(1991)30Ιανουαρίου,1991 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΛπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΡΕΝΟΣ ΠΓΓΡΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 127/90). Διοικητικό Δίκαιο — Διακριτική ευχέρεια τηςΔιοίκησης ως προς την κρίση των γεγονότων — ΤοΔικαστήριο επεμβαίνει μόνο σεπερί πτωση πλάνης περί τα πράγματα ή το Νόμο ή υπέρβασης των άκρων ορίων τηςδικαιοδοσίας της. Ο αιτητής ήταν εγγεγραμμένος πολιτικός μηχανικός, αφού προηγουμένως έλαβεσχετικό πτυχίο, απότο
- Το 1980 υπέβα λε αίτηση για εγγραφή στο Μητρώο Κτηματομεσιτών, η οποία αφού εξετάστηκε από το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών απορρίφθηκε. Στησυνέχεια ο αιτητήςυπέβαλειεραρχική προσφυ γή στον Υπουργό Εσωτερικών δίδοντας συμπληρωματικά στοιχεία αλλάκαιο Υπουργός, αφούζήτησε τις απόψειςτουΣυμβου λίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών και γνωμάτευση του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα,απέρριψετηνπροσφυγήτουαιτητή. Τηνακύ ρωση της απόφασης αυτήςτου Υπουργού επεδίωξε ο αιτητής με τηνπαρούσαπροσφυγή. 5 10 Κατάτους ισχυρισμούς τουαιτητήδενακολουθήθηκανοι νόμι μεςδιαδικασίες. Οαρμόδιοςλειτουργός τουΥπουργείου που εξέ τασε την υπόθεση δεν υπήρξε αντικειμενικός και ο Υπουργός απλά υιοθέτησε τις θέσεις του με μιααπλήμονογραφή. Δεν δόθη κε στον αιτητήη ευκαιρίαναακουστεί κατάπαράβασητων κανό- 20 νων της φυσικής δικαιοσύνης και η απορριπτική απόφαση δεν ήτανδικαιολογημένη. Στις απόψεις που υπέβαλε το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματο μεσιτών στον Υπουργό Εσωτερικών διαπιστωνότανμεταξύάλλων ότι ο αιτητήςδεν είχε τηναπαιτούμενηαπό το Νόμο66/87δεκαετή 25 πείρα περί τηνκτηματομεσιτική εργασίακαιότι το πτυχίοτουπο λιτικού μηχανικούπουπροσκόμισε ο αιτητήςδενήτανσυναφές με 414 15 4AAA. \ Πίτρος v. Δημοκρατίας το επάγγελμα του κτηματομεσίτη και κατάσυνέπεια η περίπτωση τουαιτητήδεν ενέπιπτεστις εξαιρέσεις τουπιοπάνωΝόμου. \ Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή, απο φάσισε ότι: 5 10 15 1·Ακολουθήθηκαν πιοτάόλεςοι διαδικασίεςκαι μάλισταδόθη καν πολλές ευκαιρίες στον αιτητήναθέσει την υπόθεση του. Δεν υπήρξε καμίααπολύτωςπαρέκκλισηαπότους Κανονισμούς. Δεν υπάρχει πουθενά οτιδήποτε που να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο ερευνών λειτουργός του Υπουργείου Εσωτερικών είχεπροκατάληΨΠ εναντίον του αιτητήήότι ηέκθεσητουδεν ήταναντικειμενική. Αναμφίβολα προτού ο υπεύθυνος Υπουργός θέσει τηνυπογραφή τουκάτωαπόοποιοδήποτε έγγραφο, θαπρέπει νατο είχε μελετή σει και να είχε γνώση όλων των στοιχείων που τίθεντο ενώπιον του και μόνο αφού πείσθηκε αποφάσισε να απορρίψει την προσφυγήτουαιτητή. 2.Ως προςτηδικαιολογίατηςαπόφασηςυπάρχουνστο φάκελο επαρκήστοιχεία και αλληλογραφίααλλάκαι δόθηκανστον αιτητή προφορικέςκαιγραπτές εξηγήσεις. 20 25
