4 ΑΛΛ, 18Δεκεμβρίου, 1991 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ/σχής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ, Καθ'ου ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 969/90). 5 Τελωνειακοί Δασμοί xat Φόροι Καταναλώσεως — Εισαγωγή αδα σμολόγητου οχήματος — Άρθρο 11(4Χγ)τον περί Τελωνειακών Δασμών χαι ΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμου τον 1990(Ν. 5/90) — Επαναπατρισθέντες Κύπριοι μπορούν να εισάγουν αδασμολόγητο όχημα—Προϋποθέσεις — Μόνιμη συνεχήςεγκατάσταση στοεξω τερικό για περίοδο δέκα ετών—Η παραμονή πρέπει να έχει το χα ρακτήρα τηςμονιμότητας — Αντιδιαστολή από την έννοια της συ νήθουςδιαμονής. 10 Ο αιτητήςπροσίβαλε με την προσφυγήτου αυτήτην απόφαση των καθ'ων ηαίτησηνααπορρίψουν αίτηματου για παραχώρηση δασμολογικής ατέλειας σε αυτοκίνητο που εισήξε σαν Κύπριος πουεπαναπατρίστηκε. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο φάσισε ότι: 15 20
(1)Ηπερίοδος της δεκαετίας δεν δημιουργεί αυτόματατο δι καίωμα. Η παραμονήπρέπει να έχει το χαρακτήρατης μονιμότη τας. Ο όρος "μόνιμη εγκατάσταση" πρέπει να αντιδιασταλεί από τηνέννοια τηςσυνήθους διαμονής.
(2)Στην υπό κρίση υπόθεση ο αιτητής μετανάστευσε το 1969 και επέστρεψε στην Κύπρο για επανεγκατάσταση το 1983. Η μετά από ένακαι πλέον χρόνο, εκ νέου, μετάβασητου αιτητήστην Αιιεοική,δεν αλλοιώνει την κατάστασηκαι οι δύο χρονικές περίοδοι οεν μπορούνβάσειτουΝόμουνα συμψηφιστούν. Προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: RazisandAnother v. TheRepublic
(1979)3CLR 127· 4163 ΚωνσιαντινΙδιιςν.Δημοκρατίας
(1991)Rossides v.TheRepublic
(1984)3 CLR I486Massas v. TheRepublic
(1985)3CLR54· Mavronichis v.TheRepublic
(1985)3CLR 230V Constmtimdesv.TheRepublic
(1986)3CLR8225 Constantimdes v.TheRepublic
(1988)3CLR2375ioaonouv. TheRepubtic
(1986)3CLR 1263Michael v. TheRepublic
(1986)3CLR 2067EUina v.TheRepublic
(1988)3CLR265V Schinisv. TheRepublic
(1988)3CLR 2692· 10 Lakatamitis v.TheRepublic
(1988)3CLR 1565· Lakatamitis v.TheRepublic (A.E. 843,ημερ. 25/4/89)· Αύρας v. Δημοκρατίας (ΠροσφυγήΑρ.959/87, ημερ. 8/3/89)· Μαλαχουνίδης ν.Δημοκρατίας (Α.Ε. 920,ημερ. 29/10/90). Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον της απόφασης του καθ'ου ηαίτη- 1 5 ση μετην οποίααπέρριψε τηναίτησητουαιτητήγιαπαρα χώρησηδασμολογικήςατέλειας σεαυτοκίνητο πουεισήξε σαν Κύπριος που επαναπατρίσθηκε. Τ. Παπαδόπουλος,γιατοναιτητή. Λ. Καοντζάνη (χα),ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, για 20 τον καθ* ουηαίτηση. Cur.adv. vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ. αναγνωσε την ακόλουθη απόφα ση. Ηπροσφυγή αυτήστρέφεται εναντίον της πράξηςκαι/ .