4ΑΑΛ. 30Ιανουαρίου,1991 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ.Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146TOY ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΥ ΚΑΙ ΚΓΓΡΟΜΗΛΙΔΗΣ ΛΤΔ., Αιττπές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 233/89). 5 Προσφυγή βάσει τον άρθρον 146 τον Συντάγματος — Προσβαλλόμε νες πράξεις—Διοικητικές πράξεις που εμπίπτονν στη σφαίρα τον δημόσιον δικαίου — Ηπράξη απευθύνεται κατάβασικό και κύριο λόγο στην εξνπηρέτηση τον δημόσιον παρά τον ιδιωτικού σνμφέροντος. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Προσφορές —Οι αποφάσεις κατακύ ρωσης προσφορών ανάγονται στη σφαίρα τον δημόσιον δικαίου και υπόκεινται στον ακυρωτικό έλεγχο με τον ίδιο τρόπο όπως όλες οι άλλες εκτελεστέςδιοικητικές πράξεις. 2Q Μετηνπαρούσαπροσφυγήπροσβλήθηκε απόφασητου Υπουρ γού Εμπορίουκαι Βιομηχανίας με τηνοποία έγινε ητελική κατα κύρωση τηςπροσφοράςτου ενδιαφερόμενου μέρους, που αφορού σε την κατασκευή μονάδος επεξεργασίας των λυμάτων της βιομηχανικήςπεριοχήςΛεμεσού. 15 Προςαντίκρουση των επι μέρους θεραπειώνκαι των συγκεκρι μένων επικαλούμενων απότην αιτήτριανομικών σημείων, οικαθ' ων η αίτηση ήγειραν, μεταξύ άλλων, και προδικαστική ένσταση κατά της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου με τον ισχυρισμό ότι η προσβαλλόμενη πράξηανάγετο στη σφαίρατου ιδιωτικού δικαίου και, ως εκ τούτου, δεν ενέπιπτε στην αναθεωρητική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει του άρθρου 146 του Συντάγμα τος. Οσυλλογισμός τωνκαθ'ων ηαίτησηήτανότι εφόσον αφενός οιβιομήχανοι είχανσυμβατικήυποχρέωση προςτηνΚυβέρνηση να επεξεργάζονται κατ'αρχήνταλύματακαιαφετέρουανέλαβανυποχρέωση προς την Κυβέρνηση να καταβάλουντο μισό τηςδαπάνης κατασκευής της μονάδαςκαι ολόκληρη τηδαπάνηλειτουργίας και 20 25 359 Σιλφέστρου &ΚκρομηλΙδηςν.Δημοκρατίας
(1991)συντήρησης της,προκύπτειότι ο βασικόςσκοπός τηςκατασκευής του έργου ήτανηεξυπηρέτηση τωνβιομηχάνωνκαιόχι το δημόσιο όφελος. Ηπράξη τηςκατακύρωσηςυπότιςπεριστάσεις αυτέςδεν ήταν εκτελεστή διοικητική πράξηυποκείμενη σε δικαστικό έλεγχο βάσειτουάρθρου 146τουΣυντάγματος. 5 Ο ισχυρισμός της αιτήτριαςσχετικά ήτανότι ηόλη διοικητική ενέργεια για την κατασκευή του έργου απέβλεπε στο να αρθεί η οχληρία που επηρέαζεολόκληρη τηγύρω περιοχήκαιστο ναπρο στατευθεί ηυγεία των πολιτών όχι στο να εξυπηρετήσει τουςβιο μηχάνουςαπότα εργοστάσια των οποίων πήγαζεηοχληρία. Επι- 10 πρόσθετα, η περίληψη στην απόφαση του Υπουργικού Συμβου λίου, που προκλήθηκε και με την οποία δόθηκε η εξουσιοδότηση στον Υπουργό Εμπορίουκαι Βιομηχανίαςναεγκρίνει τηναξιολό γηση των προσφορών, των όρων για ζήτηση προσφορών, γιαπα ρακολούθηση και επίβλεψη του έργου απόλειτουργό του Υπουρ15 γείου Υγείας και Φυσικών Πόρων ως εκπροσώπου της Κυβέρνη σης,και για διάθεσηδημόσιου χρήματοςγιατηδαπάνη κατασκευ ήςτου έργου,έγινε γιατον αποκλειστικό λόγο ότι το έργο αυτό θα εξυπηρετούσε ευρύτερασυμφέροντατουκοινούκαιόχι τηνομάδα ΛΛ Ζ υ των ιδιωτών βιομηχάνων. