4 AAA. 13Φεβρουαρίου. 1991 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΔΛττής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣΣΩΤΗΡΙΟΥ ΛΤΔ., Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ'ον ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 456/86). Συνταγματικότητα Νόμου — Τεκμήριο Συνταγματικότητας των νομώνμέχριαποδείξεωςτοναντιθέτου— Τοβάροςαπόδειξηςβα ρύνει τον αιτητήπου εγείρει θέμα αντισυνταγματικότητας τον νόμου. 5 10 15 20 25 ΣυνταγματικότηταΝόμου — ΤοΔικαστήριοδενεξετάζει θέματααντι συνταγματικότητας νόμου αόριστα, αλλά όταν εγείρονται ειδικά καιότανείναιαπαραίτητονιατηνεκδίκασηκαιέκβαση τηςσυγκε κριμένηςυπόθεσης. Μετηνπροσφυγή αυτήπροσβλήθηκε απόφασητουκαθ'ουηαίτησηναεπιβάλειπρόσθετο φόρο10%επίτηςφορολογίαςτηςαιτήτριας εταιρείαςγιατο φορολογικό έτος 1985,κατ' εφαρμογήτου άρθρου29
(1)τουΝόμου4/78. Η προσφυγήβασίστηκε επί του νομικού σημείου τηςαντισυ νταγματικότηταςτουάρθρου29
(1)τουΝόμου4/78επίτον οποίου στηρίχθηκε ηως άνωφορολογία Ήτανισχυρισμός των δικηγό ρωντης αιτήτριας εταιρείαςότι ήπρόνοιατου άρθρου29
(1)του Ν.4/78είναιαντίθετηκαι/ήκαταστρατηγείτηνΠερίΤόκουΝομο θεσία. Επίσης ισχυρίστηκαν ότι εφόσον το πρόσθετο επιβληθέν ποσό δεν είναι ούτε τέλος, ούτε πρόστιμο, ούτε ανταποδοτικός Φόρος,ούτε πρόσθετη επιβάρυνση,αποτελεί φόρο.η επιβολή του οποίουπροσκρούει στιςπρόνοιεςτουάρθρου24.1του Συντάγμα τος. γιατί ηαιτήτρια κλήθηκε να συνεισφέρει στα δημόσια βάρη όχιανάλογαμετηδύναμη τηςαλλάγιατηναδυναμίατηςνα προ βλέπειτοεισόδηματηςγιατο 1985. Οδικηγόρος τουκαθ" ουηαίτησηπαραθέτονταςδιάφορεςαπο φάσειςισχυρίστηκε μεταξύάλλων ότι τοενλόγω ποσόδεναποτε- 667 As. ΣωτηρίουΑτό. ν.Δημοκρατίας
(1991)λούσε φόρο αλλά πρόσθετη επιβάρυνση που έχει ως σκοπό την αποζημίωσητου δημόσιουταμείουγιατυχόν επιβαρύνσεις πουδη μιουργούνται απότην μηέγκαιρηπληρωμήτωνφόρων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή,αποφάσισε ότι: ™
(1)Η αιτήτρια εταιρεία δεν ήταν υποχρεωμένη βάσει του άρ θρου27 ναυποβάλει δήλωσημετον δικότηςυπολογισμό τουπρο βλεπόμενου εισοδήματος.
(2)Υπάρχει τεκμήριο συνταγματικότητας του νόμου μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Το βάρος απόδειξης βαρύνει εκείνον πουεγείρειτηναντισυνταγματικότητατου. 15
(3)Το Δικαστήριο δεν εξετάζει θέματααντισυνταγματικότητας αόριστααλλάόταν εγείρονται ειδικάκαι είναι απαραίτητογιατην εκδίκασηκαι έκβασητηςσυγκεκριμένης υπόθεσης.
(4)Στην παρούσα υπόθεση οι εισηγήσεις της αιτήτριας εται- 20 ρείας αναφορικά με την αντισυνταγματικότητα του άρθρου 29
(1)είναιασαφείςκαι αόριστες. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμε £100έξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: Georgalhdes v. The Village Commission of Ayia Phyla, 4 R.S.C.C. 25 94· KantaraShippingLtd. v. TheRepublic
(1969)3 CLR. 95In Re Working Urban Council(Basingstoke Canal)Act, 1911 [1914] lCh.300 Chandlerv. D.P.P. [1964]A.C. 763· 30 ApostohdcsandOthers v.Republic
(1982)3 CLR. 928Republic v. Kyriacou
(1987)3 CLR. 1189· Karaliotas v.Republic
(1987)3C.LM. 179· Charalambous v.Republic
(1986)3 C.L&.557· Josephin v.Republic
(1986)3 C.LJt. IllPanayiotides v.Republic
(1986)3CLR.
