clr/1991/1991_4_3751.pdf

(1)— Δυνατότητα Διευθυντή να α/νοτίσα πράξεις που θεωρεί ειχονιχές προς το σχοπό μείωσης τον φόρου — Βάρος απόδειξης τον ανπβετσυέχειοφορολογούμενος. Εννέα μέρες πριν από την πώληση ολοκλήρου του επίδικου ακινήτουηαιτήτριαιδιοκτήτριατου μεταβίβασεδιαδωρεάςτα4/5 αυτού στο σύζυγο τηςκαι τα τρία παιδιά της. Το μοναδικόθέμα πουεξετάστηκε στηνυπόθεσηαυτήήτανανηαπόφασητουκαθ'ου ηαίτησηΔιευθυντή ναθεωρήσει τημεταβίβασηδιαδωρεάς εικονι­ κή,καιναφορολόγησα τηναιτήτριαως αρχικήκάτοχοτου ακινή­ τουγιαολόκληρο τοκέρδοςήτανεύλογαεπιτρεπτή. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο­ φάσισεότι: 15 (ΐ) Σύμφωνα με το άρθρο 33

(1)του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμου 1978 (Ν.4/78) ο Διευθυντής δύναται να αγνοεί πράξειςπουθεωρεί εικονικές ή μηγνήσιες καιαποσκο­ πούνστημείωσητουαντικειμένουτουφόρου. -_ ***

(2)Οτρόπος παρουσίασηςτων λογαριασμών του φορολσγούμενούαπότον ίδιοδενείναιδεσμευτικός γιατοΔιευθυντή. 25

(3)Η απόφασητου Διευθυντή να θεωρήσει ότι λόγω του μι­ κρού χρονικού διαστήματος που διέλευσε μεταξύ της "δωρεάς" προςτηνοικογένειατηςκαιτηςπώλησηςτουκτήματος,η"δωρεά" ήταν εικονική με σκοπό προφανώςτη μείωσηήαποφυγήκαταβολής φόρου κεφαλαιουχικών κερδών, καταλήγω στο συμπέρασμα 3751 Γλυκάίνουν.Δημοκρατίαςχ.α.

(1991)ότι ήτανεύλογαεπιτρεπτή. Η αιτήτριαηοποία έφερετοβάροςτης αποδείξεως απέτυχε να αποδείξει τους ισχυρισμούς της και να πείσει το Δικαστήριο ότι υπάρχειοποιοσδήποτελόγος επεμβάσε­ ωςστην επίδικηαπόφαση. Προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα 5 Αναφερόμενες υποθέσεις: Georghiades v. TheRepublic

(1982)3 CLR 689· Ieronymides v.TheRepublic

(1988)3CLR2657Garville Building Co. Ltd v.Oxby (H.M. inspectorof Taxes), 3 TC 245· RiverEstatesLtdv.TheRepublic

(1986)3 CLR 2575Panayiotou v.TheRepublic

(1986)3 CLR 231V HadjiEradisandAnother v. TheRepublic

(1984)3 CLR 604· Ιωνίόηςv.Δημοκρατίας

(1991)3AAA 508Οικονομούν. ΤηςΔημοκρατίας

(1991)4AAA.

