(1991)6Δεκεμβρίου, 1991 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΙΑΝΗΧΡ.Χ" ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ, Αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΥ ΠΡΟΒΟΛΟΥ, Καθ'ον ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 595/90). Οδοί και Οικοδομές — 'Αδεια Οικοδομής — 'Οροι — Ο περί Οδών και Οικοδομών Νόμος, Κεφ. 96 — Άρθρο 9(ΐχβ)(χϋΐ) — Οι όροι που μπορούν ναεπιβληθούν εν σχέσει με την διεύρννοη, οννέχιαη και κατασκευήτον οδικού δικτύου, εις καταλλήλουςπε ριπτώσεις, αφορούν μικρές αναπροσαρμογές — Η εφαρμογή των 5 προνοιών του άρθρου 9(l)0Xxui) δεν μπορεί να υπερισχύει των διατάξεων τον άρθρου 13— Επιβολή άρον σεάδειαοικοδομήςνα κατασκευάσει ο ενδιαφερόμενος το δρόμο ή να πληρώσει στο δη μόσιο τη δαπάνη κατασκευής τον, εντελώς αντίθετη με τις πρόνοιες τονΝόμον. 1U Η αιτήτριαπροσέβαλε μετηνπροσφυγήτηςτηναπόφαση των καθ"ων ηαίτηση μετηνοποία,μαζίμετηνεκδοθείσα άδειαοικο δομής,τηςεπεβλήθηκαιπρόσθετος όρος μετονοποίουποχρεωνό ταν νακατασκευάσει το μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας της που κατέστητμήματηςδημόσιαςοδούήναπληρώσει£4,200τοκόστος 15 τηςκατασκευής. Ηαπόφασητωνκα&ωνηαίτησηβασίστηκεστιςδιατάξειςτου άρθρου9(l)$Xxiii) σύμφωναμετοοποίοηαρμόδιααρχή δύναται να επιβάλλει όρους αναφορικά με "τη διερεύνηση, συνέχισηκαι κατασκευήτουοδικούδικτύου ειςκαταλλήλουςπεριπτώσεις". 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο,ακυρώνονταςτηνεπίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι:
(1)Οιπρόνοιεςτουάρθρου9
(1)φχχίϋ),αφορούν μικρέςανα προσαρμογές.Ηεφαρμογήτουςδενμπορείναυπερισχύειτωνδια τάξεων του άρθρου 13που προβλέπουν πως με τη χορήγηση της 25 άδειαςοικοδομής παραχωρείταιμέροςτηςιδιοκτησίαςτουενδια φερόμενου προσώπου στο δημόσιο δρόμο χωρίς αποζημίωση.Η ερμηνεία πως μπορεί περαιτέρω να του επιβληθεί όρος να κατα σκευάσει ή να επωμιστεί τηδαπάνηκατασκευής του δρόμου, θα 3930 4ΑΛΛ. Χ"θεμιστοκλέουςν.ΔήμουΣτροβολου ήταν παντελώς αντίθετη μετην επιφύλαξηστο ίδιο άρθρο μετην οποίαπροβλέπεταιηδυνατότητακαταβολήςαποζημίωσηςσεπερι πτώσειςστιςοποίεςήθελεδιαπιστωθείβλάβη. 5 10 Ηεπιβολή επομένως τουεπίδικουόρουνακατασκευάσει οενδιαφερόμενοςτοδρόμοήναπληρώσει στοδημόσιοτηδαπάνηγια την κατασκευή του, είναι εντελώς αντίθετη με τις πρόνοιες του Νόμου. Ας μηξεχνούμεπωςη ερμηνείατέτοιων διατάξεωνπρέπει νασυνάδεικαιμετιςπρόνοιεςτουΆρθρου23του Συντάγματος. Επισημαίνω επίσης πως οι διατάξειςτουάρθρου 9(ΐχβχχίϋ), εφαρμόζονται,όπωςστο ίδιοτοάρθροπροβλέπεται:"ειςκαταλλή λουςπεριπτώσεις". Στηνυπόεξέτασηυπόθεσητοζήτημαδεναντι μετωπίστηκε απότονκαθ'ουωςτέτοιακατάλληληπερίπτωση. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιμεέξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: 15 Χριστοδούλονκαιάλλοιν.