clr/1991/1991_4_3803.pdf

(2)— Μία από τις προϋ­ ποθέσεις για επίταξη ιδιωτικής ιδιοκτησίας για σκοπούς δημόσιας ωφέλειαςείναι ησυντήρηση ήανάπτυξη τωνδασών — Ηερμηνεία τον όρου "συντήρηση και ανάπτυξη του δάσους"πϊ^ιλαμ/ϊανει τόσο τηδιαφύλαξη τουαπό τον κίνδυνο φθοράς,όσο και την ανά­ πτυξη του, την επέκταση, το ξετύλιγμα, την αύξηση του δασικού χώρου. Προσφυγή βάσει του άρθρου 146τον Συντάγματος — Λόγοι ακύρω· <"£— Κατάχρηση Εξουσίας — Συντρέχει όταν ηδιοίκηση πάραβαίνει το σκοπό του γράμματος καιπνεύματος του νόμου, όταν η απόφαση εκδίδεται για καταχρηστικό λόγο και σκοπό, κατάδηλα διαφορετικό από εκείνο που ο νομοθέτης Θέλησε, έξω δηλαδή από τα τελεολογικάόρια τουΝόμου. Οι αιχήτριεςπροσέβαλαν μετιςπροσφυγέςτουςπου συνεκδικάστηκαν τηναπόφασητωνκαθ*ων ηαίτησημετην οποία επίταξανακίνητατουςστοΝέοΧωριόΠάφου. Το ΑνώτατοΔικαστήριο, απορρίπτοντας τηνπροσφυγή, απο­ φάσισεότι: 20

(1)Ο ισχυρισμόςτωναιτητριών πωςηδιοίκησηκατέληξε στο επαχθέστερο μέτροτης επίταξης,χωρίς προηγουμένως να διενερ­ γήσειτηδέουσαέρευνα,αντικρούεταιαπότα ίδιαταστοιχεία,σχέ­ δια,μελέτεςκαι τιςαλλεπάλληλες συνεδριάσειςπου αποτελούντο περιεχόμενοτουδιοικητικούφακέλουτηςυπόθεσης. 25

(2)ΤοΣχέδιογιαπροστασίακαιδιαχείρισητουδάσουςΑκάμα και η σταδιακή κήρυξη της περιοχής σε Εθνικό Δασικό Πάρκο, υπήρχε και εμελετάτο πολύ πριν απότην απόφαση για απαλλο- 3803 Καλλιμάχουκ,ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)τρίωση και επίταξη των κτημάτων των αιτητριών. Έχω ικανο­ ποιηθείπως οι καθ' ωνηαίτησημελέτησαν μετηδέουσα προσοχή και επιμέλεια τους διάφορουςπιθανούςτρόπους για την προώθη­ σητουέργου.

(3)Ο ισχυρισμός των αιτητριών πως το Διάταγμα εκδόθηκε κατόπιν πλάνης περί ταπράγματα καιτο νόμο,δεν ευσταθεί, ούτε υποστηρίζεται απόταγεγονότα της υπόθεσης και τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία Ο σκοπός της επίταξης περιγράφτηκε στο σχετικό Διάταγμα και η αιτιολογία του συμπληρώνεται πλήρως από ταστοιχεία τουφακέλουτηςδιοίκησης. 5 10 Στο Σύγχρονο Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσης της Επιτροπής Φιλολόγων, η λέξη "συντήρηση" ερμηνεύεται να περιλαμβάνει τη διαφύλαξηαπότηφθορά,ηδελέξη "ανάπτυξις" ερμηνεύεται σαν το ξετύλιγμα, ηαύξηση. Η ερμηνεία λοιπόν του όρου "συντήρηση και ανάπτυξητου δάσους",του άρθρου 3

