(1991)18Οκτωβρίου,1991 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ THERMPHASE LIMITED, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ'ων ηΑίτηση. (Υπόθεση Αρ. 411/90). Διοικητικό" Δικονομικό Δίκαιο — Μαρτυρία — Κανονισμός 11 τον Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικα στηρίου 1962—Αυτεπάγγελτες εξουσίες τον Δικαστηρίου να κα λέσει πρόσωπο να δώσειπροφορική μαρτυρία — Οδηγίες για κλή τευση κατονομαζόμενου προσώπου για να δώσει μαρτυρία μετά 5 από αίτημα ενός από τους διαδίκους. Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Μαρτυρία με ένορκη δήλοχτη — Αντεξέταση — Δενχρειάζεται έγκριση του Δικαστηρίου—Αρκεί η πληροφόρηση του αντιδίκου περί τηςπρόθεσης αυτής. Μετά την καταχώρηση ενόρκων δηλώσεων από μάρτυρες και 10 των δυο διαδίκωνμερών,οδικηγόροςτων αιτητώνζήτησεπροφο ρικάαπότο Δικαστήριο όπως εκδοθούνοδηγίεςτόσογιατηναντεξέταση των όσων είχαν δώσει ένορκες δηλώσεις όσο και για την κλήτευση του κ. Παλταϊάν,Προέδρου του Συμβουλίου Προσφο ρών, δυνάμει του Κανονισμού 11 του Ανωτάτου Συνταγματικού 15 Δικαστηρίου 1962. Το Ανώτατο Δικαστήριο, εκδίδονταςοδηγίες για την κλήτευση τουκατονομαζόμενουδημοσίουυπαλλήλουγιαναδώσειπροφορι κή μαρτυρία,αποφάσισεότι:
(1)ΗπρόνοιατουΚανονισμού 11 είναι σύμφωνη μετην ανα- 2 0 κριτική φύση της διοικητικής δίκης και κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος. Μπορείδεηεξουσία αυτήηοποίαασκείταιαυ τεπάγγελτα να ασκηθεί μετά από εισήγηση ενός από τους διαδί κους. Όμωςηεπίδικηπρόνοιαδενπαρέχειεξουσίαπαραχώρησης άδειας σε διάδικο νια την κλήτευση κάποιου μάρτυρα. Αλλά το 25 Δικαστήριο δενθαδιστάσει ναασκήσει τηνεξουσία αυτήαν κρίνει αναγκαίο να καλέσει το προτεινόμενο πρόσωπο ή οποιοδήποτε 3322 4 ΑΑΛ. Thermphase Ltd v.Δημοκρατίαςχ.ά. άλλο ναδώσειμαρτυρία. 5 10
(2)Στοβαθμόπουτο αίτηματων αιτητών είναι δυνατόναχα ρακτηριστεί ως αίτημαγια την τροποποίηση προηγούμενων οδη γιών μου,κάτω απότους Κανονισμούς 10
(2)και/ή 17 αποκλίνω να ασκήσω τη διακριτική μου εξουσία υπέρ της έκδοσης οδηγιών που θαεπέτρεπανστους αιτητέςτην κλήτευση τουκατονομαζόμε νουδημοσίουυπαλλήλουγιαναδώσει προφορική μαρτυρία.
(3)Δεν απαιτείταιη έκδοση οδηγιών για την αντεξέτασηπρο σώπωνπουέκαμανένορκες δηλώσεις. Ηκάθεπλευράέχειδικαίωμανατουςαντεξετάσει χωρίςτο δικαίωμααυτόναυπόκειταιστην έγκριση είτε της άλλης πλευράς είτε του Δικαστηρίου. Αρκεί να πληροφορήσει έγκαιρατηνάλληπλευράγιατηνπρόθεσηαυτή. Διαταγή ωςανωτέρω. Αίτηση. 15 20 Αίτηση από τον δικηγόρο των αιτητών για άδειανα αντεξετάσει τους μάρτυρες που έχουν δώσει ένορκεςδη λώσειςκαιοδηγίεςτουΔικαστηρίουγιατηνκλήτευσητου κ.Παλταϊάν,ΠροέδρουτουΣυμβουλίουΠροσφορώνενώ πιοντουΔικαστηρίου. Λ. Παπαφιλίππον,γιατουςαιτητές. Π. Κληρίδης, ΑνώτεροςΔικηγόροςτης Δημοκρατίας, γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. 