- Ως προς τα θέματα ουσίας, η εξέταση της υπόθεσης τόσον απότον Υπουργό όσο καιαπότο Συμβούλιο ΕγγραφήςΚτηματο μεσιτών ήταν εντυπωσιακή. Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην υποκειμενικήκρίσητων γεγονότων απότηΔιοίκηση παρά μόνο σε περίπτωση πλάνηςπερί τα πράγματα ήτο Νόμοήυπέρβασης των ακραίωνορίων της δικαιοδοσίαςτης. Αναφορικά μετησυνάφεια τουπτυχίουτουπολιτικούμηχανικούπροςτο επάγγελματουκτη ματομεσίτη, η αρνητική κρίση του Συμβουλίου που υιοθετήθηκε και από τον Υπουργό αξιολογείται ως ορθή. Η απόφαση του Υπουργού ήτανλογικάεφικτή. Η προσφνγή απορρίπτεται με έξοδα. 30 Προσφυγή. 35 Προσφυγή εναντίοντηςαπόφασηςτουΥπουργού Εσω τερικών με την οποία απέρριψε την ιεραρχικήπροσφυγή του αιτητή εναντίον της απόφασηςτου Συμβουλίου Εγ γραφήςΚτηματομεσιτών μετηνοποίααπέρριψετηναίτηοητουαιτητήγιαεγγραφήστο ΜητρώοΚτηματομεσιτών. Α. Λαδάς, για τοναιτητή. 415 Πίτρος ν. Δημοκρατίας
(1991)Γ. Πολνχρονίδου (Δ/νίς), Δικηγόροςτης Δημοκρατίας Α\για τουςκαθ'ωνηαίτηση. CUT. adv. vult. Ο Δικαστής κ.Παπαδόπουλοςανάγνωσετηνακόλουθη απόφαση. 5 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ: Ο αιτητής είναι κάτοικος Πάφου και εγγεγραμμένος πολιτικός μηχανικός από το Σεπτέμβριοτου 1980, βάσει των προνοιών τουΝόμου 41/
- Κατέχει δε τον τίτλο του B.Sc. (Honours), Civil Engineering του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (The City ίο University of London), που του απενεμήθη από το πιο πάνωΠανεπιστήμιοστις22/10/
- Το Μάϊο του 1988 υπέβαλε αίτηση για εγγραφή στο Μητρώο Κτηματομεσιτών, μεβάση τοΝόμοΠερίΚτημα τομεσιτών του'87και'88.Ηαίτησητουεξετάστηκεαπότο 15 Συμβούλιο ΕγγραφήςΚτηματομεσιτών στις 9/5,2/6, 13/6, 27/6/88και στις 19/1/89.Ηαίτησητου απορρίφθηκεστις 19/
- Σύμφωνα με το Νόμο ο αιτητής υπέβαλε ιεραρχική προσφυγή στις 7/2/89 και έδωσε συμπληρωματικά στοι χεία μεάλληεπιστολήτουημερομηνίας22/2/
- 20 Ο Υπουργός Εσωτερικών,ωςαρμόδιοόργανο, προτού εκδόσει την απόφασητου στην ιεραρχική προσφυγήτου αιτητή ζήτησε τις απόψεις του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, οι οποίες του υπεβλήθησαν στις6/3/
- Πήρεδεκαιγνωμάτευση απότοΒοηθό Γενικό Εισαγγελέα 25 στις 29/11/