(2)(ια),του Ν.21/62,θα 15 μπορούσε να περιλάβει τόσο τη διαφύλαξητου από τον κίνδυνο φθοράς λόγω πιθανής τουριστικής ανάπτυξηςτης περιοχής, όσο και την ανάπτυξητου, την επέκταση,τοξετύλιγμα, τηναύξησητου δασικούχώρου. Στηνυπό εξέτασηυπόθεσηδενέχωδιαπιστώσει ότι ηεκτίμηση 2 0 της διοίκησης για τη συνδρομή των όρων της αναγνωριζόμενης από το Νόμοδημόσιαςωφέλειας έπασχεαπό πλάνηπερί ταπράγ­ ματα,κακήάσκησηδιακριτικήςεξουσίας ήκατάχρησηεξουσίας. Κατάχρηση εξουσίας υπάρχει όταν η Διοίκηση, στην άσκηση δημόσιας διακριτικήςεξουσίας, παραβαίνει το σκοπό τουγράμμα- 25 τοςκαι πνεύματος του νόμου,ότανδηλαδήείναικατάταάλλανό­ μιμη,αλλάέχει εκδοθεί γιακαταχρηστικόλόγοκαισκοπό,κατάδη­ λα διαφορετικό από εκείνο που ο νομοθέτης θέλησε, έξω δηλαδή από τατελεολογικά όριατου Νόμου. Ο μόνος σκοπός της έκδοσης του προσβαλλόμενου Διάταγμα- 30 τος Επίταξηςήτανεκείνος πουκαθορίστηκεστοΔιάταγμακαι δη­ μοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας.Δεν υπάρ­ χει καμιά ένδειξη ή μαρτυρία ότι το Διάταγμα εκδόθηκε για οποιοδήποτε καταχρηστικόλόγο ήσκοπό. ΗΔιοίκηση άσκησε την εξουσία της σύμφωνα με το Νόμογια τον καθορισμένο σκοπό δη- 35 μόσιας ωφέλειας. Προσφυγές απορρίπτονται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: Χατζηΐωάννου και άλλη ν. Υπουργικού Συμβουλίου (Προσφυγή Αρ, 782/89, ημερ.29/8/90). 3804 40 4ΑΛΛ, ΚαλλιμάχουΧΛ.ν.Δημοκρατίαςκ,ά. Προσφυγές. Προσφυγές εναντίον τηςαπόφασης των καθ'ων η αί­ τηση,μετην οποίαεπίταξαν ταακίνητατων αιτητώνστο ΝέοΧωρίοΠάφου. 5 Μ. Κνριαχίδης,γιατιςαιτήτριες. 77. Ππασιάς,ΑνώτεροςΔικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. 10 15 20 25 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.ανάγνωσετην ακόλουθηαπόφαση. Με τις προσφυγές αυτές,οι οποίες συνεκδικάστηκαν γιατί αφορούν την ίδια διοικητική πράξηκαι παρουσιά­ ζουν κοινά νομικά σημεία και πραγματικάγεγονότα, οι αιτήτριες ζητούνδήλωσητουΔικαστηρίου ότι η απόφαση των καθ' ων ηαίτηση να επιτάξουν τα ακίνητατους στο ΝέοΧωρίο Πάφου,τοποθεσία Ποταμός-Κτιστά,τουΦ/Σ XXV/48, υπό τίτλο με αρ. εγγραφής 13042, τεμ. 32/1/1/ (μέρος) και 33/1/1/1, υπό τίτλο με αρ. εγγραφής 13046, τεμ. 25/1 και 26, υπό τίτλο με αρ. εγγραφής 12800,τεμ. 19/1/1, 20, 19/2/1, 21, 23/1, το δικαίωμα επί της πηγής και του νερού υπό τίτλο με αρ.εγγραφής 13098,τεμ. 30 (1/8 μερίδιο), το δικαίωμα επί της πηγής και του νερού υπότίτλο μεαρ,εγγραφής 13097, τεμ. 11 (1/8 μερίδιο),το δικαίωμαεπίτηςπηγήςκαιτουνερούυπότίτλο μεαρ.εγ­ γραφής 13096,τεμ. 10 (1/8 μερίδιο) και υπότίτλο με αρ. εγγραφής 13044,τεμ. 12/1, είναιάκυρη, παράνομηκαι στε­ ρημένηοποιουδήποτεέννομουαποτελέσματος. Ηαιτήτριαστην υπ' αρ.732/89 προσφυγή, αποδέχτηκε την προσφερθείσα αποζημίωσηγια μερικά απότα κτήμα­ τατηςκαιαπέσυρετηνπροσφυγήτηςγι' αυτά.Γιατα υπό 30 ενιαία εγγραφήακίνηταυπ'αρ.τεμ. 19/1/1, 19/2/1,20, 21 και23/1 καιγιαταδικαιώματατηςεπίτωνπηγώνκαιτου νερού των τεμαχίων υπ'αρ.εγγραφής 30, 10και 11,δεν αποδέχτηκε την προσφερθείσα αποζημίωση και επιμένει στηνπροσφυγήτης. 