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην προδικαστικήέν στασητωνκαθ'ων ηαίτηση, αποφάσισεότι: Γιαναθεωρείται μιαπράξηότι ανάγεταιστησφαίρατουδημό σιου δικαίου πρέπει να απευθύνεταικατάβασικό και κύριο λόγο στην εξυπηρέτηση τουδημόσιου παράτουιδιωτικούσυμφέροντος. Τοαπλό ενδιαφέρονπου μπορεί ναλεχθεί ότι τρέφει το κοινόγια όλες ανεξαίρετα τις αποφάσειςτης διοίκησης δεν είναι από μόνο τουαρκετόγιανακατατάξειτηναπόφασητηςδιοίκησης στησφαί ρατουδημόσιουδικαίου. Η κατασκευή του επίδικου έργου στόχευε στην εξυπηρέτηση σκοπούδημόσιας ωφέλειας. Έπεταιότι ηπροσβαλλόμενη απόφα σηεμπίπτειστησφαίρατουδημόσιουδικαίουκαιυπόκειται,ωςεκ τούτου,σε δικαστικό έλεγχο βάσει του άρθρου 146 τουΣυντάγμα τος. Οι αποφάσειςκατακύρωσηςπροσφορών,όπως ηπροσβαλλό μενη απόφαση,υπόκεινται στον ακυρωτικό έλεγχο του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τον ίδιο τρόπο όπως όλες οι άλλες εκτελεστές διοικητικέςπράξεις. 25 30 35 Δίδονται οδηγίεςγια επανάνοιγμα τηςνπόθεσης, 40 Αναφερόμενες νποθέσεις: Μαχλονζαρίδης ν.Δημοκρατίας
(1985)3ΑΛΛ. 2342 (Ολομ.)' Αντωνίου και άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1984)3ΑΛΛ. 623' 360 4 ΑΛΛ. Σιλβέστρου& ΚιτρομηλίΛηςν.Δημοκρατίας Σαζεΐδης και Υιός Ατδ. ν. Δήμον Αθηαίνον (Προσφυγή Αρ. • 359/88, ημερ. 30.9.89). Προσφυγή. 5 Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςτων καθ* ων η αίτη ση με την οποία κατακύρωσαν την προσφορά για την εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στηβιομηχανικήπεριοχήΚάτω Πολεμιδιών στηνεταιρεία "Hydrotech Ltd" αντίστουςαιτητές. Α.Σ.Αγγελίδης, για τουςαιτητές. 10 Γ.Λαζάρου,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, για τουςκαθ' ωνηαίτηση. Cur. adv. wit. ΟΔικαστήςκ.Πογιατζήςανάγνωσετηνακόλουθη από φαση. 15 20 25 30 ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Η βιομηχανική περιοχή Λεμεσού ιδρύθηκε από την Κυβέρνηση πάνω σε γη πουαπαλλο τριώθηκε ειδικάγια το σκοπό αυτόκαι διαιρέθηκεσε τε μάχια τα οποία ενοικιάστηκαν σε βιομηχάνους για την ανέγερσηκαιλειτουργία τωνεργαστασίωντους. Σύμφωνα με τις μακροχρόνιες συμβάσεις που οι βιομήχανοι ενοικιαστές υπέγραψαν μετην Κυβέρνηση,οι οποίεςπεριλαμ βάνουν τους ίδιους όρους,.οι πρώτοι ανέλαβαντην υπο χρέωση να μην επιτρέπουν την είσοδο μηχανελαίων ή άλλων επιβλαβών ουσιών στους οχετούς και υπονόμους της Κυβέρνησης εκτός αν προηγουμένως υποβάλουν τα απόβλητααυτάσε επεξεργασίαμε μηχανήματαπουθαεγ κρίνει ηΚυβέρνηση,κάμνονταςχρήση τηςκαλύτερηςεκά στοτεκρατούσαςτεχνικήςμεθόδου. Απόόσαεπακολούθη σαν φαίνεται ότι οι ενοικιαστές βιομήχανοι δε συμμορφώθηκανμετησυμβατικήτουςυποχρέωσημε αποτέλεσμα τη δημιουργία σοβαρής μορφής οχληρίας στη γύρω περιοχή από τα απόβλητα των εργοστασίων. Δη μιουργήθηκε κίνδυνοςγιατηνυγείατουκοινού και ο Δή μαρχος Λεμεσού απειλούσε τη λήψηδικαστικών μέτρων για αναστολή της λειτουργίας των εργοστασίων. Ηαντι361 Πσγιατζής,Δ. Σιλβέστρον&ΚιτρομηλΙόηςν.Δημοκρατίας
