clr/1991/1991_4_4243.pdf

(1991)που ησχέσητουπρος τηνπροσβαλλόμενηπράξηοφείλεται στην ιδιότητα τουωςδημοσίου υπαλλήλου—Τοέννομοσυμφέρονδια­ τηρείταιεάνεξακολουθεί ναυφίσταται τις ζημιογόνες συνέπειες της πράξηςκαι αναμένει όφελος, υπόμορφήχρηματικής αποζη­ μίωσης,από τηνακύρωσή της. 5 Προσφυγήβάσει τουάρθρου 146τονΣυντάγματος— Έννομοσυμφέ­ ρον— Ηαρχήότι ηαποδοχή τηςπροσβαλλόμενηςπράξηςαπότο διοικούμενο εμποδίζει τηγέννεση ήκαταργείτοέννομοσυμφέρον που έχει ήδηδημιουργηθεί—Ηεπιφύλαξη τωνδικαιωμάτων του διοικούμενου έχει σημασία μόνοως απάντηση σε ισχυρισμότης 10 Διοίκησηςότι υπάρχειαποδοχή τηςπράξηςκαι συνακόλουθη έλ­ λειψηεννόμουσυμφέροντος — Επί τιθεμένουζητήματοςεξάλει­ ψηςεννόμουσυμφέροντος από άλλη αιτία δενχωρεί ισχυρισμός ότι η ρητή επιφύλαξητωνδικαιωμάτων εμποδίζειτην εξάλειψη τουεννόμουσυμφέροντος. 15 Μετην προσφυγήτης αυτήηαίτήτριαεπεδίωξε την ακύρωση της πράξης τωνκαθ'ωνηαίτηση μετηνοποίαδεντηςχορηγού­ νταντελικά αιτηθείσα,καιαρχικάεγκριθείσα, άδειααπουσίας της για έναέτος, χωρίς απολαβές,όχιγιαλόγουςδημοσίου συμφέρο­ ντος, από τα καθήκοντα της ως Διοικητικού Λειτουργού στο 20 Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων.ΤοΔικαστήριο διεξήλθετις ρυθμι­ στικέςτουσχετικούδικαιώματοςδιατάξειςκαι, μετάαπόαναλυτι­ κήαναφοράστο πραγματικόυπόβαθροτηςυπόθεσης,κατ' εξοχήν απασχολήθηκε μετιςπροδικαστικές ενστάσειςτωνκαθ'ωνη αίτη­ σηπουαφορούσαντηνεκτελεστότητα (στην ουσία τηνανακλητική 25 φύσηήμη)τηςεπίδικηςαπόφασηςκαιτοέννομοσυμφέρον τηςαιτήτριας να ασκήσει τηνπροσφυγή. Στοκείμενοτηςαπόφασηςπε­ ριελήφθησαν πλούσιεςπαραπομπέςστηνομολογία καιτηνεπιστή­ μητουΔιοικητικού Δικαίου,γύρωαπόταθέματααυτά. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή,απο- 30 φάσισε ότι:

1. ΣυνάγεταιαπότοκείμενοτηςΕγκυκλίου αρ.485 (όπωςτρο­ ποποιήθηκε απότηνΕγκύκλιο αρ.681 και τηνΕγκύκλιο αρ. 866), στα σημεία όπου αναφέρεται στην παραχώρηση άδειας απουσίας χωρίςαπολαβέςόχι γιαλόγουςδημοσίου συμφέροντος, ότιη περί- 35 πτώση τηςαιτήτριας καλύπτεται πλήρως απότις ενλόγωΕγκυ­ κλίους.
2. Σχετικά μετηνένστασηεναντίον τηςεκτελεστότητας, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότιηπροσβαλλόμενη πράξηπου περιέ­ χεται στην επιστολήτηςΔιοίκησης προς το δικηγόρο τηςΑϊτή- 40 τριαςημερομηνίας22Ιουλίου 1989,είναιπράξηεκτελεστή. Από τοφάκελο τηςΑιτήτριας προκύπτει ότιηαπόφαση του Υπουργού Οικονομικών πουκοινοποιήθηκε προφορικά στην Αί­ τήτρια στις 17 Απριλίου 1989ήτανοριστική καιτελική και,εκτός αν υπήρχε κατάτον ουσιώδη χρόνο οποιαδήποτενομοθετική διά- 45 4244 4 ΑΛΛ, 5 10 15 20 25 30 35 40 45 Μαυρί&ουν.Δημοκρατίας τάξη που να καθιστά συστατικό στοιχείο της πράξης την κοινο­ ποίηση της κατάτρόπο άλλο από εκείνο που έγινε, θαπρέπει να θεωρηθεί ότι επήλθε τελείωσητης πράξηςηοποία καθίσταται, ως εκ τούτου,εκτελεστή. Στην παρούσαυπόθεσηο νόμος δεναπαιτεί γραπτήκοινοποίηση της εγκριτικής απόφασηςτου Υπουργού Οι­ κονομικών ημερομηνίας 11Απριλίου
3. Ηγραπτή κοινοποίηση της απόφασης στην Αίτήτρια δεν αποτελεί,ως εκ τούτου,προϋπό­ θεσηγιατηντελείωσητης.Η εισήγησηότιακόμακαιμετάτηνπρο­ φορικήκοινοποίηση της στις 17 Απριλίου 1989, η εγκριτικήαπόφάση του Υπουργού Οικονομικών εξακολουθούσε να είναι εσωτερικό θέμα(internum)τηςΔιοίκησης απορρίπτεταιωςαπαρά­ δεκτη. Η παρούσα υπόθεση αφορά ανάκληση από τη Διοίκηση εκτελεστής διοικητικής πράξης που ήταν νόμιμη και ευμενής για την Αίτήτρια. Η πράξη αυτή ανακλήθηκε με τη προσβαλλόμενη πράξη3ιΛ περίπου μήνες μετάτην έκδοση της. 'Επεται ότι η νομι­ μότητατηςπροσβαλλόμενης πράξηςθαπρέπεινακριθεί μεγνώμο­ να τις αρχές που διέπουν την ανάκληση διοικητικών πράξεων αυτής της μορφής-Επομένως, ηπροδικαστικήένσταση της Δημο­ κρατίας που αφοράτην εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πράξηςαπορρίπτεται ωςαπαράδεκτη.
4. Σχετικά με την ένσταση περί εννόμου συμφέροντος, για να είναι ενεστώς, όπως απαιτείτο άρθρο 146.2 του Συντάγματος, το έννομο συμφέρον τηςαιτήτριαςθαπρέπειναυφίσταται τόσο κατά το χρόνο της έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης όσο καικατά το χρόνο της καταχώρησηςτης προσφυγής.Επιπρόσθετα,θαπρέ­ πει να εξακολουθήσει ναυφίσταται μέχρι περατώσεως της διαδι­ κασίας ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου: EliasChristofiv. The Republicκαι Christofides v. CYTA. Στις περιπτώσεις όπως είναι ηπαρούσα,στις οποίες ηύπαρξητου εννόμου συμφέροντος του αιτητή αμφισβητείται αναφορικάμε οποιοδήποτε από τα πιο πάνω χρονικάστάδια,τοβάροςτηςαπόδειξηςγιατην ύπαρξητου βρίσκεται στους δικούςτουαποκλειστικάώμους.
5. Ηβασικήαρχήείναι ότι κατάκανόνα,ηαπόλυσηήη παραί­ τηση δημοσίου υπαλλήλου από τη θέση που κατέχει στη δημόσια υπηρεσία εξαλείφει το έννομο συμφέρον πουο δημόσιος υπάλλη­ λος έχει για να πρόσβαλα τηδιοικητική πράξη,απόφαση ή παρά­ λειψηπου του προκαλείζημιά στις περιπτώσεις που ησχέση του προς την προσβαλλόμενη πράξη,απόφαση ήπαράλειψη οφείλεται στην ιδιότητα του ως δημοσίου υπαλλήλου. Εξακολουθεί, όμως, να διατηρεί το έννομο συμφέρον τουκαι μετά τον τερματισμό της ιδιότηταςτουδημοσίουυπαλλήλου,εάνεξακολουθεί ναυφίσταται τις ζημιογόνες συνέπειες της προσβαλλόμενης πράξηςκαιαναμέ­ νει σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης της προσφυγής του,να απο­ κομίσει όφελος από την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης, απόφασης ήπαράλειψης,επειδήηακύρωσηδυνατόν να χρησιμεύ­ σει ως έρεισμα περαιτέρω διαδικασίας υπό μορφή χρηματικής αποζημίωσης. Το αίτηματης Αιτήτριας στην παρούσαυπόθεση ήτανγια την 4245 Μαυρίδονν. Δημοκρατίας

(1991)παροχή σ*αυτήν άδειαςχωρίς απολαβέςγια ένα χρόνο. Ησχέση της Αιτήτριας προςτην προσβαλλόμενη πράξηαπότηνοποία πη­ γάζει το έννομο συμφέρον της, συνδέεται άμεσα με την ιδιότητα της ως δημοσίου υπαλλήλου. Ηάσκηση απότην Αίτήτρια τουδι­ καιώματος που της παραχωρήθηκεμε την εγκριτική απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, και που μεταγενέστερα ανακλήθηκε με την προσβαλλόμενη πράξη, όπωςκαι η επανεξέτασηαπότη Διοί­ κησηκαι ητυχόνανάκλησητηςανακλητικήςαπόφασης,προϋποθέ­ τουν τησυνέχιση τηςυπαλληλικήςτης ιδιότητας. Ηαπώλειατηςιδιότηταςτουδημοσίουυπαλλήλουπουκατείχε η αίτήτρια έχει εξαλείψει το έννομο συμφέρον που είχε κατά το χρόνο καταχώρησηςτης προσφυγής της και εκτός εάνη εξάλειψη αυτήπαρακωλύεται απότο γεγονός ότι η παραίτησητηςυποβλή­ θηκεχωρίςβλάβητωνδικαιωμάτωντης,ηπροσφυγήτηςθαπρέπει να απορριφθεί. 5 10 1 5 5. Ηχωρίς επιφύλαξη και ελεύθερη συναίνεση ήαποδοχή από το διοικούμενο,είτε ρητήείτε σιωπηρή,τηςπροσβαλλόμενης πρά­ ξης παρακωλύειτηδημιουργίαέννομου συμφέροντος ήτο εξαλεί­ φει στιςπεριπτώσειςπουέχειήδηδημιουργηθεί. Ηεπιφύλαξητωνδικαιωμάτωντουδιοικούμενουέχει σημασία 20 μόνο στις περιπτώσεις πουο διοικούμενος ρητάήσιωπηράσυναι­ νεί ήαποδέχεταιτηνπροσβαλλόμενηπράξη.Στιςπεριπτώσειςπου ηαποδοχήαυτήγίνεται μεεπιφύλαξητωνδικαιωμάτωντου,οικα­ ταστροφικές συνέπειες που άλλως πως θα προέκυπταν απόαυτή πάνω στο έννομο συμφέρον του διοικούμενου δεν ενεργοποιού- 25 νται.Ηεπιφύλαξη τωνδικαιωμάτωντουδιοικούμενου χρησιμεύει μόνο ως απάντησησε ισχυρισμό της Διοίκησης ότι ο αιτητής έχει αποδεχτεί την προσβαλλόμενη πράξηκαι δεν έχει, ως εκ τούτου, το απαιτούμενο απότοάρθρο 146.2 του Συντάγματοςέννομο συμ­ φέροννατηνπροσβάλει. 30 Στηνπαρούσα υπόθεση,ηΔημοκρατίαδενέχει προβάλει ισχυ­ ρισμό ότι μετηνυποβολήτης παραίτησης τηςηαίτήτρια έχει απο­ δεχτεί την προσβαλλόμενη πράξη. Εφόσον εδώδεν εγείρεται θέμα εξάλειψης του εννόμου συμφέροντος της αιτήτριας λόγω συναίνε­ σης της στην έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης,αλλά εγείρεται 35 θέμα εξάλειψης του λόγω εντελώς διαφορετικής αιτίας,δεν χωρεί ισχυρισμός ότι η ρητήεπιφύλαξητων δικαιωμάτωντηςεμποδίζει την εξάλειψη τουεννόμου συμφέροντος τηςότι ηυποβολήπαραί­ τησης δεν συνιστά ούτε μαρτυρεί αποδοχή της προσβαλλόμενης πράξης από τον διοικούμενο προκύπτει και από την απόφαση 4 0 στηνυπόθεσηMariosChristofides v. CYTA. Προσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Papaloanaou v. TheRepublic