3805 Κρυσοστομής, Δ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)Ηαιτήτριαστηνπροσφυγήαρ.732/89 είναι ιδιοκτήτρια των ακινήτων στο Νέον Χωρίον Πάφου Φ/ΣXXV/48 (α) υπό τίτλον μεαρ.εγγραφής 13046,τεμ. 25/1,26, (β)υπό τίτλον \ιζαρ.εγγραφής 12800,τεμ. 19/1/1, 20, 19/2/1, 21, 23/1 δύοκατοικίες (1/2 μερίδιον),(γ) υπότίτλον μεαρ.εγ- 5 γραφής 13098, τεμ. 30,δικαίωμα επίτηςπηγής και του νερού (1/8 μερίδιον), (δ) υπότίτλον με αρ.εγγραφής 13097, τεμ. 11,δικαίωμαεπίτης πηγήςκαιτου νερού (1/8 μερίδιον), (ε) υπό τίτλον με αρ.εγγραφής 13096,τεμ.10, δικαίωμα επί της πηγής και του νερού (1/8 μερίδιον) και 10 (στ)υπότίτλον μεαρ.εγγραφής 13044,τεμ. 12/

1. Η αιτήτρια στην προσφυγή 733/89 είναι ιδιοκτήτρια των ακινήτων στο Νέον ΧωρίονΠάφου Φ/ΣXXV/48 (α) υπότίτλον μεαρ.εγγραφής 13042,τεμ.32/1/1,33/1/1/1, (β) υπό τίτλον με αρ.εγγραφής 12800, τεμ. 19/1/1,20, 19/2/1, 15 21,23/1δυοκατοικίες (1/2 μερίδιον),(γ)υπότίτλον μεαρ. εγγραφής 13098,τεμ. 30, δικαίωμαεπί της πηγής και του νερού (1/8 μερίδιον), (δ) υπό τίτλον με αρ.εγγραφής 13097, τεμ. 11, δικαίωμαεπίτης πηγήςκαιτου νερού (1/8 μερίδιον) (ε) υπό τίτλον μεαρ. εγγραφής 13096,τεμ. 10, 20 δικαίωμαεπίτηςπηγήςκαιτουνερού(1/8μερίδιον). Μετο υπ'αρ. 1299/89Διάταγμα Επίταξης,πουδημο­ σιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα τηςΔημοκρατίας αρ. 2435 στις 18.8.89,οικαθ'ωνηαίτηση αποφάσισαν,σύμ­ φωνα με το άρθρο 4 του περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας 25 ΝόμουΑρ. 21/62,όπως τροποποιήθηκε,ναεπιτάξουντην προαναφερθείσα ιδιωτική ακίνητη ιδιοκτησία τωναιτη­ τριών στο ΝέοΧωρίο της Επαρχίας Πάφου, προς το σκοπότηςδημιουργίαςκαιανάπτυξηςΔασώνή οποιουδή­ ποτε τωνσκοπών αυτών και της καλύτερης προστασίας 30 καιδιαχείρισης τουΔάσουςΑκάμα. Για την πιο πάνωπεριουσία των αιτητριών δημοσιεύ­ τηκε επίσης στην Επίσημη Εφημερίδα τηςΔημοκρατίας αρ. 2435 και ημερ. 18.8.89 και σχετική Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης με αρ. 1279, για σκοπούς δημόσιας ωφέ- 35 λείας, δηλαδή γιατην καλύτερη συντήρηση, ανάπτυξη, προστασία και διαχείριση του Δάσους Ακάμα. (Βλ. Μπλε 3806 4AjtA. Καλλιμάχουκ,ά.v. Δημοκρατίαςκ.ά. Χρνσοστομής,Δ. 52 στοφάκελοτηςυπόθεσης). Οι αιτήτριες δεν υπέβαλανένστασηεναντίον της σκο­ πούμενης απαλλοτρίωσης μέσα στην προθεσμία πουπρό­ βλεπεησχετικήγνωστοποίηση. (Βλ. Μπλε68στο φάκελο) 5 και γι' αυτό ο Υπουργός Γεωργίας και Φυσικών Πόρων εξέδωσετουπ* αρ. 1692 ΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσηςγιατην απαλλοτρίωση της ακίνητης ιδιοκτησίας των αιτητριών στοΝέοΧωρίοΠάφου,το οποίο δημοσιεύτηκε στην Επί­ σημη Εφημερίδατης Δημοκρατίαςαρ.2454,ημερ. 3.11.