(1991)μετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος με την άρση της οχληρίας κατέστη αντικείμενο επείγουσας ανάγκης λόγω της έκτασης καιτης σοβαρότηταςτης οχληρίαςκαι τωνκινδύνωνπου εγκυμονούσε. Το θέμα ήλθε σε γνώσητου Προέδρου της Δημοκρα τίας που έδωσε οδηγίες για την άμεσηαντιμετώπισητου. Στις 14 Μαρτίου 1988 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας με μερικούς από τους βιομηχάνους,στην οποίασυζητήθηκε ηεγκατάσταση κεντρικής μονάδαςχημικής επεξεργασίας τωνβιομηχανι κών αποβλήτων της Βιομηχανικής Περιοχής Λεμεσού.Ο Υπουργός εξάγγειλε πρόθεση της Κυβέρνησης να βοηθή σει στην ανέγερση της μονάδαςεισφέροντας το μισότης δαπάνης πουθααπαιτηθεί.Οι παρευρισκόμενοιβιομήχα νοισυμφώνησαννασυνεισφέρουν τοάλλομισότηςδαπά νης όπως και ολόκληρη τη δαπάνη της συντήρησης και λειτουργίας της.Όμως,μέχρι και το Σεπτέμβριο 1988 τί ποτε πέραν αυτού δεν είχε γίνει παρά τη συνεχιζόμενη πίεσηγιαάρσητηςοχληρίας. Στις29 Σεπτεμβρίου 1988,κατόπινσχετικήςπρότασης τουΥπουργού ΕμπορίουκαιΒιομηχανίαςστην οποία το νίζεταιτοεξαιρετικάεπείγοντηςεπίλυσης του προβλήμα τος που δημιουργείται απότα απόβλητατης Βιομηχανι κής Περιοχής Λεμεσού,το Υπουργικό Συμβούλιο με την απόφασητουαρ.30.730αποφάσισεταακόλουθα: "Αρ. Απόφασης 30.730 10 15 20 25 (Αρ.Πρότασης 1108/88). 39.Το Συμβούλιο,ενόψειτης ανάγκης για γρήγορη αντιμετώπιση των προβλημάτων πουπροκύπτουναπό 30 τα βιομηχανικά απόβλητατης Βιομηχανικής Περιοχής Λεμεσού,αποφάσισε(α)ναεγκρίνει(ι) την εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργα362 4 ΑΛΛ. Σιλβέστρου&Κιτρομηλίοηςν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. σίας των Βιομηχανικών αποβλήτων της Βιομηχανικής ΠεριοχήςΛεμεσού,όπωςπεριγράφεταιστοΠαράρτημα IV τηςΠρότασης* 5 10 15 20 (ιι) τηδιάθεση απότην Κυβέρνηση, στο παρόνστά διο,τουσυνόλου τηςδαπάνηςπουθααπαιτηθείγιατην εγκατάσταση της μονάδαςαυτήςκαιπου υπολογίζεται να ανέλθει στις £143,000περίπου* (μεβάσητησυμφω νία που επιτεύχθηκε, ηδαπάνηθακαλυφθεί κατά50% από την Κυβέρνηση και κατά50% από τους βιομηχά νους)· (ιιι) το διορισμό χωρίς αμοιβή των κ.κ. Α. CHRISTODOULOU ASSOCIATES LTD. ως συμβού λων συντονιστών μετηνευθύνητηςτεχνικής επίβλεψης καιτηςεκτέλεσηςτουέργουμετηνπροκήρυξηπροσφο ρών. Η αξιολόγηση των προσφορών να γίνει απότον οίκο Α. CHRISTODOULOUASSOCIATESLTD. σεσυ νεργασία με τονΠρόεδροτου Εμπορικούκαι Βιομηχα νικού Επιμελητηρίου Λεμεσούκαινατύχει της τελικής έγκρισης τουΥπουργού ΕμπορίουκαιΒιομηχανίας* (ιν) το διορισμό από τον Υπουργό Γεωργίας και Φυσικών Πόρων λειτουργού του Υπουργείου του ως εκπροσώπουτηςΚυβέρνησης μετηνευθύνηναπαρακο λουθεί καιεπιβλέπει τηνεκτέλεσητουέργου* 25 30 (ν)τηνεγκατάστασητης μονάδαςεπεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων στο τεμάχιο 157/1 Φύλλο/ Σχέδιο LVIII.8, στο Ζακάκι,τουρκοκυπριακήςιδιοκτη σίαςκαιναεξουσιοδοτήσει τονΥπουργό Εμπορίουκαι Βιομηχανίας να προβεί σε όλες τις αναγκαίες προς τούτοενέργειες* καί (β) να εξουσιοδοτήσει τον Υπουργό Οικονομικών ναεξασφαλίσει τιςαναγκαίες πιστώσεις." 35 Μεεπιστολή του ημερομηνίας 30 Σεπτεμβρίου 1988 ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας ενημέρωσεσχετικά με την πιο πάνω απόφασητον Πρόεδρο του Εμπορικού 363 Πογιατζής, Λ Σιλβέστρου&ΚιτρομηλΙοηςν.Δημοκρατίας