(1982)3CLR 103' 4246 4ΑΛΛ. Μανρίδουν.Δημοκρατίας Zachariades v. TheRepublic

(1984)3 CLR 1193· Qoistofis v.TheRepublic

(1970)3CLR 97Christoftiks v. CYTA

(1979)3CLR 99Constantinou &Another v. TheRepublic

(1966)3CLR 174· 5 PapaAntoniou v.TheElectricityAuthorityofCyprus

(1986)3 C.L.R. 105· Kyprimou &Others (No. 1) v.Republic

(1975)3CLR 16V Αποφάσεις Συμβουλίου της Επικρατείας Αρ. 1433/56, 170/31, 908/55, 1743/55, 407/56, 11/38, 12/38, 673/30- 10 Piperis v. TheRepublic

(1967)3CLR 295· AsbestasEstatesLtd v.TheMunicipal CommitteeofNicosia

(1985)3 CLR

1. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Υπουργού Οι15 κονομικών μετην οποίααποφασίστηκε όπως μη εγκριθεί ηαίτησητης αιτήτριαςγιαάδειααπουσίαςχωρίςαπολα­ βές όχι για λόγους δημοσίου συμφέροντος για περίοδο ενόςέτους. Α. ΊαλιαδώοοςγιαΚ.Χρνσοστομίδη,γιατηναίτήτρια. 20 Μ Τσιάππα (κα)γιαΣ. Μάτσα, ΑνώτεροΔικηγόρο της Δημοκρατίας,γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,Δ. ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. Η Αίτήτρια Δανάη Μαυρίδουδιορίστηκε μεδοκιμασίαστη 25 Δημόσια Υπηρεσία στηθέσηΔιοικητικού Λειτουργού στις 3 Μαΐου
2. Από την ημέρατου διορισμού τηςτοποθε­ τήθηκε στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων. Μεταξύ3 και 14 Μαΐου 1988 παρακολούθησε το επιμορφωτικό πρό­ γραμμαγιανεοεισερχόμενουςστοΓενικόΔιοικητικόΠρο30 σωπικό. Εργάστηκε από 16Μαΐου 1988 μέχρι 24 Οκτω­ βρίου 1988 οπότε της παραχωρήθηκε άδεια μητρότητας 4247 Πογιατζής Δ. Μαυρίδον ν.Δημοκρατίας

(1991)μέχρι 15 Ιανουαρίου 1989. Από τις 16 Ιανουαρίου 1989 μέχρι 8Απριλίου 1989 τηςπαραχωρήθηκεάδειααπουσίας χωρίς απολαβές για λόγους φροντίδας του νεογέννητου παιδιούτης,σύμφωναμετον Κανονισμό 18.3

(6)τωνπερί Δημοσίας Υπηρεσίας (Χορήγηση Αδειών) Κανονισμών 5 του 1988και

1. Στο μεταξύ καιπριν λήξει ηάδειαμητρότητας της,η Αίτήτρια υπέβαλεστις 8Νοεμβρίου 1988 αίτησηγιαάδεια απουσίας χωρίς απολαβές,όχι γιαλόγους δημοσίου συμ­ φέροντος,γιατηνπερίοδοαπό2Φεβρουαρίου1989 μέχρι 10 1 Φεβρουαρίου 1990, σύμφωναμετις Εγκυκλίους αρ. 485 και 681,ημερομηνίας 17/2/1979 και31/8/1988 αντίστοιχα, για νασυναντήσει τοσύζυγοτηςστο εξωτερικό όπουείχε μεταβείγια εργασία. Ο Διευθυντής του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων 15 διεβίβασε την αίτηση της Αιτήτριας στο Διευθυντή Δημό­ σιαςΔιοίκησης καιΠροσωπικούμεδικήτου συνοδευτική επιστολή ημερομηνίας 25 Νοεμβρίου 1988 στην οποία τό­ νιζε ότι δεν μπορούσε νασυστήσει έγκριση της άδειαςεν όψειτου μεγάλου φόρτουεργασίαςκαιτηςέλλειψηςπρο- 20 σωπικούπουαντιμετώπιζετοΤμήματουκαιότι,ανεξάρ­ τητα απόταπιοπάνω,θαήτανδιατεθειμένος νασυστήσει την έγκριση της αίτησηςανηΥπηρεσία ΔημόσιαςΔιοίκη­ σης και Προσωπικού τον βεβαίωνε ότι θα του έστελλε έμπειρο αντικαταστάτητηςΑιτήτριας γιαόσοχρόνοαυτή 25 θα απουσίαζε,γιατίτο Τμήματουείχεστερηθεί τωνυπη­ ρεσιών Διοικητικού Λειτουργού για πολλά χρόνια και η συνολική δύναμη των454 υπαλλήλων τουΤμήματοςκαθι­ στούσε αναγκαίατην παρουσίαΔιοικητικού Λειτουργού. Στο περιθώριο της επιστολής αυτής υπάρχουντρείς χει- 30 ρόγραφες σημειώσεις. Η μια σημείωση με ημερομηνία 8/12/1988 αναφέρει ότι: "Ο Διευθυντής έδωσε οδηγίες να απορριφθείηαίτησηκαινααιτιολογηθεί κατάλληλαη απόρριψη".Ηάλλησημείωση,ημερομηνίας26/1/1989,επε­ ξηγεί ότι η ημερομηνία έναρξης και η ημερομηνία λήξης 35 τηςαιτούμενης άδειαςάλλαξαναπό2/2/1989 και1/2/1990 σε27/4/1989και26/4/1990αντίστοιχα,ωςαποτέλεσματης παραχώρησης στην Αίτήτρια άδειαςχωρίς απολαβέςγια 4248 4 ΑΛΛ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. λόγους φροντίδαςτουνεογέννητου παιδιούτης.Άλληση­ μείωση, ημερομηνίας 20/4/1989, αναφέρει ότι: "Η κα. Μαυρίδουζήτησε όπως ηάδειααπουσίαςτης χωρίς απο­ λαβές είναι για τηνπερίοδο 1/8/1989 -31/7/1990 (Συνομι5 λίακαςΜαυρίδου-καςΟρφανίδου)". Στις29 Μαρτίου 1989 οΔιευθυντής Δημόσιας Διοίκη­ σης και Προσωπικού υπέβαλε το ακόλουθο Σημείωμα στον Υπουργό Οικονομικών αναφορικάμετηναίτησητης Αιτήτριας: 10 15 20 25 30 35 "Ερ.10-
2. Ηκα Δανάη Μαυρίδου,Διοικητικός Λει­ τουργός, ΓΛ.Π.,η οποίαυπηρετεί στοΤμήμα Εσωτερι­ κών Προσόδων,υπόβαλε αίτησηγιανατης παραχωρη­ θείάδειααπουσίαςχωρίςαπολαβέςγιαέναχρόνο, από 27.4.1989-26.4.1990,για να συνοδεύσει το σύζυγο της στο εξωτερικό όπουεργάζεται.Οοικείοςτμηματάρχης, στη συνοδευτική του επιστολή εγείρει θέμα παραχώρη­ σης αντικαταστάτηγια το χρονικό διάστημα τηςαπου­ σίαςτηςκας Μαυρίδου.
3. Το αίτημα της κας Μαυρίδου δεν προωθήθηκε μέχρι τώραενόψειτων οδηγιών πουδόθηκανγιαυπο­ βολή πρότασης προς το Υπουργικό Συμβούλιο γιαπε­ ριορισμό της πολιτικής για παραχώρησηάδειαςαπου­ σίας χωρίς απολαβές σε δημόσιους υπαλλήλους για συνοδεία των συζύγων τους πουσπουδάζουνή εργάζονται στο εξωτερικό. Επειδή όμως το Υπουργικό Συμ­ βούλιο στη συνεδρία του ημερομηνίας 10.3.1989 (παρ.25 των Πρακτικών) συμφώνησε να αναβάλει το πιοπάνωθέμαγιαπαραπέραμελέτηαπότοΥπουργείο Οικονομικών, και επειδήτο αίτηματηςκαςΜαυρίδου καλύπτεται πλήρως από την παρ.(Α)

(1)(γ) της Εγκυ­ κλίου μαςμεαρ.485 καιημερ.17.2.1979,ηοποίαδιέπει την παραχώρηση άδειας απουσίας χωρίς απολαβές σε δημόσιους υπαλλήλους ενώτοαίτημαγιαπαραχώρηση αντικαταστάτη δεν αποτελεί κώλυμα σύμφωνα με την Εγκύκλιο μαςμεαρ.681 καιημερ.31.8.1983,γίνεται ει­ σήγησηόπως το αίτηματης κας Μαυρίδουεγκριθεί με βάσητην παρ. (Α)

(1)(γ)της Εγκυκλίου μαςαρ. 485 και 4249 w ν· Πογιατζής, Δ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας

(1991)ημερ. 17.2.1979, και τοθέματης παραχώρησης αντικα­ ταστάτηεξεταστεί απότον αρμόδιο ΚλάδοτηςΥπηρε­ σίαςμας. 4. Επειδήηαιτούμενηάδειαυπερβαίνειτους 6μήνες αλλά όχι τα2 χρόνια,ηέγρισηθαπρέπει ναδοθεί από ^ σαςσύμφωνα μετηνπαρ.(A)

