4 ΑΛΛ. 22Νοεμβρίου.1991 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Λ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΥΛΩΝΑ, Αιτητής, ν, ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 438/90). 5 10 15 Διοικητικό Όργανο — Αρμοδιότητα — Πρέπει να ασκείται κυριαρχι κάαπό την αρχή ήόργανο στο οποίο εναποτίθεται από το νόμο — Απλή έγκριση συστάσεων υφισταμένου οργάνου αποτελεί απεμπό ληση και όχι άσκηση κυριαρχικής εξουσίας — Το κενό στην αιτιολονία δεν πληρώνεται με την επεξήγηση του βάθρου της απόφασης από κατώτερο διοικητικό όργανο. Ο αιτητής προσβάλλοντας με την προσφυγή του την επίδικη απόφαση μετην οποίααπορρίφθηκεαίτηματου γιαπαραχώρηση προνομίου λατομείου τάξης"Α" στο χωριό Αρμενοχώρι της επαρχίας Λεμεσού για εξόρυξη ασβεστόλιθου ισχυρίστηκε κατάκύριο λόγο ότι η απόφασηλήφθηκε παράνομα Ειδικότερα η εισήγηση του ήτανότι ο Υπουργός δεν άσκησε τη διακριτική ευχέρεια που του παρέχει ο νόμος (ο περί Μεταλλείων και Λατομείων Νόμος Κεφ. 270) και δεν πήρε ο ίοιος καμιά απολύτως απόφαση αλλά απλάυπέγραψεστοσχετικό έντυποκάτωαπότηνεισήγηση του Γε νικού Διευθυντή. Το Ανώτατο Δικαστήριο,ακυρώνονταςτην επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 20
(1)Η διοικητική αρμοδιότητα πρέπει να ασκείται κυριαρχικά από την αρχή ή όργανο στο οποίο εναποτίθενται από το νόμο, στην προκειμένηπερίπτωσηαπότον Υπουργό. 25 Απλή έγκριση των συστάσεων υφισταμένου οργάνου χωρίς η ίδια η αρμόδια αρχή να αντιμετωπίσει την επίλυση του θέματος απόληγα σε απεμπόλισηκαιόχι άσκησηκυριαρχικήςεξουσίας.Το κενό στηναιτιολογίαδεν πληρώνεται μετην επεξήγησητουυποτι θέμενου βάθρου της απόφασηςαπό κατώτερο διοικητικό όργανο. (Υιοθέτηση αρχών που πηγάζουναπότις αποφάσειςτου Ανωτά- 3767 Μυλωνάν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)τουΔικαστηρίουστιςυποθέσειςParpasκαι Παναγιώτου).
(2)Στην προκειμένη πεοίπτωση είναι φανερόν ότιο Υπουρ γός,μετηναπλή υπογραφή οενπήρεοίδιοςοποιαδήποτεαπόφα σηαλλάσυνάγεταιότιυιοθέτησε τις εισηγήσεις τωνυφισταμένων τουγιααπόρριψητηςαίτησης.Ούτε μπορεί ναλεχθεί ότιτοκενό 5 πουδημιουργείταιαπότηνέλλειψηάσκησηςκυριαρχικήςεξουσίας εκ μέρους τουΥπουργού, συμπληρώνεται απότηνεπιστολή λει τουργού του Υπουργείου, στην οποία επεξηγείται ο λόγος της απόρριψηςτουαιτήματοςτουαιτητή.Εδώέχουμίκατάδηληέλλει ψηάσκησηςτηςδιακριτικήςεξουσίαςτουΥπουργού. 10 Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: ParpasandOthersν.Republic
(1986)3CLR508Παναγιώτου v. Υπουργού ΕμπορίουκαιΒιομηχανίαςκαι Άλλον (ΠροσφυγήΑρ. 882/88, ημερ.21/2/90)· Mobil Oil(Cyprus) LimitedκαιΑλλοι ν.ΔημοκρατίαςκαιΆλλων
