(1991)4Δεκεμβρίου, 1991 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ. ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΕΤΕΒΗΣ, Αιτητής, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣ ΓΕΡΜΑΣΟΓΕΙΑΣ, (ΑΡ. 2) Καθ'ον ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 870/89). Οδοί και Οικοδομές — Άδεια διαχωρισμού οικοπέδων— Αίτηση — Ο περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμος, Κεφ. 96 — Άρθρο 8(γ)και (δ)— Η αρμόδια αρχή δύναται, πριν τηχορήγηση της άδειας, να ζητήσει τροποποιήσεις — Τέτοια απόφαση της αρχής δεν θεωρείται τελική απορριπτική απόφαση επί της αίτησης 5 για άδεια διαχωρισμού οικοπέδων — Είναι προπαρασκευαστική πράξη — Δεν προσβάλλεται με προσφυγή βάσει του άρθρον 146 τον Συντάγματος. Ο αιτητής,ο οποίος είχε υποβάλει στους καθ*ων ηαίτηση,αί τηση για έκδοση άδειας διαίρεσης του κτήματος του σε οικόπεδα, προσέβαλε με την προσφυγή αυτή το περιεχόμενο επιστολής των καθ*ων ηαίτηση με την οποία του απαντούσανπως θα έπρεπε να υποβάλει νέο σχέδιο διαχωρισμού του κτήματος του επειδή αυτό που είχε υποβάλει δεν συμφωνούσε με το οδικό δίκτυο της περιο χής. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο φάσισε ότι: Η αναθεωρητική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου πε ριορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας εκτελεστών διοικητικών πράξεων. Εκτελεστή είναι μια πράξη με την οποία δηλώνεται η 20 βούληση ενός διοικητικού οργάνου και η οποία αποσκοπεί στην παραγωγή έννομου αποτελέσματος με το οποίο να δημιουργείται, τροποποιείται ή καταργείται μια υπάρχουσα νομική κατάσταση, δηλαδή ένα δικαίωμα ή μια υποχρέωση διοικητικού χαρακτήρα. Επίσης, θα πρέπει να είναι δυνατή ηάμεση εκτέλεσητης δια της 25 διοικητικής οδού. Δεν αποτελούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις οι προπαρα σκευαστικές πράξεις,γιατί δενδημιουργούν απόμόνες τουςάμεσα έννομα αποτελέσματαγιατο διοικούμενο. 3910 10 15 4ΑΛΛ. 5 10 Πέτεβης ν.Συμβουλίου Βελτ.Γερμασόγειας (Αρ.2) Στην παρούσαυπόθεση,οι καθ' ωνηαίτησηδενείχανκαταλή ξει σετελικήαπόφασηωςπρος το εάν θα εξέδιδαν την αιτούμενη άδεια ήόχι. Ηπράξη τους, όπως διατυπώνεται στη ρηθείσα επι στολή, ήταν προπαρασκευαστική, ενόψει των προνοιών του άρθρου8τουΝόμουκαιόχιεκτελεστήεπίτηςαίτησηςτουαιτητήκαι κατά συνέπεια δεν μπορεί ναπροσβληθεί μεπροσφυγή κάτωαπό το άρθρο 146 τουΣυντάγματος.Ακόμα,ηπράξη αυτήδεν μπορεί να θεωρηθεί σαν άρνηση έκδοσης της αιτούμενης άδειαςήαπόρρι ψη της αίτησης,γιατί το μέτρο που επιδιώχθηκε από τους καθ* ων ηαίτηση είναι σύμφωνο μετην εξουσία πουδίνεται σεαυτούςαπό το άρθρο 8(γ)και(δ)τουπερί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομώνν Νόμου να ζητήσουν την τροποποίηση πριν απότην έκδοση της άδειας. Προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 15 Αναφερόμενες υποθέσεις: Kythreotis v.Republic
