4 AAA. 22Φεβρουαρίου,1991 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ARGOSYTRADINGCO.LTD., Αιτηιές, v. ΤΗΣΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 107/90) 5 10 15 20 25 Σύνταγμα— Άρθρο24— Εισάγειτηναναλογικήφορολογίαμεταξύ των πολιτών — Η επιβολή χρονικού πλαισίου γιαεπανεξαγωγή μεταποιημένων προϊόντων από εκβιομηχάνιση ως όρου για επι στροφήτων καταβληθέντων δασμών, που επιβάλλεταιβάσει της επιφύλαξης τον άρθρον 12 τον Περί ΤελωνειακώνΔασμών και ΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμουτου 1989(Ν. 120/89)δεναντιβαίνει στο άρθρο24τουΣυντάγματοςγιατίαναφέρεται σεεπιστροφήκαι όχι επιβολήφορολογίας. Σύνταγμα—Άρθρο28—Αρχήτηςισότητας— Μέτροκρίσηςονσιαστιχήομοιογένεια δικαιωμάτωνκαιυποχρεώσεωνμεταξύπραγμά των — Δικαιολογείται διαφοροποίηση ανάλογα με τις διαφορές, τωνυποκειμένων τουδικαίου αφενόςκαιτου σκοπούτουνομοθέ τη— Ευρεία ευχέρειανομοθέτηστουςτομείς τηςοικονομικήςκαι δημοσιονομικήςπολιτικής. Στην προκειμένη προσφυγή η νομιμότητα της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων για μη επιστροφή δασμών στουςαιτητέςγιαεπανεξαγωγήπροϊόντωνσυναρτάτοαποκλειστι κάαπότηνσυνταγματικότητατου άρθρου 12του ΠερίΤελωνεια κώνΔασμώνκαιΦόρωνΚαταναλώσεως Νόμου του 1989(Ν.12CV 89). Συγκεκριμένα στην επιφύλαξη του συγκεκριμένου άρθρου αναφέρεταιότιδενεπιστρέφεταιτελωνειακόςδασμόςήφόροςπου έχει καταβληθεί αν έχει διαρρεύσει διάστημα μεγαλύτερο των τριώνετώναπότηνκαταβολήτουκαιτηςλήψεωςαπότουαρμο δίουΛειτουργούτηςαπαίτησηςγιαεπιστροφήτου. Οι αιτητές εισηγήθηκανότι ηδιάταξηαυτήτουΝ. 120/89 ήταν αντίθετη με το άρθρο 24 του Συντάγματος που καθιερώνει την 753 ArgosyTradingCo.Ltd. τ.Δημοκρατίας
(1991)αναλογικήσυνεισφοράσταδημόσιαβάρη. Οικαθ'ωνηαίτησηαπάντησανότιηκριθείσαδιάταξηδεναπέ βλεπε στην επιβολή ούτε συνεπάγετο φορολογία οποιασδήποτε μορφής. Οι πρόνοιες της περιορίζονταν στον προσδιορισμό των προϋποθέσεων για επιστροφήκαταβληθέντων δασμών λόγω επανεξαγωγής. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην προσφυγή, απο φάσισεότι.