ήαπόφασηςτουκαθ'ουη αίτησηΔιευθυντήτουΤμήματος 25 Τελαϊνείων, πουκοινοποιήθηκε στον αιτητή μεεπιστολή ημερ.5.9.90και με τηνοποίαοκαθ'ουηαίτησηαπέρριψε το αίτημα του για παραχώρηση δασμολογικής ατέλειας σε αυτοκίνητο πουείσαξε σανΚύπριος που επαναπα4164 4 AJLA, Κωνσταντινίδηςv. Δημοκρατίας Χρνσοσνομής, Α. τρίσθηκε. Σύμφωνα με την παράγραφο 4(γ) του άρθρου 11 του Περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμουτου 1990 (Νόμος5/90),ηαδασμολόγητη εισαγωγή 5 οδικών οχημάτων των κλάσεων 8703 21-24, 8703 31-33 και 870390,παρέχεταισε Κύπριους,οι οποίοι επαναπατρίσθηκαν κατόπιν μονίμης εγκατάστασης στο εξωτερικό γιασυνεχήπερίοδοτωντελευταίων 10,τουλάχιστον,ετών πριν από τηνεπάνοδο τουςγια μόνιμη εγκατάστασηστην 10 Κύπρο, νοουμένου ότι η εισαγωγή γίνεται εντός ενός έτους απότης άφιξηςτους στην Κύπρο για επανεγκατά σταση. Πριν από αρκετά χρόνια και συγκεκριμένα στις 5.11.83, ο αιτητής αποτάθηκεστον καθ'ου η αίτηση για 15 ατελή εισαγωγή συγκεκριμένου αυτοκινήτου σαν επανα πατρισθείς Κύπριος, δυνάμει των τότε ισχυόντων διατά ξεων του Κώδικα Απαλλαγής 01.19,του Τέταρτου Πίνα κα, του Περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου (Κ.Δ.Π. 188/82). Στην αίτησητου 20 αυτή, ο αιτητής,δήλωσε ότι μετανάστευσε στην Αμερική στις5.7.69καιεπέστρεψε στην Κύπρογιαεπανεγκατάστα σηστις23.9.83(Παράρτημα 1 στηνένσταση). Τοαίτηματουεγκρίθηκεμεεπιστολή τουκαθ*ουη αί τηση ημερ. 13.3.84και ο αιτητήςτελώνισε με ατέλειαένα 25 αυτοκίνητοτύπουMAZDA 626 στις 18.7.84(Παραρτήμα τα2και3στηνένσταση). Ο αιτητής, με επιστολή του ημερ. 4.8.88 (Παράρτημα 4 στην ένσταση), πληροφόρησε τον καθ* ου η αίτηση ότι αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αμερική το Νοέμβριο 30 του 1984 για προσωπικούς λόγους και είχε ακινητο ποιήσει το αδασμολόγητο αυτοκίνητο του μετά από άδεια του Εφόρου Εγγραφής Μηχανοκινήτων Οχημά των, ημερ.5.11.84 (Παράρτημα 5 στην ένσταση). Ενόψειτηςεξέλιξηςαυτής,οκαθ*ουηαίτησηακύρωσε 35 τη χορηγηθείσα απαλλαγή με επιστολή του ημερ. 5.8.88 4165 Xgvsoreoptfc Δ. Κωνσταντινίδςςν.Δημοκρατίας
(1991)(Παράρτημα 6)και οαιτητής κατέβαλε τους πληρωτέους δασμούςστις 10.8.88 (Παράρτημα7στην ένσταση). Στις 22.8.90,ο αιτητής υπόβαλε νέα αίτηση στονκαθ' ουηαίτηση για απαλλαγήαπότην πληρωμή δασμώνκαι φόρωνκαταναλώσεως σεαυτοκίνητοτύπουMAZDA 626, 5 το οποίο είσαξε με προσωρινή ατέλεια στις 24.8.90, δυνά μει τωνπρονοιών του άρθρου 11
(4)(γ)του Νόμου5/90, σαν Κύπριος που επαναπατρίσθηκε μετά απόσυνεχή δε καετία, τουλάχιστον, μόνιμης εγκατάστασης στο εξωτερι κό. Σαν ημερομηνία επανεγκατάστασής του δήλωσε αυτή 10 τηφοράτην 13.8.90(Παράρτημα8στην ένσταση). Οκαθ*ουηαίτησηαπόρριψετηναίτησητουαιτητήκαι με την επιστολή του ημερ.5.9.90(Παράρτημα 10στηνέν σταση),τουανάφερεταακόλουθα: "Αναφέρομαι στηναίτησησαςγιααδασμολόγητοαυ τοκίνητο σαν επαναπατριζόμενος ημερομηνίας 22 Αυ γούστου 1990και σαςπληροφορώ ότιδενμπορείνα γίνει αποδεκτότοαίτημα σας γιατί δενέχετε συμπλη ρώσει 10χρόνια μόνιμης καισυνεχούς εγκατάστασης στο