2. 10 (Βλ. Μπλε 77 και 76 στο φάκελο).Εναντίον τηςαπαλλο­ τρίωσης καταχωρίστηκαν προσφυγές, οι οποίες αργότερα αποσύρθηκανκαιαπορρίφθηκαν. θα πρέπει να αναφερθεί πως στις 16.5.85 ηαιτήτρια στην προσφυγή αρ. 733/89, Δώρα Κυριακίδου, υπέβαλε 15 στο Γραφείο ΕπαρχουΠάφουαίτησηγιαανέγερσητουρι­ στικού συγκροτήματος σταυπ' αρ.31/1/1 και33/1/1/1 επί­ δικα τεμάχια της. Ο Έπαρχος Πάφου απέρριψε την πιο πάνω αίτηση και σαν συνέπεια τούτου, η αιτήτριακατα­ χώρισετην προσφυγή με αρ. 976/87, η οποίαεκδικάζεται 20 ενώπιον τουΑνωτάτου Δικαστηρίου. (Βλ. Μπλε30και 31 στοφάκελο). Ο δικηγόρος των αιτητριών στηγραπτήτου αγόρευση και γραπτήτου απάντηση,πρόβαλε σωρεία νομικών και πραγματικών επιχειρημάτων για ακύρωση τουδιατάγμα25 τοςεπίταξης. Εισηγήθηκε κατ' αρχήν πως η επίταξη των κτημάτων τωναιτητριώνδενήταννόμιμη,γιατολόγοότι οπερίτης Επιτάξεως Ιδιοκτησίας διά Σκοπούς Δημόσιας Ωφελείας Νόμος, Ν.21/62, θέτει σαν μια απότις προϋποθέσεις για 30 ναδύναταιναεπιταχθεί ιδιωτική ιδιοκτησία γιασκοπούς δημόσιας ωφέλειας τησυντήρηση ή ανάπτυξη τωνδασών, ενώμετηνυπόκρίσηεπίταξη,δενεπιτυγχάνεταισυντήρη­ ση ή ανάπτυξη του δάσους, αλλά μόνο δημιουργία δά­ σους,πράγμαπουβρίσκεται εκτόςτωνπροϋποθέσεων του 35 άρθρου 3

(2)του Νόμου, αλλά και εκτός των ορίων της διακριτικήςεξουσίας τουαρμοδίουοργάνου. 3807 Χρυσοστομής,Δ. Καλλιμάχουκ.ά. ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)Επίσης εισηγήθηκε, πως πραγματικός σκοπός της επί­ ταξης δεν ήτανηκαλύτερη προστασία καιδιαχείριση του δάσους, αλλά η παρεμπόδιση της οικοδόμησης στην επι­ ταγμένηπεριοχή,πράγμαπουαποδεικνύεταιαπότογεγο­ νόςότι μετηνεπίταξητουτεμαχίου33/1/1/1 τηςαιτήτριας 5 Δώρας Κυριακίδου, το τεμάχιο με αριθμό 32/1/1, για το οποίο είχε ζητηθεί άδειαοικοδομής, καθίστατο περίκλει­ στοκαισυνεπώς, μηαξιοποιήσιμο. Ένας άλλος λόγος ακύρωσης που προβλήθηκε, ήταν ότι οι καθ'ωνη αίτησηπροέβησανστην επίταξημεεσφαλ- 10 μένη αντίληψη ως προς τις προβλεπόμενες από το νόμο προϋποθέσεις, δεν γνώριζαν ποια ακριβώς ακίνητα επίτασσαν, δεν γνώριζαν και δεν περιέγραψαν στο σχετικό διάταγμα τις δυο κατοικίες, οι οποίες ήτανκτισμένες στα τεμάχια 19/1/1, 20, 19/2/1, 21 και 23/1 και δεν γνώριζαν 15 ότι δεν υπήρχε πρόσβαση από τα επιτασσόμενα ακίνητα προς το δάσος, ούτε τρόπος χρήσεως του νερού για την καλύτερη ανάπτυξη και διαχείριση του δάσους, ενεργώ­ ντας έτσι υπό καθεστώς πλάνηςπερί ταπράγματακαιτο νόμοκαιχωρίςτηδιενέργεια τηςδέουσας έρευνας. 