4 ΑΛΛ. 12Σεπτεμβρίου,1991 [ΝΙΚΗΤΑΣ,ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΗ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΕΠΑΡΧΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΚΑΙ/Η ΧΩΡΓΠΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΥΛΑΣ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1059/90). 5 10 15 20 Ακυρωτική Απόφαση Ανωτάτου Διχαστηρίον — Επανεξέταση — Συ νέπειες — Η ακυρωθείσα απόφαση θεωρείται καταργημένη από τότε που εκδόθηκε— Επανεξέταση διέπεται από το νομικό καθε στώς που ίσχυε κατά τον ουσιώδηχρόνο — Νεώτερος θεσπισθείς νόμος ισχύειμόνο αν έχειαναδρομική ισχύ. Μετάτην ακύρωσηαπότο Ανώτατο Δικαστήριο τηςαπόφασης του ΕπαρχουΛάρνακαςναμηνανανέωσατηνάδειαπουείχε οαιτητής για εκμετάλλευση ταχύπλοου σκάφους σε τμήμα της παρα λιακής ζώνης Δεκέλειας -Λάρνακας για το 1989 για το λόγο ότι αυτή εκδόθηκε από αναρμόδιο όργανο, τον Έπαρχο Λάρνακας αντί την Χωριτική Επιτροπή Πύλας,η υπόθεση έτυχε επανεξέτα σης από την αρμόδια αυτή Επιτροπή και η αίτηση απορρίφθηκε επειδήενόψει τουπερί Προστασίαςτης Παραλίαςτροποποιητικού Νόμου 11/90 πουείχε εκδοθεί εντω μεταξύαναστάληκεγιατηνπερίοδο 1/1/90 μέχρι 31/12/90 η χορήγηση ή ανανέωση τέτοιων αδειών και επομένως δεν μπορούσε να παραχωρηθεί η αιτούμενη άδεια. Ο αιτητής που προσέφυγε στο Δικαστήριο προσβάλλοντας την απόφαση με την προσφυγή του αυτή ισχυρίστηκε πως η επίδικη απόφαση λήφθηκε κάτω από πλάνη αναφορικά με το πραγματικό και νομικό καθεστώς που ηκαθ'ης η αίτηση Επιτροπή όφειλε να εφαρμόσει κατάτην επανεξέτασητουζητήματος. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι: 25
(1)Μεακυρωτικήαπόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου επηρε- 3035 Ανάστασην.Δημοκρατίας
(1991)άζεται ηυπόσταση της πράξηςηοποίαπαύειεφεξής ναέχει νομι κή ύπαρξη και είναι ανίσχυρη γιατί θεωρείται καταργημένηαπό τότε που εκδόθηκε. Ηυπόθεση επαναφέρεταιστο χρόνο έκδοσης της ακυρωθείσας διοικητικής πράξηςκαι ηνέα πράξητηςδιοίκη σης διέπεται από το δίκαιο που ίσχυε τότε και όχι αυτό που βρι- 5 σκότανσε ισχύ μεταγενέστερα κατάτο χρόνο της συμμόρφωσης. Ο νόμος 11/90 θα ήτανδυνατό να είχε εφαρμογήαν είχε ανα δρομικήισχύ. Δεν είχε όμως αναδρομικήισχύ καικατάτον κρίσι μο για την υπόθεση χρόνο δεν είχε ακόμη θεσπιστεί. Η υπόθεση έπρεπε να είχε κριθεί με το προυφιστάμενο του νόμου τούτου νο- 10 μοθετικό πλαίσιο. Επίδικη απόφαση ακυ ρώνεται με£50.-έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Δημοκρατία ν.Σαφειρίδη
(1985)3ΑΛΛ. 163,170- 15 Μντίδης ν.Δημοκρατίας