- Ο Υπουργός, δια του Γενικού του Διευθυ ντού, στις 9/2/90 πληροφόρησε τον αιτητή πως ύστερα από μελέτητων σχετικών στοιχείων και δεδομένων απο φάσισενααπορρίψειτηνπροσφυγήτου. Εναντίον αυτήςτης απόφασης του Υπουργού στρέφεται ηπροσφυγήαυτή, με την οποίαο αιτητήςζητά όπως το Δικαστήριο κηρύξει τησχετική απόφασηως άκυρη και στερημένη οποιουδήποτεαποτελέσματος. 30 Τάεπιχειρήματαπουέθεσε ενώπιον μουοευπαίδευτος δικηγόρος τουαιτητή,χωρίζονται σεδύομέρη, σταδιαδι- 35 416 4ΑΛΛ. 5 10 ΠΙτρος ν. Δημοκρατίας Παπαδόπουλος,Α. καστικά και στα επιχειρήματα ουσίας. Κατάτον ισχυρι σμό του αιτητή δεν ακολουθήθησαν οι διαδικασίες που προνοεί ο Νόμος. Είναι ο ισχυρισμός του αιτητή πως ο αρμόδιος λειτουργός του Υπουργείου που εξέτασε την υπόθεσηδενυπήρξεαντικειμενικός καιο Υπουργός απλά υιοθέτησετιςθέσειςτουαρμόδιουλειτουργού μεμιάαπλή μονογραφή. Επιπλέον ισχυρίζεται πως οαιτητήςδενείχε την ευκαιρίαναακουστεί,κατά παράβασητων Κανόνων φυσικήςδικαιοσύνηςκαι πωςηαπορριπτικήαπόφασηδεν ήτανδικαιολογημένη. Ηδικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση αντέκρουσε μεεπι μέλειαόλατα επιχειρήματατου δικηγόρουτου αιτητή. Έχω εξετάσει ξεχωριστά και γενικάτις εισηγήσεις του 15 δικηγόρουτουαιτητή. Βρίσκω πωςακολουθήθησαν πιστά όλες οι διαδικασίεςκαι μάλιστα εδόθησαν πολλές ευκαι ρίες στον αιτητή να θέσει την υπόθεση του. Δεν υπήρξε καμιά απολύτωςπαρέκκλιση από τους Κανονισμούς. Δεν υπάρχειπουθενάοτιδήποτεπουνα με οδηγεί στο συμπέ20 ρασμαπωςοερευνών λειτουργός τουΥπουργείου Εσωτε ρικών είχεοποιαδήποτε προκατάληψηεναντίοντουαιτη τήήπως ηέκθεση του δεν ήταναντικειμενική. Οαιτητής είχε κάθε ευκαιρία να θέσει την υπόθεση του τόσο στο Συμβούλιο ΕγγραφήςΑρχιτεκτόνων που υπέβαλε την έκ25 θέση του στον Υπουργό, όσο και στον ίδιο τον Υπουργό όταν εξετάζετο ηυπόθεση απότον ερευνώντα λειτουργό. Δεν εστερήθη κανενός δικαιώματος ναακουσθεί. Οαιτητήςδεμπόρεσεναθέσειτίποτεενώπιον μουπαράένα αό ριστο ισχυρισμό ότι ο Υπουργός απλώςσφράγισε μετην 30 υπογραφήτουτηναπόφασηήτην έκθεσητου λειτουργού του. Αναμφίβολα προτού ο υπεύθυνος Υπουργός θέσει την υπογραφή του κάτω από οποιοδήποτε έγγραφο,θα πρέπει να το είχε μελετήσει και ναείχε γνώση όλων των στοιχείων που τίθεντο ενώπιον του και μόνο αφούπεί35 σθηκεαποφάσισενα απορρίψειτην προσφυγήτουαιτητή. Ως προς το ότι ηαπόφασηδεν είναι δικαιολογημένη, υπάρχουντόσαστοιχεία στοφάκελοκαιτόσηαλληλογρα φία, που διερωτώμαιανυπάρχειοποιοδήποτεάλλο πράγ417 Παπαδόπουλος,Δ. Πίτρος ν. Δημοκρατίας
