(1991)31Ιανουαρίου,1991 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΥΣΩ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση, (Υπόθεση Αρ. 161/90). Ο Περί Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου (Εισαγωγή Φοιτητών) Μίμος του 1986 (Ν. 87/86) — Άρθρο 3 — Αρμόδιο όργανο yia να καθορίσει τον αριθμό των εισακτέων φοιτητών για κάθε ακαδη μαϊκό έτος είναι το Υπουργικό Συμβούλιο — Υπέρβαση εξουσίας από το Υπουργείο Παιδείαςστην κριθείσα περίπτωση. 5 Διοικητική Πράξη — Ανάκληση παράνομων διοικητικών πράξεων — Επιτρέπεται εφόσον γίνει σε εύλογο χρονικό διάστημα που κρί νεται από τις περιστάσεις — Δυνατή ηανάκλησηκαι μετά την πα ρέλευση εύλογου χρόνου —Προϋποθέσεις. Διοικητική Πράξη — Ανάκληση — Αρμόδιο είναι το όργανο που είναι αρμόδιο και για την έκδοση της πράξης — Δυνατή όμως η ανάκληση και από το όργανοπου αναρμοδίωςεξέδωσε την πράξη. 10 Στις2 Φεβρουαρίου 1990 εγκρίθηκε απότον καθ' ου ηαίτηση 3 αίτηση της αιτήτριας να μεταγραφεί από τον κλάδο Νηπιαγωγών της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου, όπου φοιτούσε, στον 15 κλάδοΔασκάλων μ£βάσηκαιτο προηγούμενο που είχε δημιουργη θεί με την περίπτωση άλλης σπουδάστριας που είχε υποβάλει πα ρόμοια αίτηση και ηοποία είχε επίσης εγκριθεί. Ηαπόφαση αυτή ανακλήθηκε στις 24 Φεβρουαρίουτου ιδίου έτους ενόψει της αντί δρασης του τύπου που κατηγορούσε το Υπουργείο Παιδείας για 20 ευνοιοκρατία και παρανομίααλλά και λόγω του μεγάλου αριθμού ανάλογων αιτήσεων για μεταγραφήαπό άλλες σπουδάστριες του κλάδου Νηπιαγωγών. Η ανακλητικήαπόφασηαπετέλεσε το αντι κείμενο της προσφυγής. 496 4ΑΑΛ. Αντωνίου ν.Δημοκρατίαςχ.ά. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: 5 10 15 20 25
- Η ανακληθείσα πράξη ήταν παράνομη γιατί εκδόθηκε κατά παράβασητου άρθρου 3του Νόμουαρ. 87 του 1986 πουαπόνεμα τηναρμοδιότηταορισμού των ειαακτέωνφοιτητών στην Παιδαγω γική Ακαδημία στο Υπουργικό Συμβούλιο. Αρα το Υπουργείο Παιδείαςαύξησε τοναριθμόαυτόνμετηναπόφασηγιαμεταγραφή τηςαιτήτριαςκαθ'υπέρβαση εξουσίαςκαιχωρίς την αναγκαίααρ μοδιότητα. 2 · Ηανάκλησηέγινε σύμφωνα μετις αρχές του διοικητικού δι καίου που διέπουν την ανάκληση παράνομων διοικητικών πράξε ων και έχουν υιοθετηθεί από την νομολογία αφού και ο χρόνος των 22 ημερών που παρέλευσε έως την ανάκληση είναι τόσο σύ ντομος ώστε μόνο εύλογος μπορεί ναχαρακτηριστεί. Από την νομολογία επίσης προκύπτει ότι και το όργανο που εξέδωσε πράξη αναρμοδίωςμπορεί νατην ανακαλέσει.