(1988)3ΑΛΛ. 737Γεωργίου και Άλλοι ν. Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Α.Ε. 525,ημερ. 16/6/89)· Δημοκρατία ν.Στυλιανού (Α.Ε.1028, ημερ. 10/7/90)· Παλάτος και Άλλοι ν. Στυλιανού (Α.Ε. 1029, ημερ.10/7/90) · 20 Δημοκρατία ν.Πανταζή
(1991)3 ΑΛ.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασης των καθ' ων η αίτη ση με την οποία απέρρί'ψαναίτηματου αιτητήγιαάδεια γιατοποθέτηση ενός ταχύπλοουσκάφουςκαθώςκαιάλλα 25 είδη που χρησιμοποιούνται για διεξαγωγή θαλασσίων αθλημάτων σε τμήμα της παραλιακήςζώνης Δεκέλειας Λάρνακας. Α. Σ.Αγγελίδης, γιατοναιτητή. Χρ. Γ.Φιλίππου,γιατηνκαθ*ηςηαίτηση
- 30 Cur. adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η 3036 4 ΑΛΛ. Ανάστασην.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. ΧωριτικήΕπιτροπήΠύλας(καθ'ηςη αίτηση2)είχε χορη γήσει άδειαστον αιτητήγιατην τοποθέτηση και εκμετάλ λευση ενός ταχύπλοουσκάφουςσετμήματης παραλιακής ζώνης Δεκέλειας-Λάρνακας, που ελέγχεται απ' αυτή. Η 5 άδειαίσχυεγιατο
- Προτούεκπνεύσει, και συγκεκρι μένα στις 15/11/88,ο αιτητής ζήτησε να την ανανεώσει. Συγχρόνως υπέβαλε αίτημαγιαδιεύρυνση της άδειας έτσι ώστε να καλύπτει και άλλα είδη που χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή θαλάσσιων αθλημάτων και γενικά για 10 τηνάνεσηκαιαναψυχήτων λουσμένων. ΟΈπαρχος Λάρνακας,πουτηνεξέτασε, απόρριψετην αίτησηστοσύνολοτης.Μετοαιτιολογικό ότι "οπαραλια κόςχώρος είναιπεριορισμένος καιπρέπεινααφεθείελεύ θερος στο κοινό". Αυτό έγινε στις 9/3/89.Ο αιτητήςεπα15 νήλθε στις 16/3/89 ζητώντας επανεξέταση ενόψει της μεγάλης δαπάνηςπου υπέστη,όπως ισχυρίστηκε, για την απόκτησητων αντικειμένων για ταοποίαήθελεναπαρα χωρηθεί η άδεια. Η απόφαση,πάλιν από τον Έπαρχο, ημερ. 19/4/89, ήταναρνητική. Στηνουσία επαναβεβαιώθη20 κεηαρχικήκρίσητης9/3/
- Αισθανόμενος ότι αδικήθηκεοαιτητήςπροσέφυγε στο δικαστήριο με την υπ' αρ.329/89προσφυγή.Το αποτέλε σμαυπήρξε ευνοϊκό γι' αυτόν.Χωρίςναυπεισέλθει στους λόγους ουσίας, που πρόβαλε ο αιτητής, το δικαστήριο 25 ακύρωσε στις 24/9/90 την πράξη, λόγω αναρμοδιότητας του Επαρχουνα επιληφθεί καινααποφασίσει ένα τέτοιο ζήτημα. Σύμφωναμε τοάρθρο5τουπερί Προστασίας τηςΠα ραλίας Νόμου, Κεφ. 59, μεταβιβάστηκε στην οικεία αρχή 30 τοπικής διοίκησης η αρμοδιότητα του Επαρχου να δίνει άδειες για ενοικίαση των αντικειμένων πουαπαριθμού νται στις παραγράφους(β)και (γ)του εδ. 1του ίδιου άρ θρου. Τημεταβολήεπέφερε τοάρθρο2(α)και(β) τουτρο ποποιητικούνόμου21/
- Επομένως,όπωςορθάκατέληξε 35 το δικαστήριο στην υπόθεση αρ. 329/89,ησχετική πράξη αναρμόδια εκδόθηκε από τον Έπαρχο, από τον οποίο αφαιρέθηκε η αρμοδιότητα και ανατέθηκε στην οικεία 3037 Νικήτας,Λ. Ανάστασην.Δημοκρατίας
