4Α^Λ. 3Δεκεμβρίου, 1991 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/σχής) ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΙΜΙΛΙΑ Γ.ΑΡΜΕΝΑΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ. Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1020/88). 5 10 15 0 Λ 20 25 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Επίτευξη σκοπού απαλλοτρίωσης — Ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος 1962— (Ν. 15/62) όπως τροποποιήθηκε— Αρθρο Ι5(2χγ) — Επίτευξη τον σκοπού της απαλλοτρίωσης αλλά μεταγενέστερη εγκατάλειψη — Τοακίνητοπωλείται διά δημοσίου πλειστηριασμού. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Απόδοση επιδικασθείσαςαποζημίω σης — Ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος 1962—(Ν. 15/62) όπως τροποποιήθηκε— Αρθρα 12
(2)και 13—Η αποδοχή ή όχι από τον ιδιοκτήτη του απαλλοτρκοθέντος κτήματος της επιδικασθείσας από το Δικαστήριο αποζημίωσηςδεν εμποδίζει τημε ταβίβαση της ιδιοκτησίας στην απαλλοτριούσα αρχή και την εγ γραφή της στο όνομα τηςΔημοκρατίας. Βάσει των προνοιών τουάρθρου 15
(2)(γ) του περί Αναγκαστι κής Απαλλοτρίωσης Νόμου (Ν. 15/62) όπως τροποποιήθηκε, οι καθ* ων η αίτηση αποφάσισαν,επειδή το έο^ο για το οποίο είχε απαλλοτριωθεί το επίδικοακίνητοεγκαταλείφθηκε μεταγενέστερα, να πωλήσουν το απαλλοτριωθέν ακίνητο με δημόσιο πλειστηρια σμό απότοΤμήμα Κτηματολογίου καιΧώρομετρίας. Εναντίοντης απόφασηςαυτήςκαταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγήαπό τους αιτητέςπουήτανοι αρχικοί ιδιοκτήτες.Σύμφωνα με τους αιτητές ο σκοπός για τον οποίο είχε απαλλοτριωθεί το ακίνητο ουδέποτε επετεύχθη και η ιδιοκτησία του ακινήτου ποτέ δεν είχε περιέλθει στους καθ' ων ηαίτησηκαι επομένως οι τελευ ταίοι όφειλαννα είχανακολουθήσει τηδιαδικασία τουάρθρου 15 (ΐχα)τουΝ. 15/62 σύμφωνα μετιςπρόνοιες τουοποίουηαπαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία θα έπρεπε να προσφερθεί στους αρχικούς της ιδιοκτήτες. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην προσφυγή, απο φάσισε ότι: 3903 Αρμενάχηκ.ά.ν.Δημοκρατίας*ά.
(1991)
(1)Σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 12
(2)και 13 του Νόμου 15/62 ηαποδοχήή μηαπό τον ιδιοκτήτητουαπαλλοτριωθέντος κτήματος της επιδικασθείσας από το Δικαστήριο αποζη μίωσης,δενεμποδίζειτημεταβίβασητης ιδιοκτησίαςστηναπαλλο τριούσααρχήκαιτην εγγραφήτηςστο όνοματηςΔημοκρατίας. 5
(2)Στις περιπτώσεις εκείνες όπου ο σκοπός για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση επιτεύχθηκε αλλά αργότερα ηαπαλλοτρκοθείσα περιουσία κρίθηκε σαν μη αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού, εφαρμογή έχουν οι πρόνοιες του άρθρου 15