- Παρά το γεγονός ότι ο ισχυρισμός περί ελλείψεως επαρκούς αιτιολογίας περιέχεται μόνον στην απαντητικήγραπτή αγόρευση της αιτήτριας και κατάσυνέπεια θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι έχει εγκαταλειφθεί και ορθά δεν υπάρχει αντίκρουση γι' αυτόν στην γραπτήαγόρευση των καθ' ων ηαίτησηαλλά και παρά το γεγονός ότι ο λόγος αυτόςδενσυγκαταλέγεται σεεκείνους πουτο Δικαστή ριο έχει δικαίωμα να εγείρει και αποφασίσει με δική του πρωτο βουλία,τοΔικαστήριο είναι τηςγνώμηςότι ούτε ολόγος αυτόςευ σταθεί. Από τα περιστατικά που βρίσκονται στο διοικητικό φάκελο της παρούσαςυπόθεσης, που είναι αδιαμφισβήτητα,προ κύπτει καθαράότι ηανακληθείσααπόφασηείναι παράνομηκαι το γεγονός αυτόπαρέχει την απαιτούμενηεπαρκήαιτιολογία γιατην νομιμότητα τηςπροσβαλλόμενης πράξης. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 30 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Χαραλαμπίδης ν.Δημοκρατίας,1964ΑΛΛ. 326Γιάγχον και άλλοςν. Δημοκρατίας
(1976)3ΑΛΑ. 101Αντρέου ν.Δημοκρατίας
(1985)3ΑΛΛ. 809Θεοδούλου ν.Δημοκρατίας (Προσφυγή Αρ. 949/89ημερ. 27.11.90). 35 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςτων καθ'ων ηαίτη σημετηνοποίαανακάλεσαντηνέγκριση πουδόθηκεστην αιτήτρια για μεταπήδηση από τον κλάδο Νηπιαγωγών 497 Αντωνίουν.Δημοκρατίαςχ.ά.
(1991)στονκλάδοΔασκάλωντηςΠαιδαγωγικήςΑκαδημίας. Ν. Παπαμιλτιάδονς, για τηναιτήτρια. Ε. Λο'ιζίδου (Κα.), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τουςκαθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult, 5 ΟΔικαστής κ.Πογιατζήςανάγνωσετηνακόλουθηαπό φαση. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Η Αιτήτρια είναι σπουδάστρια της ΠαιδαγωγικήςΑκαδημίαςστον κλάδοΝηπιαγωγών. 'Οταν διαδραματίζονταν τα γεγονότα που οδήγησαν στην πα- ^ ροΰσα διαδικασία,βρισκόταν στο δεύτερο έτος τωνσπου δών της. Μαζί της φοιτούσε και η Έλενα Μακρίδου η οποία στις 11 Σεπτεμβρίου 1989 απεύθυνε επιστολή στο Διευθυντή ΑνώτερηςκαιΑνώτατης Εκπαίδευσης,Υπουρ γείοΠαιδείας,μεαίτηματημεταγραφήτηςαπότονκλάδο 15 ΝηπιαγωγώνστονκλάδοΔασκάλων.Τοαίτηματηςεξετά στηκε και εγκρίθηκε. Στις 30 Ιανουαρίου 1990 παρόμοια ακριβώς αίτησηυπέβαλεκαιηΑιτήτρια, ηοποίαεγκρίθη κετάχιστα μεβάση τοπροηγούμενο πουείχε δημουργηθεί μετηνπερίπτωσητηςΈλεναςΜακρίδου.Η έγκρισηπεριέ- 20 χεται στην επιστολήτου κ. Ε. Φιλιππίδη,ΔιευθυντήΑνώ τερηςκαιΑνώτατης ΕκπαίδευσηςπροςτηνΑιτήτρια,ημε ρομηνίας 2 Φεβρουαρίου 1990, στην οποία αναφέρονται τα εξής: "Εγκρίνεται η μεταπήδηση σας στον Κλάδο Δασκά- 25 λων, νοουμένου ότι ηΠαιδαγωγική Ακαδημία θαμπο ρεί να καταρτίσει για σας ειδικό πρόγραμμα γιασυμ πλήρωση των μαθημάτων του Κλάδου Δασκάλων που δεν έχετε παρακολουθήσει και το οποίο πρόγραμμα, που