1. 15 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοναπόφασηςτωνκαθ'ωνηαίτηση με τηνοποίαεπέβαλανστην αιτήτριαφορολογία κεφαλαιου­ χικώνκερδώνγιατηνπώλησηκτήματοςτης. Ε.Σαμούτας, γιατηναιτήτρια. 20 Λ. Δημητριάδου (Λ/νις), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. Α. ΛΟΙΖΟΥ. Π.ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Με την παρούσα προσφυγή ηαιτήτριαπροσβάλλει την από­ φασηημερομηνίας 16 Ιουνίου
2. του καθ'ου ηαίτηση 25 ΔιευθυντήΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων,πουστησυ­ νέχεια θα αναφέρεται ως ο Διευθυντής, να επιβάλουν σ' αυτήφορολογία κεφαλαιουχικώνκερδών γιατηνπώληση κτήματος της με αριθμό τεμαχίου
3. Φ/Σχ33/62.στο Παραλίμνιγιατοποσότων£4.
4. 30 3752 4ΑΛΑ. Γλυκάίνουν.Δημοκρατίαςχ.ά. Α. Λοΐζου, Π. Στις24Αυγούστου 1988,ηαιτήτριαμεταβίβασεδιαδω­ ρεάς τατέσσερα-πέμπτα μερίδιατου πιο πάνω κτήματος τηςσετρίαπαιδιάτηςκαιστοσύζυγοτης. 5 Στις2 Σεπτεμβρίου 1988 τοπιοπάνωκτήμαπωλήθηκε ολόκληρογιατοποσότων£34,
5. Η αιτήτρια δεν υπέβαλε Δήλωση Διάθεσης Ακίνητης Ιδιοκτησίας. Ο Διευθυντής με Ειδοποίηση Επιβολής Φο­ ρολογίας προς την αιτήτρια με ημερομηνία 11 Ιουλίου 1989, καθόρισε το προϊόν διάθεσης σε ΛΚ.34,000 καιτην 10 αγοραίααξίατου ακινήτουκατάτην27 Ιουνίου 1978 σε ΛΚ5.400φορολογώνταςέτσιολόκληρο τοκέρδοςστηναι­ τήτρια. Ηαιτήτρια υπέβαλεένστασηστις 21 Ιουλίου 1989,για τηνπιοπάνωφορολογίαγιατουςακολούθους λόγους:15 20 (α)ότι δενέπρεπεναφορολογηθεί μετοόλο μερίδιο διότι ήταν συνιδιοκτήτρια του χωραφιού κατά έναπέμπτομερίδιο,καιοιπωλητέςήτανπέντε. (β) ότι η επιβληθείσα φορολογία ήταν υπερβολική γιατίηαγοραίααξίατουακινήτουκατάτην27 Ιουνίου 1978, ήτανμεγαλύτερη απόαυτή πουκαθόρισε οΔιευ­ θυντήςτουΤμήματοςΕσωτερικώνΠροσόδων. Ο Διευθυντής με επιστολή του προς την αιτήτρια με ημερομηνία 6Δεκεμβρίου 1989, ζήτησε ορισμένα συμπλη­ ρωματικάαποδεικτικάστοιχείακαιέκθεσηπροσοντούχου 25 επαγγελματίαεκτιμητήγιατον προσδιορισμό της αγοραί­ αςαξίαςτουακινήτουκατάτην27 Ιουνίου
6. Επειδήηαιτήτριαδεν ανταποκρίθηκε,της εστάληνέα επιστολή με ημερομηνία 17 Μαΐου 1990, αλλά καιπάλιν δεν υπέβαλε έκθεσηή αποδεικτικάστοιχεία, επισκέφθηκε 30 όμως μαζίμετοσύζυγοτηςτογραφείοτουΔιευθυντήτην 5η Ιουνίου 1990, και ανέφερανότι βασικάηένσταση της δεν ήτανγιατην αγοραία αξίακατά την27 Ιουνίου 1978, αλλά γιατί φορολογήθηκε με όλο το μερίδιο αντί το ένα 3753 Α. Αοΐζου,Π. Γλυκάίνουν.Δημοκρατίαςχ.ά.

