clr/1991/1991_4_531.pdf

(1991)in pari materia δεν παρέχει ασφαλή ερμηνευτική καθοδήγηση. Ένας νομοθετικός ορισμός δεν είναι δυνατόννα δεσμεύσει κάθε μελλοντικήχρήση της οριζόμενης λέξης. Ο "χρυσός ερμηνευτικός κανόνας" απαιτεί,όπουτούτο είναι δυνατό,ναπροσδίδει οεφαρ­ μοστής του δικαίουστηνομοθετικήγλώσσα τησυνηθισμένη γραμ5 ματικήτης σημασία,όπως προκύπτει απότις περιστάσεις χρήσης της,χωρίς παραλείψειςήπροσθήκες. Αλλοδαπός μετη συνηθισμέ­ νη του έννοια είναι ο αλλοεθνής, το άτομο ξένης εθνικότητας ή άτομο που δεν έχει την ιδιότητα του πολίτη της Δημοκρατίας, όπωςακριβώςσυμβαίνει εδώ. Τοσυμπέρασμαείναιότι ηλέξηδεν 10 χρησιμοποιείται μετησημασίατουορισμού στοΝ.2/

2. Ηεπίδικηαπόφασηέχει ληφθεί υπότο κράτοςνομικήςπλά­ νης. Παρέλκειηέρευνατωνυπολοίπωνλόγωνακυρότητας. Ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίς έξοδα. 15 Αναφερόμενες υποθέσεις: Meux v.Jacobs[1875]LR7HL 481' Jacobs v. Chaudhuii[1968]2All E.R. 124 C.A.Waiterv. LeedsGty Council[1976]3All EJt. 709H.L. Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασης τουΔιευθυντή Τμή- 20 ματος Τελωνείων με την οποία το αίτηματηςαιτήτριας για δασμολογική ατέλεια αυτοκινήτου που είχε εισάξει απορρίφθηκε. Α. Μαρκίδης, για την αιτήτρια Μ. Ραφτόπονλος, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τον 25 καθ'ου ηαίτηση. Cur. adv. vult. ΟΔικαστήςκ. Νικήταςανάγνωσετηνακόλουθη απόφα­ ση. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ: Ηαιτήτριαέχειβρεττανικήυπηκοότητα 30 Συμπίπτει με την ιθαγένειατης. Οσύζυγος είναι κυπρια­ κής καταγωγής, αλλά απέκτησε βρεττανικόδιαβατήριο. 532 4 ΑΛΛ. θουχυδίδουν.Διευθ.Τμημ. Τελωνείων Νικήτας,Δ. Από το 1958, που μετανάστευσε μέχρι την επάνοδο του στην Κύπρο το 1989, ζούσε στην Αγγλία που ήταντοκέντρο των βιοτικών του σχέσεων. Πρόθεση του ζεύγους ήτανναεγκατασταθεί στην Κύπρο μετάτηναφυπηρέτηση 5 τουσυζύγου τον Ιούλιο του
3. Ενώ ήτανακόμηστην Αγγλία, η αιτήτρια ζήτησε να πληροφορηθεί από το Υπουργείο των Εσωτερικών ταδικαιώματατης ως αλλο­ δαπήςσχετικάμεδασμολογικές απαλλαγές,στηνπερίπτω­ ση που θ' αποκτούσε μόνιμη διαμονήστην Κύπρο (βλέπε 10 παράρτημα1 ημερ.31/3/89της ένστασης). Το ερώτημα παραπέφθηκεστον καθούηαίτηση Διευ­ θυντήτουΤμήματοςΤελωνείων, πουέχειτησχετικήαρμο­ διότητα. Η απάντηση ήταν θετική. Η τελωνειακή αρχή, που εγκρίνει τη χορήγηση ατέλειας εισαγομένων ειδών, 15 διαβεβαίωσε την αιτήτρια με επιστολή της ημερ. 13/5/89 (παράρτημα 2) ότι, σύμφωνα με τον κώδικα απαλλαγής 01.20, θα είχε τα ίδια ευεργετήματα με άλλους αλλοδα­ πούς στην ίδια με αυτήθέση. Παρενθετικά,ας σημειωθεί ότι ηαιτήτριαείχεενημερώσειτις αρχέςαναφορικά με τα 20 της ιθαγένειαςτου συζύγου της. Συγχρόνως στην επιστο­ λή του ο Διευθυντής διευκρίνησε ότι για να εξεταστεί το αίτημαη αιτήτριαέπρεπεπρώτα