(1)Ηθέση των καθ1 ωνη αίτησηαναφορικά μετο ουσιαστικό περιεχόμενο της επιφύλαξης του άρθρου 12 του Ν. 120/89είναι ορθή. Ηεπιφύλαξητου άρθρου 12δεν προβλέπει τηνκαταβολή δασμών. 10
(2)Προκύπτει όμως απότην εισήγηση τωναιτητώνότι οιδια τάξειςτηςεπιφύλαξηςτουάρθρου 12συσχετίζονται μετηναρχική επιβολήτουδασμούκαιτηδιάκρισηπουγίνεταιμετηνεπιφύλαξη 15 μεταξύ των δικαιωμάτων των προσώπων που βρίσκονται μέσα σταπροβλεπόμενα χρονικά πλαίσιακαι εκείνων που προβαίνουν σε επανεξαγωγή εκτός των πλαισίων αυτών. Αυτό δηλαδήπου κρίνεται είναι η λογικότητα του χρονικού πλαισίου των τριών ετώνβάσειτωναρχώντηςισότηταςπουκατοχυρώνειτοάρθρο28 20 τουΣυντάγματος. Μέτροκρίσηςτηςίσηςμεταχείρισηςαποτελείηομοιογένειαδι καιωμάτωνκαιυποχρεώσεων μεταξύπραγμάτων. Ηομοιογένεια πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι φαινομενική. Οι διακρίσεις επιτρέπονται εφόσον ανάγονταιτόσο στις διαφορές μεταξύ των " υποκειμένων του δικαίουόσοκαιστον σκοπό τουδικαίου. Στον τομέατηςοικονομικήςκαιδημοσιονομικής πολιτικήςαναγνωρίζε ταιευρείαευχέρειαγιαδιακρίσεις. Στηνπροκειμένηπερίπτωσηηδιάκρισημεταξύτωνδικαίωματωντων εξαγωγέων μεαφετηρίατονχρόνο επανεξαγωγήςσχετίζε- 30 ται άμεσα με τους σκοπούς του δικαίου που αποβλέπουν στην προαγωγήτης μεταποιητικήςβιομηχανίας. Σκοπόςτου νομοθέτη είναι ο άμεσος συσχετισμόςτης εισαγωγής των εμπορευμάτων με τηνμεταποίησηκαιεξαγωγήτουςσεσύντομοχρονικόδιάστημα. Δεν έχει τεκμηριωθεί αντισυνταγματικότητα της επιφύλαξης τουάρθρου12. 35 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Προσφυγή. Προσφυγήγιαδήλωση τουΔικαστηρίου ότι η απόφαση του Υπουργού Οικονομικών με τηνοποίααπέρριψε αίτη- 40 754 4ΑΛΛ, Argosy Trading Co. Ltd.v. Δημοκρατίας ματων αιτητώνγιαεπιστροφήτων δασμώνπου καταβλή θηκανπάνωσε υλικά πουχρησιμοποιήθηκαν για τηνκα τασκευή σαντάλων "Scholl" τα οποία επανεξήχθηκαν είναιάκυρηκαιχωρίςνομικόαποτέλεσμα. 5 Μ.Χριστοφίδης, για τουςαιτητές. Α. Ευαγγέλου,Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, μεΕ. Ιύύσηφίδου (Κα.), Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τουςκαθ'ων ηαίτηση. Cur. adv.vult. 10 Ο Δικαστής κ.Πικής ανάγνωσε την ακόλουθη απόφα ση. ΠΙΚ.ΗΣ,Δ:Ηεγκυρότητα της απόφασηςτου Διευθυ ντή του Τμήματος Τελωνείων, η οποία προσβάλλεται από τους αιτητές, συναρτάται αποκλειστικά από τη συ15 νταγματικότητα του νόμου στον οποίο βασίζεται, συγκε κριμένα της επιφύλαξης του Άρθρου 12του περί Τελω νειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1989 (Ν. 12Q/89), ηοποία προβλέπει: 20 25 " Νοείται ότιεκτός ως άλλως προνοείται εν τω Πέμπτω Πίνακι, <5εν επιστρέφεται καταβληθείς τελω νειακόςδασμός ήφόροςκαταναλώσεωςεφ'όσονήθελε διαρρεύσει διάστημαμείζον τωντριών ετών μεταξύτης καταβολήςτουδασμούήφόρουκαταναλώσεωςκαιτης λήψεως υπό του αρμοδίου Λειτουργού τηςπροςεπιστροφήναυτού απαιτήσεως...