(1991)πέμπτο. Η υπόθεση συζητήθηκε χωρίς όμως να επέλθει οποιαδήποτεσυμφωνία. Ο Διευθυντής, αφού εξέτασε την όλη υπόθεση ενόψει τωνστοιχείων πουείχεενώπιον του,αποφάσισεότι ημε­ ταβίβασηπουείχεγίνει στις 24 Αυγούστου 1988, ήτανει- 5 κονικήπράξη καιότι γιατοκέρδος πουπροέκυψε απότη διάθεσητου ακινήτουέπρεπενα φορολογηθεί η αιτήτρια, ωςοαρχικόςκάτοχοςαυτού, πληροφόρησεδεσχετικάτην αιτήτρια με επιστολή του ημερομηνίας 16 Ιουνίου 1990 και απέστειλε σ' αυτήντη σχετική Ειδοποίηση Επιβολής 10 Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, το κεφαλαιουχικό κέρδος ανέρχεται σε ΛΚ23.600 και ο φόρος κεφαλαιουχικών κερδών σε ΛΚ4.720. Εναντίοντηςαπόφασηςαυτήςκαταχωρήθηκεηπαρού- 15 σαπροσφυγή μετην οποίαπροβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ημεταβίβασηπροςταπαιδιάκαιτοσύζυγοτηςαιτήτριας δεν ήταν εικονική πράξηαλλά καθ' όλα έγκυρη,καιέγινε λόγω "φυσικής αγάπηςκαιστοργής προςαυτούς",καιότι ενπάσηπεριπτώσει οΔιευθυντής δενείχετοδικαίωμανα 20 εξετάσει την εγκυρότητατης. Κατάσυνέπεια είναι ηθέση τηςαιτήτριαςότι,δεδομένουότιουδείςφόροςκαταβάλλε­ ται επί διαθέσεως περιουσίας υπό φυσικού τινός προσώ­ που όταν δεν υπερβαίνει το ποσό των £5,000, το ποσό φόρουπου της επιβλήθηκε ήτανλανθασμένο καιυπερβο- 25 λικό. Έχει νομολογηθεί ότι η εξουσία τουΔικαστηρίουτού­ τουπεριορίζεται στον έλεγχοτηςνομιμότηταςτης διοικη­ τικής πράξης και τη διακρίβωση κατάπόσο η διοίκηση υπερέβηκε τα ακραίαόρια της διακριτικής της εξουσίας, 30 δεν επεμβαίνει δε όταν ηπροσβαλλόμενη απόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή στην κρίση του διοικητικού οργάνου, εκτός αν φανεί ότι υπήρξεπλάνηπερί ταπράγματα ήτο νόμο ή υπέρβαση ή κατάχρηση εξουσίας. (Βλέπε Lilian Georghiadesv. The Republic

(1982)3 C.L.R. 689, 35 Athinoutia Th. Ieronymides v. TheRepublic

(1988)3 C.L.R. 2657). 3754 4ΑΛΑ. 5 10 Γλυκάίνου ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Α. Αοΐζον, Π. 'Οσον αφοράτηναπόφασητουΔιευθυντήναφορολογή­ σει την αιτήτριαγια ολόκληρο το κέρδος αντί του ισχυρι­ ζόμενου μεριδίου της,το άρθρο33

(1)του περί Βεβαιώσε­ ως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμου 1978 (Νόμοςαρ. 4 του 1978). όπως αναριθμήθηκε από τον Νόμο αρ. 164 του 1987. προνοεί τα ακόλουθα: "33

(1)Οσάκις ο Διευθυντής κρίνη ότι αναφορικώς προς φορολογικόν τι έτος το αντικείμενον φόρουοιου­ δήποτε προσώπου μειούται εκ πράξεων αίτινες, κατά την γνώμην αυτού,δεν είναι γνήσιαι ή είναι εικονικοί, δύναται να αγνόηση οιανδήποτε τοιαύτην πράξιν και να φορολόγηση τα.ενδιαφερόμενα πρόσωπα επί του ορθούαντικειμένουφόρου." Ο τρόποςπαρουσίασηςτωνλογαριασμώντουφορολο*5 γουμένου από το φορολογούμενο τον ίδιο δεν είναι δε­ σμευτικός γιατο Διευθυντή. (Βλέπε Granville Building Co. Ltd. v. Oxby (H.M. Inspector of Taxes),3 TC 245, River Estates Ltd v. The Republic

(1986)3 C.L.R. 2575). Στην Panayiotou v. TheRepublic

(1986)3 C.L.R. 2311,αναφέρ20 θηκανταακόλουθασχετικάστις σελ.2313-2314: "Whatever the gloss one may put upon the facts for rounding thegift, it is difficult to escape the conclusion that the transaction was fictitious, that is, it had an object other than the apparent or declared one, namely the enrichment 25 of the husband by the property gifted to him. On the authority of Newsteadv. Frost

(1978)2 All E.R. 241, and thecasesreviewed therein,theclassification of a transaction as fictitious depends on its objective implications; not the subjective motives of the parties associated therewith. And 30 this is equallytrue,as explained in Furniss v.Dawson

(1984)1 All E.R. 530, whether the transaction has a contractual or non contractual character. The one charged by s. 36

(1)to judge within the framework of his administrative duties the implications of the transaction is the Director of Inland 35 Revenue." Η δυνατότητατουΔιευθυντή νααγνοήσει μηγνήσιες ή 3755 Α. Λοΐζον, Π. Γλυκάίνου ν.Δημοκρατίας χ.ά.