(1991)μα που έπρεπε να δοθεί στον αιτητή για να θεωρηθεί η απόφαση δικαιολογημένη. Όλα τα στοιχεία βρίσκονται μέσαστους φακέλουςτους οποίους μπορούσε,πέραντων άλλων προφορικών καιγραπτών εξηγήσεων που τουδόθησαν,ναείχεμελετήσει.Διαδικαστικάδεβρίσκωκανένα απολύτωςέρεισμα στουςισχυρισμούς τουαιτητή. 5 Ως προς ταθέματα ουσίαςκατάπόσοτοαρμόδιο όρ γανοενήργησε ορθά,πρέπειναπωότι έχωεντυπωσιασθεί με τον τρόπο που εξετάστηκε η υπόθεση αυτήτόσο από τον Υπουργό, όσο καιαπό το Συμβούλιο Εγγραφής Κτη ματομεσιτών οι οποίοι καιέδωσαντησυμβουλή τους στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου σε απάντησηέρευνας τουΥπουργού Εσωτερικών. 10 Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσι τών σε επιστολή τουανάφερεπωςεξέτασε τηνπερίπτωση του αιτητή και ήταν πεπεισμένος πως ο αιτητής είναι καλού χαρακτήρος και ότι πληροί τα προσόντα, όπως 15 αναφέρονται στην παράγραφο 6
(1)(α)-(ε) του Νόμου 66/87, αλλά δεν πείσθηκε ότι ο αιτητής πληρούσε την προϋπόθεση(στ),δηλαδή δεν είχεδεκαετήπείραπερίτην κτηματομεσιτική εργασίαγιατί,όπως ο ίδιος οπροσφεύ γωνστην αίτησητουαναφέρει, ασκούσετηνκτηματομεσι- 20 τικήεργασίαμετάτο 1982. Πέραν τούτου,το Συμβούλιο εξέτασε κατάπόσο οαιτητήςκαλύπτετοαπότις εξαιρέσεις τωνεπιφυλάξεωντου άρθρου 6
(1). Κατάτηγνώμη του Συμβουλίου, ταδιπλώ ματαή/καιπτυχίαπουπροσκόμισε ο αιτητής,δηλαδή του 25 πολιτικού μηχανικού, δεν ήταν συναφή με θέματαπρος την άσκησητου επαγγέλματος του κτηματομεσίτη, επίσης δε πως κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Νόμου, που ήταν η 8/5/87,ο αιτητής δεν ασκούσε κατά κύριολόγοτο επάγγελματουκτηματομεσίτη,γιατίοπρο- 30 σφεύγων δεν παρουσίασεκανέναστοιχείο γιανα αποδεί ξει πωςήτανκτηματομεσίτης κατάτην8/5/87 ή&αι προη γουμένως. Απεναντίας, ο ίδιος είχε αναφέρεται σε προφορική συνέντευξη τουπωςασχολείτο καιασχολείται μετοεπάγγελματουπολιτικούμηχανικούκαιότιήτανεγ- 35 418 4ΑΛΛ. Πίτρος ν. Δημοκρατίας Παπαδόπουλος,Δ. γεγραμμένος αδειούχος πολιτικός μηχανικός.Μεβάση τα στοιχεία αυτά και την όλη έρευνα που έκαμε οαρμόδιος λειτουργός του Υπουργείου, ο Υπουργός Εσωτερικών πήρετηναπορριπτικήαπόφασητου. 5 Έχει λεχθεί σε πληθώρααποφάσεωνκαιδενπροτίθεμαι ναπροστρέξω σε νομολογία, πως το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην υποκειμενική κρίση των γεγονότων από τη Διοίκηση και πως επεμβαίνει μόνο σε περίπτωσηπου ικανοποιηθεί πως υπήρξε πλάνηπερί τα πράγματαή το 10 ΝόμοήπωςηΔιοίκησηυπερέβηταακραίαόριατηςδικαι οδοσίαςτης. Εκείνο πουπρέπει ναδιερευνήσω είναι κατά πόσο το δίπλωματουπολιτικού μηχανικούείναισυναφέςπροςτο επάγγελμα του κτηματομεσίτη. Δεν έχω καμιά δυσκολία 15 να αποφασίσω πως πολύ ορθά το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών αποφάσισεπωςδεν είναι συναφέςθέμα προς την κτηματομεσιτική. Ορθά,κατάτην κρίση μου,ο Υπουργός Εσωτερικών υιοθέτησε την ερμηνεία αυτή πα ρόλο που, όπως είπα και προηγουμένως, θαεπενέβαινα μόνο εάνηερμηνεία ήταναυθαίρετη.