(1991)13Φεβρουαρίου, 1991 [Α.Ν.ΛΟΪΖΟΥ, Π.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ'ων η αίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 282/85και 283/85). Φορολογία Εισοδήματος — Ο Περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμος τον 1978(Ν.4/78)—Άρθρο 23
(1)—Αν ηαρχική φο ρολογία γίνει μέσα στην περίοδο των έξηετών δεν επηρεάζεται το κύρος των φορολογιών αν οι τελικέςφορολογίες, μετά τηνεξέτα ση τωνενστάσεων, επιβληθούν εκτός τηςπεριόδου τωνέξηετών. 5 Φορολογία Εισοδήματος — Εμπορία γής — Έννοια — Κρίνεται από πολλά κριτήρια που έχουν αποκρυσταλλωθεί από τηνομολογία — Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζειμόνο κατά πόσο ηαπόφαση τον Εφόρου ήταν εύλογα επιτρεπτή υπό τις περιστάσεις. Φορολογία Εισοδήματος—Δωρεά ακινήτου Επιβολή Φορολο- 10 γίας επί υποθετικών κερδών που θα είχε ο δωρητής γης — Αν ο δωρητής συνήθως εμπορεύεται γη είναι εύλογα επιτρεπτή η φορο λογία τον νοητού κέρδους που θαείχεανπωλούσε τηγη— Υιοθέ τηση νπόθεσης Varnavides and Others v. The Republic
(1986)3 C.LJi. 1385 — Στην παρούσα υπόθεση φορολογήθηκεμόνο για τα 15 χτήματα που μετά την δωρεά πωλήθηκαν από τους δωρεοδόχους — Εύλογα επιτρεπτή ηαπόφαση τον Εφόρου. Οι προσφυγές αυτές συνεκδικάστηκαν γιατί παρουσίαζαν κοινά πραγματικά και νομικά χαρακτηριστικά. Με τηνπρώτη προσβλήθηκε ηεπιβολή έκτακτης εισφοράςστον αιτητήγια τα έτη 2 0 1978και 1979και μετηδεύτερη η επιβολή φορολογίας εισοδήμα τος στον αιτητή γιαταέτη1970-
- Οαιτητήςασχολείτο, κατά τον ουσιώδη χρόνο, με την κατασκευή και ενοικίαση επίπλων. Επίσης αγόρασε κατά διάφορες ημερομηνίες τεμάχια γηςπου στη 650 4ΑΛΛ* 5 10 15 Σταματίουν.Δημοκρατίας%Λ. συνέχεια διαχώρισε σε οικόπεδα από τα οποία άλλα πώλησε και άλλα δώρισε στη σύζυγο, γυιό και εγγόνια του,ή τα κράτησε για τον εαυτό του. Ο αιτήτής υπέβαλε δηλώσεις εισοδήματος που ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος δεν αποδέχτηκε και επέβαλε δικές του φορολογίες. Ο Έφορος επέβαλε επίσης στον αιτητήφορολο γίες για έκτακτη εισφορά αναφορικάμε τα έτη 1978 και 1979, με βάση τα εισοδήματα που δήλωσε ο αιτητής, όπως και κέρδη από πωλήσεις ακινήτων. Οι ενστάσεις που υπέβαλε ο αιτητής τελικά απορρίφθηκαν. Ταεγειρόμενα στη διαδικασίαζητήματαήτανκατά πόσο υπάρ χει χρονικός περιορισμός για τη'λήψη απόφασης επί ενστάσεως, κατάπόσο τακέρδητουαιτητήαπότις πωλήσεις ακίνητηςπεριου σίας έπρεπε να θεωρηθούν φορολογητέο εισόδημα, κατά πόσο η ακίνητη περιουσία που δώρισε ο αιτητής αποτελούσε επένδυση ή στοιχείο πάγιουενεργητικού καθώςκαι ποιαείναι ηαξίατωνυπό εξέτασηκτημάτων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτις προσφυγές, απο φάσισε ότι: 20 25 30 35 40 45
- Στην παρούσα περίπτωσηοι αρχικέςφορολογίες έγιναν νό\ν·ν&* μέσα στα χρονικά πλαίσια που προνοεί ο Νόμος (μεταξύ 1978 και 1980). Οι τελικές φορολογίες όμως, μετά την εξέταση των ενστάσεων, ήτανεκτός της περιόδουτων έξη ετών(21.12.84). Κατά τηνομολογία αυτόδεν επηρεάζει τοκύρος των φορολογιών, πράγμα που υιοθετείται και συνεπώς ο αντίθετος ισχυρισμός του αιτητήαπορρίπτεται. 2.Τοθέμακατάπόσοτακέρδηαπό τηνπώλησηκτημάτωνυπό κεινται σε φορολογία είναι μεικτό νομικό και πραγματικό,και το Δικαστήριο δενεπεμβαίνει στηνκρίσητου Εφόρουεάνηαπόφαση του ήτανεύλογα εφικτή. Οι αρχέςπουδιέπουντοθέμακατά πόσο πράξεις αγοραπωλησίας γης συνιστούν εμπορία γης έχουν απο κρυσταλλωθεί σεαριθμόαποφάσεωντουΑνωτάτου Δικαστηρίου. Οι αγοραπωλησίες κτημάτων απότον αιτητήστην παρούσα περί πτωση είναι αποδεδειγμένααρκετές. Σύμφωναμε το σύνολο των στοιχείων, ήτανεύλογα επιτρεπτό στον καθ' ου ηαίτηση νακαταλήξειστο συμπέρασμαότι οαιτητήςεμπορευόταντηγη.
