8Οκτωβρίου,1991 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ.Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 330/90). 5 10 Ο περί Κτηματομεσιτών Νόμος του 1987(66/87) — Άρθρο 6 — Εγ γραφή στο ΜητρώοΚτηματομεσιτών—Προσόντα—Αρμόδιο όρ γανο για εξακρίβωση κατοχής τωνπροσόντων είναι το Συμβούλιο — Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει παρά μόνο αν διαπιστωθεί πλάνη περί ταπράγματα ήκατάχρηση και υπέρβαση των εξουσιών του Συμβουλίου. Ο αιτητής με την προσφυγήτου αυτήπρόσβαλε τηναπόφαση του Υπουργού Εσωτερικών μετηνοποίααπέρριψειεραρχική προ σφυγήτουκατάτηςαπόφασηςτουΣυμβουλίουΕγγραφής Κτηματομεσιτών με τηνοποίααπορρίφθηκεαίτημα του γιαεγγραφήτου στο Μητρώο Κτηματομεσιτών επειδήδεν πληρούσε ταπροσόντα πουπρονοούσετοάρθρο6τουΝόμου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο φάσισεότι: 15 20
(1)Ηθέση ότι ηαπόφασηλήφθηκεαπό αναρμόδιοόργανο, βα σίζεται στο γεγονός πως το Συμβούλιοαπέστειλε τον σχετικόφά κελο στον Υπουργό Εσωτερικών μέσω του Γενικού Διευθυντήκαι ότι η κοινοποίηση της απόφασηςέγινε με επιστολή του Γενικού Διευθιτντή. Από το λεκτικό της ίδιαςτης επιστολής φαίνεται ότι πρόκειταιγιακοινοποίησηαπόφασηςτου Υπουργού.
(2)Ο Υπουργός δεν είχε υποχρέωση να ακούσειπροφορικά τον αιτητήγιατί ενώπιον τουβρισκόντουσανόλατασχετικά στοι χεία,ταοποίασυμπλήρωσε ο ίδιοςο αιτητήςμε έγγραφοτουημε ρομηνίας1/3/89. 25
(3)Το αρμόδιοόργανο για να κρίνει ανκάποιοςπληροί τις 3233 Αντωνίουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος γιαεγγραφήωςκτηματομεσίτης είναι τοΣυμβούλιο. ΤοΔικαστήριο δενεπεμβαίνει στηναξιολόγη σητων γεγονότων καιευρημάτωντου Συμβουλίου εκτός ανδιαπι στωθεί πλάνη περί ταπράγματαήκατάχρηση ήυπέρβαση εξου σιών που έχει. Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τα 5 στοιχεία που είχε ενώπιον τουτοΣυμβούλιο,ηαπόφασητου και στην συνέχεια του Υπουργού, ήτανευλόγα επιτρεπτή. Η ελάχιστη παρεμφερής απασχόληση τουαιτητήσε ορισμένες κτηματομεσιτι κές υποθέσεις δεναρκεί γιανατύχει τηςπρόνοιας του άρθρου 6 . n ι υ
(1)(στ)τουΝόμου.
(4)Ο ισχυρισμός για έλλειψη αμεροληψίας εκ μέρους του Προέδρου τουΣυμβουλίου δεν αποδείχθηκε αφούο ίδιος ο αιτητής ανάφερεπως ο ίδιος διέκοψε οικειοθελώς την εργασία τουμε τον Πρόδροτου Συμβουλίου,χωρίς οποιαδήποτεπαρεξήγησηπου ναοδήγησε σε διατάραξητωνσχέσεωντους. *5
(5)Ηαπόφασητουυπουργούλήφθηκεμετάαπόεξέταση όλων των στοιχείων που είχε ενώπιον τουκαθώςκαιτων λεπτομεριών παραστάσεων πουείχαν τεθεί από τοναιτητή. Ηαπόφαση ήταν λακωνική μεναλλά ηαιτιολογία συμπληρώθηκε από ταστοιχεία του φακέλου. 20 Προσφνγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα, Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοντης άρνησης των καθ*ων ηαίτηση ναεγγράψουντοναιτητήστομητρώοκτηματομεσιτών. 2 5 Οαιτητήςπαρουσιάσθηκεπροσωπικώς. Λ. Δημητριάδου (Δ/νίς), Δικηγόροςτης Δημοκρατίας, γιατονκαθ'ουηαίτησηΑρ.