(2)(γ) του Ν. 15/62 οι οποίες προβλέπουν ότι η απαλλοτριούσα αρχή 10 πωλεί τηνπεριουσίααυτήμεδημόσιο πλειστηριασμό. Οι αιτητές που έχουν το βάρος της αποδείξεως,απέτυχαννα αποδείξουν ότι σκοπός της απαλλοτρίωσης δεν επετεύχθη ή ότι εγκαταλείφθηκε εντός τριών ετών από την ημερομηνία καθ'ην η ιδιοκτησία περιήλθε στην απαλλοτριούσα αρϊχή. Οι ίδιοι παραδέ- 15 χτηκανπωςο σκοπόςεπετεύχθηκαιπολύαργότεραεγκαταλείφθη κε. Προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτωνκαθ'ωνη αίτη- 20 ση με την οποίααποφάσισαννα μην επιστρέψουν στους αιτητές το τεμ. 247 (μέρος) Φ/Σχ.42/22στην Αγία Νάπα, τοοποίοείχεαπαλλοτριωθεί,αλλάνατοπωλήσουν μεδη μόσιοπλειστηριασμό. Λ. ΒασιλείουγιαΤ. Οικονόμου,γιατουςαιτητές. Γ. Κυριαχίδου (χα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τουςκαθ'ωνη αίτηση. Cur. adv. vult. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη από φαση. Με την παρούσαπροσφυγήοι αιτητές ζητούν δή- 30 λωσητου Δικαστηρίου ότι ηαπόφαση τωνκαθ'ωνηαίτη ση αρ.30.586ημερομηνίας 1/9/88, ηοποίακοινοποιήθηκε σ' αυτούς με επιστολή ημερομηνίας 15/10/88και με την οποία οι καθ'ων η αίτηση αποφάσισαν να μην επιστρέ3904 25 4ΑΛΛ. 5 Αρμενάχηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Παπαδόπουλος,Δ. ψουν στους αιτητές το τεμάχιο 247 (μέρος) Φ/Σχ. 42/22 στην Αγία Νάπα, το οποίο είχε απαλλοτριωθεί, αλλάνα τοπωλήσουν μεδημόσιοπλειστηριασμό, είναιάκυρη, πα ράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Το 1964, δυνάμει Διοικητικών Πράξεωνμε αρ. 88και 232,πονδημοσιεύτηκανστην ΕπίσημηΕφημερίδατης Δη μοκρατίας της 8/5/64και 9/7/64, σύμφωνα με τις αποφά σεις του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 3638ημερομη10 νίας 13/2/64 και 3912 ημερομηνίας 21/6/64, μέρος του τεμαχίου 247 του Φ/Σχ.42/14 και 22, έκτασης 1 προσταθίου και 3400 τ. ποδιών των αιτητών απαλλοτριώθηκε. (Παραρτήματα Γ και Δ στη γραπτήαγόρευση της Δημο κρατίας).Οαριθμόςτουτεμαχίου247 έχειέκτοτεαλλάξει 15 καιφέρειτώρατοναριθμό345,όπωςφαίνεταιστοεπισυνημμένοστηνένσταση ΚυβερνητικόΧωρομετρικό Σχέδιο. Οισκοποί δημόσιαςωφέλειαςγιατουςοποίουςκρίθη κε αναγκαίαηαπαλλοτρίωσητουπιοπάνωτεμαχίου, πε ριγράφτηκανλεπτομερώς στησχετικήΓνωστοποίηση (Πα20 ράρτημα Γ) και ήταν "η συντήρησις ή ανάπτυξις, ή αμφότερατουύδατος,ήδιανομήτουύδατοςκαιηκαλύτε ρη χρησιμοποίησις της ιδιοκτησίας δια δημοσίαν ωφέλειανήοιονδήποτετωνειρημένων σκοπών"καιη ιδιοκτη σία έπρεπε να απαλλοτριωθεί "για την κατασκευήν και 25 διατήρησιναρδευτικών έργων και/ή την διανομήν ύδατος ειςτοχωρίονΑγίαΝάπαεντη ΕπαρχίαΑμμοχώστου." Ηκαταβλητέααποζημίωσηγιατην απαλλοτρίωση κα θορίστηκε απότοΔικαστήριογιατολόγοότιδενήτανδυ νατήηεπίτευξησυμφωνίας. 30 Ακολούθως το απαλλοτριωθέν μέρος του κτήματος ενεγράφη επ' ονόματι της Κυπριακής Δημοκρατίας,στις 17/11/66, μεαρ.εγγραφής2619. Στην απαλλοτριωθείσα γη κατασκευάστηκε μικρό φράγμα το οποίο αφοΰ λειτούργησε για αρκετάχρόνια, 35 εγκαταλείφθηκε. 3905 Παπαδόπουλος, Δ. Αρμενα*η κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.