(1991)αρχήτοπικής διοίκησης, πουσ' αυτήτηνπερίπτωση είναι η Χωριτική Επιτροπή Πύλας. Αρχικά η προσφυγή στρε φότανκαικατάτου Επαρχου.Στηδιάρκειαόμως τηςδια δικασίαςαπορρίφθηκεμετάαπόσχετικό εύστοχοδιάβημα τουπροσφεύγοντα. Η ακυρωτικήαπόφασηβγήκε στις 24/9/90.Ηεπανεξέ ταση πραγματοποιήθηκε στις 20/10/
- Η νέα απόφαση της διοίκησης, που αποτελεί το αντικείμενο της κρινόμε νης υπόθεσης, ήταν απορριπτική. Επισημαίνεται πως η άρνησητηςΑρχήςναδώσει τηνάδειααυτήτη φοράστηρί- 10 χθηκεσεδιαφορετικόλόγο.Έγινεεπίκληση σε νομοθετική πρόνοια που θεσπίστηκε στο αναμεταξύ.Για τη διαδικα σίακαιτηληφθείσα απόφασητηρήθηκεσχετικόπρακτικό. Είναι σύντομο καιαξίζει νατοακούσουμε ολόκληρο. Αλ λωστεσ* αυτόεπικεντρώθηκε ο μοναδικός λόγοςπροσβο- ^ λήςτηςαπόφασηςαυτής. "Η Χωριτική Επιτροπή Πύλας σε συνεδρίαση που έγινεστοχωριόΠύλαστις20/10/90επανεξέτασε τηναί τηση του κ. Παντελή Ανάσταση με ημερ. 16/3/89,για παραχώρηση άδειας για τοποθέτηση πάνωστην πάρα- 20 λία του χωριού Πύλα ειδών θαλάσσιων αθλημάτων σύμφωνα με την απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου με αρ. 329/89καιαποφάσισε ότι ενόψειτου περίΠρο στασίας της Παραλίας Τροποποιητικού Νόμου 11/90, σύμφωνα με τον οποίο έχει ανασταλεί για την περίοδο 25 1/1/90μέχρι 31/12/90ηχορήγηση ή ανανέωση τέτοιων αδειών,δενμπορείναπαραχωρήσειτέτοιαάδεια." Πράγματι με τη διάταξη του του άρθρου 2 ο νόμος 11/90 κάμνει πρόβλεψη για αναστολή της εφαρμογής των διατάξεωντου βασικούνόμου πουαφορούνστην πα- 30 ραχώρηση ή ανανέωση αδειών, θα πρέπει εδώ να κατα γράψουμετημεταβατικήρύθμισηστην οποίαπροέβη ονο μοθέτης. Σύμφωναμετην επιφύλαξητου άρθρου2, άδεια που χορηγήθηκε ήανανεώθηκεπριντην 31/12/89 θασυνέ χιζεναισχύειμέχριτην31/12/
- 35 Ταεπιχειρήματαπουπαρέταξεοδικηγόρος τουαιτητή 3038 5 4ΑΛΛ. Ανάσταση ν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. έχουν ωςβάσητηνεισήγηση πως η προσβαλλόμενη πράξη λήφθηκε κάτω από πλάνη αναφορικά με το πραγματικό και νομικόκαθεστώςπου ηΧωριτική Επιτροπήόφειλε να εφαρμόσει όταν επανακρίθηκε το ζήτημα. Η ροπή όλων 5 των συλλογισμών του είναι πως ο κρίσιμος χρόνος ως προς το εφαρμοστέον καθεστώς ήταν ο χρόνος υποβολής της αίτησης δηλαδήη 15/11/88.Επομένως ησχετική πρό νοια του τροποποιητικού νόμου 11/90 που άρχισε να ισχύειμετάτοχρόνοαυτόδενμπορούσε νατύχειεφαρμο10 γής. Παραπονείται επίσης ο αιτητήςπως η ΧωριτικήΕπι τροπήούτε τασωστά γεγονότα δεφρόντισε ναεξακριβώ σει, πράγμαπου προκύπτει απότο ίδιο το πρακτικότης απόφασηςτης. Σ*αυτόμνημονεύεται ρητάπως εξετάστηκε 15 ηαίτησηημερ. 16/3/89, ενώ ηαλήθειαείναι πως είχε υπο βληθεί στις 15/11/