θα ενταχθεί μέσα στα συνήθη προγράμματα των 30 κανονικών σπουδαστών, θαπεριλαμβάνει ένα πρόσθε τοεξάμηνοκατάτοακαδημαϊκόέτος1991-92." Ακολούθησαν δημοσιεύματα στον ημερήσιοτύπομετα οποία επεκρίνετο με δριμύτητα το Υπουργείο Παιδείας για την ευνοιοκρατική, όπωςτηχαρακτήριζαν,μεταχείρι- 35 498 4ΑΛΛ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας*Λ. Πογιατζής, Δ. ση των δύο φοιτητριών και στα οποία προβαλλόταν ο ισχυρισμός ότι η μεταγραφήτους στον κλάδοΔασκάλων ήτανεπίσηςπαράνομη, εφοσον^απρ^ισηκή^ουσίακα θορισμού του αριθμού των θέσεων κατ*έτος στους δυο" 5 κλάδους της Ακαδημίας έχει, σύμφωνα με το νόμο, το Υπουργικό Συμβούλιο και όχι το Υπουργείο Παιδείας. Ταυτόχρονα άρχισε ναυποβάλλεται στο ΥπουργείοΠαι δείας μεγάλος αριθμός αιτήσεων απόδευτεροετείς σπου δάστριες τουκλάδουΝηπιαγωγώνοι οποίες,επικαλούμε10 νες τις δύο προηγούμενες περιπτώσεις, ζητούσαν επίσης να μεταγραφούν στον κλάδο Δασκάλων. Επειδή το Υπουργείο δεν μπορούσε,για διάφορουςλόγους, ναικα νοποιήσει τιςαιτήσειςαυτές, έκρινεσκόπιμονατιςαπορ ρίψει και επίσης να ανακαλέσει την έγκριση που είχε 15 δώσει στην Έλενα Μακρίδουκαιστην Αιτήτρια, μεβάση τηνοποίαοιδύοαυτέςσπουδάστριεςείχανήδη αρχίσειτη φοίτηση τους στον κλάδο Δασκάλων. Στις 24 Φεβρουα ρίου ο Διευθυντής ΑνώτερηςκαιΑνώτατης Εκπαίδευσης επέδωσεστηνΑιτήτριατηνακόλουθηεπιστολή: 20 25 "Σεσυνέχειαεπιστολής μουμεταστοιχεία Υ.Π.218/ 68/18Α,ημερομηνίας 2 Φεβρουαρίου 1990 σας πληρο φορώότιαρμοδίωςανακαλείταιη έγκριση πουσαςδό θηκεγια μεταπήδησηαπό τονκλάδοΝηπιαγωγώνστον κλάδο Δασκάλων της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου". ΕναντίοντηςαπόφασηςτουΥπουργείου Παιδείαςπου περιέχεται στην πιο πάνωεπιστολή στρέφεται η παρούσα προσφυγή η οποία βασίζεται στα ακόλουθα νομικά ση μεία: 30 35 *'α) Ηπιοπάνωαπόφασηανάκλησηςπάσχειδιότιο Καθ'ουηΑίτησης 3και/ήοι Καθ'ων η Αίτηση 1 και2 ενήργησαν βιαστικά αυθαίρετα και αντίθετα προς το Νόμο,την ίσημεταχείρισηκαιτοδημόσιοσυμφέρον. β) Η απόφασηαυτήλήφθηκε χωρίς την αναγκαία έρευνα και/ήπαράτυπα και/ήκατόπιν πιέσεως ήπλά νης. , 499 Πογιατζής, Λ. Αντωνίουν.Δημοκρατίαςχ,ά.
(1991)γ)Ηαπόφασηλήφθηκεμεδιαδικασίαπου προηγήθη κε, που πάσχει νομικά επειδή στηρίχθηκε σε γεγονότα και/ή ανώνυμα δημοσιεύματα που δεν έπρεπε να λη φθούν υπόψη και/ή σε υποβολιμαίες ενέργειες αγνώ στων και/ήεκτός αρμοδιότητας των Καθ'ων ηΑίτηση 5 και/ήτου Νόμου και/ήείναι αποτέλεσμα αδικαιολόγη τηςαιφνίδιαςμεταβολήςγνώμης τωνκαι/ήτιμωρητικής ενέργειας τωνκαι/ή άλλωσπως εναντίοντης Αιτήτριας. δ) Ηαπόφασηείναι προϊόν αλλότριου σκοπούκαι παραβιάζεικαι/ή καταστρέφεικτημένακαι/ή επανακτη- 10 θέντα δικαιώματα και προσόντα της Αιτήτριας και τουςκανόνεςτηςφυσικήςδικαιοσύνης. ε)Η