(4)τηςΕγκυκλίου μας αρ. 485/17.2.79. Αναφορικά μετοθέματηςπαραπέραμελέ­ της του περιορισμού της παραχώρησης τέτοιαςάδειας εισηγούμαστε όπως τούτο συζητηθεί με την ΠΑΣΥΔΥ σταπλαίσιατηςΜ.Ε.Π." Οι σχετικές με το θέμα Εγκύκλιοι που αναφέρονται στην αίτηση της Αιτήτριας και στο πιο πάνω Σημείωμα περιέχουν τακριτήριαγια την παραχώρησησε δημόσιους υπαλλήλους άδειαςαπουσίαςχωρίς απολαβέςείτεγιαλό- -_ γους δημόσιου συμφέροντος είτε μη,όπως καθορίστηκαν μεσχετικές αποφάσειςτουΥπουργικού Συμβουλίου. Αναφορικά με την παραχώρηση άδειας απουσίας χωρίς απολαβές όχι για λόγους δημόσιου συμφέροντος, όπως είναι η περίπτωση της Αιτήτριας, ηΕγκύκλιος αρ. 20 485, ημερομηνίας 17Φεβρουαρίου 1979, πουεκδόθηκε ως αποτέλεσμα της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 17.663,ημερομηνίας 1 Φεβρουαρίου 1979, προνοεί τα εξής:

(1)Άδεια απουσίας άνευ απολαβών, ουχί διά λό- 25 γους δημοσίου συμφέροντος, δύναταινα παραχωρήται εις ταςακολούθους περιπτώσεις υπότονόρον ότι,προ τηςπαραχωρήσεως οιασδήποτε αδείαςάνευ απολαβών, ο υπάλληλος, θα έχη εξαντλήσει την κανονικήν άδεια τουκαιδενθαχρειασθήαντικαταστάτηςκατάτηνδιάρ- 30 κειαν της απουσίαςτουδιατηςπροσλήψεως νέουπρο­ σωπικού: (α) (β) 4250 4ΑΛΛ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. (γ) Εις θήλεις υπαλλήλους των οποίων οι σύζυγοι σπουδάζουνή εργάζονταιειςτοεξωτερικόν.

(2)5 10

(3)Άδεια άνευ απολαβώνπέραν των δεκαπέντε ημερών αλλ' ουχί πέραντων εξ μηνών διαταςπερι­ πτώσεις(α) και(β)καιμέχριςέξμηνώνδιατηνπερί­ πτωσιν (γ) θα εγκρίνεται υπό του Διευθυντού του ΤμήματοςΠροσωπικού, τησυστάσει της οικείας αρ­ μοδίας Αρχής.

(4)Άδεια άνευ απολαβών δι' οιανδήποτε περί­ πτωσιν πέραντων έξ μηνών αλλ' ουχί πέραντων 2 ετών θα εγκρίνεται υπό του Υπουργού Οικονομι­ κών,τησυστάσει τηςοικείαςαρμοδίαςΑρχής." Ως αποτέλεσμα μεταγενέστερης απόφασηςτου Υπουρ15 γικού Συμβουλίου με αριθμό23.461, ημερομηνίας 2 Αυ­ γούστου 1983, που γνωστοποιήθηκε με την Εγκύκλιοαρ. 681, ημερομηνίας 31 Αυγούστου 1983, η Εγκύκλιος αρ. 485 τροποποιήθηκεμετην προσθήκητηςπιοκάτω επιφύ­ λαξης μετάτηνπαράγραφο(ΑχίΧγ): 20 "Νοείταιότιστιςπεριπτώσειςτηςπαρ.(γ)οπεριορι­ σμός της παροχής αντικαταστατούδε θα ισχύει όταν πρόκειται για απουσία καθορισμένης από την αρχή χρονικήςδιάρκειας." Η Εγκύκλιος αρ. 681 περιλαμβάνει καιεπεξηγηματική 25 σημείωσηστηνοποίααναφέρονταιτα,εξής: 30 "Ενόψειτηςάρσεωςτουπεριορισμούαυτούθα μπο­ ρείναπαραχωρείταιάδειαχωρίςαπολαβέςσεγυναίκες υπαλλήλους για να συνοδεύσουν τους συζύγους των που εργάζονταιήσπουδάζουνστο εξωτερικό, ηπαραχώρηση όμως αντικαταστατού δε θα είναι αυτόματη αλλά θα εξαρτάται από τις υπηρεσιακές ανάγκεςκαι τις δυνατότητες της οικείας Υπηρεσίας νακαλύψει το κενό." 4251 - Λ υ Πογιατζής,Δ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας

(1991)Ως αποτέλεσμα της απόφασης του Υπουργικού Συμ­ βουλίου ημερομηνίας20 Μαΐου 1988,που γνωστοποιήθη­ κε με την Εγκύκλιο αρ.866, ημερομηνίας 20 Αυγούστου 1988, η παράγραφος(A)

(1)της Εγκυκλίου με αρ. 485 (ανωτέρω) τροποποιήθηκε με τη διαγραφή της υποπαρα- 5 γράφου(γ)καιτηναντικατάστασητηςμετηνακόλουθη: "(γ) Για συνοδεία των συζύγων που σπουδάζουνή εργάζονταιστοεξωτερικό." Συνάγεται απότο κείμενο των πιο πάνωΕγκυκλίων ότι ηεισήγηση ότι η περίπτωση της Αιτήτριαςκαλύπτεται 10 πλήρως από τις Εγκυκλίους, η οποία έγινε προς τον Υπουργό ΟικονομικώναπότοΔιευθυντήΔημόσιαςΔιοί­ κησης και Προσωπικούμετο Σημείωματουημερομηνίας 29 Μαρτίου 1989 (ανωτέρω), είναιορθή. Στις 11Απριλίου 1989, ασκώνταςτηνεπίτουπροκει- 15 μένουδιακριτικήεξουσίαπουτουπαρέχουν οι πιο πάνω Εγκύκλιοι, ο Υπουργός Οικονομικών αποφάσισε νααπο­ δεχτεί τησύστασητουΔιευθυντήΔημόσιαςΔιοίκησηςκαι Προσωπικού για έγκριση της αίτησης της Αιτήτριας και έθεσετηνυπογραφήτουστοκάτωμέροςτουπιοπάνωΣη- 20 μειώματοςαφού έγραψετηλέξη"εγκρίνεται". Ακολούθως ο προσωπικός φάκελος της Αιτήτριας επιστράφηκε στη Διοικητική Λειτουργό στην Υπηρεσία Δημόσιας Διοίκη­ σης καιΠροσωπικούκαΛένιαΟρφανίδουγια διεκπεραί­ ωσητηςαλληλογραφίας,σύμφωναμετηνκρατούσατακτι- 25 κή.Αναφορικάμετακαθήκοντατηςεπίτου προκειμένου, ηκαΟρφανίδουέδωσεπροφορική\utQTVQija ενώπιονμου και είπε ότι είχε συμπληρώσει το σχετικό έντυποεπιστο­ λής προς την Αίτήτρια αλλά πριν δακτυλογραφηθείκαι πριν το υπογράψει για να της το στείλει, η διαδικασία 30 αποστολής τουαναστάληκε κατόπιν οδηγιώντουΔιευθυ­ ντήΔημόσιαςΔιοίκησηςκαιΠροσωπικούοοποίος, όμως, γνώριζε ότι ηκα Ορφανίδουείχε ήδηκοινοποιήσειπρο­ φορικάστηνΑίτήτριατηνεγκριτικήαπόφασητουΥπουρ­ γού.Τόσον ηΑίτήτρια όσον καιη καΟρφανίδουσυμφω- 35 νουν ότι.ηκοινοποίησηαυτήέγινε στις 17Απριλίου 1989 μέσω τηλεφώνου.Στις20 Απριλίου 1989, ωςαποτέλεσμα 4252 4 ΑΑΔ. Μαυρίδου v. Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. σχετικής παράκλησηςτης Αιτήτριας, ηκαΟρφανίδου άλ­ λαξε την ημερομηνίαέναρξηςτηςάδειας από27/4/1989 σε 1/8/

1. Υπήρξε ασυμφωνία μεταξύ της Αιτήτριας και τηςκαςΟρφανίδου αναφορικάμετοχρόνοπουη δεύτερη 5 πληροφόρησε τηνπρώτηότι είχεανασταλεί κατόπινσχε­ τικών διαταγώνηδιαδικασίααποστολής επιστολής στην Αίτήτρια αναφορικάμετην έγκριση τηςάδειαςτης.ΗΑί­ τήτρια ισχυρίστηκε στη μαρτυρία της ότι η κοινοποίηση αυτή έγινε τηλεφωνικά στις 24 Απριλίου 1989 ενώ ηκα 10 Ορφανίδουεπέμενε ότι έγινεστις 18Απριλίου. Παρά το γεγονός ότι πάνωστο σημείο αυτό δέχομαι ως ορθήτην εκδοχή της Αιτήτριας, δε νομίζω ότι τυχόν αποδοχήτης εκδοχής τηςκας Ορφανίδουθαεπηρέαζε μεοποιοδήποτε τρόποτηνέκβασητηςυπόθεσης. 15 Μεεπιστολή τηςπροςτοΔιευθυντή ΔημόσιαςΔιοίκη­ σηςκαιΠροσωπικούημερομηνίας5 Ιουνίου 1989, η Αίτή­ τρια ζήτησε να της σταλεί μέχρι 15 Ιουνίου 1989 γραπτή κοινοποίηση της έγκρισης της αδείας της αλλά δεν πήρε οποιαδήποτε απάντηση.Ακολούθησε παρόμοια επιστολή 20 τουδικηγόρουτηςημερομηνίας 16Ιουνίου
2. Το θέμα φαίνεται να είχε επανεξεταστεί από τον Υπουργό Οικονομικών στις 21 Ιουλίου
3. Κατάτην ημερομηνίαεκείνηοΥπουργός έγραψε ιδιοχείρως τη λέξη "εγκρίνεταιΜ και έθεσετην υπογραφή του πάνωστοακό25 λουθο Σημείωμα που βρίσκεται στον προσωπικό φάκελο τηςΑιτήτριας,μετοντίτλο "Σημείωμα Υπουργού": 30 35 "Επανεξέτασατοθέματηςχορήγησης στηνκαΜαυ­ ρίδου άδειαςαπουσίαςχωρίς απολαβέςγια ένα χρόνο αφού πρώτα το συζήτησα με το Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Οικονομικών, το Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων και το Διευθυντή Υπηρεσίας ΔημόσιαςΔιοικήσεως καιΠροσωπικού.Κατάτησυζή­ τηση προέκυψαν τα εξής στοιχεία και δεδομένα τα οποίααρχικάδενείχαντεθείυπόψημου: (α)Η καΜαυρίδου πρωτοδιορίστηκε στοΤμήμα Εσωτερικών Προσόδων στις 16.5.1988 αφού προη4253 4 ΑΛΛ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας

(1991)γουμένως παρηκολούθησε 15ήμερο επιμορφωτικό πρόγραμμα πρωτοδιοριζόμενων Διοικητικών Λει­ τουργών. Η κα Μαυρίδου υπηρέτησε στο Τμήμα μέχρι 23.10.1988και απεχώρησε με άδειαμητρότη­ τας από 24.10.1988 μέχρι 15.1.