- Το λάθος είναι παραδεκτόν, αλλά όπωςορθά, πιστεύω,υπέδειξε οδικηγόρος τηςΕπιτροπής αυτόείναι άνευσημασίας,αφούμετηναίτησητης16/3/89 ζητήθηκε η αναθεώρηση της αρχικής. Επομένως και τα 20 δύο διαβήματα του αιτητή ήταν, όντως αλληλένδετα, υπόψητηςΕπιτροπής. Γιατοκύριο θέμαπουθέτει η υπόθεση,το κρίσιμοδη λαδή νομικό καθεστώς για τη συμμόρφωση, ο δικηγόρος της Επιτροπής έβαλετρεις θέσειςπου έχουν,κατ'ουσίαν, 25 ωςεξής: Πρώτον,ονόμος 11/90 ήταντοδεσμευτικόν και εφαρ μοστέον δίκαιο από την Επιτροπή όταν επανήλθε στο θέμαμετάτηνακυρωτικήαπόφαση.Ναπώςακριβώςανα πτύσσει το επιχείρημα του οσυνήγορος, πουκατοπτρίζει, 30 νομίζω,πιστάτηθέση όπωςτηνέχωμόλιςτώρα διατυπώ σει. 35 "Οταν (ηΕπιτροπή)κλήθηκε να αποφασίσει επί της αιτήσεως θαέπρεπεναακολουθήσει πιστάτις πρόνοιες της σχετικής νομοθεσίας η οποία με την τροποποίηση τουνόμου Κεφ. 59 μετον. 11/90 δεσμευόταν ναμηνεκ δώσει οιανδήποτε άδεια ή να ανανεώσει τέτοια άδεια 3039 Νικήτας Δ. Ανάστασην.Δημοκρατίας
(1991)όπωςαιτείτο οαιτητήςγια μίαπερίοδοπουάρχιζετην 1/1/90 μέχρι καιτην31/12/90καιηοποίαμε τιςδιάφο ρες τροποποιήσεις της νομοθεσίας παρατάθηκε μέχρι καιτην31/12/91." Το δεύτερο επιχείρημα είναι πως η παραχώρηση 5 άδειαςδενθαείχεκανένανόημα.Θαήτανχωρίςπρακτική αξία γιατον αιτητήδιότι οχρόνος γιατον οποίο θα μπο ρούσε να δοθεί (1988-1989)είχε ήδη παρέλθει. Αλλωστε, πρόσθεσε οσυνήγορος, η αναδρομική χορήγηση άδειας θα προσέκρουε σε βασικήαρχήμε την οποία είναι ανεπίτρε- 10 πτο να προσδίδεται αναδρομική δύναμη σε διοικητική απόφαση.Τέλος, λέχθηκε ότι, εν πάσηπεριπτώσει, η Χω ριτική Επιτροπήδεν θαέδινε την άδειαγιατον ίδιο λόγο πουεπικαλέστηκε οΈπαρχος. Οι παραπάνωδικανικοί συλλογισμοί δεν συσχετίστη- 15 κανκαθόλου μετις αρχέςαπότις οποίεςδιαπνέεταιηνο μολογία. Αντίθετα τις παραγνωρίζουν. Το πρώτο πράγμα που επηρεάζεται από την ακυρωτική απόφαση είναι η υπόσταση τηςπράξηςτης οποίαςείχεζητηθεί η ακύρωση. Ηπράξηαυτήπαύει εφεξής ναέχεινομική ύπαρξη. Είναι 20 ανίσχυρη πιάγιατί θεωρείται καταργημένη απότότε που εκδόθηκε. Η άλλη σημαντική συνέπεια που απορρέει από την ακύρωση είναι ηεπαναφορά της υπόθεσης στο χρόνο έκ δοσης της διοικητικής πράξηςπουακυρώθηκε. Ηακυρω- 25 τική απόφαση έχει αναδρομικό χαρακτήρα και η νέα πράξη της διοίκησης διέπεται από το δίκαιο που ίσχυε τότεκαιόχι απόαυτόπουβρισκότανσε ισχύ μεταγενέστε ρακατάτο χρόνο της συμμόρφωσης. Οι αρχέςπου εξέθε σα είναι αναμφισβήτητες. Έχουν δε επικροτηθεί απόσω- 30 ρείαν αποφάσεων: Δημοκρατία ν. Σαφειρίδη
(1985)3 Α.Α.Δ. 163, 170, Μντίδηςν.Δημοκρατία?