(1991)και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού(ΕΒΕ)κ. Χρ. Γεωργιάδη. Ακολούθησε επιστολή του Υπουργείου Εμπορίουκαι Βιομηχανίας, ημερομηνίας 11 Νοεμβρίου 1988, με την οποία ζητήθηκε από το Διευθυντή του Γραφείου Τύπου 5 και Πληροφοριών να μεριμνήσει για τηδημοσίευση στην επόμενηέκδοσητης Επίσημης Εφημερίδας τηςακόλουθης προκήρυξηςπροσφοράς: " ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ Ζητούνται προσφορές για την εγκατάστασησυστήματος επεξεργασίας λυμάτων στη ΒιομηχανικήΠεριο χήΛεμεσού. ίο
- Οι ενδιαφερόμενοι προσφοροδότες μπορούν να προμηθευθούν τα έγγραφα των προσφορών από τα γραφεία του Οίκου Ά. CHRISTODOULOU & 15 ASSOCIATESLTD.'CHRYSALIA COURT, Λεωφ.Αρ χιεπισκόπου Μακαρίου αρ. 206, Λεμεσός (τηλ. 05163763ή58231).
- Οι προσφορές πρέπει να υποβληθούν απότους ενδιαφερόμενους μέσα σε κλειστό φάκελο στον οποίο 20 να αναγράφεται'προσφορές γιατην εγκατάσταση συ στήματος επεξεργασίας λυμάτων στη Βιομηχανική Πε ριοχήΛεμεσού'καιναφτάσουνσταγραφείατου Εμπο ρικούκαιΒιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού, οδός Αγοράς &Σπ.Αραούζου,Πολυκ.Βερεγγάρια,Λεμεσός 25 ως τις 10.00 π.μ. του Σαββάτου, 10Δεκεμβρίου,
- Τοάνοιγματωνπροσφορώνθαγίνειδημοσίωςτηνίδια μέραστις ΙΙ.Ορπ.μ.
- Η Κυβέρνηση ήΤκαι to ΕΒΕ Λεμεσού δεν είναι υπόχρεοι να δεχθούν τη χαμηλότερη ή οποιαδήποτε 30 άλληπροσφορά." Ανταποκρινόμενοι στηδημοσιευθείσα αγγελίαυπέ βαλανπροσφορά,μεταξύάλλων,ηΑιτήτρια καιτοΕν364 4 ΑΛΛ. Σϋψέστρον& Κιτρομηλίοηςν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. διαφερόμενοΜέρος. 5 10 15 20 Ο οίκος Α. Christodoulou & Associates Ltd στους οποίουςτοΥπουργικό Συμβούλιοείχεαναθέσειτηναξιο λόγηση των προσφορών σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του ΕΒΕ Λεμεσού, απέστειλε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας την ακόλουθη επιστολήμεημερομηνία 18Ιανουαρίου 1989: "ΘΕΜΑ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΟΝΑΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝΤΗΣΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΛΕ ΜΕΣΟΥ Αφού εμελέτησα τες προσφορές που υπεβλήθησαν γιαεκτέλεση τουπιοπάνωέργου μαζύ μετονΠρόεδρο του ΕΒΕΛ κ. Χριστάκη Γεωργιάδη,σας εσωκλείω την έκθεση της αξιόλογης που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο φθηνότερος προσφοροδότης είναι η Εταιρεία Hydrotech Ltd,ΛύσηΓ,διατοποσότων Κ£153,