- 668 35 4ΑΛΛ. Απ. ΣωτηρίουΑτό. ν.Δημοκρατίας Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον,της απόφασηςτου Υπουργού Οι κονομικώνναεπιβάλειπρόσθετοφόρο 10%'επίτης φ ο ρ ο λογίαςτωναιτητώνγιατοφορολογικόέτος
- 5 Γ.Κορφιώτης, γιατονςαιτητές, Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τονκαθ' ου ηαίτηση. Cur. adv. vult Ο Δικαστής κ. Δημητριάδης ανάγνωσε την ακόλουθη 10 απόφαση. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δ: Ηαιτήτριαεταιρείαείναι ιδιωτι κήεταιρείαπεριορισμένης ευθύνης. Ιδρύθηκετο 1982 και διεξάγειεμπορικήςφύσηςεργασίες. Η αιτήτριαεταιρεία,με δήλωση της ημερ.4.2.85.που 15 απόστειλε στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων, σύμφωνα μετις πρόνοιες τουάρθρου27 των Περί Βεβαιώσεως και ΕισπράξεωςΦόρων Νόμων 1978 -1979 (Νόμος4/78 όπως τροποποιήθηκεαπότουςΝόμους23/78και41/79),υπολό γισετοφορολογητέο εισόδηματηςσε£1,000.-καιτονπλη20 ρωτέο φόρο σε £425.-. Με βάσηαυτήτη δήλωση τοΓρα φείο ΦόρουΕισοδήματος εξέδωσεπροσωρινή φορολογία γιατοπιοπάνωποσό. Στις21.2.86η αιτήτριαεταιρείαυπόβαλεκανονική δή λωσητου εισοδήματος τηςκαιλογαριασμούς γιατο 1985, 25 που έδειχναν κέρδος £5,
- Με βάση τα στοιχεία αυτά έγινε νέα φορολογία και ζητήθηκε από την αιτήτρια να πληρώσει επιπλέονποσόεκ£174.72αντιπροσωπεύον 10% επί της διαφοράςτης αρχικήςκαι της τελικής δηλώσεως της,όπως προνοούσε το άρθρο29
(1)του Νόμου.Ηαιτή30 τ<?κ*.με επιστολή της ημερ.25.4.86υπόβαλε ένσταση για την επιβολή του πιο πάνωπρόσθετου ποσού για τολόγο ότι θεωρούσε την επιβολή σ* αυτήντου πρόσθετουαυτού ποσούάδικηκαιαντισυνταγματική. 669 Δημητριάδης,Δ. Απ. ΣωτηρίουΛτδ. ν.Δημοκρατίας
(1991)Με επιστολή του ημερ.24.6.86,το Γραφείο ΦόρουΕι σοδήματος απόρριψε την ένσταση της αιτήτριας και της απόστειλε τηντελική φορολογίαγιατο 1985,εναντίοντης οποίαςκαταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή,μετηνοποία αιτείται- 5 "Δήλωσιντου ΣεβαστούΔικαστηρίου ότι ο υπότου Εφόρου του Φόρου Εισοδήματος Λευκωσίας επιβλη θείςπρόσθετος φόρος 10%,ήτοι ποσόν£174.72επίτης φορολογίας των Αιτητών υπ*αριθμόν 11-20175070διά τοφορολογικόν έτος 1985 κηρυχθήάκυροςκαι/ή παρά- 10 νομός και/ή εστερημένη οιουδήποτε νομικού αποτελέ σματος." καιτηνοποίαβασίζειστοπιοκάτωνομικόσημείο: "Ηπρόνοιατουάρθρου29
(1)τουΝόμου4του 1978 επί της οποίαςηωςάνωφορολογία εβασίσθητυγχάνει ^ Αντισυνταγματική και/ή αντίθετοςκαι/ήκαταστρατηγεί τηνπερίΤόκουΝομοθεσίανΚεφ. 150." Τομόνονομικόσημείοπουοιδικηγόροιτηςαιτήτριας εταιρείας συζήτησαν στη γραπτήαγόρευση τους είναι ότι οι πρόνοιες του άρθρου29
(1)των Περί Βεβαιώσεως και 20 Εισπράξεως ΦόρωνΝόμων 1978 - 1979,πουεισάχθηκεμε τοάρθρο2τουΝόμου41/79, είναιαντισυνταγματικές.Οι δικηγόροι της αιτήτριας ισχυρίστηκαν ότι το επίδικο ποσό δεν αποτελεί ούτε τέλος, ούτε ανταποδοτικό φόρο, ούτε πρόσθετη επιβάρυνσηγιαπαράλειψηπληρωμής επι- 25 βληθείσας φορολογίας,ούτεπρόστιμο ήποινήκαι,επομέ νως, είναι φόρος, πράγμα που αναφέρεται εξάλλου και στην επιστολή του Γραφείου του ΦόρουΕισοδήματος με ημερ. 24.6.