απόφασηπάσχει λόγω πλάνηςπερίταπράγμα τακαιτοΝόμο. στ) Η απόφασηείναι τελείως αναιτιολόγητη και/ή 15 στερείται τηςδέουσαςαιτιολογίας. Οι Καθ' ων η Αίτησηισχυρίζονται στην Ένστασητους ότι ηανακληθείσααπόφασηήτανπαράνομηγιατίλήφθηκε από αναρμόδιο όργανο και ότι ηπροσβαλλόμενη απόφα σηγιατηνανάκλησητηςλήφθηκεέγκαιρακαισύμφωνα με 20 τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίουπουδιέπουν το θέμα. Στη γραπτή του αγόρευση που ακολούθησε, το μόνο νομικό σημείο το οποίο ανέπτυξε ο ευπαίδευτος δικηγό ρος της Αιτήτριας είναι τοερώτημακατάπόσο ηανακλη- 25 θείσα απόφαση ήταν παράνομη ή όχι και κατά πόσο η ανάκληση της αντιβαίνει προςτις γενικές αρχές του διοι κητικούδικαίουή όχι. Η εισήγησητουκ. Παπαμιλτιάδους επί του προκειμένου είναι ότι η μεταγραφήτωνσπουδα στών και σπουδαστριών της Παιδαγωγικής Ακαδημίας 30 από τον κλάδοΝηπιαγωγώνστον κλάδο Δασκάλων εμπί πτει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας το οποίο νόμιμα έλαβε την ανακληθείσα απόφαση η οποία ήτανευμενής γιατηνΑιτήτρια καιότι η ανάκλησητηςπα ραβιάζει κεκτημένα δικαιώματα της και είναι παράνομη 35 500 4ΑΛΛ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας κ.ά. Πογιατζής, Δ. καιάκυρη. Στη.γραπτήτηςαγόρευσηηευπαίδευτηδικηγόρος των Καθ' ων ηΑίτησηπεριορίστηκε στην αντίκρουση τουπιο πάνω μοναδικού ισχυρισμού του δικηγόρου της Αιτή5 τριας. Η εισήγηση της επι του προκειμένου είναι ότι η ανακληθείσα απόφαση παραβιάζει την πρόνοια του άρ θρου3τουπερίΠαιδαγωγικήςΑκαδημίας Κύπρου(Εισα γωγήΦοιτητών)Νόμουτου 1986 (Νόμοςαρ.87του1986), ότι το Υπουργείο Παιδείας δεν είχε αρμοδιότητα νατην 10 εκδώσει καιείναι,ωςεκτούτου,παράνομη,ότιανακλήθη κε μέσα σε εύλογο χρόνο και ότι η ανάκληση της ήταν πράξηεπιτρεπτή,επιβεβλημένη καινόμιμη παρά το γεγο νός ότι έγινε απότο ίδιο αναρμόδιο όργανο και είχε πα ράνομαεκδώσει τηνανακληθείσαπράξη. 15 Προκύπτει απόταπιο πάνωότι το πρώτοκαιβασικό ερώτημαπουπρέπεινααπαντηθείείναικατάπόσοη ανα κληθείσα πράξητης 2αςΦεβρουαρίου 1990 ήταν παράνο μη ή όχι. Εφόσο δε ο ισχυρισμός για το παράνομο της πράξης εκείνης εντοπίζεται στην αρμοδιότητα του οργά20 νουπουτην εξέδωσε ενόψει του άρθρου3τουΝόμου αρ. 87 του 1986, ηαπάντησηστο επίδικο ερώτημα βρίσκεται σετελευταία ανάλυσηστην ερμηνεία και εφαρμογήτου εν λόγωάρθρουτοοποίοπρονοεί ταεξής: 25 'Το Υπουργικό Συμβούλιο, ένα τουλάχιστο μήνα πριν τη διεξαγωγή των Εξετάσεων, ορίζει μεαπόφαση του, ύστερα από πρόταση του Υπουργού, τον αριθμό των εισακτέων φοιτητών κατάτο αμέσως επόμενο της απόφασης,ακαδημαϊκόέτος." Στοσημείο αυτό θαπρέπεινασημειωθεί ότιασκώντας 30 χις εξουσίες του κάτω από το άρθρο 3 του Νόμου, το Υπουργικό Συμβούλιο με την απόφαση του