Δημοκρατίας(Α.Ε.516, ημερ. 3QR/90). Προσφυγή. Προσφυγή που προσβάλλει τον όρο που περιέχεται στην άδεια οικοδομής που χορηγήθηκε στην αιτήτρια, ο οποίοςτηνυποχρεώνει νακατασκευάσει το μέρος τηςακί20 νητης ιδιοκτησίας της που κατέστη τμήμα της δημόσιας οδού,ήναπληρώσει£4,200τοκόστος τηςκατασκευής. Ε,Οδυσσέως,γιατηναιτήτρια 77.Λυσάνδρου,γιατονκαθ*ουηαίτηση. Cur. adv. vult 25 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Σύμφωνα μετις πρόνοιες τουάρθρου 13
(1)τουπερίΡυθ μίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου,Κεφ. 96, όπως έχει τροποποιηθεί, ότανχορηγήθηκε άδειαοικοδομής στην αι τήτρια μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας της, στην οποία 30 αφορούσε η άδεια, κατέστη τμήμα της δημόσιας οδού, όπως προβλέπεται σε ρυμοτομικό σχέδιο, που εδημοσιεύθη κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 12 του Νόμου. 3931 Αρτεμϋης,Δ. Χ"Θεμιστοκλέουςν.ΔήμουΣτροβόλου
(1991)Στην εκδοθείσα όμως άδεια επεβλήθη και πρόσθετος όρος οοποίος υποχρεώνει τηναιτήτρια να κατασκευάσει, σύμφωνα μετις υποδείξεις τηςαρμόδιαςαρχής,το μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας της που κατέστητμήματηςδη μόσιας οδού,ήνα πληρώσει £4,200, το κόστος της κατά- 5 σκευής, όπως έχει υπολογιστεί από την αρμόδιααρχή. Είναι αυτός ο όρος που προσβάλλεται με τηνπαρούσα προσφυγή. Ο δικηγόρος τηςαιτήτριαςεισηγείται πωςο καθ' ουη αίτηση, Δήμος Στροβόλου, δεν έχει εξουσία βάσει του 10 Νόμου να επιβάλει τέτοιο όρο γιατί ισοδυναμεί μευπο χρέωση της ναπληρώσει για την κατασκευήτουδρόμου, για την οποίαείναι υπεύθυνηηαρμόδια αρχή. Οδικηγό ρος του καθ* ου η αίτηση Δήμου υποβάλλει πως ο όρος αυτός επιβλήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15 9
(1)(β)(xiii),πουπροβλέπειταεξής: 9
(1)Εν τηχορηγήσει αδείαςδυνάμειτωνδιατάξεων του άρθρου 3, η αρμοδίααρχήκέκτηται εξουσίαν,τη ρουμένων των εκάστοτε εν ισχύϊ κανονισμών, να επιβάλλη όρους ως ακολούθως, εκτιθεμένους εν τηαδεία, 20 ήτοι(α) (β) εν σχέσει προς την ανέγερσιν οιασδήποτε νέας οικοδομής ή προσθήκης, μετατροπής ή επισκευής επί οιασδήποτευφισταμένηςοικοδομής,όρουςωςπρος25 (xiii)την διεύρυνσιν, συνέχισιν καικατασκευήντου οδικούδικτύουειςκαταλλήλουςπεριπτώσεις·" ΗΟλομέλεια τουΑνωτάτου Δικαστηρίουσυζήτησετις πρόνοιες των άρθρων 8 και 9 του Νόμου στην υπόθεση 30 Χριστοδούλου και άλλοι ν. ΔημοκρατίαςΑ.Ε.516, στην οποία ηαπόφασηεκδόθηκε στις 30.3.90.Το Ανώτατο Δι καστήριοείπεταεξήςσχετικά: 3932 4ΑΛΛ 5 Χ"θεμκποκλέουςν.ΔήμουΣτροβόλου ΑρτεμίΑηςΛ "Οι δύο πιο πάνωνομοθετικές πρόνοιες έχουν εξε ταστεί απότο Δικαστήριο σε σειρά υποθέσεων αναφο ρικάμεάδειεςοικοδομής καιδιαχωρισμού.