1. Στη συνέχεια 5 απουσίασε με άδεια απουσίας χωρίς απολαβέςγια λόγους φροντίδας του νεογέννητου παιδιού της μέχρι 8.4.
2. Στομεταξύστις 8.11.1988, ηκαΜαυ­ ρίδουυπέβαλεαίτησηγιαχορήγησηάδειαςαπουσίας χωρίς απολαβέςγια έναχρόνο.Δηλαδήη πράγματι- 10 κή υπηρεσία της κας Μαυρίδουστο Τμήμαανερχό­ τανσε5 μήνεςμόνοότανυπέβαλετηναίτησητηςγια άδειααπουσίαςγια 1 χρόνο. (β) Η απασχόληση Διοικητικού Λειτουργού στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων κρίνεται απόλυτα 15 αναγκαίαλόγωμεγάλουφόρτουεργασίαςκαιτηςέλ­ λειψης προσωπικού που αντιμετωπίζει το Τμήμα. Εκτός σωρείας άλλων Διοικητικών προβλημάτων στοΤμήμα,πουχρειάζονταιτονκατάλληλο χειρισμό από Διοικητικό Λειτουργό, υπάρχειόγκος εργασίας 20 που προκύπτει από την ανάγκηπλήρωσης σωρείας κενών θέσεων. (γ) Στο Τμήμα δεν υπηρετεί άλλος Διοικητικός ΛειτουργόςεκτόςτηςκαςΜαυρίδου. (δ) Οι προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για 25 εξεύρεση άλλου κατάλληλου Διοικητικού Λειτουρ­ γού για να αντικαταστήσει την κα Μαυρίδου κατά τηναπουσίατηςδενετελεσφόρησαν. Σχετικάυπεδεί­ χθη ότι τα πλείστα Υπουργεία και πολλάΤμήματα καιΥπηρεσίεςπαραπονούνταιγιατηνέλλειψη Διοι- 30 κητικώνΛειτουργώνπράγμαπουοφείλεται ενμέρει στογεγονός ότιχηρεύουνπολλές θέσειςτου Γενικού ΔιοικητικούΠροσωπικού.
3. Υπό το φωςτων πιοπάνω κατέληξαστο συμπέ­ ρασμα ότι ηαπουσίατης κας Μαυρίδουθααποβεί σε 35 βάρος της ομαλής και απρόσκοπτης λειτουργίας του 4254 4ΑΛΛ. 5 10 ΜαυρίΛουν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων που τώρα καταβάλλει κάθεπροσπάθειαγια επίλυση σοβαρώνπροβλημά­ των που συσσωρεύτηκαν τα τελευταία χρόνια. Κατά συνέπεια κατέληξα ότι δεν μπορεί κάτωαπότις περιστάσεις να χορηγηθεί έγκριση στην αίτηση της κας Μαυρίδουγια άδειααπουσίαςγια 1χρόνο για λόγους που δεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον προκειμέ­ νου να συνοδεύσει το σύζυγο της που εργάζεται στο εξωτερικό.Ωςεκτούτουαποφάσισαναανακαλέσωκαι μετοσημείωμα αυτόανακαλώτηνπροηγούμενηέγκρι­ σητουσημ.

(6)." Στις 22 Ιουλίου 1989 ο Διευθυντής Υπηρεσίας Δημό­ σιας Διοίκησης και Προσωπικού απέστειλε στο δικηγόρο τηςΑιτήτριας τηνακόλουθηεπιστολή: 15 ι '" 20 25 30 "Αγ. Κύριε, Αίτηση τηςκαςΔανάηςΜαυρίδουΔιοικητικήςΛει­ τουργού, Γ.Γ.Π.γιαάδειααπουσίαςχωρίςαπολαβές Έχω οδηγίες ν* αναφερθώ στην επιστολή σας με ημερ. 16.6.1989,σχετικά με αίτημα της πελάτιδάςσας καςΔανάηςΜαυρίδουγιαπαραχώρησησ' αυτή άδειας απουσίας χωρίς απολαβές όχι για λόγους δημόσιου συμφέροντος για περίοδο ενός έτους, προκειμένου να συνοδεύσει το σύζυγο της στο εξωτερικό, και νά σας πληροφορήσω ότι, μετά από επισταμένη εξέταση του αιτήματος της υπό το φως των αναγκών της Υπηρε­ σίας, αποφασίστηκε όπως μη εγκριθεί η αίτηση της και όπως.ανακληθεί η αρχικήέγκριση η οποίακοινο­ ποιήθηκε προφορικάστην κα Μαυρίδου.Γι' αυτό πα­ ρακαλείστε όπως πληροφορήσετε την πελάτιδά σας σχετικά." Η απόφασηπου περιέχεται στην πιο πάνω επιστολή αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής η οποία καταχωρήθηκεστις 28 Σεπτεμβρίου 1989 καιβασί­ ζεταισταπιοκάτωνομικάσημεία: 4255 Πογιατζής, Δ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας

(1991)"

1. Ηαπόφασηγιαανάκλησητης ήδη παραχωρηθεί­ σας στην Αίτήτρια άδειας απουσίας χωρίς απολαβές αντιβαίνει προς την κειμένη σχετική νομοθεσία και ιδιαίτερα προς τις διατάξεις του Συντάγματος Ήερί τηςΔημόσιας Υπηρεσίας', τουάρθρου86τουΠερίΔη- 5 (Αόβιας Υπηρεσίας Νόμου33/67όπως έχει τροποποιη­ θεί,του Κανονισμού 21 τωνΠερίΔημόσιας Υπηρεσίας (Χορήγηση Αδειών) Κανονισμών του 1988 και της Εγκυκλίου αρ.485 (ημερ. 17.2.1979)όπως τροποποιή­ θηκε απότις Εγκυκλίους αρ. 681 (ημερ.31.8.1983)και 10 αρ.866 (ημερ.20.8.1988).
2. Ο Καθ' ου ηΑίτηση ενήργησε αυθαίρετακαι/ή καθ' υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας και/ή κατά παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης και της καλήςπίστης. 3.Ηπροσβαλλόμενηαπόφασηπαραβιάζεικεκτημένα δικαιώματατηςΑιτήτριας.
3. Ο Καθ' ου ηΑίτηση ενήργησε κατάπλάνηπερί τον νόμο και/ήτουςκανονισμούς και/ήτις εγκυκλίους και/ήπίστευε,λανθασμένα, ότιείχεδιακριτική ευχέρεια 20 ναανακαλέσειτηνπροηγούμενηαπόφαση γιαπαραχώ­ ρησηάδειαςαπουσίαςστην Αίτήτρια. 5.0 Καθ* ουηΑίτηση ενήργησεκατάπλάνηπερίτα πράγματακαι/ήβασίστηκεσεπεπλανημέναγεγονότα
4. Η προσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκε χωρίς να 25 διεξαχθείοποιαδήποτεήη δέουσαέρευνααπότονΚαθ' ουηΑίτηση.
5. Κατά την έκδοσητηςπροσβαλλόμενηςαπόφασης δεν συνέτρεχαν οι απαραίτητεςπροϋποθέσεις πουθέ­ τουν οι καθιερωμένες αρχές του διοικητικού δικαίου 30 ώστεναείναινόμιμηηανάκλησημιαςδιοικητικήςπρά­ ξης. 8.Ηπροσβαλλόμενηαπόφασηείναιαποτέλεσμαπα4256 4 ΑΛΛ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. ράνομηςεπέμβασηςαναρμόδιουοργάνουκαι συγκεκρι­ μένατουΔιευθυντήΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων. 5
6. Με την προσβαλλόμενη απόφασηγίνεται δυσμε­ νής διάκρισησε βάροςτηςΑιτήτριας καιπαραβιάζεται η αρχή τηςισότητας όπωςκαθιερώνεται απότοΆρθρο 28του Συντάγματος. 10.Η προσβαλλόμενη απόφασηστερείται επαρκούς και/ήνόμιμης αιτιολογίας και/ή βασίζεται σεπεπλανη­ μένηαιτιολογία" 10 Με την Ένσταση που καταχωρήθηκε στις 23 Οκτω­ βρίου 1989 η Δημοκρατία αμφισβητεί την εγκυρότητατων λόγων ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης, τους οποίους επικαλείται η Αίτήτρια Όμως, με τη Γραπτή Αγόρευση του δικηγόρου της που καταχωρήθηκε στις 15 15 Ιανουαρίου 1990, η Δημοκρατία εγείρει δύο προδικαστι­ κές ενστάσεις που άπτονται της δικαιοδοσίας του Δικα­ στηρίου να επιληφθεί της προσφυγής. Γιά το λόγο αυτό προτίθεμαι να εξετάσω σε πρώτο στάδιο την εγκυρότητα των δύο προδικαστικών ενστάσεων και να προχωρήσω 20 στην εξέτασητηςουσίας τηςπροσφυγής μόνοσεπερίπτω­ σηπουοι προδικαστικές ενστάσεις απορριφθούνως απα­ ράδεκτες. θα ασχοληθώ πρώτα με την ένσταση που στρέφεται εναντίον τηςεκτελεστότητας τηςπροσβαλλόμενης πράξης, 25 όπως τουλάχιστο τιτλοφορείται στη Γραπτή Αγόρευση τουκ.Μάτσα. Κατάτηγνώμημου, δενυπάρχεικαμιάαμ­ φιβολία ότι ηπροσβαλλόμενη πράξηπουπεριέχεται στην επιστολή της Διοίκησης προς το δικηγόρο της Αιτήτριας ημερομηνίας 22 Ιουλίου 1989, είναι πράξη εκτελεστή. 30 Εκείνο που προκύπτει από το κείμενο των αγορεύσεων τουκ.Μάτσαείναι ότι αμφισβητεί ότι μετην προσβαλλό­ μενηπράξηανακλήθηκε οποιαδήποτε προηγούμενη εκτε­ λεστή διοικητική πράξη,όπως ρητά αναφέρεται στο Ση­ μείωμα του Υπουργού ημερομηνίας 21 Ιουλίου 1989 και 35 στην επιστολή προςτηνΑίτήτρια ημερομηνίας 22 Ιουλίου 1989, και ισχυρίζεται ότι ή χρήση της λέξης "Ανάκληση" 4257 Πογιατζής, Δ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας

(1991)σταπιοπάνωκείμεναήτανατυχής.Στηνπραγματικότητα, λέγειοκ. Μάτσας, η έγκρισητουΥπουργού Οικονομικών ημερομηνίας 11Απριλίου 1989 ήτανμόνομια"κατ' αρχήν έγκριση" ή"κατ*αρχήνπρόθεση"έγκρισης τηςαίτησηςτης Αιτήτριας. Ήταν, δηλαδή, πράξη προπαρασκευαστική, 5 μέρος εσωτερικής διαδικασίας (internum) της Διοίκησης που κοινοποιήθηκε μεν στην Αίτήτρια προφορικά,αλλά πουμπορούσε ναματαιωθείή να"ανακληθεί" οποτεδήπο­ τε. Η μόνη οριστική, τελικήκαι εκτελεστήαπόφαση που εκδόθηκε από τη Διοίκηση αναφορικάμε την αίτηση της 10 Αιτήτριας ήταν, σύμφωνα μετην εισήγησητουκ.Μάτσα, η απόφασηπου περιέχεται στην επιστολή προς την Αίτή­ τρια ημερομηνίας22 Ιουλίου 1989,δηλαδή αυτήπουαπο­ τελεί το αντικείμενο της προσφυγής. Είναι φανερόν ότι εκείνο που ηΔημοκρατία επιδιώκει με την προδικαστική 15 αυτήένσταση είναι να εξασφαλίσει ότι κατάτην εξέταση της ουσίας της προσφυγής δε θαεφαρμοστούν οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου που διέπουν την έγκυρη ανάκλησηνόμιμων καιευμενών γιατον διοικούμενοδιοι­ κητικώνπράξεων. 2° Από το φάκελοτηςΑιτήτριας προκύπτειότι η απόφα­ ση του Υπουργού Οικονομικών που κοινοποιήθηκεπρο­ φορικάστηΑίτήτρια στις 17Απριλίου 1989 ήτανοριστική και τελικήκαι,εκτός ανυπήρχεκατάτον ουσιώδη χρόνο οποιαδήποτε νομοθετική διάταξη που να καθιστάσυστα- 25 τικόστοιχείο τηςπράξηςτηνκοινοποίησητηςκατάτρόπο άλλο από εκείνο που έγινε, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι επήλθε τελείωση της πράξης η οποία καθίσταται,ως εκ τούτου, εκτελεστή. Αναφορικά μετηνκοινοποίησητηςπράξηςσεσυσχετι- 30 σμό με την εκτελεστότητα της σχετικά είναι τα ακόλουθα αποσπάσματα απότα Πορίσματα Νομολογίας του Συμ­ βουλίουτης Επικρατείας 1929-1959: Σελίδα 193: "Η παράλειψις της κοινοποιήσεως της πράξεως εις 35 τον διοικούμενον ή η ελλιπής κοινοποίησις τούτης 4258 4 ΑΛΛ. 5 Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. ασκεί επιρροήν επί της ενάρξεως της προθεσμίας προ­ σβολής αυτής επί ακυρώσει, δεν θίγει όμως το κύρος της πράξεως: 189

(34), 1117

(39), 199

(55), ουδέ την εκτελεστότητα αυτής:201

(36),διότιηκοινοποίησιςδεν αποτελεί συστατικόν στοιχείον της πράξεως, αλλά μέσονγνωστοποιήσεως αυτής,επόμενον τηςτελειώσεωςαυτής:1117

(39)." Σελίδες244-245: "Ανύπαρκτοικαιδημοσιευτέαιπράξεις. 10 15 20 25 Απαραδέκτως ασκείται αίτησις ακυρώσεως κατά πράξεως στερούμενης νομικής υποστάσεως. 'Οθεν, είναι ανύπαρκτος η πράξις ή μη υπογραφείσα εισέτι υπό του αρμοδίου οργάνου. Επίσης ανύπαρκτος θεω­ ρείται ημη δημοσιευθείσα πράξιςεφ'όσον ηδημοσίευοίς της απαιτείταικατά νόμον δια την τελείωσίν της. Εάν όμως η δημοσίευσις πράξεως τινός δεναπαιτεί­ ται κατά νόμον ως συστατικόν στοιχείον αυτής, ή κατ* αυτής αίτησις ακυρώσεως ασκείταιπαραδεκτώς: 607

(35)." Σχετικό είναι και το ακόλουθο απόσπασμα από το Σύγγραμματουθ. Τσάτσου "ΗΑίτησιςΑκυρώσεωςΕνώ­ πιον του Συμβουλίουτης Επικρατείας",3ηέκδοση,στησ. 89: "Η κοινοποίησις, αντιθέτως,δεν αποτελεί κατάκανόνα συστατικόν στοιχείον της διοικητικής πράξεως, ουδ'εάνονόμοςδενορίζηάλλονόροντης εκτελεστικότητοςαυτής." ΣτοΣύγγραμματου"Ελληνικόν ΔιοικητικόνΔίκαιον", 4η έκδοση, σο. 396-397, ο Κυριακόπουλος αναφέρει τα 30 εξής: "Η βεβαίαδιατύπωσις της βουλήσεως του διοικητι­ κού οργάνου εν τηδιοικητικήπράξειδιάτης συντάξε­ ωςκαιυπογραφήςταύτης,δηλοί ότι ηπράξις εξεδόθη. 4259 Πογιατζής, Δ. Μαυρίδου ν.Δημοκρατίας

(1991)Αλλ' ηέκδοσις μόνηδεν συνεπιφέρει τα εξ αυτήςανα­ μενόμενα έννομα αποτελέσματα. Ηδιοικητικήπράξις, ως δήλωσις βουλήσεως, διάν' απόκτησηνομικήν ενέργειαν,δέον ναπαύσηαποτελούσαinternum και εξωτερικευθή, ήτοι να περιέλθη εις το πρόσωπον, εις ο 5 αφορά. Επομένως,ηδιοικητικήπράξιςδέον ν' ανακοινούται εις τον ενδιαφερόμενον. Κατάτίνατύπονδέον να γίνη η ανακοίνωσις αύτη, εξαρτάται εξ αυτής της φύσεωςτηςπράξεως,εφ'όσονεντησυγκεκριμένηπερι­ πτώσει ονόμοςδενορίζηιδιαίτεροντύπον." 10 Τέλος, ο Στασινόπουλος στο Σύγγραμματου το "Δί­ καιον των Διοικητικών Πράξεων", έκδοση 1951, σ.366, αναφέρειταεξής: "Προ της δημοσιεύσεως ή της κοινοποιήσεως κατά τας άνωδιακρίσεις, μηεπιατάσηςτης δεσμεύσεως της 15 Διοικήσεως, η ανάκλησις της πράξεως είναι ελευθέρα. Αλλάμη δηλωθείσης τηςβουλήσεως, ουδέπερίανακλή­ σεως δύναταινα γίνη κατ*ακριβολογίανλόγος καιδη καταχρηστικής,κατάτίναέκφρασιν,ανακλήσεως, αλλά κυρίωςπερί ματαιώσεωςτηςπράξεως,διάτηςματαιώ- 20 σεωςτης δηλώσεως της εντηπράξειπεριεχόμενηςβου­ λήσεως, ήτιςαποτελείεισέτιinternumτης Διοικήσεως." Οι ίδιεςαρχέςέχουνυιοθετηθεί απότη νομολογίαμας. Αναφέρω ενδεικτικάτηνυπόθεσηPanayiotisPapaloannou v.TheRepublic

(1982)3C.L.R.103,καιPh. Zachariades v. 25 TheRepublic

(1984)3C.L.R.1193.Στηνπαρούσαυπόθεση ο νόμος δεν απαιτείγραπτήκοινοποίηση της εγκριτικής απόφασης του Υπουργού Οικονομικών ημερομηνίας 11 Απριλίου 1989. Η γραπτή κοινοποίηση της απόφασης στην Αίτήτρια δεν αποτελεί, ως εκ τούτου, προϋπόθεση 30 για τηντελείωσητης.Η ειαήγησητουκ.Μάτσαότιακόμα και μετά την προφορική κοινοποίηση της στις 17 Απρι­ λίου 1989, ηεγκριτικήαπόφασητου Υπουργού Οικονομι­ κών εξακολουθούσε να είναι εσωτερικό θέμα (internum) της Διοίκησης απορρίπτεταιως απαράδεκτη. Ηπαρούσα 35 υπόθεση αφορά ανάκληση από τη Διοίκηση εκτελεστής διοικητικής πράξηςπουήταννόμιμηκαιευμενής γιατην 4260 4ΑΛΛ, Μαυρίοου ν. Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. Αίτήτρια. Ηπράξηαυτή ανακλήθηκεμετη προσβαλλόμε­ νηπράξηVk περίπου μήνες μετάτην έκδοση της.'Επεται ότι ηνομιμότητα της προ>σβαλλόμενης πράξης θαπρέπει να κριθεί μεγνώμονα τις αρχέςπουδιέπουν την ανάκλη5 ση διοικητικών πράξεων αυτήςτης μορφής. Επομένως, η προδικαστική ένσταση της Δημοκρατίας που αφοράτην εκτελεστότητα τηςπροσβαλλόμενης πράξης απορρίπτεται ωςαπαράδεκτη. Παραμένει να εξεταστεί η προδικαστική ένσταση της 10 Δημοκρατίας με την οποίααμφισβητείται ηύπαρξηέννο­ μου συμφέροντος της Αιτήτριας να προχωρήσει τηνπρο­ σφυγήτης. Η ένσταση αυτήέχει ως αφετηρίατο γεγονός ότι μετάτηνκαταχώρησητηςπροσφυγήςτηςκαιδύο περί­ που βδομάδες πριν τηνκαταχώρησητης γραπτήςαγόρευ15 σηςτουδικηγόρουτης, μεεπιστολή τηςπροςτονΠρόεδρο της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 1989, η Αίτήτρια υπέβαλε παραίτηση από τη θέση Διοικητικού Λειτουργού, Γενικό Διοικητικό Προσω­ πικό, από 1/11/1989.Σεμεταγενέστερη επιστολή της, επί20 σης προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρε­ σίας, με ημερομηνία 27 Οκτωβρίου 1989, η Αίτήτρια επεξηγεί τουςλόγους τηςπαραίτησηςτηςωςακολούθως: 25 "Σεσυνέχεια της επιστολής μουημερ. 16 Οκτωβρίου 1989 θάθελα να διευκρινίσω ότι οι λόγοι για τους οποίους αναγκάστηκανα υποβάλω παραίτηση από τη θέσηΔιοικητικού Λειτουργού, Γενικό Διοικητικό Προ­ σωπικό,είναιοι ακόλουθοι: 30

(1)Ηάδειααπουσίαςχωρίς απολαβές,γιαπερίο­ δο 1χρόνου, ηοποία είχεεγκριθεί απότον Υπουργόν Οικονομικών και μου είχεκοινοποιηθεί προφο­ ρικά, ανακλήθηκε εντελώς, πιστεύω, αδικαιολόγητα και κατάπαράβασητωνσχετικών κανονισμών. 35

(2)Ολόγοςπουείχαζητήσει τηνάδεια απουσίας ήτανγια νασυναντήσω καιδιαμείνω μετον σύζυγο μου, ο οποίος εργάζεται στο BAHRAIN. Μαζί μου θα έπαιρνακαιτα2 παιδιά μαςηλικίας 4!fe χρονών 4261 Πογιατζής,Δ. Μαυρίδουν.Δημοκρατίας

(1991)και 10μηνώναντίστοιχα.