εξωτερικό." Σαναποτέλεσμα,καταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή. Ο βασικός λόγος ακυρότηταςπου προβλήθηκε από το δικηγόροτουαιτητή,είναιπωςοκαθ'ουηαίτησηενέργη σεκάτωαπόπροφανήπλάνηπερίτονόμοκαιταπράγμα ταήδεδιενέργησε τηδέουσαέρευνακαισαναποτέλεσμα, 25 η επίδικη απόφασηστηρίζεται στο πεπλανημένο γεγονός, ότι οαιτητήςδενέχεισυμπληρώσει 10χρόνια μόνιμηςκαι συνεχούς εγκατάστασηςστο εξωτερικό. Αναπτύσσοντας τηνεπιχειρηματολογία του ανάφερε ότι,οαιτητής μετανάστευσε στην Αμερικήστις 5.7.69και 30 στις23.9.83 επέστρεψε στην Κύπρομεπρόθεσηναεπανεγκατασταβεί. Ηεπανεγκατάσταση,όμως, δενυλοποιήθηκε μια καιτοΝοέμβριο του 1984ο αιτητής επέστρεψε και πάλι στην Αμερική, όπου επανεγκαταστάθηκε.Παραλλη4166 15 20 4 ΑΛΛ. Κωνσταντινίδηςν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής,Δ, λα,οαιτητήςπλήρωσε καιτουςδασμούςτουαυτοκινήτου πουεισήξεατελώς μεβάσητηνπρώτητουαίτηση. Κατάτηνάποψη τουδικηγόρουτουαιτητή,ταγεγονό τα αυτάδεν δημιούργησαν επανεγκατάσταση του αιτητή 5 στην Κύπρο και θα έπρεπε να θεωρηθεί, πως ο αιτητής ήταν μόνιμα εγκατεστημένος στην Αμερικήαπότις5.7.69 μέχρι τις 13.8.90,που επανήλθε για μόνιμη εγκατάσταση γιαδεύτερηφορά. Πέραναυτούεισηγείται πως,έστωκαιανθεωρηθεί ότι 10 ο αιτητήςκατά τηνπρώτηπερίοδο του στην Κύπροεγκα ταστάθηκεμόνιμα,καιπάλιδενεμποδίζεται ησυμπλήρω ση της περιόδου των 10 χρόνων μόνιμης εγκατάστασης στο εξωτερικό, δεδομένου ότι οι δυο χρονικές περίοδοι, που ο αιτητής ήταν εγκατεστημένος στην Αμερική, θα 15 έπρεπενα συνυπολογισθούν. Επίσης,ο δικηγόρος του αιτητήεισηγήθηκε ότι η από φασητων καθ'ων ηαίτησηημερ.5.8.88,είχετο χαρακτή ρατηςανάκλησης,υπότοσαφή όροήκαιεπιφύλαξη επα νεξέτασης της αίτησης του σε περίπτωση μελλοντικού 20 μόνιμου επαναπατρισμούτου,χωρίς να τεθεί όρος ήπε ριορισμός σε σχέσημετηνέα χρονική περίοδοεπανεγκα τάστασήςτουστο εξωτερικό,καιτούτογιατίκαιοίδιοςο καθ' ου ηαίτηση, με την απόφασητου, σαφώς απεδέχθη ότιοαιτητήςδενεπέστρεψε το 1983στην Κύπρογια μόνι25 μηεγκατάσταση. Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση αντέκρουσε,με πολλή ικανότητα, με την εμπεριστατωμένη γραπτήαγό ρευση της,όλους τους ισχυρισμούς τουδικηγόρουτου αι τητή. 30 Η φράση "μόνιμη εγκατάσταση" έτυχε ερμηνείας σε πληθώρα δικαστικών αποφάσεων. (Βλ., μεταξύ άλλων, RaztsandAnother v. TheRepublic
(1979)3 CLR. 127, 135-138,Rossides v. The Republic
(1984)3 CLR. 1482, 1486, Matsas v. TheRepublic
(1985)3 CLR. 54, 58-62, 35 Mavwaichis v. The Republic
(1985)3 CLR. 2301, 4167 Χβυσοστομής,Δ. ΚωνστανηνίΑςςν.Δημοκρατίας
(1991)Constantinides v.TheRepublic
(1986)3CLR. 822,826 και κατ*έφεση
(1988)3 CLR. 2375,Ioannou v. The Republic
(1986)3 CLR. 1263, Michael v. TheRepublic
(1986)3 C.L.R. 2067,2075, Ellina v. TheRepublic