20 Οδικηγόρος τωναιτητριώνεισηγήθηκε περαιτέρωπως η πράξητης επίταξης θα πρέπει να ακυρωθεί λόγω ψευ­ δούς αιτιολογίας, κατάχρησης και υπέρβασης εξουσίας, για το λόγο ότι ο πραγματικός σκοπός της επίταξης δεν ήταν η προστασία του δάσους Ακάμα, αλλά ο αποκλει- 25 σμόςτης οικοδομικής δραστηριότητας στα επίδικα ακίνη­ τα. Επίσης εισηγήθηκε πως η επίταξη είναι μέτρο ανεκτό μόνο προς θεραπεία έκτακτης, επείγουσας καιπαροδικής δημοσίας ήκοινωνικής ανάγκης μηδυνάμενης να αντιμε- 30 τωπιστεί με άλλο λιγότερο επαχθές μέτρο καιεπιτρέπεται μόνο σε σπάνιες καιπολύ επείγουσες περιπτώσεις,πράγ­ μαπουδενσυνέτρεχεστην υπόκρίσηπερίπτωση. Ο δικηγόρος τωνκαθ'ωνη αίτησηυπέβαλεπωςτοεπί­ δικοΔιάταγμα Επίταξηςέγινεσύμφωνα μετογράμμακαι 35 το πνεύμα του περί Επιτάξεως Νόμου του 1962, όπως 3808 4 ΑΛΛ. 5 Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χρυσοσιομής,Δ. τροποποιήθηκε,καισύμφωναμετηνπαράγραφο8τουάρ­ θρου23 του Συντάγματοςκαιπρόσθεσε πως ταεπιταχθέντακτήματατων αιτητριών ήταναπαραίτηταγιατην κα­ λύτερη προστασία, διαχείριση και ανάπτυξητου δάσους Ακάμα, με γνώμονα πάντατο δημόσιο συμφέρον και ότι οι εν λόγω σκοποί δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν με άλλολιγότερο επαχθέςμέτρο. Ητουριστική ανάπτυξητης γης,ανάφερεο δικηγόρος τωνκαθ'ων ηαίτηση,θαεπηρέαζεσημαντικάτοπεριβάλ10 λον και θα δημιουργούσε ανεπανόρθωτες ζημιές σ' αυτό, έτσι ώστε ο σκοπός της Κυβέρνησης, που ήταν η κήρυξη της περιοχής σε δάσος και εθνικό πάρκο,θα καθίστατο ουσιαστικάανέφικτος. 15 20 25 30 Αντικρούοντας τους επίμέρους ισχυρισμούς τωναιτητριών, ο δικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση υπέβαλε πως η απαλλοτρίωση και επίταξητων κτημάτων των αιτητριών και γενικά ολόκληρης της έκτασης των ιδιωτικών κτημά­ τωντηςπεριοχής,έγινεγιαναπεριοριστεί οκίνδυνοςδα­ σικών πυρκαγιών,πωςηπροστασίακαιοέλεγχοςτου δάσους επιτυγχάνεται πλήρως μόνο με την κήρυξη ολόκληρης της περιοχής σε δασικό πάρκο,πως οι πηγές επιτάχθηκαν για να ελεγχθούν οι διάφορες διασωληνώ­ σειςπουέγιναν απόιδιώτεςκαιπροκαλούνασχήμια στην περιοχή, πωςοι καθ'ωνηαίτησηγνώριζανπολύκαλά την ύπαρξητων δυο κατοικιών των αιτητριών στα υπό ανα­ φοράτεμάχιακαιπως οι καθ' ων ηαίτηση,προτούκατα­ λήξουν στην επίταξη και απαλλοτρίωση των επιδίκων κτημάτων, διήλθαν διεξοδικά όλους τους τρόπους και όλες τις υπαλλακτικές λύσεις σε αλλεπάλληλες συνεδριάσειςτους. Το πρόγραμμα της διαμόρφωσης καιτου εξωραϊσμού τουχώρουτωνΛουτρώντηςΑφροδίτης καιηαξιοποίηση του με τη δημιουργία εθνικού δασικού πάρκου, υπήρχε πολύ πριν οι αιτήτριες εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους 35 γιααξιοποίησητης ιδιωτικήςτουςπεριουσίαςστηνπεριο­ χή αυτή. 3809 Χρνσοστομής,Δ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.ΔημοκρατίαςχΛ.

(1991)Σε αλλεπάλληλες συνεδριάσεις με θέμα "Διαμόρφωση/ εξωραϊσμός τουχώρουτων Λουτρώντης Αφροδίτης",τα ενδιαφερόμενα κυβερνητικά τμήματα μελέτησαν ενδελεχώς διάφορουςτρόπους, ώστε να αποφευχθείτο ενδεχό­ μενο τουριστικής ανάπτυξηςτης περιοχής και ησυνεπα- -5 κόλουθηκαταστροφήτουπεριβάλλοντος. Στησυνεδρία με ημερ. 15.1.87(Βλ. Μπλε2 στοφάκε­ λο),οι διάφοροικυβερνητικοί φορείς ομόφωνα συμφώνη­ σαν πωςηπροστασίακαιηαξιοποίηση, καθώςκαιη δια­ σφάλιση της φυσικότητας του χώρου των Λουτρών της 10 Αφροδίτης, ήταν