(1988)3 C.L.R. 737, ΑΕ 525 ΓεωργίουκαιΑλλοι ν.ΕπιτροπήςΕκπαιδευ τικής Υπηρεσίας ημερ. 16/6/89,ΑΕ1028 και 1029 Δημο κρατία ν. Στυλιανού, Παλάτος και Αλλοι ν. Στυλιανού* 35 ημερ. 10/7/90,ΑΕ 1018 Δημοκρατία ν. Πανταζή
(1991)3 ΑΛ.Δ.
- Θα ήταν εφικτό να διέπει την περίπτωση το νέο νομικό καθεστώς του ν. 11/90 αν ο νόμος αυτόςείχε 3040 4ΑΛΛ. Ανάσταση ν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. αναδρομική δύναμη.ΣτηνΕλλάδαέγινε δεκτή ηθέσηαυτή σαν εξαίρεση από την αυστηρή εφαρμογή της γενικής αρχής(ΣΕ 3805/75). Ξαναγυρίζοντας στα γεγονότα είναι φανερόν πως η 5 επανεξέταση αφορούσε την αίτηση του 1988, ανθαδινό ταν ήόχι άδειαγιατο
- θα μπορούσε εδώναυπομνησθεί πως σε περίπτωση που η διοίκησηανταποκρινόταν θετικά στο αίτημα θα είχαμε αυτόματα ανανέωση της άδειας μέχρι τέλους του 1990, μεβάση την επιφύλαξητου 10 νέου νόμου.Κατάτοχρόνουποβολής τηςαίτησηδενείχε ακόμαθεσπιστεί ον. 11/90, ούτε ίσχυε ότανεκδόθηκεστις 9/3/89 ηαπορριπτικήαπόφαση (πουεπαναβεβαιώθηκετον επόμενο μήναστις 19/4/89).Αυτόήταντο κρίσιμο χρονι κό σημείο για τη συμμόρφωση λόγω του αναδρομικού 15 αποτελέσματοςτηςακυρωτικήςαπόφασης.Τότε όμωςδεν υπήρχεονόμος πουεπικαλέστηκε ηΕπιτροπή.Ούτεόταν ψηφίστηκε το 1990 του προσδόθηκε αναδρομικότητα. Επομένως η σχετική διάταξητου ν. 11/90 που άρχισε να ισχύει μετά το χρόνο της θέσπισης του δεν μπορούσε να 20 τύχειεφαρμογής. Ηυπόθεσηέπρεπενακριθεί μετοπρουφιστάμενοτου νόμου τούτου νομοθετικό πλαίσιο. Για το λόγο αυτό η προσβαλλόμενη πράξη πρέπειαναπόφευκταναακυρωθεί. Τοθέμαδενείναιχωρίςσημασία, όπωςαπλουστευμένα το 25 έθεσεο δικηγόρος της Επιτροπής.Υπάρχει θέμασυνταγ ματικήςνομιμότηταςγιατίτοάρθρο 146
(5), πουείναικαι η κύρια πηγή της αρχής που προεκτέθηκε, επιτάσσει την ενεργό συμμόρφωση της διοίκησης προς τις αποφάσεις του δικαστηρίου.Δυό τελευταία λόγια αναφορικάμετην 30 αιτιολογία. Ηπροσβαλλόμενη πράξηυιοθετεί τηδιάταξη του ν. 11/90. Δεν υπάρχειτίποτε άλλο, είτε στο σώματης πράξηςείτε αλλού,πουθα μπορούσεναθεμελιώσει τη νο μιμότητατης. Ηαπόφασηακυρώνεταιμεβάση τις διατάξειςτου άρ35 θρου 146.4 (β). Η αίτηση επιτυγχάνει με £50 έξοδα σε βάροςτης Επιτροπής. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιμε £50.-έξοδα. 3041