- Ο προσφοροδότης αυτός συστήνεται και δια τους ακό λουθους λόγους: -Διαθέτει Εργοστάσιονδιακατασκευήτωνανωτέρω συστημάτων. - Διαθέτει πλήρως εξοπλισμένο χημείο που είναι αναγκαίογιατηνσωστήεκτέλεσητουέργου. 25 -Διαθέτει τοαναγκαίοπροσοντούχοπροσωπικόγια τηνεκτέλεσητουέργου. - Εχει την απαιτούμενη πείρααφούέχειήδηεκτελέ σειπάνωαπόεκατόέργαπαρόμοιουτύπου. 30 - Είναικαλάοργανωμένη Εταιρείακαι είναι ημόνη ΚυπριακήΕταιρείαπουέχειπετύχεικαιεξαγωγέςστον τομέααυτό. -ΕπίσηςσημειώνωότιηανωτέρωΕταιρείαστεγάζε365 Πογιατζήζ, Δ. Σιλβέστρου &Κιτρομηλίοηςν.Δημοκρατίας
(1991)ταιστηνβιομηχανικήπεριοχήΥψωνα καιθαμπορείνα εκτελέσει και να συντηρεί το έργον γρηγορότερα και καλύτερα. Παρακαλώ όπως έχωτην έγκριση σας διαναπρο χωρήσωπροςετοιμασίατωνόρωνεντολήςγιακατακύρωσητηςπροσφοράςόπωςαναφέρταιανωτέρω." 5 Στις 19 Ιανουαρίου 1989 και ώρα 13.30 λήφθηκε στο Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας μέσω μηνύματος "telefax" επιστολή τουπροέδρουτου ΕΒΕΛεμεσούκ. Χρ. Γεωργιάδηκαιτουκ.Αντ. Χριστοδούλου γιατον οίκοΑ. 10 Christodoulou & Associates Ltd, απευθυνόμενη στον Υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας,στην οποίααναφέ ρονταιταεξής: "Κύριε Υπουργέ, Αναφερόμαστε στην επιστολή σας με αρ. 1062/Α/ 15 XVI και ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου, 1988 με την οποία μαςπληροφορείτε τοπεριεχόμενο της απόφασης που έλαβε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 29.9.1988, ύστερακαιαπό σχετική εισήγηση τουΕΒΕΛεμεσού, σε σχέσημε την εγκατάστασηΚεντρικής μονάδαςΕπεξερ- 20 γασίαςλυμάτωνστη ΒιομηχανικήΠεριοχήΛεμεσού.
- Πληροφορείσθε σχετικά πως,ύστερα απόσειρά συσκέψεων που έχουν γίνει στο ΕΒΕ Λεμεσού στις οποίες παρευρίσκοντο οι ενδιαφερόμενοι βιομήχανοι κατά τις οποίες συζητήθηκε το θέματης κατακύρωσης 25 της προσφοράς για την εκτέλεση του εν προκειμένω έργου, έχουμε εξουσιοδοτηθεί από τους ενδιαφερόμε νους βιομηχάνους να σας πληροφορήσουμε πωςαυτοί έχουν επιλέξει γιακατακύρωσητην προσφορά(Tender ΙΙ/εναλλακτικήλύσηΤ) του Οίκου Hydrotech, ηοποία 30 κατά γενική ομολογία είναι ηπλέονσυμφέρουσα καιη οποίακατάτηγνώμητωνενδιαφερόμενωνβιομηχάνων προσφέρει ικανοποιητικήλύσηστοπρόβληματωναπο χετεύσεων των εργοστασίων τους. Πληροφορείστε πε ραιτέρωπωςσυμφωνούμε καιεμείς μετηνεπιλογήτων 35 366 4 ΑΛΛ. Σύφέστρου&ΚιτρομηλΙόηςν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. ενδιαφερομένωνβιομηχάνων. 5
- Ενόψει τωνπιοπάνωεισηγούμαι όπωςεπιβεβαι ώσετε την κατακύρωση της προσφοράς (Tender 11/ εναλλακτική λύση Τ) του Οίκου Hydrotech έναντι ποσού fl53.610.00, σύμφωνα με την επιστολή του Οίκου Ά. Christodoulou & Associates Ltd', με αρ. Α.Χ.Μ.Κ. 960.01/89 και ημερομηνίας 18 Ιανουαρίου, 1989." * Ηπροσβαλλόμενηαπόφασηλήφθηκετηνίδιαμέρα,δη10 λαδή στις 19 Ιανουαρίου 1989, όταν ο Υπουργός Εμπο ρίου και Βιομηχανίας σημείωσε τη λέξη "εγκρίνεται" και ακολούθως υπέγραψεκαιέθεσετηνημερομηνία19/1/1989 πάνω στο μήνυμα "telefax" με το οποίο είχε σταλεί σ' αυτόνηπιοπάνωεπιστολή. 15 20 25 30 35 Στοπαρόνστάδιο δε θααναφερθώσε μερικά από τα γεγονότα που συνέβηκαν πριν την έγκριση από τον Υπουργό της κατακύρωσηςτηςπροσφοράςστοΕνδιαφε ρόμενο Μέρος Hydrotech Ltd,όπωςείναι π.