αρ.30.106, ημερομηνίας 12 Μαΐου 1988, ενέκρινε σχετική πρόταση τουΥπουργού Παιδείαςγιατηνεισαγωγήκατάτοακαδη μαϊκόέτος 1988/89210 νέων φοιτητών/τριών στον κλάδο 35 Δασκάλων και 35 νέων φοιτητών/τριών στον κλάδοΝη πιαγωγώντηςΠαιδαγωγικήςΑκαδημίας Κύπρου. Τοσχο501 Πσγιατζής, Δ. Αντωνίουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)λικό έτος 1988/89 είναιτοέτοςκατάτοοποίο εισήχθηκε η Αιτήτρια στην ΠαιδαγωγικήΑκαδημίακαιάρχισε τηφοί τησητηςστονκλάδοΝηπιαγωγών. Εφόσον η ανακληθείσα απόφασητης μεταγραφής της Αιτήτριας από τον κλάδο Νηπιαγωγών στον κλάδο Δα- 5 σκάλων είχε ως αποτέλεσμα να αυξήσει τον αριθμό των εισακτέων φοιτητών/ιριών στον κλάδο Δασκάλων, όπως νόμιμα καθορίστηκε απότο Υπουργικό Συμβούλιο, ηέκ δοση της έγινε καθ'υπέρβαση εξουσίας του οργάνου που την εξέδωσεχωρίς ναέχειτηναναγκαίααρμοδιότητακαι 10 είναι, ως εκ τούτου, παράνομη.Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ανακληθείσα απόφαση της 2ας Φεβρουαρίου 1990 εκδόθηκε κατάπαράβασητου άρθρου3τουΝόμουαρ. 87 του
- Το επόμενο θέμα που πρέπει να εξεταστεί, δεδομένης 15 της παρανομίαςτης διοικητικής πράξηςπουανακλήθηκε, αφοράτις γενικές αρχές τουδιοικητικού δικαίουπουδιέ πουν την ανάκληση παρανόμων διοικητικών πράξεων, όπως έχουν διαμορφωθεί απότηνομολογία μαςκαι κάτω από το φωςτων οποίων θακριθεί ηπροσβαλλόμενη ανα- 20 κλητικήαπόφαση. Οι βασικές αρχές του διοικητικού δικαίουπου συνθέ τουν το νομικό πλαίσιο στην παρούσα υπόθεση είναι τρείς και μπορούννασυνοψισθούν ως εξής: Πρώτο, κατά γενικό κανόνα, οι παράνομες ατομικές διοικητικές πρά- 25 ξεις, ακόμα και οι ευμενείς για το διοικούμενο, υπόκει νται σε ανάκληση.Δεύτερο, η ανάκλησητους πρέπει απα ραίτητα να γίνει μέσα σε εύλογο χρόνο απότην έκδοση της ανακαλούμενης πράξης, εκτός ανυπάρχουνλόγοι δη μοσίου συμφέροντος που επιβάλλουν την ανάκλησηή αν 30 κατά την έκδοση της ανακαλούμενης πράξης,η διοίκηση παραπλανήθηκεαπόδόλιαή απατηλήενέργεια τουενδια φερομένου. Αν συντρέχουν οι δύο αυτές προϋποθέσεις η παράνομηπράξημπορεί ναανακληθείακόμακαιμετάτην παρέλευση εύλογου χρόνου. Και τρίτο,ο εύλογος χρόνος 35 κρίνεται από τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθε σης. 502 4ΑΛΛ. Αντωνίουν.Δημοκρατίαςκ.ά. Πογιατζής,Δ. Ο καθηγητής Ε. Σπηλιωτόπουλος,στο σύγγραμμα του Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, έκδοση 1978, παράγρα φοι 177και 178αναφέρειταεξής: 5 10 15 20 "177(β) Κατ' αρχήν επιτρέπεται ελευθέρως ηανάκλησις τωνπαρανόμωνή πλημμελών ατομικών διοικη τικών πράξεων,ανεξαρτήτως του εάν εξ αυτών απέρ ρευσαν δικαιώματα των διοικούμενων κατά την ανωτέρω έννοιαν,υπότην προυπόθεσιν ότι η ανάκλησις χωρεί εντός ευλόγου χρόνου απότηςεκδόσεως των (ΣΕ1908/1972)