- Στην παρούσαπερίπτωση,για την οποία υπάρχουνκαιπα ρόμοια νομολογιακά προηγούμενα,ο αιτητής δώρισε αρκέτα από τα κτήματατου σε στενούς συγγενείς του, οι οποίοι με τη σειρά τους πώλησαν μέρος αυτών. Επίσης,όπως φαίνεταιαπό την επίδ " " ! απόφαση, ο καθ' συ ηαίτησηαποφάσισεναφορολογήσει τον αιτητήμόνο γιατακτήματαπου δώρισε καιπωλήθηκανστη συνέ χεια αλλάόχι γιαόσα έμειναν στην οικογένεια. Υπό τις περιστά σεις, η απόφασηήταν λογικά εφικτή στον Έφορο. Οσο για τον ισχυρισμό περί της αξίας που έπρεπε να ληφθεί υπόψη, απ' ό,τι φαίνεται ο Έφορος θεώρησε ότι ο αιτητής είχε την πρόθεση να εμπορευθεί τηγη κατάτο χρόνο τηςαγοράς της και επομένως δεν 651 Σταματίουν.Δημοκρατίαςκ ϋ .
(1991)τίθεται θέμα μεταγενέστερης ημερομηνίας. Γενικά,ηαπόφασητου Εφόρου ήταν μέσαστα πλαίσιατης νόμιμης άσκησης τηςδιακριτι κής του ευχέρειας καιτο Δικαστήριο δεν μπορεί ναεπέμβει στην κρίσητου. 5 Οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: M&vrommati (No.l) v. TheRepublic
(1966)3 C.LM.143Ioannides v.TheRepublic
(1985)3C.LA.1801· Pitsiakkos v.Republic
(1985)3C.LR. 1700Mediterranean Holiday Resorts Ltd. v. Δημοχρατίας (Προσφυγή Αρ. 154/86, ημερ. 29.11.90)- \Q Georghiades v.Republic
(1982)3 C.LA. 659Αμόνι Εντερπράϊσες (Χάονσες) Ατό. ν. Δημοχρατίας (Α.Ε.438, ημερ. 27.3.90)Βαρναβίδηςκαι Αλλοι ν.Δημοχρατίας (Α.Ε. 616ημερ.16.10.90)- ,c Pickfordv. Quirke, 13T.C. 25V Rellin Ltd. v. Vise[1951]32 T.C. 254VamavidesandOthers v. TheRepublic
(1986)3C.LA.