(1991)εικονικές συναλλαγές είναι αναγνωρισμένη νομολογιακά. Στην υπόθεση HadjiEraclis andAnother v. The Republic

(1984)3 CLR. 604, στις σελ. 611-612 αναφέρθηκαντα ακόλουθασχετικά: 'The respondent is empowered by law to disregard 5 any transaction which, in his opinion, is artificial or fictitious andassess thepersons concerned ontheproper object of the tax. 'Artificial' and 'fictitious' have no definition but hardly anyone is needed. It is for the respondent todeterminefrom hisfindings ofprimary fact 10 the further fact whether there was an act which was not real, anact without any commercial or business purpose apart from atax advantage. Theprimary facts are notin dispute. It is then for the Commissioner to draw the inferences from the primary facts. This Court will 15 interfere with theinference of fact only inacasewhere it isinsupportable onthebasisoftheprimary facts so found after due inquiry - (Furniss (Inspector of Taxes) v. Dawsonandrelated appeals

(1984)S.T.C. 153-167)." Με το θέμα της εικονικότητας ασχολήθηκε σε έκταση 20 πρόσφατα ηΟλομέλεια τουΔικαστηρίου στηνΑναθεωρη­ τικήΈφεση αρ.897 Ιωνίδηςν. Δημοκρατίαςαπόφαση ημε­ ρομηνίας 15Σεπτεμβρίου1991. Τοσυμπέρασμαπουσυνάγεταιαπότιςπιοπάνωυπο­ θέσεις είναι ότι μπορεί να αγνοηθεί οτιδήποτε έγινε που 25 δενείχε εμπορικόή επιχειρηματικό σκοπό(Βλέπε Οικονό­ μου ν.ΤηςΔημοκρατίας

(1991)4Α.Α.Δ. 2955. Στην υπόεξέταση περίπτωσητο ουσιαστικό θέμα που εγείρεται είναι κατά πόσο, κάτω από τις περιστάσεις, η απόφασητουΔιευθυντήήτανεύλογαεπιτρεπτή.Σύμφωνα 30 με τα γεγονότα που περιέχονται στο σχετικό διοικητικό φακελλο η αιτήτρια μεταβίβασε δια δωρεάς 4/5 μερίδια του κτήματος που κατείχε απότο 1972, στο σύζυγο της καιστατρίααπότατέσσεραπαιδιάτης,λόγω,όπωςισχυ­ ρίζεται, φυσικής"αγάπης και στοργής γι αυτούς, εννέα 35 3756 4ΑΛΑ. Γλυκάίνon ν.Δημοκρατίαςχ.ά. Α. Λοΐζου, Π. μόνο μέρες πριν το κτήμαολόκληρο πωληθεί από όλους τους συνιδιοκτήτες, όπως δηλώθηκε σχετικά. Το δευπό­ λοιπο 1/5 μερίδιοτοείχεκρατήσειγιατονεαυτότης. Κάτωαπότιςπεριστάσεις καταλήγωστοσυμπέρασμα ότι ηαπόφαση του Διευθυντή να θεωρήσει ότι λόγω του μικρού χρονικού διαστήματος που διέλευσε μεταξύ της "δωρεάς" προς την οικογένεια της και της πώλησης του κτήματος, η "δωρεά"ήταν εικονική με σκοπόπροφανώς τη μείωσηήαποφυγήκαταβολής φόρουκεφαλαιουχικών 10 κερδώνωςεύλογαεπιτρεπτή.Ηαιτήτριαηοποίαέφερετο βάρος της αποδείξεως απέτυχενααποδείξει τους ισχυρι­ σμούς της και να πείσει το Δικαστήριο ότι υπάρχει οποιοσδήποτελόγοςεπεμβάσεωςστηνεπίδικηαπόφαση. 5 Για τους πιο πάνω λόγους η προσφυγήαποτυγχάνει 15 καιαπορρίπτεται.Δενγίνεται όμως οποιαδήποτε διαταγή γιαέξοδα, Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 3757