- Μετάτην παρέλευσιν του ευλόγου χρόνουδεν επιτρέπεται η ανάκλησις των παρανόμων ατομικών διοικητικώνπράξεων, εκτωνοποίωναπέρρευσανυπέρ των καλόπιστων διοικούμενων, δικαιώματακατάτην ανωτέρω(αριθ. 175) έννοιαν(ΣΕ2967/1969), εκτόςεάν α)το διοικητικόν όργανον παρεσύρθη εις την έκδοσιν της παρανόμουπράξεως συνεπεία απατηλήςενεργείας του εξ αυτής ωφεληθέντος (ΣΕ 531/1971), ή β) υπάρ χουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος (ΣΕ 716/1969) ήη πράξιςπροσκρούηεις την δημοσίαντάξιν ήη ανάκλησις γίνεται εις συμμόρφωσιν προς το περιεχόμενον αποφάσεως του ΣΕ (ΣΕ 1988/1961). Εις ταςπεριπτώ σεις αυτάς η ανάκλησις επιτρέπεται οποτεδήποτε και μετάτηνπαρέλευσινευλόγουχρόνου." 25 Οιγενικές αρχέςπουπεριέχονταιστοαπόσπασμαπου έχω παραθέσει έχουν καθοριστεί απότο Συμβούλιο Επι κρατείαςτης Ελλάδαςκαι έχουνυιοθετηθεί απότηνομο λογία μας.Αναφέρω ενδεικτικάτιςαποφάσειςτης Ολομέ λειαςστις υποθέσεις Χαραλαμπίδης ν.Δημοκρατίας, 1964 30 Α.ΑΑ 326, και Νικόλας Γιάγκουκαι άλλος ν. Δημοκρατ(ας(19Ί6) 3Α.ΑΑ. 101.Χρήσιμηαναφοράμπορεί επίσης να γίνει στην υπόθεση Αντρέον ν. Δημοκρατίας
(1985)3 Α.ΑΑ 809 και στην πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Γιαννάκης Θεοδούλου ν. Δημοκρατία?, στην οποία 35 *Προσφυγή αρ.949/89στην οποία ηαπόφασηημερομηνίας27/11/1990 δενέχειακόμαδημοσιευτεί. 503 Πογιατζής, Δ. Αντωνίουν.ΔημοκρατίαςχΛ.
(1991)γίνεται ανασκόπηση του ισχύοντος δικαίου της ανάκλη σης παρανόμων διοικητικών πράξεων με αναφορά σε προηγούμενες αποφάσεις.Αναφορικά με τακριτήριακα θορισμού του ευλόγου χρόνου, πολύ διαφωτιστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμααπόταΠορίσματα Νομολογίας τουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείας1929-1959.στησελ. 202: 5 "Η ανάκλησις των εν λόγω πράξεων δεν θεωρείται επιτρεπομένη μετά πάροδον μακρού χρόνου, διότι εκ τηςεπίμακρόνδιατηρήσεωςτωνεν ισχύϊ καιτηςκαλοπίστου ασκήσεως των εξ αυτών απορρεόντων δικαιω- 10 μάτων δημιουργείται κατάστασις τοιαύτη,ώστεηανα τροπή της μετά πάροδον ευλόγου κατά την κρίσιν αγαθού ανδρός χρόνου να προσκρούη εις τας αρχάς της ευρύθμου καιχρηστής Διοικήσεως: 720
(30)962
(35)1502
(57), 1978
(59). Το ανυφίσταται ήμηηκωλύουσα 15 την ανάκλησιν προυπόθεσις αύτητου ευλόγου χρόνου κρίνεται αναλόγωςτων εκάστοτε συνθηκών: 1106,1251
(50). Κατάτηντοιαύτηνκρίσιν,λαμβάνονταιυπ' όψιν, εκτός του ποσοτικού στοιχείου της παρόδουτου χρό νου, η σημασία και το μέγεθος των επελθουσων συνε- 20 πειών,αιτυχόν δημιουργηθείσαι αξιώσεις τρίτων ευρι σκομένων εν καλή πίστει, το μέγεθος των δυσχερειών, ας αντιμετωπίζει ηΔιοίκησις εν εκάστη δεδομένη σχέσει: 518
(56), αι εν εκάστη περιπτώσει συντρέχουσαι συνθήκαικαιοσκοπόςτουνόμου:2211
