,115τουριστικάδιαμερίσματαταοποίαλειτουργούν από το 1986 με άδειατου Οργανισμού και επεκτείνονται σε όλα τακτίρια του συγκροτήματος Basilica. Περαιτέρω ανάφερεπωςστο ίδιοκτίριο,όπουβρίσκονταιταδιαμερί σματατων αιτητριων, λειτουργούσε καιλειτουργεί επιχεί- 20 ρήση τουριστικών διαμερισμάτων της εταιρείας Vesta HolidaysLtd.. Έχωεξετάσει μεπροσοχήόλαταεπιχειρήματατωναι τητριων,των καθ'ωνηαίτησηκαιτουενδιαφερομένουμέ ρουςκαιέχωκαταλήξειπωςη απόφασητωνκαθ'ωνηαί- 25 τηση να απορρίψουν το αίτημα των αιτητριων για κατάταξη των διαμερισμάτων τους στην κατηγορία των τουριστικών διαμερισμάτων, ήταν σύμφωνη με τις πρό νοιες του Κανονισμού 11
(2)της Κ.Δ.Π. 193/85,ότιδηλα δή,"δενεπιτρέπεταιηλειτουργίαπέραντηςμιαςεπιχειρή- 30 σεως εις έκαστον κτίριον ή εις κτίρια συγκροτούντα ενιαίονσύνολον εντόςενιαίουχώρου." Οι αιτήτριες, οι οποίες φέρουν το βάροςαποδείξεως, δενκατόρθωσαννααποδείξουνότιηάδειαπουείχεδοθεί στο ενδιαφερόμενο μέροςγιαλειτουργία τουριστικών δια- 35 μερισμάτων στο Vasilica Complex,δόθηκε σε αντίθεση με οποιαδήποτεδιάταξηνόμου, ούτεπροσεκόμισανοποιαδή ποτε μαρτυρίαπουναμαρτυρεί ότι στο κτίριο όπουβρί2998 4ΑΛΛ. Λαζαρήκαι άλλεςν. Κ.Ο.Τ. Παπα&όπουλος»Δ. σκοντανταδιαμερίσματατους δελειτουργούσαν ήδη νό μιμαεγγεγραμμένατουριστικάδιαμερίσματατου ενδιαφε ρομένουμέρους. Μεβάσητην κρατούσα νομολογία πουκαθιερώνειτη 5 γραμματικήερμηνεία τωννόμων, κρίνω πωςη απόφαση πουλήφθηκεήτανεύλογηγιατον Οργανισμό.(Βλέπε, με ταξύ άλλων, Marabou Floating Restaurant Ltd v. Council of Ministers
(1973)3 C.L.R. 397, σελ. 405-406, Argolis EstateLtd v. Ministerof Finance & Another
(1977)3 10 C.L.R. 441, 450, Geoighiou Real Estate Co. Ltd v. R.
(1978)3 C.L.R. 45, σελ. 46, HarisTheodorides v.The CentralBankofCyprus
(1985)3C.L.R. 721,722). Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί πωςτο Δικαστήριο δενελέγχειθέματατεχνικής φύσεωςπουλήφθηκαν υπόψη 15 από τη διοίκηση γιατηνέκδοση μιας απόφασης,γιατο λόγο ότιηδιοίκηση θεωρείται ο καλύτερος γνώστηςκαι κριτής. Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην ουσιαστική κρίσητηςδιοίκησης επίτεχνικών θεμάτων,όπως είναιη κατάταξηδιαμερισμάτωνσεμιάσυγκεκριμένη κατηγορία, 20 εκτός εάναποδειχτείπλάνη περίταπράγματα, παράβαση νόμου,υπέρβασηή κατάχρησηεξουσίας,πουστηνπαρού σα υπόθεση δεν αποδείχτηκαν. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Antigoni G. Eraclidou and Another v. Compensation Officer, (Ministryof LabourandSocial Insurance)
(1968)3 25 C.L.R. 44,σελ. 54, Stavrinou v. Republic
(1986)3C.L.R. 1195, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επι κρατείας 1929-1959,σελ. 227, Κυριακόπουλου "ΕλληνικόνΔιοικητικόνΔίκαιον",4ηΈκδοση,ΤόμοςΓ,σελ.376). Με βάση όσαειπώθηκανπιοπάνω,οι αιτήτριεςδεν 30 κατόρθωσανναδημιουργήσουν αμφιβολίες στο Δικαστή ριο όσον αφορά τηνορθότητακαι νομιμότητα της επίδι κης απόφασης.Ωςεκ τούτου, ηπροσφυγήθα πρέπεινα απορριφθεί. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 2999