(1)νααποκτήσειπροσω­ ρινήδιαμονήστην Κύπρο και

(2)νατουυποβάλει αίτηση στον καθορισμένο τύπο συνοδευόμενη από τααναγκαία 25 δικαιολογητικά. Συμμορφούμενη με την προβλεπόμενη διαδικασία,η αιτήτριαζήτησε έγκριση γιαδασμολογική ατέλειααυτοκι­ νήτουπουείχεεισάξει. Όμωςτοαίτηματηςαπορρίφθηκε μετηναιτιολογία ότιωςσύζυγος Κύπριουθεωρείται ημε30 δαπήαπότηδιάταξητουάρθρου2(1Χβ)τουπερίΑλλοδα­ πώνκαιΜεταναστεύσεως ΝόμουΚεφ.105,όπωςέχειτρο­ ποποιηθεί απότο άρθρο2 του ν. 2/72- και επομένως δεν δικαιούται σεαπαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς. Είναιαμοιβαίααποδεκτόότι ηαιτήτραδεν θαπροέβαινε 35 σεαγοράτουαυτοκινήτουανδενείχεπροηγηθείη επιστο­ λήπαράρτημα2. Η αιτήτριααμφισβητεί τώρατηνομιμό­ τητατηςαπόφασηςαυτής,επιζητώνταςτηνακύρωσητης. ι 533 Νικήτας, Δ. θουχυό16ουν.Διενβ.Τμημ.Τελωνείων