χ. η επιστολή του δικηγόρου της Αιτήτριας στον Υπουργό μεημερομηνία4Ιανουαρίου 1989, μετηνοποίαυποβάλλεταιδιαμαρ τυρίαγιατιςπληροφορίες ότι σεαντίθεσημετηνκρατού σα πάγια τακτική, στο έργο της αξιολόγησης των προσφορών για τοπαρόνέργο δε θασυμμετείχαν ειδικοί επιστήμονες της δημόσιας υπηρεσίας, η απαντητικήεπιστολήτου Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου με ημερο μηνία 19 Ιανουαρίου 1989, καιησυμβουλή αναφορικάμε τεχνικά θέματαπουο Υπουργός ζήτησε απόειδικούςτης Κυβέρνησης. Στις 3 Απριλίου 1989 ηΑιτήτρια καταχώρησετην παρούσαπροσφυγήμετηνοποίαζητάτιςακόλουθες4 θερα πείες: "
- Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφασητων καθ*ων ηαίτησηνακατακυρώσουντηνπροσφορά για την* Εγκατάστασηκεντρικήςμονάδαςεπεξεργασίαςλυμάτων' στην βιομηχανική περιοχή Κάτω Πολεμιδιών 367 Πογιατζής, Δ. ΣιλΒέστρον&ΚιτρομηλίΛηςν.Δημοκρατίας
(1991)(Λεμεσού),που κοινοποιήθηκε στον Δικηγόρο τωναι τητών με επιστολή του Υπουργ. Εμπορίου και Βιομη χανίας ημερομ. 8.3.89στην εταιρεία : * HYDROTECH LTD'αντίστους αιτητέςκαι/ή η απόφασημετηνοποία προτιμήθηκεηπροσφοράτηςεταιρείας'HYDROTECH LTD' είναι άκυρη,παράνομηκαι χωρίς νομικόαποτέ λεσμα. 2.Δήλωσητου Δικαστηρίου ότι ηάρνησηκαι/ή πα ράλειψη των καθ' ων η αίτηση όπως αποδεχθούντην προσφορά των αιτητών είναι άκυρη, παράνομη και χωρίςνομικόαποτέλεσμα. 3.Δήλωση τουΔικαστηρίου ότι η προκήρυξηκαιοι όροι της όπως και η προσφορά της εταιρείας 'HYDROTECH LTD'είναι άκυρηκαθ' ότι αντίθετημε τους όρους και προδιαγραφές της προκηρύξεως των προσφορών,τον νόμοκαιτουςκανονισμούς περί προ σφορών και κατ* ακολουθία δεν έπρεπε να ληφθεί υπόψηυπότωνκαθ'ωνηαίτηση. 5 10 15
- Δήλωση του Δικαστηρίου με την οποία να μην επικυρώνεται ηκαθόλουδιαδικασία και ητελικήαπό- 20 φάσηκαι/ήπαράλειψητωνκαθ'ωνηαίτηση." Ηπροσφυγήβασίζεταιπάνω σταπιοκάτω νομικά ση μεία: "
- Η απόφασητωνκαθ'ωνηαίτησηείναιαντίθετος με τον νόμο και κανονισμούς προσφορών. Λήφθηκε 25 καθ' υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας και/ήκατ* αντίθεσημετοννόμο καιτιςαρχέςτηςχρηστήςδιοίκη σης και ίσης μεταχείρισης και^ή ο καθ' ου η αίτηση ενήργησε προςεξυπηρέτησηαλλότριουσκοπού.
- Οι καθ'ων ηαίτησηπαρέβλεψαντογεγονός ότι η 30 προσφορά της HYDROTECH LTDδεν έγινεσύμφωνα με τους όρους και τις προδιαγραφές της προκηρύξεως καιτωνεγγράφωνπροτάσεωντωνπροσφορών. 368 4ΑΛΛ. Σιλβέστρου&ΚιτρομηλΙδηςν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. 5 10 3.Οι καθ'ων ηαίτησηκατά τηνλήψητηςπροσβαλ λομένης αποφάσεως παραβίασαν την Συνταγματική αρχήτης ισότητας,τουςκανόνεςτηςφυσικήςδικαιοσύ νηςκαιτηςαρχήςτηςχρηστήςΔιοίκησης και/ή ενήργησανυπόκαθεστώςπλάνηςπερί ταπράγματακαι/ή τον Νόμο.
- Η απόφαση των καθ'ων ηαίτηση γιααποδοχή τηςπροσφοράςτηςΕταιρείαςHYDROTECH LTD αντί των αιτητών λήφθηκε κατάδιαδικασίαπουαντιβαίνει στο Σύνταγμα και τον Νόμο και τους Κανόνες των προσφορών.