- Προσφυγές. Προσφυγές εναντίοντηςεπιβολής έκτακτηςεισφοράς 20 στον αιτητήγιαταχρόνια 1978 και 1979καιεναντίοντης επιβολής φορολογίας εισοδήματος στον αιτητήγιαταχρό νια 1970-
- Χρ.Κληρίδης, γιατοναιτητή. Γ,Λαζάρου,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, γιατουςκαθ' 25 ων ηαίτηση. Cur.adv.nut ι ΟΠρόεδροςκ.Α.Λοΐζουανάγνωσετηνακόλουθηαπό φαση. 652 4ΑΛΛ. Σταματίουν.Δημοκρατίαςχ-ά. Α. ΛΟΪΖΟΥ,Π:Οιυποθέσεις αυτές ακούστηκανμαζί γιατί παρουσιάζουνκοινά πραγματικά καινομικά χαρα- κτηριστικά. . _ _ _ _ _ __' 5 Με την Προσφυγή 282/85 προσβάλλεται η επιβολή έκτακτης εισφοράς στον αιτητήγιατα χρόνια 1978 και
- ΜετηνΠροσφυγή283/85 προσβάλλεται ηεπιβολή φο ρολογίας εισοδήματος στον αιτητή για τα χρόνια
- J0 Οαιτητήςασχολείτο,κατάτονουσιώδηχρόνο,με την κατασκευήκαιενοικίασηεπίπλου.Οαιτητήςαγόρασεεπί σης, κατά διάφορες ημερομηνίες τεμάχια γης (χωράφια) τα οποίααργότεραδιαχώρισεσεοικόπεδαπουάλλα πώ λησε καιάλλαδώρισε στησύζυγο,γυιόκαιεγγόνια του, ή 15 κράτησεγιατονεαυτότου. Ο αιτητής υπόβαλε δηλώσεις εισοδήματοςαναφορικά μεταυπόεξέταση χρόνια,τιςοποίες όμωςοκαθ'ουη αί τηση Έφορος Φόρου Εισοδήματος (πουστη συνέχεια θ' αναφέρεται ως ο Έφορος) δεν αποδέχτηκε και επέβαλε 20 δικές του φορολογίες σεδιάφορεςημερομηνίες. Οκαθ' ου ηαίτηση Έφοροςεπέβαλεεπίσης στον αιτητή φορολογίες για έκτακτη εισφορά αναφορικάμε τα χρόνια 1978 και 1979, μεβάση ταεισοδήματαπουδήλωσεοαιτητής,όπως καικέρδηαπόπωλήσειςακινήτων. 25 Οα.τητήςυπέβαλεενστάσειςγιατιςπιοπάνωφορολο γίες μέσωτουλογιστήτουισχυριζόμενος ότιτακέδρηπου πραγματοποίησε απότην πώληση ακινήτων δενυπόκεινταν σε φορολογία. Ο καθ' ου ηαίτηση Έφορος,αφού έλαβε υπόψηταστοιχεία ενώπιον του,καθώςκαιπληρο3ο φορίες που πήρε απότο Κτηματολόγιο σχετικά με τις αγοραπωλησίες κτημάτων απότοναιτητή,απέρριψετις ενστάσεις καικοινοποίησε τηναπόφασητουστον αιτητή μεεπιστολή ημερομηνίας21/12/1984, πουέχειώςακολούθως:35 "Αναφέρομαι στις ενστάσεις κατάτων φορολογιών τουεισοδήματοςσαςγιαταφορολογικάέτη 1970 μέχρι 653 Α. Λοΐζου, Π. Σταματίουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)1979 (έτηεισοδήματος 1969 μέχρι 1979) καισαςπληρο φορώότι απεφάσισανασας φορολογήσω επιπρόσθετα των δηλωθέντων εισοδημάτων σας και με το κέρδος από την πώληση/διάθεση οικοπέδων/κτημάτων, όπως φαίνεταιστηνεπισυνημμένηκατάσταση. 5
- Σας πληροφορώ ότι κατέληξα στο συμπέρασμα ότι εξασκούσατε τηνεμπορίατηςγηςκαθότιαγοράσετε στην Αγλαντζιά και αλλού κατά το παρελθόναρκετά κτήματακαιείχετεπροβείσεέξιπεριπτώσεις,κατάδιά φορες ημερομηνίες, από το 1958 μέχρι σήμερα στο δια- 1 0 χωρισμό κατάτο πλείστο αγορασθέντων κτημάτων σε μεγάλοαριθμόοικοπέδωνταοποίαεπωλούσατεή εδωρίζατεσχεδόνκάθεέτοςαπότο 1972 μέχριτο
- Ενόψει τουγεγονότος ότι εξασκούσετε τηνεμπο ρία της γης, τα δωρηθέντα κτήματα/οικόπεδα αποτελούσαν εμπορικόαπόθεμακαιγι' αυτόωςαξίατηςδω ρεάς θα λογιστεί το ποσό το οποίο θα απέφεραναν επωλούντο στην ελεύθερηαγοράκατάτην ημερομηνία πουταεδωρήσατε. ^ 20 4.Τοάρθρο 13
(6)τουΠερίΦορολογίαςτου Εισοδή ματοςΝόμουαναφέρειότιδεθαεκπίπτεταιαπότοφο ρολογητέο εισόδηματο κόστος εμπορευμάτων πουλή φθηκαν για χρήση του ιδιοκτήτη και της οικογένειας του, αυτό, όμως, κατά την άποψη μου δεν μπορεί να γίνει δεκτό για σκοπούς φόρου εισοδήματος ότι έχει απεριόριστη εφαρμογή. Κατά την άποψη μου, ένας εμπορευόμενος δε δικαιούται να δωρίζει στην οικογέ νεια του απεριόριστη ποσότητα και αξία εμπορευμά των μετηδικαιολογίαότι καλύπτεταιαπότοάρθρο13 (δ)τουΝόμουχωρίςναφορολογείται.