(1965)3 CLR437· Kolokassides v.Republic
(1965)3 CLR 542· Ncmitsas IndustriesLtd v. MunicipalCorporation of Limassol and Another
(1967)3 CLR 134- 20 Republic v.Demetnou &Others
(1972)3 CLR 219loannou v.Republic
(1986)3 CLR 166V Orphanides & Another v. Improvement Board of Ay. Dometios
(1979)3 CLR 466· Simonis&Another v.Improvement BoardLatsia
(1984)3CLR109- 25 Polyviou v.Improvement BoardAyia Napa
(1985)3 CLR1058· Kyriakides v.Improvement BoardAglandja
(1979)3 CLR86· Στεφανίδης v. Δήμον Έγκωμης(Προσφυγή Αρ. 957/88, ημερ. 16/6/ 90). Προσφυγή. 30 Προσφυγήεναντίον της απόφασης του καθ*ου ηαίτη ση Συμβουλίουμε την οποία απερρίφθη αίτηση του αιτητή για διαχωρισμό κτήματος του στην περιοχήΒελτιώσεως Γερμασόγειας. Α. Μαρχίδης,για τον αιτητή. 3911 Πέτεβης ν.ΣυμβουλίουΒελτ.Γερμασόγειας(Αρ.2)
(1991)ΠΛ. Κακογιάννης,Δικηγόρος, για τουςκαθ* ωνη αίτη ση. Cur. adv. vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.ανάγνωσε τηνακόλουθηαπόφα ση. Ο αιτητής με την παρούσα προσφυγή ζητά τις πιο 5 κάτωθεραπείες: "
- Διακήρυξιν του Δικαστηρίου ότι η διοικητική απόφασις και/ήπράξις, η οποία εκοινοποιήθη εις τον αιτούντα με επιστολή ημ. 2.9.89, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Α\ είναι άκυρος 10 καιεστερημένη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος. 2.Διακήρυξιν τουΔικαστηρίου ότιηδιοικητικήαπόφασις και/ήπράξις του καθ'ου ηΑίτησις Συμβουλίου, ηοποίαεκοινοποιήθη εις τον αιτούνταδιάτουΤεκμη ρίου Α και διά της οποίας απερρίφθηΑίτησις του Αι- 15 τούντος διά διαχωρισμόν του κτήματος υπ' αριθμόν τεμαχίου 255/1 του Φ/Σχ. 54/51 τηςπεριοχήςΒελτιώσε ως Γερμασόγειας, είναι άκυροςκαιεστερημένη οιουδή ποτεεννόμου αποτελέσματος. 3.Έξοδα." 20 Είναιη θέση του αιτητήπωςη προσβαλλόμενη απόφα ση και/ή πράξη είναι άκυρη και εστερημένη οιουδήποτε αποτελέσματος γιατους ακόλουθους λόγους: "Α. Είναι παράνομοςκαι/ήείναι παράνομος ως αντι κείμενηπροςτον Περί ΟδώνκαιΟικοδομών Νόμον,Κεφ. 25 96, ως ετροποποιήθηκαι ιδίαπρος ταΆρθρα 12και/ή13 αυτού. Β.ΑντίκειταιπροςτοΆρθρον29του Συντάγματος. Γ. Συνιστά κατάχρησινεξουσίας καθ'όσον στηρίζεται επί γεγονότων, τα οποία προέκυψαν πολύ μετά την υπο- 30 βολήντηςΑιτήσεωςδιάδιαχωρισμόν. 3912 4ΑΛΛ. Πέτεβης ν.ΣυμβουλίουΒελχ. Γερμασόγειας(Αρ.2) Χρυσοστομής,Δ. 5 Δ. Ελήφθησανυπ'όψιν γεγονότα,ταοποίαδενέπρεπε ναείχανληφθείυπ'όψινκαι/ήδενελήφθησανυπ'όψινγε γονότα,ταοποία έδει ναείχαν ληφθεί υπ'όψιν και/ή δεν απεδόθηηδέουσαβαρύτηςειςόλατασχετικάμετην υπόθεσινγεγονότα. Ε. Τοκαθ'ουη ΑίτησιςΣυμβούλιονπερίταπράγματα επλανήθη. ΣΤ. Δενείναιδεόντωςήκαθόλουητιολογημένη. Ζ.Αποσκοπεί ειςεξυπηρέτησινσκοπούαλλοτρίουαπό 10 τονδι' ονονόμος έδωσεειςτοκαθ'ουηΑίτησις Συμβού λιον διακριτικήνεξουσίαν. Η.Δεν εγένετο ηδέουσα ή οιαδήποτεέρευνα προτης εκδόσεωςτης." Η ένστασητων καθ' ων ηαίτησηβασίζεταιπάνωστα 15 πιοκάτωνομικάσημεία:"