(1991)4Α.ΑΛ.741. Προσφυγή. ' Προσφυγή εναντίον απόφασηςτωνκαθ'ωνηαίτησημε τηνοποία απορρίφθηκε αίτηση τουαιτητήγιαπαρσχώρη- 20 σησ' αυτόν προνομίου λατομείου τάξης "Α" για εξόρυξη ασβεστόλιθου. Α.Σ.Αγγελίδης, γιατοναιτητή. Μ. Φλωρέντζος, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα τίας,γιατους καθ'ων η αίτηση. 25 Cur.adv.wit. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ.ανάγνωσε τηνακόλουθηαπό φαση. Αίτημα στην παρούσα προσφυγή είναι ηακύρωση της απόφασης του καθ'ουηαίτηση μετηνοποία απορρίφθ>ηκεαίτηση του, ημερομηνίας 20.6.88,γιαπαραχώρηση 30 προνομίου λατομείου τάξης Α" στο χωριό Αρμενοχώρι τηςεπαρχίαςΛεμεσούγιαεξόρυξη ασβεστόλιθου. 3768 15 4ΑΛΛ. 5 Μυλωνάν.Δημοκρατίαςκ,ά. Χ'Τσαγγάρης,Δ. Το θέμα της λατόμησης της περιοχής Αρμενοχωρίου υπήρξε το αντικείμενο συζητήσεων των αρμοδίωνοργά νων προςτοσκοπόχάραξηςγενικής πολιτικής,λόγωτου ενδιαφέροντοςπουπαρουσιάζειαπόπλευράςφυσικούπεριβάλλοντοςκαιτηςγειτονικής απόστασηςτηςλατομικής περιοχήςμετοχωριόΑρμενοχώρι. Ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Μεταλλείων του Υπουργείου Εμπορίουκαι Βιομηχανίαςζήτησε τις από ψεις τουΔιευθυντήτουΤμήματοςΓεωλογικήςΕπισκόπη10 σης του Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, ο οποίος με επιστολή, ημερομηνίας 9.5.89 εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης του αιτητή για το λόγο, μεταξύ άλλων, ότι η περιοχή της επιδιωκόμενης λατόμησης ήτο τεράστιακαικάλυπτεολόκληρησχεδόν τηνπεριοχή όπου 15 υπήρχεασβεστόλιθος,μεαποτέλεσμανααποκλείειάλλους αιτητές. Μεεπιστολήημερομηνίας 15.11.89προςτο Γενικό Δι ευθυντή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, ο Προϊστάμενος Υπηρεσίας Μεταλλείων επεξήγησε ότι 20 μέρος τηςαιτούμενηςέκτασηςείναι μέσαστηνΛατομική/ Πολεοδομική Ζώνη Αρμενοχωρίου-Φοινικαρίων για πεντονίτηκαιασβεστόλιθο πουείχεκαθορίσειΤεχνικήΕπι τροπή και ότι η αιτούμενη έκταση καλύπτεται μερικώς απόερευνητικήάδειατηςΕλληνικής Μεταλλευτικής Εται25 ρείαςγιαπεντονίτηωςεπίσηςκαιαπόταπρονόμια λατο μείουτηςΤσιμεντοποιείας Βασιλικού Λτδ γιαασβεστόλι θο. Επίσης επεξήγησε ότι ο αιτητής, με επιστολή του, ανάφερεότιανεγκριθείηαίτησητουθαπαράγειάμμοκαι σκύρασπαστά,ογκόλιθουςγιακυματοθραύστες, ασβεστό30 λίθογιαάσπρο τσιμέντο καιάλλα. Τέλος,εισηγήθηκετην απόρριψητηςαίτησηςτουαιτητήεπειδήείναιτηςγνώμης ότι ο ασβεστόλιθος στην περιοχήΑρμενοχωρίου θα πρέ πει ναδιαφυλαχθείγιατις ανάγκεςτων τσιμεντοποιείων, δηλαδήτηνκατασκευήάσπρουτσιμέντου. 