(3)Οσύζυγοςμουεργάζεται στοBAHRAINαπό τον Οκτώβριοτου 1988, όπουκαιεξασφάλισεστέγη για ολόκληρη τηνοικογένεια. Ηεργοδότησή τουμε την εταιρείαΘαλήξειτονΑύγουστοτου 1990,οπότε καισκοπεύειναεπιστρέψειστηνΚύπρο. 5

(4)Ο σύζυγος μου αναγκάζεται να ταξιδεύει συχνά στην Κύπρο, για να βλέπει την οικογένεια του, και η έλλειψη του πατέρα γίνεται βαθμιαία ιδιαίτερα αισθητή στα παιδιά μας, με αποτέλεσμα, 10 όπωςείναιφυσικό,ναεπηρεάζεταιόληηοικογενεια­ κήατμόσφαιρα

(5)Πιστεύωπωςέχειγίνειδυσμενής διάκριση σε βάρος μου- γιατηνοποία δενγνωρίζωτουςλόγους - διότι σε πολλούς άλλους συνάδελφους χορηγήθη- 15 καν άδειες απουσίαςχωρίς απολαβές,χωρίς να δη­ μιουργηθεί οποιοδήποτεπρόβλημα.Οι άδειες αυτές χορηγήθηκαν κάτω από τις ίδιες συνθήκες και για τουςίδιουςλόγουςπουείχαζητήσεικιεγώάδεια Για τους πιό πάνω λόγους είναι φανερόν ότι δεν 20 είχαάλληεκλογή παράναυποβάλωτηνπαραίτηση μου από την Υπηρεσία, για να μπορέσω να μεταβώμετα παιδιά μου στον σύζυγο μου στο BAHRAIN, με απο­ κλειστικό σκοπό νααποφευχθούν οι δυσάρεστες συνέ­ πειες της χωριστής διαβίωσης των μελών της οικογέ- 25 νειάςμου. Ηυποβολήτης παραίτησηςμουγίνεται μετηνεπι­ φύλαξηόλωντωνδικαιωμάτωνμου." Η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας, με επιστολή του Προέδρουτηςπροςτην Αίτήτρια με ημερομηνία7Νοεμ- 30 βρίου 1989,αποδέχτηκετηνπαραίτησητηςαπό3/11/1989. Ο κ. Μάτσαςισχυρίστηκε ότι,ως αποτέλεσματηςπα­ ραίτησηςτης απότηΔημόσιαΥπηρεσία, ηΑίτήτριααπώ4262 4 ΑΛΛ, Μαυρίδουν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. λεσε το έννομο συμφέρον που αδιαμφισβήτητα κατείχε κατάτο χρόνο έκδοσης της πράξηςκαικαταχώρησης της προσφυγήςτηςηοποία,ωςεκτούτου, θαπρέπεινααπορ­ ριφθεί. 5 Αντίθετα, ο ευπαίδευτος δικηγόρος της Αιτήτριας ισχυρίστηκεότι ηΑίτήτρια εξακολουθεί ναδιατηρείτοέν­ νομο συμφέρον της εν όψει του γεγονότος ότι- (α)η πα­ ραίτηση της υποβλήθηκε χωρίς βλάβη των δικαιωμάτων της,και(β)οι ζημιογόνες συνέπειεςπου επήλθαναπότην 10 προσβαλλόμενη πράξηδενεξέλιπαν μετηνπαραίτησητης και ότι ηωφέλεια που θαπροκύψει απότην εξέτασητης ουσίας της προσφυγής καιτην πιθανήακύρωση τηςπρο­ σβαλλόμενης πράξης συνίσταται στη δυνατότητα πουθα της παρασχεθεί να προωθήσει απαίτηση της για αποζη15 μιώσεις κάτωαπότην παράγραφο 6 του άρθρου 146 του Συντάγματος. Γιαναείναιενεστώς, όπωςαπαιτείτοάρθρο 146.2 του Συντάγματος,το έννομοσυμφέρον της Αιτήτριας θα πρέ­ πει να υφίσταται τόσον κατά το χρόνο της έκδοσης της 20 προσβαλλόμενης πράξης όσονκαικατάτο χρόνο τηςκα­ ταχώρησηςτηςπρσφυγής.Επιπρόσθετα, θαπρέπειναεξα­ κολουθήσειναυφίσταται μέχριπερατώσεως της διαδικα­ σίαςενώπιοντουΔιοικητικού Δικαστηρίου:EliasChristofi v.TheRepublic(\910)3C.L.R.97,καιChristofidesv. CYTA 25

(1979)3C.L.R. 99. Στιςπεριπτώσεις όπωςείναι η παρού­ σα,στιςοποίεςηύπαρξητουέννομουσυμφέροντος τουαιτητήαμφισβητείταιαναφορικάμεοποιοδήποτεαπόταπιο πάνω χρονικά στάδια, το βάρος της απόδειξης για την ύπαρξη του βρίσκεται στους δικούς του αποκλειστικά 30 ώμους: S.Costantinou &Anotherv. TheRepublic

(1966)3 " C.L.R. 174, και AntonisPapaAntoniou v. The Electricity AuthorityofCyrpus(\9&6)3C.L.R. 105. Ηπαράγραφος2τουάρθρου 146τουΣυντάγματοςτης Κυπριακής Δημοκρατίας φαίνεται να έχει συνταχθεί με 35 πρότυποτις αντίστοιχες Ελλαδικές νομοθετικές πρόνοιες που περιέχονται στα άρθρα 46 και επέκεινα του Νόμου αρ.3713/28και,επομένως,οινομικές αρχέςπουέχουν επί 4263 Πογιατζςς,Δ. Μανρίοουν.Δημοκρατίας

(1991)του προκειμένου καθοριστεί απότο Συμβούλιο της Επι­ κρατείαςτηςΕλλάδαςείναιπολύβοηθητικέςγιατηνορθή ερμηνείατης εν λόγω δικής μαςσυνταγματικής πρόνοιας: Pantelis Kyprianou & Others (No.l) v. Republic

(1975)3 <C.L.R.161. Στην υπόθεση Σ.τ.Ε. αρ. 1433/56 το Συμβούλιο της Επικρατείαςτόνισε ότι το έννομο συμφέρον που απαιτεί­ ταιαπότοάρθρο48τουΝόμου3713προςάσκησηαιτήσε­ ως ακυρώσεως, για να είναι ενεστώς πρέπει ναπηγάζει απότην ύπαρξηκάποιαςμορφήςειδικήςσχέσηςτουδιοι- 10 κουμένου προς την προσβαλλόμενη πράξη, η οποία να υφίσταται τόσον κατά το χρόνο της έκδοσης όσον και κατάτο χρόνο τηςπροσβολής τηςπράξης.Πάνωστο ίδιο θέμα,στην υπόθεση Σ.τ.Ε.αρ. 170/1931λέχθηκαν ταεξής στησ.524: "Επειδή καθ' α ορίζει το εδ.1 του άρθρου 48 του Νόμου 3713 περί Συμβουλίου Επικρατείαςεις άσκησιν του ενδίκου μέσουτηςακυρώσεως 'δικαιούταιοιδιώ­ της ήτο νομικόν πρόσωπονον ή οαφοράη διοικητική πράξιςήούτινος προσβάλλονται εξ αυτήςέννομασυμ- 20 φέροντα έστω και μηχρηματικά',η αληθής δε έννοια του όρου έννομον συμφέρον, είναι ότι τούτοδέονναη προσωπικόν, αμεσον ήτοι ενεστώς, και ν*απορρέηεκ νομικής τινός καταστάσεωςσαφώςκαθορισμένης,ενη εύρηταιοενδιαφερόμενος έναντιτηςδιοικήσεως." ^ ΌπωςαναφέρεταιστοΣυμπλήρωμαΝομολογίας 19531960, σ.137, παράγραφοςαρ. 1031,τοΣυμβούλιοτηςΕπι­ κρατείας,στις υποθέσεις αρ.908, 1743/55 και407/56, απο­ φάσισεότιη αίτησηακυρώσεωςαπορρίπτεται αντοέννο­ μοσυμφέροντουαιτητήεκλείψειμετάτηνάσκησητης. 30 Από τις αποφάσειςτου Συμβουλίου τηςΕπικρατείας σε αριθμό υποθέσεων, περιλαμβανομένων εκείνων στις υποθέσεις αρ. 11/1938και12/1938,προκύπτειότιοτερμα­ τισμός ήη απώλειατης ειδικής σχέσης του αιτητήέναντι της δημόσιας διοίκησης, σε οποιοδήποτε χρονικό στάδιο 35 κατά το οποίο το έννομο συμφέρον του αιτητήπρέπεινα 4264 15 4 ΑΛΛ. Μαυρίοου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. υφίσταται, καθιστά την αίτηση ακυρώσεως απορριπτέα, εφόσον, η απόφασητου Συμβουλίου της Επικρατείαςδε θα μπορούσε πλέον να ασκήσει οποιαδήποτε επιρροή πάνωστηδιοικητικήκατάσταση όπωςέχειήδηδιαμορφω5 θεί.Τηναρχή αυτήφαίνεταιναέχειυιοθετήσει καιηδική μας νομολογία. Στην υπόθεση Elias Christofis v. The Republic

(1970)3C.L.R.97,τοέννομοσυμφέρον τοοποίο ο αιτητής ομολογουμένως κατείχε όταν καταχώρησε την προσφυγή του ως δεσμοφύλακας στις φυλακές πάνω σε 10 προσωρινή μηνιαία βάση,θεωρήθηκε απότο Δικαστήριο ότι εξέλιπε όταν μεταγενέστερα στη διάρκειατης ακροα­ ματικής διαδικασίας της προσφυγής του, είχε απολυθεί από την υπηρεσία του για λόγους άσχετους με τηνπρο­ σβαλλόμενη πράξη, με αποτέλεσμα η προσφυγή του να 15 απορριφθεί.Εν τούτοις, σύμφωνα με το Σύγγραμμα "Αί­ τησις Ακυρώσεως Ενώπιον του Συμβουλίου τηςΕπικρα­ τείας"του θ.Τσάτσου,3ηέκδοση,παράγραφος 16, σσ.4849, η ζημιά η οποία προέκυψε από την προσβαλλόμενη πράξηεξακολουθεί ναυφίσταταιστις περιπτώσειςπουτο 20 επηρεαζόμενο πρόσωπο μεταγενέστερα απώλεσε την ιδιό­ τητα από την οποία πηγάζει ησχέσητου προς την προ­ σβαλλόμενη πράξη χωρίς,όμωςνααρθείη ζημιάπου έχει υποστεί. Η αρχήαυτήυιοθετήθηκεκαιέκλινετηνπλάστιγ­ γα υπέρ του αιτητή στην υπόθεση Christofides v. CYTA 25 (ανωτέρω). Σχετικήμετοεπίδικονομικόζήτημαείναικαιηάποψη τουΗλίαΚυριακόπουλουτηνοποίαδιατυπώνειστοΣύγ­ γραμματου "Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον", ΓΕιδικόν Μέρος, 4η έκδοση, 1962, σ.119, υποσημείωση αρ. 16 ως 30 εξής: 35 "Έννομον συμφέρον δεν υφίσταται, εάν εις ουδέν πρόκειται να ωφεληθή ο αιτών εκ της ακυρώσεως της προσβαλλομένης πράξεως,ωςλ.χ. εάντο εκτούτης έν­ νομον αποτέλεσμα επήλθεν ήδη δι' ετέρας εκτελεστής πράξεωςΣ.Ε. 377/1961." Στο ίδιο Σύγγραμματου ο Ηλίας Κυριακόπουλος, στη συνέχεια επισημαίνει ότι το έννομο συμφέρον πρέπει να 4265 Πογιατζής, Δ. Bflavgleovν.Δι^οκρατίαΰ