- Ηαπόφασηκαι/ήπράξητης καθ*ηςηαίτησηείναι δεόντωςαιτιολογημένη. %. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηκαι/ήπράξηείναι καθ' όλα σύμφωνη με το Σύνταγμα,το άρθρο 8(δ) του Περί 20 Ρυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομώνΝόμου,Κεφ. 96καιτους σχετικούς αυτούΚανονισμούς. 3.Η αίτησηδεναποκαλύπτειλόγους πουναδικαιολο γούντηνακύρωσητηςπράξηςκαι/ήαπόφασης." Ταγεγονότα,όπωςδιατυπώθηκαν απότους καθ' ωνη 25 αίτησηκαι όπως προκύπτουν απότο φάκελο τηςυπόθε σης,έχουν ωςακολούθως: Ο αιτητής είναι εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης τουΤεμα χίου με αρ. 255.1, Φ/Σχ.LIV/57,στο χωρίο Γερμασόγεια, επαρχία Αεμεσού, που στο εξής θα αναφέρεται ως το 30 "κτήμα". 3913 Χρυσοστομής,Δ.Πέτεβης ν.ΣυμβουλίουΒελτ.Γερμασόγειας(Αρ.2)
(1991)Κατά ήπερί την 6.6.85,ο αιτητής υπόβαλε στουςκαθ' ωνη αίτηση,αίτησηγιαέκδοσηάδειαςδιαίρεσηςτουκτή ματος σε οικόπεδα(Τεκμήριο Α στην ένσταση). Ηαίτηση μελετήθηκε κατ' αρχήν από το Διευθυντή του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων (Τεκμήριο Β στην ένσταση). Ακο- 5 λούθως, ο φάκελος της αίτησης αποστάληκε στον Επαρ χιακόΛειτουργό τουΤμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως για τις απόψεις του. Το Τμήμα αυτό έκαμε τη διαπίστωση πως το σχέδιο που υποβλήθηκε δενπροσαρ μόζεται με το προβλεπόμενο οδικό δίκτυο στην περιοχή, 10 που,μεταξύάλλων,προνοείτηδημιουργίααρτηρίαςπρω ταρχικής σημασίας και δεν γίνεται πρόνοια δημιουργίας ικανοποιητικούχώρουπρασίνουκαι ετοίμασε νέο σχέδιο διαχωρισμού των οικοπέδων και εισηγήθηκε στους καθ' ων η αίτηση να καλέσουν τον αιτητή να το υιοθετήσει 15 (ΤεκμήριοΔστηνένσταση). Οικαθ'ωνη αίτηση,αφούενημερώθηκανγιατοσχέδιο που ετοίμασε τοΤμήμαΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως μετο πρακτικό ημερ. 15.7.86(Τεκμήριο Εστην ένσταση),ζήτη σανδιευκρινίσεις γιατοοδικόδίκτυοπουπροτεινότανμε 20 το νέο σχέδιο διαχωρισμούκαιηαίτησηεπιστράφηκεκαι πάλι στον ΕπαρχιακόΛειτουργότουΤμήματοςΠολεοδο μίαςκαιΟικήσεως γιαμελέτη.Ακολούθως, τοΤμήμαετοί μασε τροποποιημένο σχέδιο διαχωρισμού (Τεκμήριο ΣΤ στην ένσταση,ημερ.7.5.87καισελ. 