Αναφορικά με τις άδειες οικοδομής, εκτός σε περιπτώσεις μικρών αναπροσαρμογών για υφιστάμενα οδικά δίκτυα, το άρθρο 8(δ) εφαρμόζεται μόνο σε συνδυασμό με τα άρθρα 12και 13.Δηλαδήηύπαρξηέγκυρου ρυμοτομι κούσχεδίου είναιαναγκαίαπροϋπόθεση." Η πιο πάνω απόφαση αφορούσε περίπτωση στην 10 οποίαηαρμόδιααρχήεπέβαλε όρο στην άδειαοικοδομής παραχωρήσεως μεγάλου μέρους της ακίνητης ιδιοκτησίας της αιτήτριαςγια ναδιαπλατυνθεί δημόσιος δρόμος, ενώ δενυπήρχε ρυμοτομικό σχέδιο δημοσιευμένο σύμφωνα με τιςπρόνοιεςτουάρθρου 13τουΝόμου. 15 Ηεισήγησητου δικηγόρου του καθ'ου ηαίτηση είναι πως οι διατάξεις του άρθρου 9
(1)(β)(χϊϋ), πουπαρατίθε νται πιο πάνω, είναι ανεξάρτητες απόαυτές τουάρθρου 13. Έχω τη γνώμη πως το νομικό ζήτημα που εγείρεται, 20 μολονότι διαφορετικά διατυπωμένο από τον δικηγόρο τουκαθ'ου,είναι λυμένοαπό τηνπιοπάνωαπόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι πρόνοιες του άρθρου 9
(1)(β) (xiii) όπως τις έχει ερμηνεύσει το Ανώτατο Δικαστήριο αφορούν ακριβώς αυτές τις μικρές αναπροσαρμογές. Η 25 εφαρμογή τους δεν μπορεί να υπερισχύει των διατάξεων τουάρθρου 13, πουπροβλέπουν πως μετηχορήγησηαφε νός της άδειας οικοδομής παραχωρείται μέρος της ιδιο κτησίας του ενδιαφερομένου προσώπου στο δημόσιο δρόμο χωρίς αποζημίωση, ενώ αφετέρου καιταυτόχρονα 30 νατου επιβάλλεται και όρος νακατασκευάσει,ήναεπω μιστεί τη δαπάνηκατασκευής του δρόμου. Αυτή η ερμη νείαθαήτανκαιπαντελώς αντίθετημετηνεπιφύλαξηστο ίδιοάρθρο, πουέχειωςεξής: 35 "Νοείται ότι, εάνήθελεδιαπιστωθήότι θαπροήρχετοβλάβη εάνδενκατεβάλλετο αποζημίωσις,η αρμοδία αρχήκαταβάλλει τοιαύτην αποζημίωσιν ως ήθελεθεω3933 ΑοτεμίΛης^. Χ"θεμιστοκλέουςν.ΔήμουΣτροβόλου
(1991)ρηθείεύλογος λαμβανομένουυπ* όψινπασώντωνπερι στάσεων τηςυποθέσεως". Παρέχεται δηλαδή το δικαίωμα στον επηρεαζόμενο διεκδίκησης καιαποζημίωσης,ανέχει υποστεί βλάβη από την εφαρμογήτωνδιατάξεων τουάρθρου 13.Ηέκταση 5 καιφύσηαυτήςτηςβλάβηςέχεισυζητηθείσεσειράαποφά σεωντουΑνωτάτουΔικαστηρίου. Ηεπιβολήεπομένωςτουεπίδικουόρουνακατασκευά σει ο ενδιαφερόμενος τοδρόμο ήναπληρώσει στοδημό σιο τηδαπάνηγιατηνκατασκευήτου,είναι εντελώςαντί- 10 θετή μετιςπρόνοιες του Νόμου.Ας μηνξεχνούμε πωςη ερμηνείατέτοιων διατάξεωνπρέπεινασυνάδεικαιμετις πρόνοιεςτουΑρθρου23του Συντάγματος. Επισημαίνω επίσης πωςοιδιατάξειςτου άρθρου 9
(1)(β)(χίϋ), εφαρμόζονται,όπωςστο ίδιοτοάρθροπρόβλεπε- 15 ται: "εις καταλλήλους περιπτώσεις". Στην υπό εξέταση υπόθεσητοζήτημαδεναντιμετωπίστηκε απότον καθ'ου ωςτέτοιακατάλληληπερίπτωση. Η προσφυγή γίνεται αποδεκτή.Ηεπίδικη απόφαση, πουαφοράστον όροκατασκευήςτουδρόμουήπληρωμής 2 0 τουποσούτων£4,200προςτον καθ*ουηαίτηση, ακυρώ νεταιμεέξοδα. Προσφυγήεπιτυγχάνει. Έξοδα υπέρτηςαιτήτριας.25 3934