(52).Ούτωεθε- 25 ωρήθη επιτρεπτή η ανάκλησις παρανόμου πράξεως μετά πάροδον μακρού χρόνου, εφ*όσον είχεπαρεμπέσει περίοδος ανωμάλων συνθηκών: 711
(56). Ειδικώτερον εκρίθηως μηνόμιμος ηανάκλησις πράξεων διορι σμού μετά οκταετίαν: 178
(57), μονιμοποιήσεως μετά 30 εξαετίαν: 1106
(60), επαναφοράς υπαλλήλου εις την ενεργόν υπηρεσίαν μετά επταετίαν: 1630
(51), χορηγή σεως οριστικού τίτλου κυριότητος μετά εξαετίαν από της επιδόσεως καιμεταγραφήςτου: 211
(56), χορηγή σεως αδείας πρατηρίου άρτου μετά πενταετίαν: 1839 35
(56),λειτουργίας αρτοποιείουμετάεννεαετίαν:286
(43)ήκαιτετραετίαν:341
(38), εγγραφήςως μέλουςασφαλι στικού Ταμείου μετά πενταετίαν: 1294
(47),οκταετίαν: 1164
(49)εννεαετίαν:433
(41)ιδίαειςηνπερίπτωσιντο 504 4 ΑΛΛ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας*Λ. Πογιατζής, Δ. ασφαλιστικόν Ταμείον εισέπραττεν έκτοτε ανελλιπώς ταςεισφοράς:433
(49). 5 10 15 20 25 30 35 Αντιθέτως, εκρίθη ως μη κωλυομένη-η ανάκλησις— πράξεων: Εντάξεως μετά 11/2 μήνα: 171
(52), μετά έν έτος: 1249
(55),ουχί όμως καιμετά 11/2 έτος:961
(56), διορισμού μετά πεντάμηνον: 69, 106
(44), μετάεξάμηνον: 1,1947
(47)προαγωγής μετά τετράμηνον: 2257
(51), μετά επτάμηνον: 748
(37), ουχί όμως και μετά εν έτος,εφ'όσονηΔιοίκησις ετέλειενγνώσειτουπαρανόμου της προαγωγής: 1106
(51), μετατάξεως μετά 18μηνον: 116
(58), αδείας λειτουργίας αρτοποιείου μετά τετράμηνον: 1628
(53), αδείας μεταφοράς αρτο ποιείου μετάέναμήνα: 229
(40),χαρακτηρισμού επιχειρίσεως ωςβιομηχανικής μετάδίμηνον:228
(45),αδείας, εκμεταλλεύσεως περιπτέρου εις ανάπηρον μη δικαιούχον κατά νόμον μετά τριετίαν: 2393
(53), εγκρίσεως αμοιβαίαςαλλαγήςέδραςαυτοκινήτων μετάδεκάμηνον 1639
(53), μεταφοράς αυτοκινήτου δημοσίας χρήσεως μετά 15μηνον: 1876
(59), χορηγήσεως συντάξεως μετά 16μήνας:786
(54),ουχίόμωςμετά12ετίαν: 1157
(51). Στηνπαρούσαυπόθεση ηανάκλησητηςπαράνομης πράξης της μεταγραφής της Αιτήτριας από τον ένα κλάδοσπουδώνστον άλλο έγινεμέσασε22 μόνο μέρες απότην έκδοση της.Οχρόνος αυτόςείναι τόσο σύντομος ώστε μόνο εύλογος μπορεί να χαρακτηριστεί. Δε χωρεί, επομένως, ισχυρισμούς ότι η ανάκληση έγινε μετά την παρέλευση εύλογου χρόνου ώστε νααπαιτεί ται περαιτέρω εξέταση του θέματος της νομιμότητας της.θα πρέπει,όμως,να εξεταστεί το διαζευκτικόεπιχείρημα της Αιτήτριας ότι, εφόσον το ίδιο αναρμόδιο όργανο που έκδωσε την αρχικήπράξη, έκδωσε καιτην προσβαλλόμενη πράξητηςανάκλησης,η μεταγενέστερη αυτήπράξηείναι επίσης παράνομηγια τον ίδιο ακρι βώς λόγο. Ηαπάντηση στον ισχυρισμό αυτόβρίσκεται στο πιο κάτωαπόσπασμααπότα ΠορίσματαΝομολο γίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959,στη σελ. 104: 505 Πογιατζής, Δ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας κ.ά.