25 ΜετηνπροσφυγήτουςαυτήοιΑιτητέςζητούν: 30 "Δήλωση τουΔικαστηρίου ότιη πράξηή/και απόφα σητων καθ'ωνηαίτησησύμφωναμετηνοποίαοι καθ' ων ηαίτησηήΛίαιηΥπουργική Επιτροπή Προσφορών κατεκύρωσε την προσφορά σχετικά με τον σχεδιασμό, προμήθεια, εγκατάσταση,λειτουργία καισυντήρησηδι κτύου ραδιοτηλεφωνίας για την Αστυνομία Κύπρου στους Motorola IncαντίστουςΑιτητέςείναιάκυρηκαι στερείταικάθενομίμουαποτελέσματος." Στις28 Μαρτίου1991,ανταποκρινόμενοσεσχετικόαί3323 Πογιατζής, Δ. ThermphaseLtd v. Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)τηματωνδικηγόρωντωνδυοπλευρών,τοΔικαστήριοεξέ δωσε οδηγίες για την προσαγωγή μαρτυρίας τόσο από τους Αιτητές όσο και από τους Καθ' ων η Αίτηση υπό μορφή ενόρκων δηλώσεων μέσα σε τακτή προθεσμία. 'Οτανμετάτηνκαταχώρησηδυοενόρκων δηλώσεων εκμέ-5 ρουςτωνΑιτητών καιμιαςεκμέρουςτωνΚαθ'ωνηΑίτη ση,ηυπόθεσηπαρουσιάστηκε ενώπιον μουγιατην έκδοση τυχόν περαιτέρω οδηγιών, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητώνυπόβαλεπροφορικάτοακόλουθοαίτημα: "Ζητώοδηγίες τουΔικαστηρίου καιάδειαναάντεξε- 10 τάσωτους ΠίττακαιΣερδάρηπουέχουν δώσει ένορκες δηλώσεις και ταυτόχρονα δυνάμει του κανονισμού 11, ζητώτις οδηγίες του Δικαστηρίου νακληθεί ο κ.Παλ ταϊάν,Πρόεδρος του Συμβουλίου Προσφορών ενώπιον τουΔικαστηρίου. Οκανονισμός 11είναιοακόλουθος:" 15 Προς υποστήριξη του αιτήματος του ο κ. Παπαφιλίππουέκαμετηνπιοκάτωδήλωση: "Από τις ένορκες δηλώσεις τωνπελατών μουκαιτις ένορκες δηλώσεις τηςΔημοκρατίας,προκύπτει ότιείχε έναιδιαίτερασοβαρόρόλο οκ. Παλταϊάν,διότιανεμεί- 20 χθηκαισεπροπαρασκευαστικόστάδιοπριντην έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης και είναι πρόσωπο το οποίο δεν μπορώ εγώνακλητεύσω γιατί είναι οΠρόε δροςτουΣυμβουλίουΠροσφορώνπουείναιοκαθ'ουη αίτησηαρ.2.Ζητώεπομένως όπωςοκ.Παλταϊάνδυνά- 25 μει των εξουσιών πουέχετεαπότοδιαδικαστικόκανο νισμό που ανέφερα, να παρουσιαστεί την ημέρα της ακροάσεως." Ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Καθ' ων η Αίτηση δε συγκατένευσε στην έκδοση των επίδικων οδηγιών και 30 παράτο γεγονός ότι τοΔικαστήριο δέχτηκε αίτηματουκ. Κληρίδη για σύντομη αναβολήγια να ετοιμάσει την επι χειρηματολογία του,οκ.Κληρίδης εξέφρασε αδυναμίανα απαντήσει στο αίτημα του κ. Παπαφιλίππου γιατί, όπως ισχυρίστηκε, ηπροφορικήδιατύπωσητουαιτήματοςέγινε 35 3324 4ΑΛΛ. ThermphaseLtd v.Δημοκρατίαςκ.ά. Πογιατζής,Δ. κατάτρόποασαφή. Ο κ.Παπαφιλίππου δήλωσεότιτοαίτηματου βασίζε ται στοΔιαδικαστικό Κανονισμό του ΑνωτάτουΣυνταγ ματικούΔικαστηρίου 1962, Κανονισμόςαρ. 11σεσυνδυα5 σμόμετους Κανονισμούς αρ. 10
(2)*και 17**,ο οποίος προνοείταεξής: 10 "ΠροςπλήρηαπονομήντηςδικαιοσύνηςτοΔικαστήριον ήΔικαστής δύναται εις οιανδήποτε υπόθεσιννα καλέσηοιονδήποτεπρόσωπονναδώσημαρτυρίανή να προσαγάγηέγγραφα. ΠροςτονσκοπόντούτοντοΔικαστήριονή Δικαστήςδύναταιναδιορίση εμπειρογνώμο να, όπως διεξαγάγη έλεγχον ή προβή εις εξέτασιν ή άλληνέρευναν, η οποίαθαήτοαναγκαίαδιαναδυνηθή ούτοςναγνωμοδότηση ειςτηνυπόθεσιν." 15 Ηπρόνοια τουΚανονισμού αρ. 11είναι σύμφωνη με την ανακριτική φύσητηςδιοικητικής δίκης κάτω από το άρθρο 146τουΣυντάγματος.Παρέχει στοδιοικητικό Δι καστή την εξουσία να καλεί αυτεπάγγελτα οποιοδήποτε πρόσωπο ναδώσει μαρτυρία ήναπαρουσιάσει έγγραφα 20 στίς περιπτώσειςπουηπλήρηςαπονομήτηςδικαιοσύνης τοαπαιτεί. Μπορεί,βέβαια, η εξουσίααυτή τουδιοικητι- * "10
