4ΑΛΛ 30Δεκεμβρίου, 1991 ΙΠΙΚΗΣ,ΔΛπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΕΥΚΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝΠΡΟΣΟΔΩΝ, - - Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 547/90). 5 10 15 ΦορολογίαΕισοδήματος — Εικονικέςπράξεις — Οι περίΒεβαιώσε ως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμοι 1978-1979 — 'Αρθρο 36
(1)— Διακριτική ευχέρεια τον Διευθυντή να αγνοήσει πράξεις πον κρί νεται ότι δεν είναι γνήσιες ή είναι εικονικές — Αρχιτέκτονας συστήνει εταιρεία μαζί μ£ τη σύζυγο τον για διαχείριση τον αρχιτε κτονικού γραφείου τον αιτητή — Σκοπό έχει να μειώσει το εισόδημα τον ιδίον και να το επιμερίσει ανάμεσα σε αυτόν και τη σύζυγο τον, προς μείωση των φορολογικών του υποχρεώσεων — Εικονική πράξη — Έννοια. Οαιτητήςοοποίος ήταναρχιτέκτονας σύστησε, μαζί μετησύ ζυγο του, εταιρεία, που είχε ως σκοπό τη διαχείριση του αρχιτε κτονικού τουγραφείου. Μετηνπροσφυγήτουαυτήπροσέβαλε την απόφασητου καθ'ου ηαίτησηΔιευθυντή να μηνδεχτεί την ιδιότη τα του ως εργοδοτουμενου της εταιρείας και νατον φορολογήσει, βάσει των εξουσιών πουτου παρέχει τοάρθρο36
(1), ως αυτοεργοδοτοΰμενο αγνοώνταςτησχέσημετηνεταιρεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: 20 Το άρθρο 36
(1)επιτρέπει τον παραμερισμό πράξεων που κρίνονται ως μηγνήσιες ήεικονικές. Ηπράξημπορεί ναθεωρηθεί ως γνήσια εάν έχει αντικειμενικά εμπορικά ερείσματα, ενώ εικονική *i ναχαρακτηριστεί ηπράξημετην οποίαηουσία της συναλς εμφανίζεται διαφορετικήαπ'ό,τι είναι στην πραγματικότη τα Q 25 Στην προκειμένη περίπτωση η διευθέτηση για τη μεταβίβαση του εισοδήματος του αιτητή στην εταιρεία ήταν αντινομική προς το ατομικό του συμφέρον, έτεινε να μειώσει το εισόδημα του και 4281 Γεωργιάδηςν.Δημοκρατίας
(1991)είχε ως κύριο σκοπό τον επιμερισμό του εισοδήματος του μεταξύ του ιδίουκαιτης συζύγου τουπρος μείωσητων φορολογικών του υποχρεώσεων. Προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα 5 Αναφερόμενες υποθέσεις: Prousiv.RedundantEmployeesFund
(1988)1CLR 363· Ιωνίδης v.Δημοκρατίας
(1991)3AAA
- Προσφυγή Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων μετην οποίαεφορολό- 1 0 γησετοναιτητήωςαυτοεργοδοτούμενο. Ν. Παπαενσταθίον,γιατοναιτητή. Γ.Λαζάρου, ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, γιατουςκαθ' ωνηαίτηση. Cur. adv. vuit 15 ΠΙΚΗΣ,Δ. ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. Οαιτητήςείναιπροσοντούχος αρχιτέκτωνκαιασκείτοεπάγγελ μα του αρχιτέκτονα βάσει των προνοιών του περί Αρχι τεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών Νόμου του 1962 (Ν41/62 και μεταγενέστερες τροποποιήσεις). Βάσει των 20 σχετικών νομοθετικών διατάξεων, αρχιτεκτονικά σχέδια μπορεί να ετοιμαστούν μόνο απόαρχιτέκτονες ήμηχανι κούς,όπως προβλέπεται απότο άρθρο Π του Ν. 41/
- Μαζί με τη σύζυγο του ο αιτητής σύστησε εταιρεία,την PEFKJOS GEORGHIADES ARCHITECTURE ENGI- 25 NEERING CONSULTANS LTD.,της οποίας μόνοι μέτο χοι και διευθυντές είναι οι ίδιοι. Κύριαδραστηριότητα της εταιρείας είναι, όπως προκύπτει απότα γεγονότα, η διαχείριση του αρχιτεκτονικού γραφείου του αιτητή. Τα έσοδατουαιτητήαπότηνπροσφοράαρχιτεκτονικώνυπη- 30 ρεσιώνπεριέρχονταισχεδόνστηνολότητατουςστηνεται ρεία και μετάτην αφαίρεσητων εξόδων λειτουργίας του 4282 4ΑΛΛ. Γεωργιανήςν.Δημοκρατίας Πιχής,Δ. γραφείου διαμοιράζονται μεταξύ του ιδίου καιτης συζύ γου του, διαδικασίαηοποίαοδηγείστημείωσητωνφορο λογικών του υποχρεώσεων. Η ιδιότητα του ως εργοδοτουμένου, σε σύγκριση με εκείνη αυτοεργοδοτουμένου, 5 του παρέχει τη δυνατότηταγια μεγαλύτερη έκπτωση για το κερδενόμενο εισόδημα (10% αντί 14%) και τοναπαλ λάσσειαπότηνυποχρέωσηγιαέκτακτηειοφορά. Ηεικόναηοποίαπροκύπτειαπό τηνεξέτασητωνδεδο μένων σχετικά μετο εισόδημα καιφορολογικές υποχρεώ10 σειςτουαιτητήείναιηεξής: Το εισόδημα της εταιρείας πηγάζει αποκλειστικά από τις αρχιτεκτονικές υπηρεσίες του αιτητή, εργασία την οποίαδενεκτελούσε ηεταιρείακαιδενενομιμοποιείτο να εκτελέσει βάσει του Ν41/