(1988)3 C.L.R. 2651, Schinis v.TheRepublic, 3CLR. 2692,Lakatamitis v. 5 TheRepublic, 3CLR. 1565,ΝικόλαοςΛύρας v. Δημοκρα τίας, Υποθ. Αρ. 959/87, ημερ.απόφασης8.3.89, Μαλακουνίδης ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 920, ημερ. απόφασης 29.10.90). 10 Στην υπόθεση Μαλακοχτνίδης ν.Δημοκρατίας(ανωτέ ρω),που είναι απόφασησε αναθεωρητικήέφεση, αναφέρ θηκανταακόλουθαστησελ. 6: " Έναπρώτοσυμπέρασμα,πουσυνάγεται από τη μελέτηκαιτης υπόλοιπης νομολογίας, είναι πως η πε ρίοδος της δεκαετίας δεν δημιουργεί αυτόματα το δι- 15 καίωμα. Ηπαραμονή πρέπει ναέχει το χαρακτήρατης μονιμότητας. Υιοθετώντας την προγενέστερη απόφαση Πέτρος Μάτσας ν.Δημοκρατίας
(1985)3Α.ΑΑ 54, το δικαστήριο απεφάνθη ότι η έκφραση 'μόνιμη εγκατά σταση* στοδιάταγμαεξυπακούειτηνύπαρξηπράγματι- 20 κήςκαιμόνιμης κατοικίαςσεένατόπο.Καιυπ'αυτότο πρίσμα οόρος πρέπει νααντιδιασταλεί απότηνέννοια της συνήθους διαμονής (ordinary residence). Συγκεφα λαιώνονταςτιςσκέψεις τουτοδικαστήριοπαρατήρησε: 25 The concept of permanent settlement is not tied to the length of stay,but to the element of permanence associatedwithphysicalstay.*" Αυτήημόνιμη εγκατάσταση στο εξωτερικό θαπρέπει, σύμφωνα με το Νόμο 5/90, να είναι για συνεχή περίοδο των τελευταίων 10,τουλάχιστον, ετών,πριν απότην επά- 30 νοδογιαμόνιμηεγκατάσταση. Στην υπό κρίση υπόθεση είναι αναμφισβήτητο γεγονός καιτούτο είναιπαραδεκτόκαιαπότοναιτητή,πωςαυτός από τις 5.7.69,που μετανάστευσε στην Αμερική, επέστρε ψε στην Κύπρο για επανεγκατάστασηστις 23.9.83.Έκτο- 35 4168 4 ΑΛΛ. Κωνσταντινίδηςν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. τε,οαιτητήςεγκαταστάθηκεμόνιμαστην Κύπρο,όπου εργοδοτείτο καιπήρεκαιτο αδασμολόγητο αυτοκίνητοτου. Το γεγονός τούτο διέκοψε, ως είναι φυσικό, τη μόνιμη εγκατάσταση του στο εξωτερικό. Η μετά από ένα και 5 πλέον χρόνο,εκνέου,μετάβασητουαιτητήστην Αμερική, δεν αλλοιώνει την κατάστασηκαι οι δύο χρονικές περίο δοι δεν μπορούν,βάσει του Νόμου,να συμψηφισθούν. Η πρώτη περίοδος μόνιμης εγκατάστασης του αιτητή στο εξωτερικό έπαυσενααυξάνεται μετάτηνεπανεγκατάστα10 σή του στην Κύπρο. Αν μετά τη δεύτερη μετάβαση του στην Αμερική είχετην πρόθεσηκαιπάλι ναεγκατασταθεί εκεί μόνιμα, ηχρονική περίοδος των 10 ετών αρχίζει να μετράεκνέου.Γιαναμπορεί δεναδιεκδικήσει αδασμολό γητοαυτοκίνητο θαέπρεπεναείχεσυμπληρώσει, σύμφω15 ναμετο νόμο,συνεχή περίοδο μόνιμης εγκατάστασης στο εξωτερικό κατά τα τελευταία 10, τουλάχιστον, χρόνια, πριναπότηνεκνέου επάνοδοτουστην Κύπρογια μόνιμη εγκατάσταση, πράγμαπουδεσυνέβη. Συνεπώς, ηπροσβαλλόμενη απόφασηήτανεύλογα επι20 τρεπτή. Υπήρξε η δέουσα έρευνα και δε διαπιστώθηκε πλάνηπερί το νόμο ήτα πράγματα. Κανένα απότα επι χειρήματα του αιτητή δεν ευσταθεί, για να ανατρέψει τη νομιμότητατηςπροσβαλλόμενης πράξης. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,ηπροσφυγήαπορρί25 πτεταικιη επίδικηπράξηεπικυρώνεται. Οαιτητήςναπληρώσει ταέξοδα,ταοποίαναυπολογι στούν απότον Πρωτοκολλητή. Προσφυγήαπορρίπτεται. Έξοδαεναντίοντουαιτητή. 4169