Λ Σύμφωνα μετην εισήγησητων αιτητώνοχρονικός πε ριορισμός οοποίος επιβάλλεται για την επιστροφή κατα βληθέντων δασμών είναιαυθαίρετος, διαπίστωσηπου κα θιστά τηνομοθετική αυτή διάταξη αντινομική προςτις 30 πρόνοιες του Άρθρου 24του Συντάγματος πουκατοχυ ρώνει την αναλογική συνεισφορά στα δημόσια βάρη,και γιατολόγοαυτόζητείταιοπαραμερισμός τηςεπιφύλαξης του Άρθρου 12ως αντισυνταγματικής. Ηαντίθεσητης επιφύλαξης του Άρθρου 12 με τις διατάξειςτου Άρθρου 35 24τουΣυντάγματοςείναιομόνοςλόγοςστον οποίοεδρά755 Πικής,Δ. ArgosyTrading Co. Ltd.v.Δημοκρατίας
(1991)ζεταιηεισήγησηγιατηναντισυνταγματικότητατης. Στηναπάντησητωνκαθ'ωνηαίτησηεπισημαίνεταιότι ηκρινόμενη νομοθετική διάταξη δεναποβλέπειστην επι βολήούτε συνεπάγεται φορολογία οποιασδήποτεμορφής. Οι πρόνοιες της περιορίζονται στον προσδιορισμό των 5 προϋποθέσεωνγιατηνεπιστροφήκαταβληθέντων δασμών λόγω επανεξαγωγής,μετάτημεταποίησητηςπρώτηςύλης ή των αγαθώνπου είχαν προσελκύσει τοδασμό.Ηθέση αυτήείναι σωστή. Ηεπιφύλαξητου Άρθρου 12δενπρο βλέπειτηνκαταβολήδασμών. 10 Το αντικείμενο της επιφύλαξης τουΆρθρου 12 δεν είναιηκαταβολή αλλάη επιστροφήτελωνειακών δασμών. Προκύπτει όμως από τηνεισήγηση ηοποία υποβλήθηκε ότι οιδιατάξειςτης επιφύλαξηςτου Άρθρου 12συσχετί ζονται μετην αρχικήεπιβολήτουδασμούκαιτηδιάκριση 15 ηοποίαγίνεται απότηνεπιφύλαξη μεταξύτων δικαιωμά των προσώπων πουπροβαίνουνσε επανεξαγωγήεισαχθέ ντων εμπορευμάτων εντός των προβλεπόμενων χρονικών πλαισίων και εκείνων που προβαίνουν σε επανεξαγωγή εκτός τωνπλαισίων αυτών. Κάτω από αυτό τοπρίσμα 20 μπορεί νασυσχετισθεί ηεισήγησηγιααντισυνταγματικό τητατης επιφύλαξης του Άρθρου 12 μετις διατάξειςτου Άρθρου 24,παρόλοπουουσιαστικάό,τι επιζητείταιείναι η κρίση της λογικότητας του χρονικού πλαισίου των τριών ετών βάσειτωναρχώντης ισότηταςπουκατοχυρώ- 25 νειτοΆρθρο28. Η έννοια της ισότητας κάτωαπότοΆρθρο28καιοι πρακτικέςεπιπτώσεις απότηνεφαρμογήτης,εξετάστηκαν επανειλημμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο καιέχουν αποκρυσταλλωθεί σεβαθμόπου να μηχρειάζεταιη ανά- 30 λυσή τους με αναφορά σε συγκεκριμένες αποφάσεις. Η ομοιογένεια δικαιωμάτων, υποχρεώσεων και μεταξύ πραγμάτων, συνιστά το μέτρο κρίσης και ανάλογα με το βαθμόομοιότητας αποφασίζεται ανεπιβάλλεται ηίσημε ταχείριση. Ηομοιογένεια πρέπει ναείναι ουσιαστικήκαι 35 όχι φαινομενική. 