- Λ. navayuinov,γιατονκαθ'ουηαίτησηΑρ.
- CUT. adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Ο 30 αιτητής είναι εγγεγραμμένος δικηγορικός υπάλληλοςαπό το
- Στις 7.11.88υπέβαλεαίτησηστο Συμβούλιογια ναεγγραφεί στοΜητρώον Κτηματομεσιτών, συμφωνά με τις πρόνοιες τουπερί Κτηματομεσιτών Νόμουτου1987 (66/87)όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα ΤοΣυμβού- 35 3234 4 ΑΛΛ. Αντωνίουν.ΔημοκρατίαςΧ.Ο. Αρτεμίδης,Δ. λιο είναι το αρμόδιο όργανογια τη διερεύνηση αιτήσεως για την εγγραφήστο Μητρώο Κτηματομεσιτών, καθιδρύ θηκεδεβάσειτωνδιατάξεωντουάρθρου 3τουΝόμου. Η αίτησητουαιτητήαπασχόλησετο Συμβούλιοσεδύοσυνε5 δριασεις του, στις 12.12.88 και2.2.89,απορρίφθηκεόμως επειδήδιαπιστώθηκεπωςδενείχεταπροσόνταγιαεγγρα φή,πουπρονοούνταιστοάρθρο6τουΝόμου. Συγκεκρι μένα,τοΣυμβούλιοσυμπέρανεπως,οαιτητήςδενείχε δε καετήπείρα περί την κτηματομεσιτική εργασία,άρθρο6 10 (ΐ) (στ) τουΝόμου,καιότι η περίπτωσητουδεν εμπίπτει στην επιφύλαξητου ίδιουάρθρου, στηνοποία δασφαλίζεται το δικαίωμα προσώπου, που ασκούσε κατά κύριο λόγοτο επάγγελματουκτηματομεσίτηκατάτηνημερομη νίαέναρξηςτης ισχύοςτουΝόμου,8.5.87, ναεγγραφείως 15 κτηματομεσίτης. Ο αιτητής πρόσβαλε την απόφασητου Συμβουλίου με ιεραρχικήπροσφυγήστον Υπουργό Εσωτερικών, δικαίω μα που του παρέχει το άρθρο 16Α του Νόμου,πουέχει προστεθεί στο Νόμο με το άρθρο 5 του Νόμου 44/
- Ο 20 Υπουργός Εσωτερικών, αφούμελέτησε το σχετικό φάκε λο,τις απόψειςτουΣυμβουλίουκαιτιςγραπτέςπαραστά σειςτουαιτητή,απέρριψετηνπροσφυγή. Ο αιτητής,πουχειρίστηκε μόνος τουτηνυπόθεση του, επικαλείται σωρεία νομικών λόγων και πραγματικώνγε25 γονότων,για ναυποστηρίζει την ακύρωσητης υπό κρίση απόφασης, θα συνοψίσω τους λόγους αυτούςτροχάδην και θα ασχοληθώ με την ουσία της υπόθεσης, όπως δια φαίνεταιαπότααδιαμφισβήτητα στοιχεία καιτηνέρευνα των διοικητικών οργάνων,που υπήρξε άμεμπτηκαι οδη30 γείστηνεπικύρωσητηςεπίδικηςαπόφασης. Η πρώτη εισήγηση του αιτητή είναι πως η απόφαση στην ιεραρχικήπροσφυγήλήφθηκε απόαναρμόδιο όργα νο. Η θέσηαυτήβασίζεταιστογεγονόςπώςτοΣυμβούλιο απέστειλε το σχετικό φάκελο στο Υπουργό Εσωτερικών 35 μέσω του Γενικού Διευθυντή, ο τελευταίος δεδιαβίβασε στον αιτητήτην απόφασητου Υπουργού,υπογράφοντας ο ίδιοςτησχετικήεπιστολή. Η περίαναρμόδιου οργάνου 3235 Α^τεμίδικ,Δ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας»Δ.