35 ΟΠροϊστάμενος Υπηρεσίας Μεταλλείων του Υπουρ γείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, με νέα εισήγηση του ημερομηνίας 13.3.90, πρότεινε και πάλιν την απόρριψη 3769 ΧΤσαγγάρης,Δ. Μυλωνάν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)τηςαίτησηςτουαιτητή.Παραθέτωαυτούσιοτοκείμενο: "Είναιπαλαιάαίτησηγιαασβεστόλιθο στηνπεριοχή Αρμενοχωρίου. Η υπόθεση αυτή εκκρεμεί για αρκετό χρόνο μέχριναδιαμορφωθείπολιτικήγιαλατομικήπε ριοχή στην περιοχή.Τώρα με τημείωσητης λατομικής 5 περιοχής έχει αποφασισθεί να παραχωρούνταιλατο μείαμόνογιαχρήσητουασβεστόλιθου στηνκατασκευή άσπρουτσιμέντου. Η επιστολή μαςμεκυανούν21είναι σχετική.Συστήνωαπόρριψητηςαίτησης." Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εμπορίου και 10 Βιομηχανίας,στο ίδιο έντυπο της πιο πάνωέκθεσης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Μεταλλείων, με σημείωμα του ημερομηνίας 16.3.90 εισηγήθηκε απόρριψη της αίτη σης.Τηνεπομένη,οΥπουργός ΕμπορίουκαιΒιομηχανίας στο ίδιο έντυπο,και κάτωαπότην εισήγησητου Γενικού 15 Διευθυντή, όπου είναι τυπωμένες οι λέξεις "Απόφαση Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας: ", απλώς υπέ γραψε και έγραψε την ημερομηνία 17.3.90. Ακολούθως στάληκε ηαπορριπτικήαπάντησηημερομηνίας 24.3.90εκ μέρους τουΠροϊσταμένουτης Υπηρεσίας Μεταλλείων με 20 ταακόλουθα: " σας πληροφορώ ότι ο Υπουργός Εμπορίουκαι Βιομηχανίαςαποφάσισεότι ηαίτησησαςδενμπορείνα εγκριθεί καθότιέχειαποφασισθείόπωςταυλικά (ασβε στόλιθος) στην εν λόγω περιοχή διαφυλαχθούνγια τις 25 ανάγκεςτων τσιμεντοποιΐων." Ο κυριότερος λόγος που προβάλλεται αφορά τον τρόπο λήψης της απορριπτικής απόφασης από τον Υπουργό Εμπορίουκαι Βιομηχανίας. Ειδικότερα ηεισή γηση εδράζεται στη θέσηότι ο Υπουργός δεν άσκησε τη 30 διακριτικήευχέρειαπουτουπαρέχειονόμος (ΟπερίΜε ταλλείων καιΛατομείων Νόμος,Κεφ. 270) καιδενπήρεο ίδιοςκαμιάαπολύτωςαπόφαση αλλάαπλάυπέγραψεστο σχετικό έντυποκάτωαπότην εισήγησητου Γενικού Διευ θυντή.Οδικηγόροςτουαιτητήστήριξε τηνπιοπάνωθέση 35 στις αποφάσεις Parpas and Others v. Republic
(1986)3 3770 4 ΑΛΛ. Μυλωνάν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χ'Τσαγγαρης,Δ. C.L.R.508 και /7ανανιώτον ν. Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας και Άλλου (Υπόθεσηαρ.882/88, η απόφαση δόθηκε21.2.90). Αντίθετα,οδικηγόροςτουκαθ'ουη αίτη ση εισηγήθηκε ότι η υπό εκδίκαση υπόθεση διακρίνεται 5 απότιςδύοπροηγούμενες αποφάσειςως προςταγεγονό τα. Στην Παναγιώτου ο Υπουργός είχε ενώπιον του ση μειώματα λειτουργών του Υπουργείου του οι οποίοι δεν προέβαιναν σε καμιά εισήγηση, αρνητική ή θετική, ενώ στην παρούσαυπόθεσηο Υπουργός είχεενώπιον του αρ10 νητικές εισηγήσεις των λειτουργών που διερεύνησαν το θέμακαιπουπαρείχαν αιτιολογίαγιατηθέση τους. Συνε πώς, συνεχίζει η εισήγηση, είναι φανερόν ότι με το να θέσει την υπογραφή του, ο Υπουργός υιοθετούσε τις απορριπτικέςεισηγήσειςκαιελάμβανεαρνητικήαπόφαση. 15 Οι αρχές που πηγάζουναπότις πιο πάνω αποφάσεις αναλύθηκαν πρόσφατα στην MobilOil (Cyprus) Limited καιΆλλωνν. ΔημοκρατίαςκαιΑλλων