(1991)Ο κώδικας01.20 στον ΤέταρτοΠίνακατουπερίΤελω­ νειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου 58/88, που τροποποιήθηκε με το ν. 129/89, καθιέρωσε τη δασμολογική απαλλαγή για ορισμένες κλάσεις μηχα­ νοκινήτων οχημάτωνυπέραλλοδαπώνπουαποκτούνμό- 5 νψ,η διαμονή εδώ,υπό την προϋπόθεση πως δενασκούν είτε οι ίδιοι ή μέλη της οικογένειας τους οποιοδήποτε επάγγελμα στη Δημοκρατία. Ο νόμος αυτός δεν περιέχει ορισμό της λέξης αλλοδαπός ούτε οι τελωνειακοί νόμοι 1967 έως 1977 στους οποίους παραπέμπειγια την έρμη- 10 νεία όρων ή λέξεων πουσυναντούμε στο νέο νόμο.Αυτό άλλωστε έγινε αποδεκτόκαι απότις δύο πλευρές. 'Ομως σε άλλανομοθετικά κείμενα,δηλαδή τοάρθρο2(β)του ν. 2/72 ορίζεται ότι η φράση"ημεδαπός Κύπριος"περιλαμ­ βάνεικαιτην αλλοδαπήσύζυγο πολίτητης Δημοκρατίας. 15 Η σημασία αυτήαποτέλεσε τη δικαιολογητική βάσηγνω­ μάτευσης που έδωσε ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας στο Διευθυντή Τελωνείων προτού οτελευταίος πάρειτηνεπί­ δικηαπόφαση(βλέπεπαράρτημα7). Οπρώτοςκαικύριοςλόγος τηςπροσφυγήςείναιότι η 20 απορριπτική της ατέλειας απόφαση οφείλεται σε πλάνη του οργάνου που αφορά στην ερμηνεία του άρθρου 2(β). Εφόσον, κατά την εισήγηση της αιτήτριας, δεν υπάρχει ορισμός στην τελωνειακή νομοθεσία και η οποία δεν προσδιορίζει ότιοορισμός τουν.2/72 ισχύει καιγιατους 25 νόμους 58/88 και 129/89, η λέξη "αλλοδαπός" έχει, και πρέπει να της αποδοθεί,η φυσική της σημασία. Ενπάση πάντωςπεριπτώσει ηαιτήτριαείναιαλλοδαπήμεβάσητο Κυπριακό δίκαιο της ιθαγένειας. Η εισήγηση είναι ότι ούτεοπερίΠολίτητηςΔημοκρατίαςΝόμοςαρ.43/67 μήτε 30 η ΣυνθήκηΕγκαθίδρυσης προσέδωσαν την κυπριακήιθα­ γένεια στην αιτήτριαλόγω του γάμου της.Αυτό θαμπο­ ρούσε νασυμβεί μόνούστερααπόαίτησητηςγιααπόκτη­ ση της ιθαγένειας,αλλά ομολογουμένως αυτήδεν είναι η περίπτωσηεδώ. 35 Ο δικηγόρος του καθ'ουηαίτησηυιοθέτησε γιατους σκοπούς της αγόρευσης του,την παραπάνω γνωμάτευση παράρτημα 7,χωρίς να προσθέσει οτιδήποτε άλλο.Μετά 534 4ΑΛΛ. θουκυδί&ονν.Διενθ.Τμημ.Τελωνείων Νικήτας,Δ. τηδιαπίστωσηέλλειψηςνομοθετικού ορισμού στησχετική νομοθεσία διατυπώνεται οβασικόςσυλλογισμόςτηςγνω­ μάτευσηςώςεξής:"~ " "" 5 10 "Δικαιολογημένα λοιπόν θαπρέπειναανατρέξουμε στηΝομοθεσίαπερίΑλλοδαπών (Κεφ. 105καιΝ.2/72) γιατηνερμηνείακαιεφαρμογήτουόρουαυτού στησυ­ γκεκριμένη περίπτωση. Στηνομοθεσία αυτήβρίσκουμε ότι ο όρος 'αλλοδαπός' αποκλείει τα πρόσωπα που είναι 'ημεδαποί'.Ηαιτήτριασύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 2(ΐχβ) του Νόμου 2/72 περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως κατατάσσεται στην κατηγορία των*ημεδαπών*". Περαιτέρωη γνωμάτευσηαναφέρειπωςδιατάξεις που καθιερώνουν δασμολογικές εξαιρέσεις είναι στενά ερμη15 νευτέες.Τέλος,γίνεται επίκλησησεερμηνευτικήαρχήπου αναπτύσσεται στον Maxwell on Interpretation of Statutes 12η έκδοση σελ. 113. Πρόκειται για μια μορφήτελολογι­ κής ερμηνείας που περιορίζει την εμβέλεια καιεφαρμογή ενός νόμου στα όρια του ουσιαστικού σκοπού του.Έτσι 20 καταλήγει η γνωμάτευση η υπό κρίση υπόθεση "ξεπερνά τιςπροθέσειςτουνομοθέτησεσχέση μετηνενλόγωαπαλ­ λαγή". θα ήτανδυνατόνασυμφωνήσω μετις πιοπάνωσκέψεις αν τα σχετικά νομοθετήματα (Κεφ. 105 και 56/88) 25 ή™ν *<*τά τηλατινικήέκφρασηinpari materia. Σεμιατέ­ τοια περίπτωση είναι θεμιτή ηενιαία ερμηνεία όρου που είναικοινός σεόλατακείμεναυπότηνπροϋπόθεσηόμως ότι ανήκουν στο ίδιο σύστημα νόμων. Έτσι τυχόνασά­ φειακάποιαςλέξηςμπορεί νααποσαφηνιστείσεσυσχετι30 σμό μεπρογενέστερο νόμο.Ωστόσοσε αυτήτην περίπτω­ σηοι σχετικές νομοθεσίες ρυθμίζουν διαφορετικά μεταξύ τους θέματακαισχέσεις.Πότεσυγκεκριμένοι νόμοι είναι in pari materia μας πληροφορεί ο Halsbury \Λψς of England 4η έκδοση, τόμος 44 σελ. 540 παράγραφο 885. 35 Τόσο οτίτλος τωννομοθετημάτων όσοκαιηγενικήκατη­ γορία στην οποία εντάσσονται διαφέρουν.Δεν είναι πε­ ριττόναυπομνησθεί ότι ο μόνοςσυσχετισμόςστον οποίο 535 , Νικήτας,Δ. βουκνδίόον ν.ΔιενΟ.Τμημ.Τελωνείων