Δεν είναιδυνατό να 20 θεωρηθείπωςηδουλειάτουκτηματομεσίτηείναισυναφής .μετηδουλειάτουπολιτικούμηχανικού.Ομενκτηματομε σίτης ενημερώνει τονπελάτητουγιαταστοιχεία που σχε τίζονται προςτηφυσικήκατάσταση του ακινήτου, γιατα εμπράγματαβάρηκαιάλλουςπεριορισμούς επίτουακινή25 του,δυνάμεινομοθετικής διάταξης,διοικητικής πράξης ή κυβερνητικήςαπόφασης,αλλάφυσικάαυτέςτιςπληροφο ρίες τιςπαίρνειαπότουςανθρώπους πουείναιειδικοίνα του τις παράσχουνγια να τις διαβιβάσει στους πελάτες 30 τουκαιόχιγιατίοίδιοςείναιειδικόςσεοποιοδήποτεαπό αυτάταθέματαΟύτεγιατηφυσικήκατάστασητουακινή του είναι ειδικός να πει, αλλά θα πρέπει να πάρει τη γνώμη αρχιτεκτόνων και μηχανικών. Ούτε ανυπάρχουν νομοθετικές διατάξεις που να επηρεάζουν το ακίνητο 35 μπορεί ναείναι ειδικός,αλλάθατις πάρειαπόνομικούς. Ούτεείναιδιοικητικόςλειτουργός ώστεναείναι ενήμερος περί των διοικητικών πράξεωνκαι άλλων κυβερνητικών αποφάσεωνπουεπηρεάζουντοακίνητο.Τις πληροφορίες 419 Παπαδόπουλος,Δ. Πιτρος ν. Δημοκρατίας
(1991)αυτές έχει υποχρέωση ο κτηματομεσίτης να τις μαζέψει απότααρμόδια όργανα,τουςειδικούςκαινατιςδιαβιβά σει στον πελάτη του. θα ήτανπαράλογονα πούμε ότι η εργασίατουκτηματομεσίτηείναισυναφήςπροςνομοθετι κήδιάταξη, διοικητικήπράξηήκυβερνητική απόφαση. Ο 5 σκοπός του κτηματομεσίτη είναι, αφού μαζέψει όλα τα στοιχεία ενός ακινήτουναταπροσφέρει στον πελάτη του ώστεναεπιτύχει μιάκαλή πώλησημεσκοπόναπάρειτην προμήθεια του. Ενώ αντίθετα,η εργασία του πολιτικού μηχανικού είναι ο σχεδιασμός και η δόμηση δρόμων,γε- 10 φυριών, οικιών, φραγμάτων και άλλων κατασκευών εις τρόποώστε ναέχουν τημεγαλύτερη δυνατήαντοχήμετο χαμηλότερο δυνατόκόστος, θα μπορούσε έναςναπειότι υπάρχουν συναφή επαγγέλματα προς εκείνο του πολιτι κού μηχανικού όπως μηχανικός κατασκευών (structural 15 engineer), επιμετρητής ποσοτήτων (quantity surveyor) ή καιάλλων,αλλάσίγουραόχικτηματομεσίτης. Πιστεύω πως ηαπόφασητου Υπουργού Εσωτερικών δεν πάσχει γιατί δεν ενήργησε ούτεκάτωαπόπλάνη περί τοΝόμο,ούτεκάτωαπόπλάνηπερίταπράγματα.Η από- 20 φασήτουήτανλογικάεφικτή. Γιατουςπιοπάνωλόγους,ηυπόθεσηαπορρίπτεταιμε έξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 420