14,15 και 16τουφακέ- 25 λου)καιέγινενέαεισήγησηνακληθεί οαιτητήςναυιοθε τήσειτονέοσχέδιοδιαίρεσης. Στο μεταξύ ο αιτητής ζήτησε επίσπευση της αίτησης του και στις 9.12.87 υπόβαλε στον 'Επαρχο Λεμεσού υπαλλακτικές προτάσεις,σχετικά με το οδικόδίκτυο της 30 περιοχής,υπό μορφήμελέτηςτουαρχιτέκτονακαιπολεο δόμουτου κ. Γεώργιου Λιμπουρίδη (Τεκμήριο Η στην έν σταση). Οι προτάσεις αυτές μελετήθηκαν απότον Επαρ χιακό Λειτουργό του Τμήματος Πολεοδομίας και Οιχήσεως, αλλά δεν έγιναν αποδεκτές (Τεκμήριο θ στην 35 ένσταση). Το σχέδιο διαχωρισμού του Τμήματος Πολεοδομίας 3914 4ΑΛ.Δ. Πέτεβης ν.ΣυμβουλίουΒελτ.Γερμασόγειας(Αρ.2)Χρυσοστομής,Δ. 5 καιΟικήσεως τέθηκεεκνέουυπόψητωνκαθ'ωνη αίτηση, οι οποίοι, όμως, διαφώνησαν με τηδημιουργία τουπρο τεινόμενου δρόμουπλάτους62'-7Γκαιζήτησαννατροπο ποιηθεί το σχέδιο διαίρεσης των οικοπέδων έτσιώστετο πλάτοςτου εν λόγω δρόμουναμειωθεί στα42*(Τεκμήριο Ιστην ένσταση).Ακολούθως, ζήτησανεκνέουτιςαπόψεις τουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως. Οι καθ' ων ηαίτησηαπόστειλαν προς τον αιτητήτην επιστολή ημερ. 2.9.89, το περιεχόμενο της οποίας προ10 σβάλλεται με την παρούσα προσφυγή (Τεκμήριο Α στην αίτηση)καιτοοποίοέχειωςακολούθως: 15 "Αναφέρομαι στηναίτησησαςημερομηνίας6.6.1985 με την οποία υποβάλετε σχέδιο διαχωρισμού τουκτή ματοςσαςμεαρ.τεμ.255/1,Φύλλο/Σχέδιο54/51 τηςπεΟ^οχής ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας. 2. Η πιοπάνω αίτησησας μελετήθηκε επανειλημμέ να απότο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως καιαπό τοΣυμβούλιοΒελτιώσεωςΓερμασόγειας. 20 3.Το Συμβούλιο ΒελτιώσεωςΓερμασόγειαςεκφράζειτηλύπητουγιατηνκαθυστέρησηπουπαρατηρήθη κεστηλήψη απόφασηςσχετικάμετηνπιοπάνωαίτηση σαςηοποίαοφείλεταιστογεγονός ότιτοσχέδιοδιαχω ρισμού που έχετευποβάλει δεσυνάδει με τοπροτεινό μενογενικόοδικόδίκτυοτηςπεριοχής. 25 4. Προτρέπεστε όπωςυποβάλετε νέο σχέδιοδιαχω ρισμού του κτήματος σας αφού συνεννοηθείτε με το ΤμήμαΠολεοδομίαςκαιΟικήσεωςκαιμετοΣυμβούλιο Βελτιώσεως Γερμασόγειας όσο αφοράτο οδικόδίκτυο πουεπηρεάζειτοκτήμασας." 30 Σαναποτέλεσμα,καταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή. Το πρώτοθέμαπουεγείρεται προς εξέταση καιμάλι στααυτεπάγγελτα(exproprio motu), είναιεκείνοτηςεκτελεστότηταςτηςεπίδικηςπράξης. 3915 Χρυσοστομής,Δ. Πέτεβης ν.ΣυμβουλίουΒελτ.Γερμασόγειας (Αρ.2)
(1991)Η αναθεωρητικήδικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστη ρίου περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας εκτελε στών διοικητικώνπράξεων.Εκτελεστή είναιμιαπράξη με τηνοποίαδηλώνεταιη βούληση ενόςδιοικητικούοργάνου και ηοποίααποσκοπείστηνπαραγωγήέννομου αποτελέ- 5 σματοςμετοοποίοναδημιουργείται, τροποποιείταιή κα ταργείται μια υπάρχουσανομική κατάσταση,δηλαδή ένα δικαίωμα ή μια υποχρέωση διοικητικού χαρακτήρα. Επί σης, θαπρέπει να είναι δυνατήηάμεση εκτέλεση τηςδιά της διοικητικής οδού.(Kythreotis v.R.