απόλυτα αναγκαίακαι μεγάλης σημα­ σίαςκαιπροτεραιότηταςκαιπωςηεκτέλεσητωναναγκαί­ ων έργων θαέπρεπε ναπροωθηθεί το συντομότεροδυνα­ τόν. » Ο ισχυρισμός των αιτητριών,πως ηαρμόδιαρχή δεν 15 προέβηστη δέουσα έρευναπροτούκαταλήξει στην επιλο­ γήτηςλύσηςτηςαπαλλοτρίωσης καιεπίταξης,δενευστα­ θεί Στησυνεδρίαση ημερ. 15.1.8?, εξετάστηκε το θέματης απόκτησης ιδιωτικής4διοκτησίαςκαισυμφωνήθηκεναμε­ λετηθεί ηαπόκτησητης^ανταλλαγή δασικήςή κρατικής γης,λόγω της μεγάλης δαπάνης που απαιτείτογια απαλ­ λοτρίωση, εάνδετούτοκρινότανανέφικτο,τότεθαεμελετάτοη απαλλοτρίωσηκαιηκαταβολήχρηματικώναποζη­ μιώσεων. Η μελέτητου θέματος,όπως αναφέρθηκεστα σχετικά πρακτικά,συμπληρώθηκε μεεπιτόπουεπίσκεψητωνμετα­ σχόντων στη σύσκεψη, πράγμα που αποδεικνύει πως οι καθ*ωνηαίτησηείχανπλήρηγνώσητηςπεριοχής. Στησυνεδρίαση με ημερ. 12.5.87(Βλ. Μπλε 7 στο φά- 30 κελο),συμφωνήθηκετελικάπωςηδιαδικασίατηςαπαλλο­ τρίωσης ιδιωτικήςγηςπροσέφερεπερισσότεραπλεονεκτή­ ματα καΓτο Τμήμα Δασών ανέλαβε να προωθήσει, μέσω του Υπουργείου Γεωργίας καιΦυσικώνΠόρων, πρόταση προςτο Υπουργικό Συμβούλιογιααπαλλοτρίωσητηςπε- 35 3810 20 25 4ΑΛΛ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χρυσοστομής, Δ. ριοχήςκαιδημιουργίαεθνικούπάρκου. 5 Στην ίδιασυνεδρίασησυμφωνήθηκεπωςτοθέμα ήταν εξαιρετικά επείγον και πως η εκτέλεση των αναγκαίων έργων έπρεπε να προωθηθεί το συντομότερο δυνατόν, λόγωτουενδιαφέροντοςτων ιδιοκτητώνγηςγια τουριστι­ κήαξιοποίησηκαιτωνπεριουσιώντους. Επειδή η υπό απαλλοτρίωση γη περιλαμβανόταν σε έκτασηπουκηρύχθηκεμεΔιάταγμα σανΑρχαίοΜνημείο, ο Διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων ετηρείτο συνε10 χώς ενήμερος επίτωνεξελίξεων(Βλ. Μπλε32 και33 στο φάκελο). Η προώθηση του θέματος της απαλλοτρίωσης, όπως φαίνεταιαπότοπεριεχόμενο τουφακέλου,καθυστερούσε λόγω της μη ύπαρξης των αναγκαίων πιστώσεων στον 15 προϋπολογισμό. Στηνεπιστολή τουΓενικού Διευθυντήτου Υπουργείου Γεωργίας προς το Διευθυντή του Τμήματος Δασών, ανα­ φέρθηκε πως η διαδικασίατης απαλλοτρίωσης δεν μπο­ ρούσε να υιοθετηθεί προτού εγκριθούν κονδύλια στον 20 Προϋπολογισμό Ανάπτυξης του 1989. (Βλ. Μπλε 28, 29 και30στοφάκελο). ΑπότηνεπιστολήτουΔιευθυντήτουΤμήματοςΔασών προςτοΓενικό ΔιευθυντήτουΥπουργείου Γεωργίας (Βλ. Μπλε 32), φαίνεται πως η αίτηση της αιτήτριας Δώρας 25 Κυριακίδουγιαάδειαοικοδομής,κινητοποίησεακόμη πε­ ρισσότερο τουςμηχανισμούςγιαπροώθηση τουήδη υπάρ­ χοντοςσχεδίουγιααπόκτησητηςιδιωτικήςγης. ΤοΥπουργείο Γεωργίας και ΦυσικώνΠόρων,μεεπι­ στολή τουημερ.7.2.89(Μπλε33),έδωσεοδηγίεςπροςτο 30 Διευθυντή του Τμήματος Δασών να ετοιμάσει και απο­ στείλει σχετική Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης και Διά­ ταγμαΕπίταξηςγιαπαραπέραπροώθηση. Επειδή υπήρχεκίνδυνος ηαγοράαπότην Κυβέρνηση 3811 Χρυσοστομής,Δ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)των ιδιωτικών κτημάτωννακαθυστερούσε,λόγωπιθανής απουσίας ή θανάτου των ιδιοκτητών, αποφασίστηκε η απαλλοτρίωσηκαιεπίταξητους.