(1991)"Εάνάλλως δενορίζηονόμος,τοαρμόδιονπροςέκδοσιν πράξεωςτίνος όργανον είναιαρμόδιονκαιπρος ανάκλησιν ταύτης:590
(30),867
(34),307, 730
(37), 903
(46)κ.α. Αλλά και το αναρμοδίως εκδόν την πράξιν διοικ. όργανον δύναταικαι να ανακαλέση ταύτην:512
(1930), 708
(1953)." 5 Παράτο γεγονός ότι,όπως έχωήδη αναφέρειοκ. Παπαμιλτιάδους δεν ανέπτυξε στη γραπτή του αγόρευση οποιοδήποτε άλλο απόταπολλά νομικάσημεία πουανα φέρει στη Αίτηση του, ώστε να επιβάλλεται να απαντη- 10 θούν απότην κα. Λοϊζίδου στη δική της αγόρευση, στην απαντητική του γραπτή αγόρευση, σκοπός της οποίας είναι μόνο η απάντησηστα επιχειρήματα των Καθ'ων η Αίτηση, ο κ. Παπαμιλτιάδους εγείρει για πρώτη φορά θέμα έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας και υποδεικνύει ότι 15 μετον ισχυρισμό αυτόπουεγείρεται στην Αίτηση τουδεν ασχολείται καθόλου ηκα.Λοϊζίδου στη γραπτήτηςαγό ρευση. Εισηγείται δε ότι ηπροσβαλλόμενη απόφαση πρέ πει ναακυρωθεί καιγιατον πρόσθετο λόγο τηςέλλειψης επαρκούς αιτιολογίας. Δεν είναι ασύνηθες να αναφέρο- 20 νται στην Αίτηση όλοι σχεδόν οι νομικοί λόγοι που αν αποδειχθούν είναι δυνατό να οδηγήσουν σε ακύρωσητης προσβαλλόμενης απόφασης. Το γεγονός αυτό από μόνο τουδεν σημαίνει ότι ηπλευρά των Καθ' ων ηΑίτηση έχει υποχρέωση να επιχειρηματολογήσει στη δικήτης αγόρευ- 25 ση κατά τρόπο γενικό και ακαδημαϊκόπάνω σε όλα τα εγειρόμενα στηνΑίτησηνομικάσημείαακόμακαιστηνπε ρίπτωση που ο αιτητής επιλέγει να αγνοήσει μερικάαπό αυτά στη δικήτου αγόρευση. Σημαίνει μόνο ότι οαιτητής έχειδικαίωμανααναπτύξει στην αγόρευση τουτον καθέ- 30 να από τους λόγους που αναφέρει στην Αίτηση του. Η υποχρέωση των Καθ' ων η Αίτηση περιορίζεται στο να απαντήσουν με δικάτους επιχειρήματα και γεγονότα στα συγκεκριμένα επιχειρήματα του αιτητή. Στην παρούσα υπόθεση, πολύ ορθά ηκα.Λοϊζίδου δεν ασχολήθηκε στη 35 δική της γραπτή αγόρευση με το γενικό και αφηρημένο ισχυρισμό της Αίτησης γιαέλλειψηεπαρκούς αιτιολογίας ο οποίος εύλογα συμπεραίνεται ότι έχει εγκαταληφθεί εφόσον τίποτεδεν αναφέρεταισχετικά με αυτό,όπωςκαι 506 4 ΑΛΛ. Αντωνίουν.Δημοκρατίαςκ.ά. Πογιατζής, Δ, για πολλά άλλα νομικά σημεία, στηγραπτήαγόρευση του κ.Παπαμιλτιάδους. Παρά το γεγονός ότι θεωρώ ότι ηΑιτήτρια, για τους λόγους που"αναφέρω πιο'πανώΤ έχει~εγχσίαλεΐψει τον" 5 ισχυρισμό που αναφέρειστην Αίτησητης ότι ηπροσβαλ λόμενηαπόφασηπάσχει από έλλειψηεπαρκούς αιτιολο γίας,και παράτογεγονός ότι ολόγοςαυτόςδεσυγκατα λέγεται στους λόγους πουτοΔικαστήριο έχειδικαίωμανα εγείρει και αποφασίσει με δική του πρωτοβουλία, είμαι 10 της γνώμης ότι ούτε ο λόγος αυτός ευσταθεί. Είναι, βέ βαια,αλήθεια ότι ηεπιστολή ημερομηνίας 24ης Φεβρουα ρίου 1990 δεν αναφέρει οποιαδήποτρε αιτιολογία. Είναι, όμως επίσης αλήθειαότι,απόταπεριστατικάπουβρίσκο νται στο διοικητικό φάκελο της παρούσας υπόθεσης, στα 15 οποίαέχωαναφερθείκαιπουείναιαδιαμφισβήτητα, προ κύπτει καθαράότι η ανακληθείσααπόφασηείναιπαράνο μηκαι το γεγονός αυτόπαρέχει την απαιτούμενηεπαρκή αιτιολογία για τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης. 20 Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους, ηπροσφυγήαπορρί πτεταικαι η προσβαλλόμενη απόφασηεπικυρώνεται. Δεν εκδίδωοποιαδήποτεδιαταγήαναφορικάμεταέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχο)ρίςέξοδα. 507