- Επειδήεσείςεδωρίσατε μεγάλοαριθμόκτημάτων/ οικοπέδων στο υιόν σας και στα εγγόνια σας απότο 1969 μέχρι το 1979 γιαυτό απεφάσισα να λογίσω ότι δόθηκανδωρεάνγιαχρήσηαπότονυιόσαςόλαταχω- ~5 ράφιαπουδεν επωλήθηκαναπότονυιόσαςκαθώςκαι τέσσερα απότα οικόπεδα τα οποία του εδωρήσατε το 654 30 4 ΑΛΛ. 5 ι η Σταματίουν.ΔημοκρατίαςκΜ. Α. Λοΐζου, Π. 1975 και παραμένουν ακόμα απούλητα. 'Οσον αφορά τα υπόλοιπα οικόπεδα καθώς και ένα κτήμα με αρ. εγγρ. Κ1271 το οποίο του εδωρήσατε το 1975 και^το επούλησε το 1977αντίτουποσούτων£35,000θαφόρο1" λογηθείτε με το κέρδος λαμβάνοντας υπόψη την αγο ραίααξίατουςκατάτηνημερομηνίαδωρεάςτους.
- Εσωκλείω ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας για ταφορολογικά έτη 1970/69μέχρι 1979 καιαν θεωρείτε ότι αδικείστε με την πιο πάνωαπόφασημου, μπορείτε να προσφύγετε στο Ανώτατο Δικαστήριο μέσα σε 75 μέρες απότηνημερομηνίατων ειδοποιήσεων. -- Εσωκλείω επίσης ειδοποιήσεις επιβολής έκτακτης εισφοράςγιατιςτριμηνίες 1/78 μέχρι4/79." 15 Τα θέματα που εγείρονται στην παρούσαδιαδικασία σύμφωνα με τις γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων των δύοπλευρώνείναι:
(1)Κατά πόσο υπάρχει χρονικός περιορισμός για τη. λήψηαπόφασηςεπίτης ένστασης. 2 0
(2)Κατάπόσοτακέρδητουαιτητήαπότις πωλήσεις ακίνητης περιουσίας, έπρεπε να θεωρηθούν φορολογη τέοεισόδημα.
(3)Κατάπόσο ηακίνητηπεριουσία πουδώρησε οαιτητής αποτελούσε επένδυση ή στοιχείο πάγιου ενεργητι κού. 25 3 0
(4)Η αξίατωνυπόεξέτασηκτημάτων. Αναφορικά μετοπρώτοσημείο οευπαίδευτοςδικηγό ρος του αιτητή ισχυρίστηκε ότι οι πρόνοιες του άρθρου 23
(1)του Περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμου του 1978 (άρθρο 4/78) σχετικά με το χρονικό περιορισμό των έξι χρόνων για επιβολή φορολογίας πρέπει να καλύπτουν και τις περιπτώσεις ενστάσεων και επομέ νως στην παρούσαπερίπτωση δεν μπορούσε με τηναπό655 Α. Αοΐζον, Π. Σταματίουν.ΔημοκρατίαςηΛ.