- Το εισόδημα της εταιρείας 15 προερχόμενο αποκλειστικά απότο εισόδημα του φορολο γουμένου, περιερχόταν στην οικογενειακή εταιρεία βάσει σύμβασης ήδιευθέτησης με τοφορολογούμενο καιδιαμοι ραζόταν μετάτηναφαίρεσητων εξόδων μεταξύτου ιδίου και τηςσυζύγου του. Παράτοχαρακτηριστικότουωςερ20 γοδοτουμένου είναι αμφίβολο ανυφίστατο ησχέσηεργοδοτουμένου και εργοδότη μεταξύτουαιτητήκαιτηςεται ρείας. (Βλ. Prousiv. Redundant Employees Fund
(1988)1 C.L.R. 363).Οαιτητήςήτανουσιαστικάοεξουσιαστής της εταιρείαςηοποίατον εργοδοτούσε. 25 ΟΔιευθυντής, επικαλούμενος τιςδιατάξειςτουάρθρου 36
(1)των Περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεων Φόρων Νόμων 1978 - 1979, απέρριψε το αίτηματου προσφεύγο ντος για τη φορολογία του ως εργοδοτουμένου της εται ρείας βάσει του μισθού που του παρείχε για τα έτη 1985, 30 1986 και 1987. Τον εφορολόγησε(περιλαμβανομένης και φορολογίας για έκτακτηεισφορά). Το άρθρο36
(1)παρέ χει την ευχέρεια στο Διευθυντή να αγνοήσει πράξεις που κρίνεταιότι"...δενείναιγνήσιαι ήείναι εικονικοί...". ΣτηναλληλογραφίατουμετοΔιευθυντή οαιτητής υπο35 στήριξε, όπως και ενώπιον μας,ότι η σχέσητου με την εταιρεία είναι υπαρκτή, ότι έχει αντικειμενική υπόσταση 4283 Πι«ςς,Δ. Γεωργιάόςςν.Δημοκρατίας
(1991)και ότι προσομοιάζει προς εκείνηιατρούο οποίος παρέ χειτιςυπηρεσίεςτουσεεταιρείαηοποίαπαρέχεικλινικές υπηρεσίες. ΣτηντελευταίαπερίπτωσηοΔιευθυντής απο δέχεται την εργοδότηση ιατρώναπόεταιρείες πουδιαχει ρίζονται κλινικές, γεγονός το οποίο καθιστά,όπως ειση- 5 γήθηκεο δικηγόροςτουαιτητή,τηνάρνησητουναδεχθεί την ίδιασχέσημεταξύτηςοικογενειακής εταιρείαςκαιτου φορολογουμένου δυσμενή διάκριση εις βάρος του κατά παρέκκλιση των αρχών της ισότητας» που καθιερώνει το άρθρο28. 10 Οι υπηρεσίες πουπαρέχειηκλινική δεν είναι μόνοια τρικές αλλά και νοσηλευτικές και στεγαστικές. Ηθέση τουαιτητή προσομοιάζειπερισσότερο προςεκείνη ιατρού οοποίοςσυστήνειοικογενειακήεταιρείαγιατηδιαχείριση του ιατρείου του,στο οποίο ο ίδιος παρέχει τις ιατρικές 15 τουυπηρεσίες,πουεξαντικειμένου δε μπορείνα προσφέ ρειηεταιρεία. Το άρθρο 36
(1)επιτρέπει τον παραμερισμό πράξεων πουκρίνονταιως μηγνήσιες ή εικονικές. Η ερμηνείατων διατάξεων του άρθρου 36
(1)και το πλαίσιο εφαρμογής 20 του αποτέλεσαν το αντικείμενο ενδελεχούς έρευνας και μελέτηςστην πρόσφατηαπόφασηΙωνίδης ν. Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ. 508. Στηναπόφασηεπισημαίνεται ότικαι στους δύο όρους, δηλαδήτη γνησιότητα της διευθέτησης και τον καθορισμό του χαρακτήρα της (εικονική ή όχι), 25 αποδίδεται η φυσιολογική τους έννοια, που στο πλαίσιο των διατάξεωντου νόμου συνεπάγεται τηδιερεύνηση του επιχειρηματικού σκοπού της πράξης και του στόχου ο οποίοςεπιδιώκεταιμε αυτή. Ηπράξημπορείναθεωρηθεί ως γνήσια εάν έχει αντικειμενικά εμπορικά ερείσματα, 30 ενώ εικονική μπορεί να χαρακτηριστεί η πράξη με την οποία η ουσία της συναλλαγής εμφανίζεταιδιαφορετική απ'ό,τι είναιστηνπραγματικότητα. Στηνπροκείμενηπερίπτωσηηδιευθέτησηγιατη μεταβί βασητουεισοδήματοςτουαιτητήστην εταιρείαήταναντί- 35 νομική προςτο ατομικότουσυμφέρον, έτεινεναμειώσει το εισόδημα του.και είχεως κύριο σκοπό τον επιμερισμό 4284 4ΑΑΛ. Γεωργιάδηςν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. του εισοδήματος του μεταξύ του ιδίου και της συζύγου τουπροςμείωσητωνφορολογικώντουυποχρεώσεων. Υπό το φως αυτής της πραγματικότητας ηαπόφαση του Διευθυντή κρίνεται εύλογηκαι ηπροσφυγή απορρί5 πτεται. Η επίδικη απόφασηεπικυρώνεται στην ολότητα τηςβάσειτουάρθρου 146.4 (α)τουΣυντάγματος. Δενεκ δίδεταιδιαταγήγιαταέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχ(ορίςέξοδα. 4285