(Βλ. Μπλε35και36). Σύμφωνα με εκτίμηση του Κτηματολογίου, η σχετική αποζημίωσηπου επροτίθετο να καταβληθεί στις Ελληνο- 5 κυπριακέςπεριουσίες για την απαλλοτρίωση τους, ανήρ­ χετο,βάσειπρόχειρηςεκτίμησης,σε£130,000.-. Ο Διευθυντής τουΤμήματοςΔασών απέστειλε στο Γε­ νικό Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας πίνακα περι­ γραφήςτης ιδιωτικήςγηςπουεπρόκειτο ναεπιταχθείκαι 10 απαλλοτριωθεί, καθώςκαι σχετικά τοπογραφικάσχέδια. (Βλ. επιστολή ημερ. 26.7.89, Μπλε48). Στις21.8.89,οΓενικόςΔιευθυντήςτουΥπουργείου Γε­ ωργίας ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Χωριτικής Αρχής ΝέουΧωρίουΠάφουσχετικάμετηνΓνωστοποίηση Απαλ- 15 λοτρίωσης και το Διάταγμα Επίταξης ιδιωτικής ιδιοκτη­ σίαςγιατημεγαλύτερηπροστασίακαιδιαχείρισητουδά­ σους Ακάμα και τον παρακάλεσε όπως αναρτήσει τα χωρομετρικά σχέδια σεπερίοπτο μέρος του χωριού, ώστε ναλάβουνγνώση όλα ταενδιαφερόμεναπρόσωπα.(Μπλε 20 56στοφάκελο). Ηεπίταξη ακίνητηςιδιοκτησίαςσυνεπάγεταιπροσωρι­ νήστέρηση της χρήσης τηςκαιδεν συνεπάγεται μεταβίβα­ σητηςκυριότηταςτης ήδημιουργίαεμπράγματου βάρους σ' αυτήν. Ηεπίταξηείναι ανεκτήμε την προϋπόθεσητης 25 αποζημίωσης του ιδιοκτήτη και μόνο για αντιμετώπιση έκτακτης,επείγουσας καιπαροδικήςδημόσιας ήκοινωνι­ κής ανάγκης, που δεν δύναταινα ατιμετωπιστεί με άλλο λιγότερο επαχθέςμέτρο.(Βλ. ΠορίσματαΝομολογίαςτου Συμβουλίουτης Επικρατείας1929-1959, σελ. 93). 30 Ο καθορισμός των περιπτώσεων της δημόσιας ωφέ­ λειαςαπότηνεπίταξηανατέθηκεστονκοινόνομοθέτη. Οι αιτήτριες ισχυρίστηκαν πως η διοίκηση κατέληξε στο επαχθέστερο μέτρο της επίταξης, χωρίς προηγουμέ3812 4 ΑΛΛ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χρυσοστομής,Δ. νωςναδιενεργήσειτηδέουσαέρευνα. 5 Ο ισχυρισμόςαυτόςαντικρούεταιαπόταίδιαταστοι­ χεία, σχέδια, μελέτες και τις αλλεπάλληλες συνεδριάσεις που αποτελούν το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου τηςυπόθεσης. Σε επανειλημμένες συσκέψεις μεταξύ των αρμοδίων κυβερνητικών φορέων, μελετήθηκαν και συζητήθηκαν προσεκτικά όλες οι πιθανές εναλλακτικές λύσεις, αφού προηγουμένως ομόφωνα συμφωνήθηκε πως ηπροστασία 10 και αξιοποίησητου δάσουςκαι του χώρου τωνΛουτρών τηςΑφροδίτης ήτανέργουψίστης προτεραιότητας και ση­ μασίαςγιασκοπούςδημόσιαςωφέλειας. Το Σχέδιο για προστασία και διαχείριση του δάσους ΑκάμακαιησταδιακήκήρυξητηςπεριοχήςσεΕθνικό Δα15 σικό Πάρκο,υπήρχε και εμελετάτο πολύ πριν από την απόφαση για απαλλοτρίωση και επίταξη των κτημάτων τωναιτητριών. Έχω ικανοποιηθείπως οι καθ' ων ηαίτηση μελέτησαν με τη δέουσα προσοχή και επιμέλεια τους διάφορουςπι20 θανούςτρόπουςγιατηνπροώθησητουέργου. Ο ισχυρισμόςτωναιτητριώνπωςτοΔιάταγμαεκδόθη­ κεκατόπινπλάνηςπερίταπράγματακαιτονόμο,δενευ­ σταθεί,ούτευποστηρίζεταιαπόταγεγονότατηςυπόθεσης και τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία. Ο σκοπός της 25 επίταξηςπεριγράφτηκεστοσχετικόΔιάταγμακαιηαιτιο­ λογία του συμπληρώνεται πλήρως από τα στοιχεία του φακέλουτηςδιοίκησης. Ο δικηγόρος των αιτητριών εισηγήθηκε πως οιπροϋ­ ποθέσεις του αρ. 3