- Η απόφαση τωνκαθ'ωνη αίτησηστερείταιαιτιο λογίαςκαι/ή επαρκούςερεύνης." 15 20 25 30 35 ΣτηνΈνστασητωνκαθ'ωνη αίτηση,εκτόςτωνάλλων ισχυρισμών, εγείρεταικαιπροδικαστική ένστασηκατάτης δικαιοδοσίας τουΔικαστηρίου. Ο ισχυρισμός τωνκαθ'ων ηαίτησηεπί του προκειμένου είναι ότι η προσβαλλόμενη πράξηανάγεταιστησφαίρατουιδιωτικούδικαίουκαι, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτει στην αναθεωρητική δικαιοδοσία χου Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει του άρθρου 146 του Συντάγματος. . θα ασχοληθώ στο παρόνστάδιο με τηνπροδικαστική ένσταση, θα πρέπει στο σημείο αυτό να αναφέρωότι το Ενδιαφερόμενο Μέρος εμφανίστηκε στηδιαδικασία μέσω δικηγόρου και υιοθέτησε τόσο την Ένσταση όσο και τη γραπτήαγόρευσητωνκαθ'ωνηαίτηση. Το επειχείρημα και ο συλλογισμός του κ. Λαζάρου είναι ότι, εφόσο
(1)οι βιομήχανοι είχαν συμβατική υπο χρέωσηπρος την Κυβέρνηση να επεξεργάζονται τα απόβλητατωνβιομηχανιώντουςπρινταδιοχετεύουν έξωαπό τοχώροτωνεργοστασίων τους,καιεφόσο
(2)οιβιομήχα νοι ανέλαβανυποχρέωσηπροςτην Κυβέρνησηνακαταβάλουν σ'αυτητομισότηςδαπάνηςγιατηνεγκατάσταση της μονάδας και ολόκληρη τη δαπάνηγια τη λειτουργία και συντήρηση της, ο βασικός σκοπός της κατασκευής του 369 Πογιατζής,Δ. ΣΟβέστοου& Κιτρομηλίδηςν.Δημοκρατίας
(1991)έργου ήτανη εξυπηρέτηση τωνβιομηχάνωνκαιόχι τοδη μόσιο όφελος. Η πράξητης κατακύρωσης των επίδικων προσφορών,λέγειακόμαοκ. Λαζάρου,δεν εμπίπτει στη σφαίρατουδημοσίουδικαίουκάτωαπότις παρούσεςπε ριστάσεις και,ως εκτούτου,δενείναι εκτελεστή διοικητι κή πράξη υποκείμενη σε δικαστικό έλεγχο κάτω απότο άρθρο 146του Συντάγματος. 5 Σε δικαστικό έλεγχο κάτωαπότο άρθρο 146 τουΣυ ντάγματος υπόκεινται μόνοι οι διοικητικές πράξεις που εμπίπτουνστησφαίρατουδημόσιουδικαίου.Τοκριτήριο 10 πουκαθορίζεικατάπόσοηδιοικητικήπράξη εμπίπτειστη σφαίρατουδημόσιουήτου ιδιωτικούδικαίουεξετάστηκε απότηνΟλομέλεια στηνυπόθεσηΜάριοςΜαχλουζαρίδης ν. Δημοκρατίας
(1985)3 Α.Α.Δ.2342, με αναφοράστην προηγούμενη νομολογία μας επί του προκειμένου. Απο- 15 φασίστηκε ότι για να θεωρείται μια πράξη ότι ανάγεται στησφαίρα του δημόσιου δικαίουπρέπει να απευθύνεται κατά βασικόκαικύριο λόγο στην εξυπηρέτηση τουδημό σιου παρά του ιδιωτικούσυμφέροντος. Τοαπλό ενδιαφέ ρον που μπορεί να λεχθεί ότι τρέφει το κοινό για όλες 20 ανεξαίρετα τις αποφάσεις της διοίκησης δεν είναι από μόνο του αρκετόγιανακατατάξειτηναπόφασητηςδιοί κησηςστησφαίρατουδημόσιουδικαίου.Στηνίδιαυπόθε ση η Ολομέλεια υιοθέτησε το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφασηστην υπόθεση ΜιχαήλΑντωνίου και άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1984)3Α.Α.Δ. 623,στησελ. 627: 25 "The Supreme Court was alive to the conceptual difficulties inherent in drawingthe dividingline between acts of administration inthe domain of public law onthe one hand and in the domain of privatelaw on the other. 30 In onesensethepublic is interested inevery decision of the administration. Underlying theabovedecisions is the appreciation by the Court that the degree of interest on the part of the public in actions of the administration variesinproportion totheextent towhich suchdecisions 35 are likely to affect the public or sections of it. The Supreme Constitutional Court adopted apractical test to chart the line of demarcation between decisions in the 370 4 ΑΛΛ. 5 Σύφέστοον & Κιτοομηλίοηςν.