(1965)3CLR437, 10 Kolokassides v. R
(1965)3 CLR 542, σελ. 551, Nemitsas Industries Ltd v. Municipal Corporation of Limassol and Another
(1967)3 CLR 134, R. v. Demetriou &Others
(1972)3 CLR 219, σελ. 222-223, Ioannou v. R.
(1986)3 CLR 1661,σελ. 1668,ΠορίσματαΝομολογίαςτουΣυμβου- 15 λίουτης Επικρατείας(1929-1959) Σελ. 236-237). Δεν αποτελούν εκτελεστές διοικητικέςπράξειςοι προ παρασκευαστικές πράξεις, γιατί δεν δημιουργούν από μόνες τουςάμεσαέννομααποτελέσματαγιατοδιοικούμε νο. (Βλ. Orphanides & Another v. Imp/ment Board Ay. 20 Dhometios
(1979)3 CLR 466, Simonis &Anotherv.Imp. BoardLatsia
(1984)3CLR 109καιPolyviou v.Imp. Board AyiaNapa
(1985)3CLR 1058). Στην υπόθεση Simonis(ανωτέρω)οαδελφόςΔικαστής Πικής ανάφερεπως εισηγήσεις από μέρους του Συμβου- 25 λίου Βελτιώσεως για τροποποίηση του σχεδίου πουυπο βλήθηκεμετηναίτησηδιαίρεσηςτηςπεριουσίαςτωναιτητών σε οικόπεδα, δεν αποτελεί εκτελεστή πράξη. Το σχετικό απόσπασμα της απόφασης στη σελ. 113 έχει ως ακολούθως: 30 "The respondents disputed the timeliness of the recourse on the ground that the decision complained of was nothing other than a repetition of a previous one, notably thatof 30th September,
- Hencetheyargued thesubjudice act is confirmatory, not of itself justiciable. 35 I cannot go along with this submission.To my compre hension a proper interpretation of the facts before the 3916 4ΑΛΛ. Πέτεβης ν.ΣυμβουλΙουΒελτ.Γερμασόγειας(Αρ.2)Χρυσοστομής,Δ. 5 10 Court suggeststhatdecisions of therespondents prior to 25th April, 1982, were of a tentative character designed toreachanaccommodation with theapplicants. Onlythe decision communicated on 25th April, 1983 was definitive of the stand of the administration to the application of the owners with a corresponding impact upon the rights of the applicants. Therefore, the act challenged in these proceedings is executory and as such amenable to review under Article 146.1 of the Constitution." Ηθέση αυτήυιοθετήθηκε καιστην υπόθεση Polyviou (ανωτέρω). Μεαυτή τηνπροσέγγιση είμαι απόλυτασύμφωνοςκαι λαμβάνοντας υπόψητο περιεχόμενο της επιστολής ημερ. 15 2.9.89,πουπροσβάλλεται μετηνπαρούσα προσφυγή,έχω καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι καθ'ων ηαίτησηδεν είχαν καταλήξει σε τελική απόφασηως προς το εάν θα εξέδιδαν την αιτούμενηάδειαήόχι. Ηπράξητους,όπως διατυπώνεταιστηρηθείσαεπιστολή,ήτανπροπαρασκευα20 στική,ενόψει των προνοιών του άρθρου8τουΝόμου και όχι εκτελεστή επί της αίτησης του αιτητήκαι κατάσυνέ πειαδεν μπορείναπροσβληθεί μεπροσφυγήκάτωαπότο άρθρο 146 του Συντάγματος.Ακόμα, η πράξη αυτήδεν μπορεί να θεωρηθεί σαν άρνηση έκδοσης της αιτούμενης 25 άδειαςή απόρριψητης αίτησης,γιατί το μέτρο που επι διώχθηκεαπότουςκαθ'ωνηαίτησηείναισύμφωνο μετην εξουσία πουδίνεται σε αυτούςαπότοάρθρο8(γ)και(δ) του περί Ρυθμίσεως Οδών. και Οικοδομών Νόμου, να ζη τήσουν τηντροποποίησηπριναπό την έκδοσητηςάδειας. 30 Τοάρθρο8(γ)και(δ)έχειωςακολούθως: 35 "
- Προτηςχορηγήσεως αδείαςδυνάμειτουάρθρου 3,ηαρμοδίααρχήδύναταινααπαίτησητηνπροσαγωγήντοιούτων σχεδίων, σχεδιαγραμμάτωνκαι υπολογι σμών ήδύναταινααπαίτησηόπωςδοθή τοιαύτη περιγραφή της σκοπούμενης εργασίας ως ήθελε φανή αναγκαίον και επιθυμητόν εις αυτήν και δύναται να απαίτησητην μετατροπήντων τοιούτων σχεδίων, σχε3917 Χρυσοστομής,Δ. Πέτεβης ν.ΣνμβονλίουΒελτ.Γερμασόγειας(Αρ2)
(1991)διαγραμμάτων και υπολογισμών των ούτω προσαχθέντων,ειδικώς(α) (β) (γ) προς τον γενικόν σκοπόν διασφαλίσεως καταλ- 5 λήλων συνθηκών υγείας, υγιεινής, ασφαλείας, επικοινωνίας,ανέσεως καιδιευκολύνσεων εντηπεριοχήεντη οποίαησκοπούμενη εργασίαπρόκειταιναδιεξαχθή· (δ)επί τω σκοπώδιασφαλίσεως τηςπεραιτέρω βελ τιώσεως τουοδικούδικτύουτηςπεριοχής." 10 (Βλ., επίσης, Kyriakides v. Improvement Board Aglandja
(1979)3CLR86). Ενόψει της κατάληξηςαυτής,δενκρίνεται σκόπιμονα υπεισέλθω στην ουσία τηςυπόθεσης, θαπεριοριστώ μόνο να αναφέρωπως όλα ταεγειρόμενα από τον αιτητήθέμα- 15 τα απαντούνται από τη νομολογία στην οποία έχω ανα φερθεί. Ηυπόθεση Simonis(ανωτέρω) είναι ιδιαίτερα καθοδη γητική. Εξ ίσου καθοδηγητικήείναι καιηπρόσφατηαπό φασηστην υπόθεση Φειδίας Στεφανίδης ν.Δήμον Έγκω- 20 μης Υπ. Αρ.957/88,ημερ. 16.6.90. Γιατους πιο πάνωλόγους, ηπροσφυγήαπορρίπτεται μεέξοδαειςβάροςτουαιτητή. ΟΠρωτοκολλητής ναυπολογίσει ταέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιμε έξοδασεβάροςτον αιτητή. 3918