(1991)προβαίνει ο νόμος 58/88είναι για όρους ήλέξεις στους περίΤελωνείων καιΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμους 1967 έως

1. Κανένας συνδετικός κρίκος ή αναφορά στο Κεφ.105,όπωςτροποποιήθηκε. Ησύγκριση νομοθετημάτωνχωρίςτοσυνεκτικόδεσμό 5 inparimateriaδενπαρέχειασφαλήερμηνευτικήκαθοδήγη­ ση. Ένας νομοθετικός ορισμός δεν είναι δυνατό να δε­ σμεύσει κάθεμελλοντική χρήσητης οριζόμενης λέξης.Το ανεπίτρεπτο ανομοιογενών συγκρίσεων επισημαίνει ο Halsbury στον ίδιοτόμοσελ.552,553 παράγραφ.
2. 10 "Statutes in pari materia must generally be carefully distinguished from those passed with different motives and in pursuance of different lines of thought and comparison between statutes not in pari materia or the decisions on them affords no reliable guide to their 15 construction. Hie same wordsused in different statutory codes may have different meanings in each code, according to the intentions of the statutes and the mischiefs they aredesigned to prevent." Ο "χρυσός ερμηνευτικόςκανόνας"απαιτεί,όπουτούτο 20 είναιδυνατό,ναπροσδίδειοεφαρμοστήςτουδικαίουστη νομοθετικήγλώσσατη συνηθισμένηγραμματική τηςσημα­ σία, όπως προκύπτει από τις περιστάσεις χρήσης της, χωρίςπαραλείψειςήπροσθήκες. Αλλοδαπός μετησυνηθι­ σμένητου έννοιαείναι οαλλοεθνής,τοάτομο ξένης εθνι- 25 κοτηταςήάτομο πουδενέχειτηνιδιότητα τουπολίτητης Δημοκρατίας,όπωςακριβώςσυμβαίνει εδώ.Τοσυμπέρα­ σμαμουείναι ότι ηλέξη δενχρησιμοποιείται μετη σημα­ σία του ορισμού στο ν. 2/
3. Ισχυροποίηση της γνώμης αυτής παρέχει ο Halsbury στη σελ. 513 παράγ. 845, στην 30 οποία πραγματεύεται το ίδιο θέμα υπό την έννοια ότι αναφέρεται σε ερμηνευτικήδιάταξηόπως είναι τοάρθρο 2(β)τουν.2/
4. The fact that a particular meaning may beassigned to a term for the purposes of a particular statute by an 35 interpretation section containedinitdoesnotnecessarily 536 4 ΑΛΛ, θοικυόίδουν.Διενθ. Τμημ.Τελωνείων Νικήτας,Δ. alter thegenerally accepted meaning of theterm when usedforotherpurposes." 5 Βλέπεεπίσης τιςαποφάσεις Meuxv.Jacobs[1875] LR 7HL481 at493;Jacobs v. Chaudhuri[1968] 2All E.R. 124 CA.; Walker v. Leeds CityCoundl [1976]3All E.R.709 HL. Έπεταιότι ηεπίδικηαπόφασηέχειληφθεί υπότοκρά­ τος νομικής πλάνης. Γι' αυτό την ακυρώνω σύμφωνα με τοάρθρο 146.4(β)του Συντάγματος.Ενόψειτουπαραπά10 νωσυμπεράσματος μουη έρευνα τωνυπολοίπων λόγων ακυρότητας είναι αχρείαστη. Απ*ό,τι είμαι σε θέση να γνωρίζω τονομικό αυτόθέμασυζητήθηκε γιαπρώτηφορά καιγι' αυτότολόγοδενεπιδικάζονται έξοδα. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. 537