(1991)Στησυνεδρίαση του με ημερομηνία 1/9/88 (Παράρτημα Β στην ένσταση), το Υπουργικό Συμβούλιο αφού ενημε ρώθηκε για σχετική γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα αναφορικά μετοθέμα, αποφάσισεναεγκρίνει την πώληση με δημόσιο πλειστηριασμό απότο Τμήμα Κτηματολογίου 5 και Χωρομετρίας, της επίδικης ιδιωτικής ακίνητης ιδιο κτησίας των αιτητών, σύμφωνα με τις πρόνοιες τουάρ θρου 15
(2)(γ) των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων του 1962-1988 καιτουάρθρου 18του περί Ακινή του Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) 10 Νόμου,Κεφ.224, γιατο λόγο ότιηιδιοκτησίααυτή απαλ λοτριώθηκε το 1964 αλλά το έργο για το οποίο έγινε η απαλλοτρίωση εγκαταλείφθηκε μεταγενέστερα. Ο 'Επαρχος Αμμοχώστου με επιστολή του ημερομη νίας 15/10/88(Τεκμήριο Α στην αίτηση), ενημέρωσε τους 15 αιτητές σχετικά με την πιο πάνωαπόφασητου Υπουργι κού Συμβουλίου. Το κείμενο της επιστολής αυτήςδιελάμ βανεταακόλουθα: "Επιθυμώ να αναφερθώστο θέμα της διάθεσης του τεμαχίου με αρ.247 (τώραΑρ. 345) τουΧωρομετρικού 20 Σχεδίου 42/22 της Αγίας Νάπαςπου είχεαπαλλοτριω θεί για αρδευτικούς σκοπούς και δε χρησιμοποιήθηκε για το σκοπό που απαλλοτριώθηκε,και νασαςπληρο φορήσω ότι το Υπουργικό Συμβούλιο, με τηναπόφαση του Αριθμό 30.586 και ημερομηνία 1.9.1988, ενέκρινε 25 την πώληση του πιο πάνω τεμαχίου με δημόσιο πλει στηριασμό απότο Τμήμα Κτηματολογίου καιΧωρομε τρίας. Η πώληση θαγίνει σύμφωνα μετιςπρόνοιες του άρθρου 15
(2)(γ) των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώ σεως Νόμων του 1962 έως 1988 καιτουάρθρου 18του 30 περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις)ΝόμουΚεφ.224." Την πιοπάνωαπόφαση των καθ'ων ηαίτηση προσέ βαλαν οι αιτητές με τηνπαρούσαπροσφυγή, ισχυριζόμε νοι ότι αυτήήταναντίθετη με τις διατάξεις23.5 του Συν- 35 τάγματος και αντίθετη προς τις διατάξεις των άρθρων 7 και 15
(1)(α) του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης 3906 4 ΑΛΛ. Αρμενάχηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Παπαδόπουλος,Δ. Νόμου 15/62,όπωςτροποποιήθηκε. Ο δικηγόρος των αιτητών στη γραπτή του αγόρευση πρόβαλετον ισχυρισμό ότιηαπαλλοτριωθείσα έκτασηου δέποτε ενεγράφηεπ'ονόματιτηςΚυπριακήςΔημοκρατίας 5 καιότι ο σκοπός της απαλλοτρίωσης ουδέποτε επετεύχθη για το λόγοότι οι καθ*ωνηαίτησηαντί ναχρησιμοποιή σουν την απαλλοτριωθείσα γη για την εξυπηρέτηση των αναγκών της Επισταθμίας Αμμοχώστου, κατασκεύασαν φράγμα νερού πράγμα που ήταν εκτός των σκοπών για 10 τουςοποίουςέγινεηαπαλλοτρίωση. Περαιτέρω,ο δικηγόρος των αιτητών εισηγήθηκε πως εφόσον ούτε η ιδιοκτησία περιήλθε στους καθ'ων ηαίτη ση, ούτε ο σκοπός της απαλλοτρίωσης επετεύχθη, οικαθ' ων ηαίτηση θαέπρεπε να είχαν ακολουθήσει τη διαδικα15 οία του άρθρου 15
(1)(α) του Ν. 15/62 προσφέροντας την απαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία στους αρχικούς της ιδιοκτή τες,πουήτανοιαιτητές. Οι σκοποί δημόσιας ωφέλειας γιατους οποίουςαπαλ λοτριώθηκε η επίδικη γη, φαίνονται καθαράστη σχετική 20 Γνωστοποίηση (Παράρτημα Γ στη γραπτή αγόρευση της Δημοκρατίας). Η κατασκευή μικρού φράγματος στο απαλλοτριωθέν κτήματωναιτητώνστην ΑγίαΝάπαγιατησυλλογήνερού ενέπιπτε απόλυτα, κατά την κρίση μου, στους σκοπούς 25 τηςγενομένης απαλλοτρίωσης