(1991)φάση επί της ένστασης, να επιβληθεί φορολογία για οποιοδήποτεχρόνοπριντο 1979. Στην παρούσα περίπτω σηοι αρχικέςφορολογίεςέγιναννόμιμα, μέσασταχρονι κά πλαίσια πουπρονοείο Νόμος (μεταξύ1978 και 1980). Οι τελικές φορολογίες όμως, μετά την εξέταση των ενστάσεων, ήταν εκτός της περιόδου των έξι χρόνων (21/12/1984). Στην υπόθεση Mavrommati (No.l) v. The Republic
(1966)3 C.L.R. 143,όπουεγέρθηκετο ίδιοθέμα, λέχθηκαν τα ακόλουθαστησελίδα 151:- 5 10 "In thelight of theabove, Iamof theopinionthatthe additional assessment raised onthe 18thDecember,1963, in respect of the year of assessment 1957, could validly be raised under section 23, because it was raised within six years after theendof such year of assessment, andin 15 view of what Ihave already said aboutsection 45 ofCap. 323 -which is in all material respects thesame as section 23- I hold that the validity of such assessment is not affected by the fact that the objection against it was determinedonly onthe 14th October, 1964." 20 Η υπόθεσηMavrommati ακολουθήθηκε,όσον αφορά το σημείο αυτό στην υπόθεση Ioannides v. The Republic
(1985)3 C.L.R. 1801, όπου λέχθηκανστη σελίδα 1817 τα ακόλουθα:"In the present case the original assessments and the 25 additional assessments raised in 1974 and 1975 for the first two years were madewithin theperiodprescribed by the Law. Theliability to pay the tax was neithermetnor extinguished, and the assessment thereof has not been finally disposed until February, 1981, as the objections 30 had not been determined. The Commissioner rightly acted under s.20 of the Assessment and Collection of Taxes Law, No..4/78,as amended.There is no time limit for thedeterminationof anobjection. As the assessments were validly raised in 1970, 1974 and 1975, the fact that 35 the objection against them was determined in 1981 does 656 4ΑΛΛ. Σταματίου ν.Δημοχρατίας κΛ. Α. Λοΐζον,Π. notaffect thevalidityof thesubjudicedecision."% Σύμφωνα με ταπιο πάνω, ταοποία υιοθετώ,βρίσκω τονισχυρισμό αυτότουαιτητήαβάσιμο. - — — ι Σχετικά μετο δεύτερο σημείο, ο Έφορος,με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιον του, θεώρησε ότι ο αιτητής ασχολείτο με την εμπορία γης και φορολόγησε τακέρδη του από τις αγοραπωλησίες κτημάτων. Το Δικαστήριο έχει ν' αποφασίσει αν ηαπόφαση αυτήήταν εύλογα επι τρεπτήστονΈφορο,μεβάσηταστοιχείαπουείχεενώπιον 10 του. 5 15 20 25 30 35 Γιατοθέμααυτό προσκομίστηκε μαρτυρία κι' από τις δύο πλευρές, υπό μορφή ένορκων δηλώσεων. Από την πλευρά τουαιτητήδηλώθηκε ότι αυτόςαπέκτησε όλητην περιουσία τουκατάτις δεκαετίες του 1940 και 1950, είτε δυνάμεικληρονομιάς,είτεαγοράςή μεανταλλαγή, ότιτην αγόρασε γιασκοπούς γεωργοκτηνοτροφίας, με τηνοποία ασχολείτο τότε και ότι αργότερα άλλαξε επάγγελμακαι, αφούοικοπεδοποίησετηνακίνητη περιουσίατουπούλησε μόνομέροςαυτής,κρατώνταςγιατονεαυτότουήδωρίζονταςσε πολύ στενούς συγγενείς του το μεγαλύτερο μέρος της.Δηλώθηκε επίσης ότι σκοπός του,όταν αγόρασετην περιουσία,δεν ήταννατην εμπορευθεί, αλλά πώλησε με ρικά οικόπεδα για να αντιμετωπίσει προσωπικές και οι κογενειακές ανάγκες του. Τέλος, δηλώθηκε ότι και αν ακόμαθεωρηθεί ότι εμπορευόταντηγη,θαέπρεπε πρώτα να γίνει προσδιορισμός της ημερομηνίας κατάτηνοποία θεωρήθηκεότισχημάτισετηνπρόθεσηναεμπορευθείτηγη και μετάναγίνει εκτίμησηγιακαθορισμότηςγης με βάση την ημερομηνία αυτή,καιόχι την ημερομηνίααπόκτησης της. Από τηνπλευράτωνκαθ'ωνηαίτησηοΑνώτερος Αρχιφοροθέτης στο Επαρχιακό Γραφείο Φόρου Εισοδήμα τος,ΠαναγιώτηςΠαναγίδης,δήλωσε ότι ο αιτητήςκαιη σύζυγος του αγόραζανσχεδόν κάθε χρόνο από το 1947 μέχρι το 1958 τεμάχιαγηςπουξεπερνούν τα30 συνολικής έκτασηςκαιπέραντων280σκαλών. Μέροςτωντεμαχίων 657 Α. Λοΐζον,Π. Σταματίουν.Δημοκρατίαςκ-ά.