(1991)είναι ατομικό ή άμεσο, δηλαδήη προσβαλλόμενη πράξη ναθίγει απ*ευθείαςτον αιτητή,καισυνεχίζει ως εξής στη σ.120: "Ανάγκητουτέστινοπροσφεύγωνναυφίσταταιβλάβηνεκτηςπροσβαλλομένης πράξεως, ως εκτηςειδικής 5 σχέσεως, εν τηοποίαδιατελεί προςταύτην. Κατ' ακολουθίαν,ομηθιγόμενοςεκτηςπροσβαλλομένηςπράξε­ ως δεν έχει ατομικόν συμφέρον ούτε ο υποβολών παραίτησιν γενομένην δεκτήν,προςπροσβολήνπράξε­ ωςπροαγωγήςσυναδέλφουτου." 10 ΣταΠορίσματαΝομολογίαςτουΣυμβουλίου τηςΕπι­ κρατείας 1929-1959, στο κεφάλαιοπουαναφέρεται στους λόγους πουπαρακωλύουντηδημιουργία έννομου συμφέ­ ροντος ή που εξαλείφουν υφιστάμενο έννομο συμφέρον, κάτω απότον τίτλο "Υπάλληλοι", στις σσ.263-264,ανα- 15 φέρονταιμεταξύάλλωνκαιταεξής: "Παρεμπεσούσα έξοδος του υπαλλήλου εκ της υπη­ ρεσίας δεν στερεί τον υπάλληλον της νομιμοποιήσεως προςπροσβολήν πράξεωςαφορώσης ειςτηνυπηρεσιακήν του κατάστασιν,εφ' όσον διατηρεί έννομον προς 20 τούτοσυμφέρον.Ούτωνομιμοποιείταιυπάλληλοςαπο­ μακρυνθείς της υπηρεσίας, προς προσβολήν παραλεί­ ψεως απόπροαγωγής,οσάκις ηυποχρέωσις προςδιενέργειαν της προαγωγής υφίστατο παρά τη Διοικήσει προτηςλύσεωςτηςυπαλληλικήςσχέσεως,ήπροςακύ- 25 ρωσιν πράξεωςμειούσης ταςαποδοχάςαυτού,εφ'όσον συνεπεία τηςπαραλείψεωςεκείνης θαλαμβάνημειωμένην σύνταξιν. Δεν διατηρεί όμως έννομον συμφέρον υπάλληλος εξελθών της υπηρεσίαςλόγωπαραιτήσεως, προςπροσβολήνπράξεωνμεταθέσεωνσυναδέλφωντου 30 κατάπαράλειψιντουιδίου:1755

(55)". Πολύ χρήσιμο και βοηθητικό είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφασητης Ολομέλειας του Συμ­ βουλίου της Επικρατείαςστην υπόθεσηαρ.675/1930 που δημοσιεύεται στις Αποφάσεις του Συμβουλίου της Επι- 35 κρατείαςκαιτουΔικαστηρίου ΣυγκρούσεωςΚαθηκόντων 4266 4 AAA. Μαυρίδου v. Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. τουέτους 1930,σ.623,απότησ. 626: 5 10 15 20 "Ούτος (οαιτών)δε,καίτοιπαραιτηθείςκαιμη ανή­ κων πλέον εις την δημοσίαν υπηρεσίαν έχει νόμιμον συμφέρον προςάσκησίν τουκατάτοάρθρον46καιέπ. του Νόμου 3713 ενδίκου μέσου της ακυρώσεως, διότι κατάτονχρόνον όστις εμεσολάβησε απότης ισχύοςτου Νόμου4653,ήτοι της 16 Μαΐου 1930, μέχρι της 4 Αυ­ γούστου 1930, καθ'ην εγένετο αποδεκτήηπαραίτησίς του,έλαβετον διατηςπροσβαλλομένης υπ' αριθ.35003 Υπουργικής πράξεωςκαθορισθέντα μισθόντουΔιευθυ­ ντούΠρακτικούΛυκείουαντίτουανωτέρωτου Εκπαι­ δευτικού Συμβούλου, επί πλέον δε, ένεκα του λόγου τούτου,και ήκατάτο άρθρον2 του ΝΛ. της28 Απριλίου 1923

(108)σύνταξίς του απέβημειωμένη, καθ' ότι ηλαττώθη ούτω ο μέσος όρος του ληφθέντος κατά το τελευταίον έτος της υπηρεσίας του μισθού, και τέλος διότι αικατά τοάρθρον 13 εδαφ.3τουαυτούΝομοθε­ τικού Διατάγματοςπαρεχόμενοι εις τοναπομακρυνθέντα της υπηρεσίας υπαλληλον αποδοχαίείναι κατώτεραι εκείνων, ων θαδικαιούται ο αιτών, δεκτής τυχόν γενομένης της υπό κρίσιν αιτήσεως του ήτις, κατά ταύτα παραδεκτώςασκείται και εξεταστέα κατ' ουσίαν τυγχάνει." Συνοψίζοντας ταόσα έχουν λεχθείστις πιο πάνω αυ25 θεντίες, θαέλεγα ότι ηβασικήαρχήπου προκύπτει είναι ότι, κατά κανόνα, η απόλυση ή η παραίτηση δημόσιου υπαλλήλου απότηθέσηπουκατέχει στη δημόσιαυπηρε­ σία εξαλείφει το έννομο συμφέρον πουο δημόσιος υπάλ­ ληλοςέχειγιαναπροσβάλει τηδιοικητικήπράξη, απόφα30 ση ή παράλειψη που του προκαλεί ζημιά, στις περι­ πτώσεις πουησχέσητουπροςτηνπροσβαλλόμενη πράξη, απόφασηήπαράλειψηοφείλεται στην ιδιότητατουωςδη­ μόσιου υπαλλήλου. Εξακολουθεί,όμως,ναδιατηρείτοέν­ νομο συμφέρον του και μετά τον τερματισμό της ιδιότη35 τας του δημόσιου υπαλλήλου, εάν εξακολουθεί να υφίσταται τις ζημιογόνες συνέπειες της προσβαλλόμενης πράξηςκαιαναμένει σεπερίπτωσηεπιτυχούς έκβασηςτης προσφυγής του,νααποκομίσει όφελος απότην ακύρωση 4267 Πογίατζής,Δ. ΜαυρίΑουν.Δημοκρατίας

(1991)της προσβαλλόμενης πράξης, απόφασης ήπαράλειψης, επειδή ηακύρωση δυνατόνναχρησιμεύσειωςέρεισμαπε­ ραιτέρω διαδικασίαςυπό μορφή χρηματικής αποζημίω­ σης. Τοαίτημα τηςΑιτήτριας στηνπαρούσα υπόθεσηήταν 5 για την παροχήσ' αυτήάδειαςχωρίς απολαβέςγιαένα χρόνο. Οι περίμετροι του δικαιώματοςτης αυτούκαι οι προϋποθέσεις για την άσκηση του καθορίζονταιαπότις Εγκυκλίους στις οποίες έχωαναφερθεί,παραχωρείταιδε μόνο σε δημόσιους υπαλλήλους. 'Επεται ότι ησχέσητης 10 Αιτήτριαςπροςτηνπροσβαλλόμενηπράξη απότην οποία πηγάζει το έννομο συμφέρον της συνδέεται άμεσαμετην ιδιότητα τηςως δημόσιου υπαλλήλου. Ηάσκησηαπό την Αίτήτρια του δικαιώματοςπουτηςπαραχωρήθηκεμετην εγκριτικήαπόφασητουΥπουργού Οικονομικών,καιπου 15 μεταγενέστερα ανακλήθηκεμετηνπροσβαλλόμενηπράξη, όπωςκαιηεπανεξέτασηαπότηΔιοίκησηκαιητυχόνανά­ κληση τηςανακλητικήςαπόφασης,προϋποθέτουντη συνέ­ χισητηςυπαλληλικήςτης ιδιότητας. Στηνπροσπάθειατουναυπαγάγειταγεγονότατηςπα­ ρούσας υπόθεσηςκάτωαπότηνπιοπάνωνομικήαρχή,ο ευπαίδευτος δικηγόρος της Αιτήτριας ισχυρίστηκε ότι η Αίτήτριασυνέχισεναυφίσταταικαιμετάτηνυποβολήκαι αποδοχή της παραίτησηςτης απότη Δημόσια Υπηρεσία τις ζημιογόνες συνέπειες που προέκυψαν από την προ­ σβαλλόμενη πράξη.Επεξηγώντας τονισχυρισμότουαυτό, αναφέρειταεξήςστηνπαράγραφο 16τωνγεγονότωνπου περιγράφονταιστηνΑίτηση: "16.Η Αίτήτριαέχειδύο