καιοισχυρισμός τωναιτη τώνότι έγινεχρήσητηςγηςγιασκοπούς άλλους απότους σκοπούς της απαλλοτρίωσης, απορρίπτεται σαν αστήρι χτοςκαιπαντελώςαβάσιμος. Η αρχική ιδιοκτήτρια του απαλλοτριωθέντος κτήμα30 τος δεν αποδέχτηκε την προσφερθείσα αποζημίωση από τηναπαλλοτριούσα Αρχήκαιγιατολόγοαυτό υποβλήθη κεημεαριθμό25/1965 αίτησηστο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστουπροςκαθορισμότηςκαταβλητέαςαποζημίω σης. 3907 Παπαδόπουλος,Δ. Αρμενάκηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)Είναι ο ισχυρισμόςτων αιτητώνότι αυτοί ουδέποτε ει σέπραξαν οποιοδήποτε ποσό σαν αποζημίωση και δεν γνωρίζουν το αποτέλεσμα της αίτησης 25/1965του Επαρ χιακούΔικαστηρίουΑμμοχώστου. Σύμφωναμετοάρθρο12
(2)τουΝ.15/62, 5 "Εάνοιοσδήποτε των ενδιαφερομένων αρνηθή ναεί σπραξη την εις αυτόν καταβλητέαν αποζημίωσιν ή εάν δεν είναι δυνατή ηκαταβολήτης αποζημιώσεως λόγω ανικανότητος ή απουσίαςαυτούεκτης νήσου Κύπρου, η απαλλοτριούσα αρχή δύναται,συμφώνως ταις οδη- ^ γίαιςαςήθελενεκδώσητοδικαστήριον,νακατάθεσητο ποσόν της τοιαύτης αποζημιώσεως παρά τω Γενικώ ΛογιστήτηςΔημοκρατίας." Σύμφωναδεμετοάρθρο13 τουπιοπάνωΝόμου, "Άμα τη καταβολήή τη καταθέσει παρά τω Γενικώ ^ Λογιστήτου συμφωνηθέντος ήεπιδικασθέντος, ωςκα ταβλητέα αποζημίωσις δι' αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν, ποσού, η τοιαύτη ιδιοκτησία περιέρχεται εις την απαλλοτριούσαν αρχήν ελευθέρα παντόςεμπράγματου βάρους." Είναι φανερόν από τις πρόνοιες των πιο πάνωάρ θρων του Νόμουπως ηαποδοχήήμηαπότον ιδιοκτήτη του απαλλοτριωθέντος κτήματος της επιδικασθείσας από τοΔικαστήριο αποζημίωσης,δεν εμποδίζει τημεταβίβαση της ιδιοκτησίας στην απαλλοτριούσα αρχήκαιτην εγγρα- 25 φήτηςστοόνοματηςΔημοκρατίας. Οι αιτητές δεν αμφισβήτησαν το γεγονόςότι τοφράγ μακατασκευάστηκε καιαργότεραεγκαταλείφθηκε. Στιςπεριπτώσεις εκείνεςόπουοσκοπός γιατον οποίο 3 0 έγινεηαπαλλοτρίωση επιτεύχθηκε αλλάαργότεραηαπαλλοτριωθείσα περιουσία κρίθηκε σαν μηαναγκαίαγια την επίτευξη του σκοπού αυτού,εφαρμογή έχουν οι πρόνοιες του άρθρου 15
(2)(γ) του Ν. 15/62,οι οποίες προβλέπουν 3908 2 0 4 ΑΛΛ. Αρμενάκηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Παπαδόπουλος,Δ. ταακόλουθα: 5 10 "εάναπαλλοτριωθείσαδυνάμειτουπαρόντοςΝόμου ακίνητος ιδιοκτησία κριθή υπό της απαλλοτριούσης αρχής καθ* οιονδήποτε χρόνον μετά την επίτευξιν του σκοπού δι' ον εγένετο η απαλλοτρίωσις, εν όλω ή εν μέρει ως μη ούσα πλέον αναγκαία δια τον τοιούτον σκοπόν. ηαπαλλοτριούσα αρχήπωλεί, τηρουμένων των δια τάξεων των θεσπισθέντων δυνάμει του παρόντος Νόμουκανονισμών, την τοιαύτην περιουσία διαδημο σίου πλειστηριασμού." Οι αιτητές οι οποίοι έχουν το βάροςαποδείξεως,απέ τυχαν να αποδείξουν ότι ο σκοπός της απαλλοτρίωσης δεν επετεύχθηή ότιεγκαταλείφθηκεεντός τριών ετώναπό 15 την ημερομηνία καθ'ην ηιδιοκτησία περιήλθε στηναπαλ λοτριούσα αρχή. Οι ίδιοι παραδέχτηκαν πως ο σκοπός επετεύχθηκαιπολύαργότεραεγκαταλείφθηκε. Οι αιτητές δεν προσήγαγαν οποιαδήποτεάλλη μαρτυ ρίαπροςυποστήριξητωνόσωνάλλων ισχυρίστηκαν. 20 Ηαπόφασητηςδιοίκησηςλήφθηκεορθάκαιήταναπό λυτα σύμφωνη μετις πρόνοιες τουπερίΑπαλλοτριώσεως Νόμουκαιεύλογα εφικτήυπότις περιστάσεις. Ηεπίδικηαπόφασηεπικυρώνεται. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 3909