(1991)αυτώνπωλήθηκεόπωςείχε,καιμέροςδιαχωρίστηκεσεοι κόπεδα,πουείτεπωλήθηκαν,είτεδωρήθηκαν απότηναι τητήστησύζυγο,γυιοκαιεγγόνιατου,οδεγυιοςκαιησύ ζυγος του πώλησαν τα πλείστα από εκείνα που τους δωρήθηκαν.Οαριθμόςτωνπωληθέντωνσυνολικά οικοπέ- 5 δων,είτεαπότον ίδιο τον αιτητή,είτεαπότησύζυγοκαι τογυιοτου,υπερβαίνεισυγκριτικάτοναριθμόαυτώνπου παραμένουν στην ιδιοκτησία της οικογένειας. Το θέμα κατά πόσο τα κέρδη απότην πώληση κτημάτων υπόκει νται σε φορολογία είναι μεικτό νομικό και πραγματικό, 10 καιτοΔικαστήριο δεν επεμβαίνειστηνκρίσητουΕφόρου εάν ηαπόφασητου ήτανεύλογα εφικτή(βλέπε Pitsiakkos v. Republic
(1985)3 C.L.R. 1700, 1709 και Mediterranean HolidayResorts Ltd v. Δημοκρατίας (Υπόθεση Αριθ. 154/86,στην οποία η απόφαση δόθηκε στις 29/11/1990). 15 Οι αρχέςπουδιέπουντοθέμακατάπόσοπράξειςαγο ραπωλησίας γης συνιστούν εμπορία γης έχουν αποκρυ σταλλωθεί σε αριθμόαποφάσεων τουΑνωτάτου Δικαστη ρίου(βλέπεGeorghiades v.Republic
(1982)3C.L.R. 659). Στην υπόθεσηΑμάνι Εντερπράισες (Χάονσες) Λτδ. ν. 20 Δημοκρατίας (Αναθεωρητική Έφεση 438, στην οποία η απόφαση δόθηκε στις 27/3/1990) συνοψίζονται οι αρχές αυτέςωςεξής:'Το Δικαστήριο τούτο σε σειρά υποθέσεων, οι οποίες αναφέρονταικαι σε μεγάλη έκτασηστις υποθέ- 25 σεις ΑλέξανδροςΠαΐκος ν. Δημοκρατίας αρ.προσφυ γής 314/88, απόφαση ημερομηνίας 21 Φεβρουαρίου 1990 και Colakides Development Co. Ltd, v. Δημοκρα τίας αρ.προσφυγής 255/86, απόφασηημερομηνίας 16 Μαρτίου 1990, έχεικαθορίσει τις αρχέςτου τί συνιστά 30 εμπορίαγηςήποιαπράξη έχειτοχαρακτήρα εμπορίας. Δενυπάρχειμιασυγκεκριμένη απόφασηστην οποίακα θορίστηκαν εξαντλητικά όλατακριτήριακαιαυτό το νίζεται σε όλες,αλλάτο σύνολο των υποθέσεων περι λαμβάνειένααριθμόκριτηρίωνπουείναιταακόλουθα: 35 1.Τοαντικείμενοτηςπεριουσίας. 658 4ΑΛΛ. Σταματίου ν.Δημοκρατίας χΛ. Α. Λοΐζον, Π. 2.Η χρονικήπερίοδοςτης ιδιοκτησίας. 3.Ησυχνότηταπαρομοίωνπράξεων. —4.-Συμπληρωματικήεργασίαπουγίνεται-σχετικά-με — 5 τηνπεριουσίαπουπωλείται. 5.Περιστάσεις πουευθύνονταιγιατηνπώληση. 6.Κίνητρο. 10 7.Μέθοδος χρηματοδότησης. 8. Γνώσητου ιδιοκτήτη. Έχει σημασία κατά πόσον την πράξηαυτήτην κάμνει κάποιος ο οποίος δεν έχει καμμιάσχέση μετοεπάγγελμαή μιαεταιρείαπου ιδρύ θηκεγιατονσκοπόαυτό. 9.0 τρόποςαπόκτησης* και 10.Τοτί γίνεται μετοπροϊόντης πωλήσεως." 15 (Σχετικές είναι επίσης οι υποθέσεις Βαρναβίδη & Άλλων ν.