ΔημοχοατΙας Πογιατζής Δ. domain of public andprivate law. Itrevolves round the primary object of the act or decision. If the decision is primarily aimed to promote a public purpose it falls in thedomainofpubliclaw; otherwiseinthatofprivate law. Naturally the public has a livelier interest in public purposes." Οκ.Αγγελίδης γιατηναιτήτρια αντέκρουσε τοεπιχεί ρηματουκ.Λαζάρουκαι ισχυρίστηκε ότι:
(1)Ηαπόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου να προ10 χωρήσει στην κατασκευήτου επίδικου έργου πάνωσε γη Τουρκοκυπριακήςιδιοκτησίαςλήφθηκεμεσκοπόνααρθεί ηοχληρία που επηρέαζεολόκληρη τηνπεριοχήγύρω από τη Βιομηχανική Περιοχή Λεμεσού και να προστατεύσει την υγεία των πολιτών που ζουνκαι κινούνται στην πε15 ριοχή και όχι να εξυπηρετήσει τους βιομηχάνους από τα εργαστάσιατωνοποίωνπήγαζεηοχληρία. 20 25 30 35
(2)Ηπερίληψη στην απόφασητου Υπουργικού Συμ βουλίου των όρων για ζήτηση προσφορών, για έγκριση απότονΥπουργό ΕμπορίουκαιΒιομηχανίαςτηςαξιολόγησης των προσφορών,για παρακολούθησηκαι επίβλεψη του έργου από λειτουργό του Υπουργείου Γεωργίας και ΦυσικώνΠόρωνωςεκπροσώπουτηςΚυβέρνησης,καιγιά διάθεση δημόσιου χρήματος για τη δαπάνη κατασκευής του έργου, έγινε για τον αποκλειστικό λόγο ότι το έργο αυτόθαεξυπηρετούσε ευρύτερα συμφέρονται του κοινού καιόχιτηνομάδατωνιδιωτώνβιομηχάνων. Υιοθετώ ταεπιχειρήματατουκ.Αγγελίδη και καταλή γω στο συμπέρασμα ότι ηκατασκευήτου επίδικου έργου στόχευε στην εξυπηρέτηση σκοπού δημόσιας ωφέλειας. Έπεταιότιηπροσβαλλόμενη απόφαση εμπίπτειστησφαί ρατουδημόσιου δικαίουκαι υπόκειται,ως εκ τούτου,σε δικαστικό έλεγχο κάτωαπότοάρθρο 146 του Συντάγμα τος. Οι αποφάσειςκατακύρωσηςπροσφορών,όπωςείναι η προσβαλλόμενη απόφαση, υπόκεινται στον ακυρωτικό έλεγχο του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τον ίδιο τρόπο όπως όλες οι άλλες εκτελεστικές διοικητικές πράξεις. 371 Πογιατζής, Δ. Σιλβέστρου& Κιτοομηλίοηςν.Δημοκρατίας
(1991)Αυτό τονίστηκε στην υπόθεση Σαζεΐδης& Υιός Λτδ ν. Δήμου Αθηαίνου, Προσφυγή αρ.359/88 (ηαπόφαση δόθη κε στις 30 Σεπτεμβρίου 1989, αλλά δε δημοσιεύτηκε ακόμα). Η προδικαστική ένσταση της Δημοκρατίαςκατά της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου να επιληφθεί της πα- 5 ρούσαςπροσφυγήςαπορρίπτεται. θα πρέπει, όμως, στο παρόνστάδιο να αναφέρωότι είναι αδύνατονα προχωρήσω στην εξέταση τηςπροσφυ γής στην ουσίατηςγιατίουσιώδηστοιχεία πουείναιαπα ραίτηταγιατην εξέταση αυτή,ταοποίαθαπρέπειναβρί- 10 σκονται στο διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, δεν έχουν τεθεί ενώπιον μου.Είμαιυποχρεωμένος,ως εκτου λόγου αυτού,ναδώσωοδηγίεςγιατοεπανάνοιγματηςυπόθεσης και, σε πρώτο στάδιο,για την προσαγωγήαπότηΔημο κρατίατουδιοικητικούφακέλουστοΔικαστήριο. 15 Ορίζω την υπόθεση ενώπιον μου στις 6 Φεβρουαρίου 1991 και ώρα 9.45 π.μ. για τον πιο πάνωσκοπό καιγια την έκδοση περαιτέρω οδηγιών που πιθανόν να κατα στούναναγκαίεςαπότοπεριεχόμενοτουφακέλου. Διαταγήωςανωτέρω. 372