(2)τουΝ.21/62, προνοούν ότιδύναται 30 να επιταχθεί ιδιωτική ιδιοκτησία για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας γιατησυντήρησηκαιανάπτυξηδάσους και όχι τηδημιουργίανέουδάσους,όπωςσυνέβηκεστην παρούσα υπόθεση. 3813 Χρυοοστομής,Δ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)ΣτοΣύγχρονοΛεξικότης Ελληνικής ΓλώσσηςτηςΕπι­ τροπής Φιλολόγων, η λέξη "συντήρηση" ερμηνεύεται να περιλαμβάνει τηδιαφύλαξη απότηφθορά, η δελέξη "ανάπτυξις" ερμηνεύεται σαντοξετύλιγμα, ηαύξηση. Ηερμηνεία λοιπόν τουόρου "συντήρηση καιανάπτυξη 5 του δάσους", του άρθρου 3

(2)(ια), του Ν.21/62,θαμπο­ ρούσεναπεριλάβειτόσοτηδιαφύλαξητουαπότονκίνδυ­ νο φθοράς λόγω πιθανής τουριστικής ανάπτυξης της πε­ ριοχής. όσο και την ανάπτυξη του, την επέκταση, το ξετύλιγμα,τηναύξησητουδασικούχώρου. 10 Στην υπό εξέταση υπόθεση δεν έχω διαπιστώσει ότι η εκτίμηση της διοίκησης για τη συνδρομή των όρων της αναγνωριζόμενης απότοΝόμοδημόσιαςωφέλειας έπασχε από πλάνη περί τα πράγματα,κακή άσκηση διακριτικής εξουσίας ήκατάχρησηεξουσίας. 15 Κατάχρηση εξουσίας υπάρχει όταν ηΔιοίκηση, στην άσκηση δημόσιας διακριτικής εξουσίας, παραβαίνει το σκοπό του γράμματοςκαιπνεύματοςτουνόμου,όταν δη­ λαδήείναικατάταάλλανόμιμη,αλλάέχειεκδοθεί για κα­ ταχρηστικό λόγο και σκοπό, κατάδηλα διαφορετικό από 20 εκείνο πουο νομοθέτης θέλησε, έξωδηλαδή απότατελεο­ λογικά όρια του Νόμου.(Βλ. Πόλη Χατζηϊωάννουκ.α. ν. Υπ. Συμβουλίου, Υπ. Αρ. 782/89,ημερ. 29.8.90,που δεν έχειακόμηεπίσημα δημοσιευτεί). Οι αιτήτριες,πουέχουν τοβάροςναικανοποιήσουντο 25 Δικαστήριο για την ύπαρξη των λόγων που πρόβαλαν, υπέρβαση νόμου και κατάχρηση εξουσίας, δεν απέδειξαν μεσυγκεκριμμένα στοιχεία τους ισχυρισμούς αυτούς. Η επίταξητου νερούκρίνεται νόμιμη,γιατολόγοότι, ήτανσύμφωνη μετους σκοπούς,οι οποίοι επιδιώκοντο με 30 τηνεπίταξη. Στιςυπόκρίσηπροσφυγές,ησπουδαιότητακαιη ωφέ­ λεια τουκοινού απότηδιαφύλαξηκαιανάπτυξητου δά­ σους Ακάμα καιτηδημιουργία ΕθνικούΔασικούΠάρκου 3814 4 ΑΛΛ. Καλλιμάχουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χρυσοστομής,Δ. στηνπεριοχή,είναιαναντίλεκτηκαιαυταπόδεικτη. 5 10 Ο μόνος σκοπός της έκδοσης του προσβαλλόμενου ΔιατάγματοςΕπίταξηςήτανεκείνοςπουκαθορίστηκε στο Διάταγμακαιδημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας.Δεν υπάρχεικαμμιάένδειξη ήμαρτυρίαότι το Διάταγμα εκδόθηκε για οποιοδήποτε καταχρηστικό λόγοήσκοπό.Η Διοίκησηάσκησετηνεξουσίατηςσύμφω­ ναμετοΝόμογιατονκαθορισμένοσκοπόδημόσιας ωφέ­ λειας. Για τους πιο πάνω λόγους, οι προσφυγέςαποτυγχά­ νουνκαιτοπροσβαλλόμενο Διάταγμαεπικυρώνεται. Δενεπιδικάζονταιέξοδα. Προσφυγέςαπορρίπτονταιχωρίςέξοδα. 3815