Δημοκρατίας(Αναθ. Έφεση616, στην οποίαη απόφαση δόθηκε στις 16/10/1990) και Mediterranean HolidayResortsLtd v. Δημοκρατίας(όπωςπιοπάνω)). Οι αγοραπωλησίες κτημάτων απότον αιτητήστηνπα ρούσα περίπτωση είναι αρκετές και φαίνονται τόσο στα 20 διάφορα έγγραφα που επισυνάφθηκαν στην ένσταση και τις ένορκες δηλώσεις, όσο και στους φακέλους του που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Pickford ν. Quirke, 13 T.C 251, λέχθηκαν τα ακόλουθα, στη σελίδα . 263:25 30 "... Now of course it is very well known that one transaction of buyingandsellingathing doesnot make a man a trader, but if it is repeated and becomes syste matic, then he becomes a trader and the profits of the transaction, not taxable so long as they remain isolated, become taxable as items in a trade as a whole,setting losses against profits, of course, and combining them all intoonetrade." 659 Α.ΑοΤζου,Π. Σταματίου ν.Δημοκρατίας xiu
(1991)(ΣχετικήείναιεπίσηςηυπόθεσηRellim, Ltdv. Vise[1951] 32T.C.254,261.) Σύμφωναμεόλαταπιοπάνωκαιμεβάσηταστοιχεία πουείχεενώπιοντου,βρίσκωπωςήτανεύλογαεπιτρεπτό στον καθ' ουηαίτησηΈφορονακαταλήξειστο συμπέρα- 5 σμα ότι ο αιτητής εμπορεύετο τηγη. 'Οσον αφοράτον ισχυρισμό τουαιτητή ότιαγόρασετααναφερόμενακτήμα τα για γεωργοκτηνοτροφικούς σκοπούς,τέτοιο συμπέρα σμα δεν τεκμηριώνεται απότα στοιχεία τουφακέλου. Αντίθετα υπάρχουνστοιχεία βάσητωνοποίωνο καθ'ουη 10 αίτησηΈφοροςμπορούσεεύλογαναφτάσειστοσυμπέρα σμαότιοαιτητήςασκούσετοεπάγγλεματουεπιπλοποιού (δηλώσεις εισοδήματος όπωςκαι δήλωση απόεργοδοτούμενότουαπότο1954). Τοεπόμενο ερώτημαείναικατάπόσοτακτήματα,που 15 δώρησε οαιτητήςσε στενούς συγγενείς του,αποτελούσαν εμπορικό απόθεμα και επομένως ορθά φορολογήθηκαν από τον καθ'ουηαίτηση Έφορο,ήανέπρεπε να λογι σθούνωςεπένδυσηκαιναμηφορολογηθούν. Το ίδιο θέμα εγέρθηκε καιεξετάστηκε στην υπόθεση 20 Vamavides &Others v. The Republic
(1986)3C.L.R.1385, όπουλέχθηκανταπιοκάτωστησελίδα1400:"Though the fundamental principle of IncomeTax Law is that a mancannot be taxed onprofits thathe might have buthasnotmade (SeeSharkey v. Wernher 25 [1956]A.C.58)in thecase of a trader there is anex ception tothis principle. Itwas soheldinMason v. Innes [196η 1Ch. 1079atp. 1089 where Lord Denning M.R. said:..." Ακολούθως γίνεται αναφορά σε αγγλικές υποθέσεις 30 καιηαπόφασηκαταλήγειωςεξής(σελ.1401):"And in Skinner v. BerryHead LandsLtd [1970]1 W.LR. 1441 atp. 1448perGoff J.: Ί had occasion myself to advert to Sharkeyv. 660 4ΑΛΛ. ~ 5 10 15 20 25 30 35 Σταματίου ν.Δημοκρατίας κ.