'Οπου διαπιστώνεται σημαντική ομοιο γένεια,όχιόμωςταυτότητα,μεταξύτηςθέσηςδυοήπερισ756 4ΑΛΛ Argosy Trading Co. Ltd.v.Δημοκρατίας Πιχής,Δ. σότερων προσώπων, διακρίσεις μπορεί ναδικαιολογη θούν μόνο εφόσον ανάγονται στις διαφορές μεταξύ των υποκειμένων του δικαίου, αφενός, και συσχετίζονται με τους σκοπούς του δικαίου,αφετέρου.Στοντομέα της οι5 κονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής αναγνωρίζεται ιδιαίτερα ευρεία ευχέρεια στο νομοθέτη ναπροβεί σε δια κρίσεις ενόψειτης φύσεως των θεμάτωνπου πραγματεύε ταιηνομοθεσία αυτήςτηςκατηγορίαςκαιτηςευθύνηςγια ευχερήπρογραμματισμότηςοικονομίαςτουτόπου. 10 15 Εφαρμόζοντας τιςπιο πάνω αρχές στην προκείμενη περίπτωση,διαπιστώνουμε(α)Η θέση εισαγωγέων πουπροβαίνουνσεεπανεξα γωγή μετά τηνεκβιομηχανοποίηση εισαχθέντων εμπο ρευμάτων ήαντικειμένων, είναι μέσα σε πλατειάπλαίσιαόμοια- όχι όμωςταυτόσημη. (β) Ο χρόνος επανεξαγωγής είναι διακριτικό στοι χείο το οποίο δικαιολογεί διαφοροποιήσεις στη θέση των εξαγωγέων εφόσο αυτές σχετίζονται μετοχρόνο επανεξαγωγήςκαιτουςσκοπούςτουδικαίου. 20 (γ) Ηδιάκριση μεταξύ των εξαγωγέων με αναφορά στοχρόνο επανεξαγωγής,δενείναιαφεαυτήςπαράλογη δεδομένου ότι η επιστροφήδασμώνσυσχετίζεται μετην καταβολήτους καιτον προγραμματισμό των οικονομι κώνπραγμάτωντουτόπου. 25 (δ)Ηδιάκρισημεταξύτωνδικαιωμάτωντωνεξαγω γέων μεαφετηρία τοχρόνο επανεξαγωγής, σχετίζεται άμεσαμετουςσκοπούςτουδικαίουπου,όπωςσυνάγε ταιαπότιςδιατάξειςτουΆρθρου 12,αποβλέπουνστην προαγωγή της•μεταποιητικής βιομηχανίας. Δεν είναι αδιάφορογιατους σκοπούς πουαποβλέπειονόμος να προάξει, πότε γίνεται η επανεξαγωγή. Σκοπός του νο μοθέτη είναι οάμεσος συσχετισμός της εισαγωγής των εμπορευμάτων μετη μεταποίηση και εξαγωγή τουςσε σύντομο χρονικό διάστημαπροςενίσχυσητηςβιομηχανικήςπροσπάθειαςστοντομέααυτό. 30 35 757 Πιχής,Δ. ArgosyTrading Co. Ltd.v.Δημοκρατίας
(1991)Καταλήγω ότιδεν έχειτεκμηριωθεί ηαντισυνταγματι κότητατηςεπιφύλαξης τουΆρθρου 12.Μετάαπόαυτήτη διαπίστωση ηπροσφυγή δε μπορεί παρά να απορριφθεί. Είναι παραδεκτόότιηεπίδικη απόφασηστηρίζεται στις διατάξεις του Άρθρου 12που περιορίζουν τοδικαίωμα 5 επιστροφής καταβληθέντωνδασμώνστις περιπτώσεις που η επανεξαγωγή γίνεται μέσα σε τρία χρόνια, πράγμαπου δεσυνέβηστην προκείμενηπερίπτωση. Για τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήαπορρίπτεται. Η επίδικη απόφασηεπικυρώνεται στο σύνολο της, βάσει 10 του Άρθρου 146.4(a)τουΣυντάγματος.Δεν υπάρχειδια ταγήγιαταέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 758