(2)ΚατάτηνδιάρκειαντηςτοιαύτηςακροάσεωςτοΔικαστήριον «c ή Διχαστής δύναταιναεκδώση τοιαύτας οδηγίας αναφορικώς προς Ζ0 περαιτέρωεγγράφουςπροτάσεις, λεπτομέρειας, αποκάλνψιν ηεπιθεώρησινέγγραφων,αποδεικτικάμέσα,συμπεριλαμβανομένωνενόρκων ομολογιώναποδεικνυονσών τα γεγονόταεφ'ωνβασίζεται έκαστος διάδικος, επιθεώρησιν τουεπιδίκου μέρους, διαδικασίαν σνμφώνως προς την παράγραφαν 2 του Άρθρου 134,ημεοομηνίαν δημοσίας 30 ακροάσεως, καταχώρωιν και ανταλλανήνμεταξύ τωνδιαδίκων εγ γράφου επιχειρηματολογίας εντός καθοριζομένων χρονικών ορίων ωςκαιτην6\άοκειαντυχόνμεταγενεστέρωναγορεύσεων, ήοιασδήπο τε άλλαςοδηγίας σχετικώςπρος τηνδιαδικασίαν τηςυποθέσεως ως ήθελεκρίνηαναγκαίον." 35 **"Ι7·Το 4ϋίασττίριονόί)ναταί ναεκδώσηοιανδήποτεαπόφασινδυ νάμει οιουδήποτε 'Αρθρονχορηγούντοςσντώαρμοδιότητα, εάνηδι καιοσύνη απαιτήούτω, ανεξαρτήτως τουεάνεις τηνενώπιον αυτού εκκρεμούσανδιαδικασίαεζητηυηήμη ητοιαύτηαπόφασις." 3325 Πογιατζής, Δ. Thermphase Ltd ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)κούΔικαστήναασκηθεί μετάαπόεισήγηση ενός απότους διαδίκους. Όμως ηεπίδικηπρόνοια δεν παρέχει εξουσία παραχώρησης άδειας σε διάδικο για την κλήτευση κά ποιου μάρτυρα. Το Δικαστήριο δε θαδιστάσει να ασκήσειτην εξουσία αυτή αν σε μεταγενέστερο στάδιο της 5 ακροαματικήςδιαδικασίας κρίνει αναγκαίονακαλέσει το προτεινόμενο πρόσωπο ήοποιοδήποτε άλλο πρόσωπονα δώσει μαρτυρίαασκώνταςτις εξουσίεςπουτουπαρέχειο Κανονισμός αρ.11. Στο βαθμό που το αίτημα των Αιτητών είναι δυνατό ίο να χαρακτηριστεί ως αίτημα για την τροποποίηση και/ή επέκτασητωνπροηγούμενων οδηγιών μου,κάτωαπότους Κανονισμούς 10
(2), και/ή 17,αποκλίνω ν'ασκήσω τηδια κριτική μου εξουσία υπέρ της έκδοσης οδηγιών που θα επέτρεπανστους Αιτητέςτηνκλήτευση τουκατονομαζόμε- 15 νου δημοσίου υπαλλήλου γιαναδώσει προφορική μαρτυ ρία αντί μαρτυρία υπό μορφή ένορκης δήλωσης όπως είναι ησυνήθης πρακτικήπουακολουθείται στο διοικητι κό Δικαστήριο και όπως έχουν ήδηεκδοθεί σχετικές οδη γίες στις 29 Μαρτίου 1991 αναφορικάμε άλλους μάρτυ- 20 ρες αμφοτέρων των πλευρών. Η έκδοση των παρόντων οδηγιών δενεπηρεάζει μεοποιοδήποτετρόποτηνεφαρμο γή των προνοιών του άρθρου 67
(2)του περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμουτου 1990 (Ν.1/90). Το θέμααυτόδεσυ ζητήθηκεκαθόλουαπότουςευπαίδευτουςδικηγόρουςτων 25 δυοπλευρών. θα ήθελα,τέλος, νααναφέρωότι δεν απαιτείταιηέκ δοση οποιωνδήποτε οδηγιών αναφορικάμε τηναντεξέτασητων προσώπων που εκάμαντις ένορκες δηλώσεις που έχουν κατατεθεί. Ηκάθεπλευρά έχει δικαίωματο οποίο 30 δεν υπόκειται στην έγκριση είτε της άλλης πλευράς είτε τουΔικαστηρίου, νααντεξετάσει οποιοδήποτεπρόσωποη ένορκη δήλωση του οποίου έχειπροσαχθεί ως αποδεικτι κό μέσοστη διαδικασίατης διοικητικής δίκηςόπωςακρι βώς συμβαίνει στην περίπτωση της αστικής δίκης. Αρκεί 35 ναπληροφορήσει έγκαιρατηνάλληπλευράγιατηνπρόθε ση της ώστε να καταστεί δυνατήηπαρουσία του προσώ που αυτού στο Δικαστήριο κατάτην ορισθείσα ημερομη νίαγιαν' αντεξεταστεί. Διαταγή ωςαναηέρω. 3326