ά. Α. ΛοΤζου,Π. Wernher[1956] A.C. 58 when dealing with the author case of Mason v. Innes [1967] Ch.436, and I said,at p. 446: '... the basis on which Sharkey v. Wernher was decided is that;by consuming orgivingaway his stock-intrade, a trader appropriates its value, so that there is a notional receipt', andIstillthink that that is the principle of that case'. In the light of the authorities and the facts of the present case I have decided that the respondent Commissioner rightly considered that the applicants were liable to be assessed on notional profit therefore Iwould dismissthisground also." Ταγεγονότα της παρούσαςυπόθεσης αναφορικά με το σημείο αυτό είναι παρόμοια με εκείνα της υπόθεσης Varnavides. Η απόφαση Vamavides εφεσιβλήθηκε, αλλά η έφεση όσον αφορά το σημείο αυτό αποσύρθηκε (βλέπε Βαρναβίδης & Άλλοι ν. Δημοκρατίας, Αναθεωρητική Έφεση616, όπωςπιοπάνω). Στην παρούσα περίπτωση ο αιτητής δώρησε αρκετά απότα κτήματα του σε στενούς συγγενείς του, οι οποίοι με τη σειρά τους πώλησαν μέρος αυτών. Επίσης, όπως φαίνεται απότην παράγραφο 5 της επίδικης απόφασης, ο καθ' ου ηαίτηση Έφορος αποφάσισενα φορολογήσει τον αιτητήμόνογιατακτήματαπουδώρησεκαιπουστησυνέχειαπουλήθηκαν αλλά όχι για όσακρατήθηκαν απότην οι κογένεια. Υπό τις περιστάσεις βρίσκω ότι η επίδικη από φασηήτανλογικά εφικτήστονΈφορο. Τέλος, ο δικηγόρος του αιτητή ισχυρίστηκε ότι ως βάση για τον καθορισμό του κόστους της γης έπρεπε να ληφθεί ηαξίατης την ημέραπου ο αιτητήςθεωρήθηκε ότι σχημάτισε τηνπρόθεσηνα εμπορευθεί τηγηκαιόχι τοκό στος απόκτησης της. Το θέμα αυτό έχει ήδη απαιτηθεί κατά την εξέταση των δύο προηγούμενων λόγων. Απ* ότι φαίνεται ο Έφοροςθεώρησε ότι οαιτητήςείχε τηνπρόθεσηνα εμπορευθεί τηγηκατά το χρόνο τηςαγοράς τηςκαι επομένως δεντίθεταιθέμαμεταγενέστερης ημερομηνίας. 661 Α. Αοΐζου, Π. Σταματίουν.Δημοκρατίας*Λ.
(1991)Αναφορικά με τακληρονομικά κτήματα,πουπωλήθη κανκαιφορολογήθηκαν, όπωςαναφέρεταιστηνπαράγρα φο 6 της ένορκης δήλωσης του κ. Παναγίδη, ως κόστος τους λογίστηκε ηαγοραία αξίατους κατά την ημέραπου έγινεηαίτησηδιαχωρισμούτωνοικοπέδων. Όσον αφορά το Τεμάχιο 1231 στο Στρόβολο, που προήλθε απόανταλλαγήπεριουσίας του αιτητήμεκρατι κήγη,ως κόστος λογίστηκεηαγοραία αξίατουκατά την ημερομηνία πουέγινε ηανταλλαγή,καιως τιμή πώλησης η αγοραίααξία του το 1975 που δωρήθηκε στο γυιο του ίο (βλέπε παράγραφο 8της ένορκης δήλωσης τουκ. Παναγί δη). Μεβάσηταόσαείπαπροηγουμένωςκαταλήγωστοσυ μπέρασμα ότι η απόφασητου καθ'ου η αίτησηΈφορου ήτανμέσασταπλαίσιατηςνόμιμης άσκησηςτηςδιακριτι- 15 κής του ευχέρειας καιτο Δικαστήριο δεν μπορεί ναεπέμ βειστηνκρίσητου. Ωςαποτέλεσμα οι προσφυγέςαυτέςαποτυγχάνουνκαι απορρίπτονται. Δεγίνεταιδιαταγήγιαέξοδα. Προσφυγέςαπορρίπτονταιχωρίςέξοδα. 662 5