(1991)εισήγησηγιατηλήψητηςαπόφασηςείναιβέβαια ανεδαφι κή. Ο Γενικός Διευθυντής απλώς κοινοποίησε στον αιτη τήτηναπόφασητουΥπουργού. Αυτόδεφαίνεταιστο ίδο τολεκτικό της επιστολής. Αστήρικτος και αόριστος παραμένει επίσης ο ισχυρι- 5 σμόςτουαιτητήπωςη απόφασηαπολήγεισεδυσμενήδιά κρισηγι*αυτόνκαιότιαποτελείυπέρβασητηςδιακριτικής ευχέρειας τωναρμοδίωνοργάνων. Πρόσθετα,παραπονεί ταιπως ο Υπουργός δεν του έδωσετην ευκαιρία να υπο στηρίζει τη θέσητου προφορικά. Τέτοια υποχρέωση δεν 10 είχεοΥπουργός γιατίενώπιον τουβρισκόντουσαν όλατα σχετικά, ταοποία μάλιστα συμπλήρωσε ο ίδιος οαιτητής μεέγγραφοτουτης1.3.89. Ο αιτητής υποστηρίζει επίσης πωςταάρθρα6και3
(1)του Νόμου 66/87είναι αντίθετα μεθεμελιώδεις διατάξεις 15 τουΣυντάγματος,συγκεκριμένα τωνΑρθρων 25,28,9και 26. Για την τεκμηρίωση αυτής της θέσης ο αιτητήςπρο βαίνει σε αόρισταθεωρήματαπουδενπροωθούνκαθόλου τηνεισήγησητου. Παραμένει λοιπόν η ουσία της υπόθεσης. Ο ισχυρι- 20 σμός δηλαδή του αιτητή πως απέδειξε το Συμβούλιο και ΙΟετή πείρα περί την κτηματομεσιτική εργασία και ότι ασκούσε κατάκύριο λόγοτο επάγγελμα τουκατηματομεσίτηόταν τέθηκε σε εφαρμογήο Νόμος,ώστενα εμπίπτει στις πρόνοιες τουάρθρου6
(1)(στ)καιτης επιφύλαξης σε 25 αυτόαντίστοιχα. Όπως αναφέρω πιο πριν ο αιτητής είναι δικηγορικός υπάλληλος από το 1960. Ισχυρίζεται όμως πως για 12 χρόνια πριν απότην υποβολή της αίτησης του ασχολείτο μεκτηματομεσιτικές εργασίες από τις οποίεςαπέκτησε τε- 30 ράστιαπείραπερίτακτηματομεσιτικά. Κατάτηδιερεύνη ση της αίτησης του από το Συμβούλιο, εκρίθη πως δεν μπόρεσε ναπαρουσιάσει οποιαδήποτεσυγκεκριμένα στοι χείαπουνααποδεικνύουνκάτιτέτοιο,εκτόςαπότογεγο νόςπωςδύοχρόνιαείχεεισπράξει μικράσχετικάποσάως 35 αμοιβήαπόκτηματομεσιτική εργασία. Ο αιτητής ισχυρί3236 4ΑΛΛ. Αντωνίουν.Δημοκρατίαςκ,ά. ΑρτεμίΑης,Δ. στηκε πως ως δικηγορικός υπάλληλος είχε τηνευκαιρία να καταρτίσει πωλητήρια έγγραφα, πληρεξούσια κ.λ.π. αναφορικά με τη διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας και έτσι απέκτησετηναναγκαίαπείραπουπροβλέπεταιστοάρθρο 5 6
(1)(στ)τουΝόμου. Το αρμόδιο όργανο να κρίνει αν κάποιος πληρεί τις προϋποθέσειςπουθέτειοΝόμοςγιαεγγραφήωςκτηματο μεσίτης, είναι το Συμβούλιο,η απόφασητουοποίουμπο ρείνααναθεωρηθείμειεραρχικήπροσφυγήστον Υπουργό. 10 Ηδιαπίστωσητωνπραγματικώνγεγονότωναναφορικάμε τις προϋποθέσεις, όπως αυτέςπροβλέπονταιστο άρθρο6 του Νόμου,ανήκει στο Συμβούλιο. Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην αξιολόγηση των γεγονότων και ευρημά τωντουΣυμβουλίου,εκτός ανδιαπιστωθείπλάνη περίτα 15 πράγματα ή κατάχρησηκαι υπέρβασητων εξουσιών που έχει. Στη συγκεκριμένη δε περίπτωση, όπου ο αιτητής ισχυρίζεταιπωςέχειπείραπερίτηνκτηματομεσιτικήνερ γασία, ή την κατάκύριο λόγο άσκηση του επαγγέλματος του κτηματομεσίτη κατά την ημερομηνία εφαρμογής της 20 νομοθεσίας,υπεισέρχονται εξειδικευμένες γνώσεις αναφο ρικάμετονπραγματικόόγκοεργασίαςπουμπορείνα χα ρακτηριστεί σαν κτηματομεσιτικής φύσεως μέσα στην έν. νοια του Νόμου, δηλαδή "την κυρίαν απασχόλησιν την έναντιαμοιβήςμεσολάβησιν διακτηματικήνσυναλλαγήν". 25 Στηνεξεταζόμενη υπόθεσητο Συμβούλιο έκρινε πωςο αιτητής δεν είχε ΙΟετή πείρα περί την κτηματομεσιτικήν εργασία και ότι δεν ασχολείτο κατά,κύριο λόγο με το επάγγελματουκτηματομεσίτηκατάτφ έναρξη της ισχύος τουΝόμου. Ηαπόφασητου Συμβουλίου,και εν συνεχεία 30 του Υπουργού, ήτανεύλογα επιτρεπτή με βάσητα στοι χεία που ο ίδιος ο αιτητής έθεσεενώπιον τους. θαπρο χωρούσαμάλισταναπωςότι τοαποτέλεσμαήταν αναπό φευκτο. Ο αιτητής είναι εγγεγραμμένος δικηγορικός υπάλληλος απότο 1960καιεπομένωςδεν μπορείναισχυ35 ρίζεταιπωςκατάκύριολόγοτοεπάγγελματουήταναυτό του κτηματομεσίτη. Η ελάχιστη δε παρεμφερής απασχό ληση του σε ορισμένες κτηματομεσιτικές υποθέσεις δεν αρκεί για να τύχει της πρόνοιας του άρθρου 6
(1)του 3237 Αρτεμίόης,Δ. Αντωνίουν.Δημοκρατίαςκ,ά.
(1991)Νόμου.Πείρα,όπωςπροβλέπεταιστηνδιάταξηαυτή,υπο δηλώνειεπαρκήπραγματική απασχόλησησε κτηματομεσι τικήεργασίαοκύριοςσκοπόςτηςοποίαςείναιη εξεύρεση της κατάλληλης ακίνητης ιδιοκτησίας για διάθεση, περι λαμβανομένης και της διαπραγμάτευσης του τιμήματος. 5 Η εργασία αυτήπροϋποθέτει ευρύτατηγνώσητηςαγοράς ακίνητης ιδιοκτησίας. Ηεμπειρία δε αυτήαποκτάται και ανάλογαμετον αριθμότωνσυναλλαγών τιςοποίες οκτη ματομεσίτης επιτυγχάνει. Τελειώνοντας πρέπεινααναφερθώσεδύοάλλασημεία 10 που εγείρονται στην προσφυγή. Το πρώτο αφορά τον ισχυρισμό του αιτητή πως η απόφαση του Συμβουλίου είναι μεμπτή γιατί σε αυτήμετείχε ο κ. Δανός, πρόεδρος του Συμβουλίου, στο κτηματομεσιτικό γραφείο του οποίου εργάστηκε για δύο μήνες. Ισχυρίζεται δηλαδήέλ- 15 λειψήαμεροληψίας εκ μέρους του προέδρου τουΣυμβου λίου. Βέβαια ο ίδιος οαιτητής αναφέρειπως διέκοψε οι κειοθελώς την εργασία του με τον κ. Δανό, χωρίς να ισχυρίζεται πωςυπήρξεοποιαδήποτεπαρεξήγησηαπότην οποίαναδιαταραχθούνοισχέσειςτους. Οαιτητήςεπομέ- 20 νωςτίποτεουσιαστικό δενλέειπάνωσεαυτότοζήτημα. Τέλος προβάλλεται ο αβάσιμος ισχυρισμός ότι ηαπό φαση είναι αναιτιολόγητη. Η απόφαση του Υπουργού ελήφθη μετά που εξέτασε όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του απότο Συμβούλιο καθώς επίσης και τις λε- 25 πτομερείς γραπτέςπαραστάσειςτουίδιουτουαιτητή. Ηαπόφαση του Υπουργού είναι μεν λακωνική,αλλά η αιτιολογία της συμπληρώνεται από τα αδιαμφισβήτητα στοιχεία του φακέλου,στα οποία έχω ήδη αναφερθεί. Η προσφυγήαπορρίπτεται. Δεν γίνεται οποιαδήποτεδιάτα- 30 γήγιαταέξοδα Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 3238