(1991)4Α.Α.Δ.741 όπου ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Πικής αποφάνθηκεταακόλουθα: 20 "Η αρχή η οποία προκύπτει από τις αποφάσεις Parpasκαι /7ανανιώτουμπορείναδιατυπωθείως εξής: Η διοικητικήαρμοδιότηταπρέπειναασκείται κυριαρ χικά από την αρχήή όργανο στο οποίο εναποτίθεται από το νόμο, στην προκείμενη περίπτωση, από τον Υπουργό τωνΕσωτερικών.Απλή έγκρισητωνσυστάσε ωνυφισταμένουοργάνουχωρίς ηίδιαηαρμόδια αρχή νααντιμετωπίσει τηνεπίλυσητου θέματοςαπολήγει σε απεμπόλησηκαι όχι άσκησηκυριαρχικής εξουσίας. Το κενό εξάλλου στην αιτιολογία δεν πληρώνεται, όπως επισημαίνεται απότο Δικαστή Νικήταστην Παναγιώ του, με την επεξήγηση του υποτιθέμενου βάθρου της απόφασηςαπόκατώτεροδιοικητικόόργανο." 25 30 Οι πιο πάνωαρχές αντανακλούνκαι τις απόψειςτου Δικαστηρίουαυτούεπίτουθέματοςκαιυιοθετούνταιπλή35 ρως. 3771 ΧΤσαγγάρης,Δ. Μυλωνάν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)Στην προκείμενη περίπτωση είναι φανερόν ότι ο Υπουργός, το μόνο αρμόδιο κατά νόμο όργανο, με την απλή υπογραφή δεν πήρε ο ίδιος οποιαδήποτεαπόφαση αλλά συνάγεται ότι υιοθέτησε τις εισηγήσεις των υφιστα μένων τουγιααπόρριψητηςαίτησης.Διαφωνώμετονδι κηγόρο τουκαθ* ουη αίτησηότι υπάρχει οποιαδήποτεου- 5 σιαστική διαφορά στα γεγονότα με την απόφαση Παναγιώτου ώστε να δικαιολογείται απομάκρυνση από τις αρχέςτης.Καιστις δύοπεριπτώσεις τοαρμόδιο όργα νο δεν άσκησε τη διακριτική ευχέρεια που του παρέχει ο νόμος. 10 Επιπλέον, θαήθελα νατονίσω ότι το νομικό κενόπου δημιουργείται από την έλλειψη άσκησης κυριαρχικής εξουσίας εκ μέρους του Υπουργού δεν μπορεί ναλεχθεί ότι συμπληρώνεται απότηνεπιστολή ημερομηνίας24.3.90 απόλειτουργό του Υπουργείου, στην οποία επεξηγείται ο *5 λόγος της απόρριψης τουαιτήματοςτου αιτητή.Εδώδεν έχουμε έλλειψη αιτιολογίας της απόφασης αρμοδίου ορ γάνου η οποία να μπορεί να πληρωθεί από τα στοιχεία των φακέλων και την επιστολή ημερομηνίας 24.3.90αλλά κατάδηλη έλλειψηάσκησης της διακριτικής εξουσίας του 20 Υπουργού. Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή επιτυγχάνει καιη επίδικηαπόφασηακυρώνεται.Δεν εκδίδεταιδιαταγή γιαέξοδα. 25 Προσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 3772