- Η επιβολή τέτοιου φόρου, είναι ο ισχυρι σμόςτων δικηγόρων τηςαιτήτριας,προσκρούει στις πρό- 30 νοιες του άρθρου24.1 του Συντάγματοςκαιείναι,επομέ νως, αντισυνταγματική γιατί η αιτήτρια καλείται να συνεισφέρει σταδημόσιαβάρηόχι ανάλογαμετη δύναμη της αλλάγιατηναδυναμίατηςναπροβλέψει τοεισόδημα τηςγιατο
- 35 670 4ΑΛΛ. Απ. ΣωτηρίουΛτδ. ν.Δημοκρατίας Δημητριάδης, Λ Ο δικηγόροςτουκαθ'ουηαίτησηυπόβαλεότι το 10% που επιβλήθηκε στους αιτητέςδεναποτελεί στηνπραγμα τικότητα φόροαλλάπρόσθετηεπιβάρυνσηη οποίασκοπό έχει να αποζημιώσει το δημόσιο ταμείο για τυχόνεπιβα5 ρύνσειςπουδημιουργούνται απότημηέγκαιρηπληρωμή των φόρων. Τον ισχυρισμό αυτό βάσισε στις υποθέσεις Georgallides v. TheVillage Commission of Agia Phyla and another,4R.S.C.C. 94,KantaraShippingLtd v.TheRepub lic
(1969)3 CL.R. 95. Είναι επίσης ηεισήγησητου ότι ο 10 πλαγιότιτλοςτουάρθρου29τουΝόμου,οοποίοςπρονοεί τηνεπιβολή επιπρόσθετουποσούκαιστον οποίοτοποσό αυτό ονομάζεται "Πρόσθετος φόρος",δεν αποτελεί μέρος τουΝόμουκαιπρέπεινααγνοηθεί. Τηνεισήγησητουαυτή ο δικηγόρος του καθ'ου η αίτηση βάσισε στις πιοκάτω 15 δύο αποφάσεις των Αγγλικών Δικαστηρίων: In Re WorkingUrban Council (Basingstoke Canal) Act, 1911
(1914)1 Ch. 300, Chandler v. D.P.P. [1964] A.C.
- Τέλος,οδικηγόρος ισχυρίστηκεότι η αιτήτριααπότη μια δενήτανυποχρεωμένη ναυποβάλειτηνπρώτηδήλωση με 20 τοδικότηςυπολογισμό τουεισοδήματοςτης, καιαπότην άλλημπορούσε, οποτεδήποτε μέσα στο 1985, να αναθεω ρήσειτηδήλωσητης. 25 Ο σχετικός για την υπόθεση αυτήνόμος είναι ο Περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμος του 1978 (Νόμος 4/78), όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 23/78και41/
- Το άρθρο27 τουΝόμου(όπως ίσχυεπριν τηντροπο ποίησητουαπότοΝόμο164/87)λέγει: 30 35 "
- Πανπρόσωπον δικαιούταιναυποβολή ιδικόν του υπολογισμόν αναφορικώς προς το αντικείμενον φόρουκαιτονυπ'αυτούπληρωθησόμενον προσωρινόν φόρον.Εντοιαύτηπεριπτώσει τοποσόν τουπροσωρι νού φόρουείναι το υπότουπροσώπουτούτουυπολογισθένποσόν καικαταβάλλεταικατάτην ημερομηνίαν ήταςημερομηνίαςταςκαθοριζόμενοςυπότουΔιευθυ ντού επί της προς τούτο αποστελλόμενης ειδοποιήσε ως." 671 Δημητριάδης,Δ. Ait,ΣωτηρίουΛτδ.ν.Δημοκρατίας
(1991)Το άρθρο29
(1)(πριναναριθμιστεί σε άρθρο26 από το Νόμο 164/87) όπως ίσχυεότανλήφθηκε ηεπίδικηαπόφα ση,έχειως εξής: '79