(2)παίδιαηλικίας4%χρονών και 10μηνώναντίστοιχα.Οσύζυγοςτηςεργάζεταιστο 30 BAHRAIN από τον Οκτώβριοτου 1988,όπουκαι εξα­ σφάλισε στέγηγια ολόκληρη την οικογένεια του.Η εργοδότησή του με την εταιρεία,που τον εργοδοτεί,θα λήξει τον Αύγουστο του 1990, οπότε και σκοπεύει να επιστρέψει στην Κύπρο. Ο σύζυγος της Αιτήτριας 35 αναγκάζεται να ταξιδεύει συχνά στην Κύπρο, για να βλέπειτηνοικογένειατου,καιηέλλειψητουπατέραγί4268 4ΑΛΛ. Μαυρίοου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. νεται βαθμιαία ιδιαίτερααισθητήστα παιδιά τους,γε­ γονός πουεπηρεάζει,όπωςείναιφυσικό, όλητην οικο­ γενειακήατμόσφαιρα." Τοπεριεχόμενοτηςπιο πάνωπαραγράφου επαναλαμ5 βάνεταιαυτούσιοστην ΑπαντητικήΓραπτή Αγόρευση του δικηγόρου της Αιτήτριας, ο οποίος καταλήγειπροβάλλο­ νταςτονεξήςισχυρισμό στη σ.14: 10 15 20 " Ηεξασφάλισηστέγης στο Μπαχρέϊνγια ολόκληρη την οικογένεια, έγινε προφανώς μετά και επειδή στις 24.4.1989 η αμοδιαΛειτουργός της Υπηρεσίας Δημό­ σιαςΔιοίκησης καιΠροσωπικού πληροφόρησετην Αί­ τήτρια ότι ηαίτησητηςγιαάδειαχωρίς απολαβές είχε εγκριθεί. Ηεξασφάλισηστέγης στο Μπαχρέϊνγιαολό­ κληρητην οικογένεια, (4 συνολικά άτομα)εξυπακούει ότιηΑίτήτριαυποβλήθηκεσεεπιπλέον έξοδα. Πιστεύουμε ότι ο λόγος αυτόςείναιαπόμόνοςτου αρκετός για να οδηγήσει στο συμπέρασμαότι η Αίτή­ τρια δεν έχει απωλέσει το έννομο συμφέρον της,διότι σε περίπτωσηπου επιτύχει στην προσφυγήτης θα έχει δικαίωμαναπροσφύγειστα ΠολιτικάΔικαστήριακαι να ζητήσειτηνεκδίκασηδίκαιηςκαι εύλογηςαποζημίω­ σης, γιατονλόγοότι από τηνανακλητικήαπόφασητων Καθ' ωνηΑίτηση έχειυποστείζημιά." Στη διάρκεια όμως της αντεξέτασής της από τον κ. 25 ΜάτσαηΑίτήτρια είχε ερωτηθεί αναφορικά με τους πιο πάνω ισχυρισμούς της και απάντησε ότι ο σύζυγος της είχε μεταβεί στο Μπαχρέϊνπολύ πριν απότις 11 Απρι­ λίου 1989 και στην περίοδο από 11 Απριλίου 1989 που της κοινοποιήθηκε η εγκριτική απόφαση μέχρι τις 26 30 Απριλίου 1989 πουτηςκοινοποιήθηκεηεπ'αόριστοανα­ στολήτηςδιαδικασίαςτηςγραπτήςκοινοποίησης τηςεγ­ κριτικήςαπόφασης,εξακολουθούσε ναδιαμένειστοσπίτι που διέμενεαμέσωςμετάτην μετάβαση του. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος της Αιτήτριας ισχυρίστηκε 35 ότι το σκεπτικό και το αποτέλεσμα της απόφασηςστην 4269 Πογιανζςς,Δ. Μανρί£ουν.Δημοκρατίας

(1991)υπόθεση Marios Giristofides v. CYTA (ανωτέρω) εφαρμό­ ζονταιπλήρωςσταγεγονότατηςπαρούσαςυπόθεσης.Δεν αποδέχομαι την εισήγηση αυτή. Υπάρχει ουσιαστικήδια­ φοράσταγεγονότατωνδυοαυτώνυποθέσεων.Στηνυπό­ θεση Christofides v. CYTA (ανωτέρω) το χρηματικό συμ- 5 φέρον του αιτητή είχε επηρεαστεί και συνέχισε να επηρεάζεταικατάτοχρόνοακρόασηςτηςπροσφυγής του, παρά τηδιακοπήτηςυπαλληλικής τουσχέσης πουεπήλθε με την παραίτησηαπό τη θέση του που είχε στο μεταξύ υποβάλεικαιπουείχεγίνει αποδεχτήαπότηνΑρχήΤηλε- 10 πικοινωνιών Κύπρου, εφόσον με την προσβαλλόμενη απόφαση είχε καταδικαστεί να πληρώσει πρόστιμο το οποίο ηΑρχήείχε εισπράξει αποκόπτονταςτο από οφει­ λόμενα σ' αυτόνποσά.Τογεγονός αυτόαπετέλεσε τοαι­ τιολογικό της απόφασηςτου Δικαστηρίου ότι το έννομο 15 συμφέρον τουαιτητήστην υπόθεσηεκείνηδενείχεεξαλει­ φθεί ως αποτέλεσμα της απώλειας της υπαλληλικής του ιδιότητας στην οποία οφειλόταν η σχέση του προς την προσβαλλόμενη πράξη.Η απόφαση τουΔικαστηρίου στην υπόθεσηChristofides v.CYTA είναιαπόλυτασύμφωνημε 20 τις βασικές αρχέςπουδιέπουντοθέμαόπωςτις έχω δια­ τυπώσειπιοπάνω.Αντίθετα,ενόψει τηςδικήςτης μαρτυ­ ρίας, ηΑίτήτρια στην παρούσαυπόθεση δεν έχειαποδεί­ ξει ότι το συμφέρον της εξακολούθησε να επηρεάζεται κατά το χρόνο ακρόασης της προσφυγής της από 25 οποιεσδήποτε ζημιογόνες συνέπειες που πρέκυψαν από την προσβαλλόμενηπράξη. Εν όψει των πιο πάνω, έχω φθάσει στο συμπέρασμα ότιη απώλειατης ιδιότηταςτουδημόσιουυπαλλήλουπου κατείχε η Αίτήτρια έχει εξαλείψει το έννομο συμφέρον 30 που είχε κατάτο χρόνο καταχώρησηςτηςπροσφυγήςτης και ότι, εκτός εάνηεξάλειψη αυτήπαρακωλύεταιαπότο γεγονός ότιηπαραίτησητηςυποβλήθηκεχωρίςβλάβητων δικαιωμάτων της, ηπροσφυγήτης θαπρέπει νααπορρι­ φθεί. Γιανααπαντηθείτοερώτημακατάπόσοηρητήεπιφύ­ λαξητωνδικαιωμάτωντηςΑιτήτριαςπουπεριέχεταιστην επιστολήτηςπροςτονΠρόεδροτης ΕΔΥ ημερομηνίας27 4270 35 4ΑΛΛ. ΜανρίΑουν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. Οκτωβρίου 1989,μετηνοποία διευκρινίζει τους λόγους για τους οποίους υπέβαλε παραίτηση, παρακωλύει ή όχι την εξάλειψη τουέννομου συμφέροντος τηςπουάλλως πωςηπαραίτησητηςθασυνεπαγόταν, θαπρέπειναεξετα5 στεί υπότοφωςτων αρχώνπουκαθορίζουντηχρησιμό­ τητακαιτις συνέπειες της επιφύλαξηςαυτής.Σχετική επί του προκειμένου είναι ηαρχή σύμφωνα μετηνοποίαη χωρίς επιφύλαξηκαι ελεύθερη συναίνεση ήαποδοχή από τον διοικούμενο, είτε ρητήείτε σιωπηρή, της προσβαλλό10 μενης πράξηςπαρακωλύειτηδημιουργίαέννομου συμφέ­ ροντος ήτοεξαλείφει στις περιπτώσεις που έχει ήδη δη­ μιουργηθεί. Αναφορά στην αρχή αυτή γίνεται στα ΠορίσματαΝομολογίας του ΣυμβουλίουτηςΕπικρατείας 1929-1959, σσ.260 και261 καιέχειυιοθετηθεί, επεξηγηθεί 15 καιεφαρμοστεί από τοΑνώτατο Δικαστήριο σε αριθμό υποθέσεων. Αναφέρω ενδεικτικά τις υποθέσειςKyriakos Piperis v. TheRepublic

(1967)3 C.L.R. 295, Marios Christofidesv. CYTA (ανωτέρω)καιAsbestasEstatesLtdv. TheMunicipalCommitteeofNicosia

(1985)3C.L.R. 1627. 20 Προσεχτικήμελέτη της σχετικής νομολογίας με οδήγη­ σεστοσυμπέρασμαότιηεπιφύλαξητωνδικαιωμάτωντου διοικούμενου έχει σημασία μόνο στις περιπτώσεις πουο διοικούμενος ρητάήσιωπηρά συναινεί ήαποδέχεται την προσβαλλόμενη πράξη. Στις περιπτώσεις που η αποδοχή 25 αυτήγίνεταιμεεπιφύλαξητωνδικαιωμάτωντου,οικατα­ στροφικές συνέπειες πουάλλως πωςθαπροέκυπταν από αυτή πάνω στοέννομο συμφέρον τουδιοικούμενουδεν ενεργοποιούνται. Η επιφύλαξη των δικαιωμάτων του διοικούμενου χρησιμεύει μόνοωςαπάντησησε ισχυρισμό 30 της Διοίκησης ότιοαιτητής έχειαποδεχτείτηνπροσβαλ­ λόμενηπράξηκαιδεν έχει,ως εκτούτου,το απαιτούμενο από τοάρθρο 146.2τουΣυντάγματος έννομο συμφέρον νατηνπροσβάλει. Στηνπαρούσαυπόθεση,η Δημοκρατίαδενέχειπροβά35 λει ισχυρισμό ότιμετηνυποβολήτηςπαραίτησηςτης η Αίτήτρια έχειαποδεχτείτην προσβαλλόμενη πράξη.Εφό­ σον εδώδενεγείρεται θέμαεξάλειψης τουέννομουσυμφέ­ ροντος τηςΑιτήτριας λόγω συναίνεσης τηςστην έκδοση 4271 Πογιατζής,Δ. Μαυρίοουν.Δημοκρατίας

(1991)της προσβαλλόμενης πράξης,αλλάεγείρεται θέμαεξάλει­ ψης του λόγω εντελώς διαφορετικής αιτίας, δεν χωρεί ισχυρισμός ότι η ρητή επιφύλαξητων δικαιωμάτωντης εμποδίζει την εξάλειψη του έννομου συμφέροντος της. 'Οτι η υποβολή παραίτησης δεν συνιστά ούτε μαρτυροί 5 αποδοχήτηςπροσβαλλόμενης πράξηςαπότονδιοικούμε­ νοπροκύπτεικαιαπότηναπόφασηστηνυπόθεση Marios Christohdes v.CYTA(ανωτέρω). Εν όψει όλων όσων έχω αναφέρειπιοπάνω, η προσ­ φυγήτης Αιτήτριας έχει καταστεί απορριπτέα εφόσον το 10 απαραίτητο έννομο συμφέρον της έχει εξαλειφθεί.Το Δι­ καστήριοστερείται,ωςεκτούτου,δικαιοδοσίαςναελέγξει την προσβαλλόμενη πράξη εξετάζοντας την προσφυγή στην ουσία της με αναφορά στους λόγους ακύρωσηςπου επικαλείταιηΑίτήτρια. 15 Ηπροσφυγή απορρίπτεται.Ενόψει του ενδιαφέροντος των νομικών σημείων που έχουν εγερθεί, δεν εκδίδω οποιαδήποτεδιαταγήαναφορικάμεταέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεται χωρίςδιαταγήγιαέξοδα. 4272