(1)Οσάκιςδι' ενέτοςτοαντικείμενο τουπροσω ρινού φόρου είναι χαμηλότερον τωντριών τετάρτων 5 του αντικειμένου του φόρου,ως τούτο θαέχη τελικώς εξακριβωθή, τοπρόσωποντούτουπόκειται,επιπροσθέ τως προς τοποσόν του κανονικού φόρου,ειςπληρωμήνποσού ίσουπροςτοενδέκατοντηςδιαφοράςμετα ξύ του ποσού του φόρου ως τούτο έχει τελικώς 10 εξακριβωθήκαιτου ποσούτου προσωρινού φόρουτου πληρωτέου ήπληρωθέντος συμφώνως προς ταςδιατά ξειςτουπαρόντος Μέρους: Νοείταιότιαι διατάξειςτου παρόντοςεδαφίουδεν εφαρμόζονταιειςπερίπτωσιν καθ' ηνπρόσωποντιαμ- 15 φισβητεί επίΔικαστηρίω τηνεις αυτόεπιβληθείσανφορολογίαν επί νομικού σημείου μηεισέτι αποφασισθέντος". Από τηφρασεολογία τουάρθρου27 έχωκαταλήξει στο συμπέρασμα ότι ηαιτήτριαεταιρείαδενήτανυποχρεωμέ- 20 νη, πριν τηλήξητου 1985, ναυποβάλει δήλωση μεδικό της υπολογισμό του προβλεπόμενου εισοδήματος της για το χρόνο αυτό και, επομένως, εκτός ανοι πρόνοιεςτου άρθρου 29
(1)του Νόμου είναι αντισυνταγματικές, τότεη επίδικηαπόφασηλήφθηκενόμιμα. 25 'Ερχομαι τώραστο θέματηςαντισυνταγματικότητας τουάρθρου29
(1)τουΝόμου.Νόμοςτεκμαίρεταιότι είναι συνταγματικός μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου και το βάροςτηςαπόδειξηςβαρύνειεκείνον πουεγείρειτηναντι συνταγματικότητα του (βλ., μεταξύ άλλων αποφάσεων, 30 Apostolides & Others v. Republic
(1982)3 C.L.R. 928). Επίσης,τοΔικαστήριο δενεξετάζει θέματααντισυνταγμα τικότηταςαόριστα,αλλά ότανεγείρονται ειδικάκαι είναι απαραίτητο γιατην εκδίκαση καιέκβασητης συγκεκριμέ νης υπόθεσης. (Βλ.Republic v. Kyriacou
(1987)3 C.L.R. 35 1189, Karaliotas v. Republic
(1987)3 C.LA. 179, Chara672 4 ΑΛΛ. Alt. ΣωτηρίουΑτό. ν.Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. lambous v.Republic
(1986)3C.L.R. 557,Josephin v. Repu blic
(1986)3 C.L.R. 111,Panayiotides v. Republic
(1986)3 CLR. 495). Στηνυπόθεσηαυτήηαιτήτριαεταιρείαδενμεέχει ικανοποιήσει γιατί οι πρόνοιες του άρθρου 29
(1)του Νόμου είναι αντισυνταγματικές. Οι εισηγήσειςτηςαιτήτριαςστις γραπτές αγορεύσεις της γι' αυτό το νομικό σημείο είναι ασαφείς και αόριστες. 'Οπως έχω αναφέρει πιο πάνω,ο δικηγόρος του καθ'ου ηαίτηση υπόβαλε πως ηαιτήτρια 10 εταιρεία μπορούσε οποτεδήποτε μέσα στο 1985 νααναθε ωρήσειτηδήλωση εισοδήματος της.Ηεισήγησητουδικη γόρου του καθ*ουηαίτησηόμως δενευσταθεί γιατί τοδι καίωμα αυτό δόθηκε στο φορολογούμενο με το Νόμο 164/87,και επομένως ηαιτήτρια εταιρεία δεν είχε το δι15 καίωμααυτότο 1985. 5 Για τους λόγους που ανάφεραπιο πάνω ηπροσφυγή " αποτυγχάνεικαι,επομένως,απορρίπτεται. Ηαιτήτριαεταιρείαναπληρώσει£100.-έξοδατουκαθ' ουηαίτηση. Προσφυγή απορρίπτεταιμε£100έξοδα. 673