4 AAA. 27Φεβρουαρίου, 1991 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ.ΔΑπΐ£] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ METOΑΡΘΡΟ146TOY ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΠΑΠΑΕΥΣΤΑΘΙΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΤΜΗΜΑΤΟΣΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 946/88). ΔιοικητικήΠράξη — Νομοθετικόκαθεστώς — Η νομιμότητατων διοικητικών πράξεων κρίνεταιμεβάση τοδίκαιο που ίσχυε κατά τοχρόνο τηςέκδοσηςτους. 5 10 Σύνταγμα— Άρθρο 146, παράγραφος6—Η διεκδίκηση τηςπροβλεπόμενηςαποζημίωσης γίνεταιμόνο με αγωγήστο Επαρχιακό Δι καστήριο το οποίο έχει τηνδικαιοδοσίανα την εκτιμήσει καινα τηνεπιδικάσει, Η αιτήτρια ζήτησε, με την προσφυγήακύρωση τηςαπόφασης του Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων, με την οποία αρνήθηκε να της επιστρέψει δασμούς επί αυτοκινήτων πσυ εκμισθώνονται χωρίςοδηγόταοποίαηαιτήτριαείχεεισαγάγεικαιεκτελωνίσει. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο φάσισεότι: 15 20
(1)Ορθά εφαρμόστηκε, στην επίδικη απόφαση,η νομοθεσι*. πουίσχυεκατάτο χρόνοτηςέκδοσηςτης. Η αρχήτης επανεξέτα σηςμεβάσητονομικόκαιπραγματικόκαθεστώςτηςέκδοσηςαπό φασης που ακυρώθηκε, δεν εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση στην οποία καμία απόφασητου Διευθυντή δεν ακυρώθηκε ποτέ απότο Δικαστήριο,το δε επίδικοαίτηματηςαιτήτριας υποβλήθηκεσεαυτόνγιαπρώτηφοράμετάτηδημοσίευση τουδιατάγματος ΚΑ.Π. 178/88.
(2)Σχετικάμετηναποζημίωσηπουηαιτήτριακατάτηνεκτίμη σητηςδικαιούντανβάσειτης παραγράφου6 τουάρθρου 146του Συντάγματος, αυτή διεκδικείται με αγωγή στο ΕπαρχιακόΔικα- 837 Παπαευσταθίουν.Αιενθ.Τμημ.Τελωνείων
(1991)στήριοπουέχεικαιτησχετική δικαιοδοσία. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: ΛόρδοςκαιΆλλοι ν.Δημοκρατίας
(1968)3AAA. 42Τ Λεμής και Άλλοι ν. Επαρχου Λευκωσίας και Άλλων
(1986)3 AAA.
- 5 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της άρνησης του Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων να επιστρέψει μέρος των εισαγωγι κών δασμών που είχε καταβάλειηαιτήτριαγιατην εισα- 10 γωγή7οχημάτων. Χρ. Τριανταφυλλίδης,γιατηναιτήτρια. Μ. Τσιάππα(Κα), Δικηγόροςτης Δημοκρατίας Α\ για τους καθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 15 ΟΔικαστήςκ.Πογιατζήςανάγνωσετηνακόλουθη από φαση. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Με την απόφασητου που εξέδωσε στις 28 Μαΐου 1988 κατάτην άσκησητης αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας στην προσφυγή της Αιτήτριας αρ. 20 736/85 το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφασητης Ανα θεωρητικήςΑρχής Αδειών μετηνοποίαείχεαπορριφθεί η ιεραρχική προσφυγή της Αιτήτριας εναντίον της αρνητι κής απόφασηςτης Αρχής Αδειών να χορηγήσει σ* αυτήν άδειαγια21 οχήματα εκμισθαύμεναχωρίς οδηγό.Η Αϊτή- 25 τρία είχε υποβάλει το αίτημα της στην Αρχή Αδειών το
- Βασικός λόγος της ακυρωτικής εκείνης δικαστικής απόφασηςήτανηδιαπιστωθείσαπαράλειψη τηςκαθ'ηςη ΑίτησηΑρχής ναδιεξάγει επαρκήέρευνα*παράλειψη που οφειλότανστηνπλάνητηςαναφορικάμετηνερμηνείατης· 30 νομικήςδιάταξηςπουόφειλεναείχεεφαρμόσει. Στησυνέ838 4 AAA. ΠαπαευσταθΙου v. Διενθ.Τμημ.Τελωνείων Πογιατζής,Δ, χειαηΑρχή Αδειών επανεξέτασετοαίτηματηςΑιτήτριας με βάσητο νομικό και παραγματικό καθεστώς που ίσχυε κατάτο χρόνο έκδοσης τηςακυρωθείσαςαπόφασης (Ιού νιοτου 1985) καιστις 30Αυγούστου 1988 εχορήγησεστην 5 Αιτήτρια άδειαγια 7 μόνο οχήματαεκμισθούμενα χωρίς οδηγό. Ακολούθως η Αιτήτρια εισήξε τα 7 οχήματακαι κατέβαλετουςπληρωτέουςεισαγωγικούςδασμούς. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1988 ηΑιτήτρια υπέβαλε γραπτό αίτημαστονπαρόντα Καθ" ουη ΑίτησηΔιευθυντήΤμήμα10 τος Τελωνείου (που στη συνέχεια θα αναφέρεται ως "ο Διευθυντής") για επιστροφήμέρους των εισαγωγικώνδα σμών πουείχε καταβάλειγιατην εισαγωγήτων 7 οχημά τωντης.Τοαίτημα τηςΑιτήτριας είχεωςνομικό έρεισμα το επιχείρημα ότι, με βάση το ισχύον δίκαιο κατά το 15 χρόνο έκδοσης της απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών πουακυρώθηκεμετηναπόφασητουΔικαστηρίου στην προσφυγήαρ.736/85,ηΑιτήτρια θαείχε δικαίωμα να επιστραφεί σ' αυτή μέρος των εισαγωγικών δασμών που θακατέβαλλε γιατην εισαγωγή των 7 οχημάτωντης 20 κατάτο 1985 καιότιαποκλειστικήαιτίαγιατηνεισαγωγή τους το 1988 αντί το 1985 ήτανη παράνομηάρνησητης Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών νατης χορηγήσει το 1985 τηνάδειαγιατα7εκείναοχήματα. ΟΔιευθυντήςαπέρριψετοαίτηματηςΑιτήτριαςμεεπι25 στολήτου ημερομηνίας26 Σεπτεμβρίου 1988, στηνοποία αναφέρονταιταεξής: "Κυρία, 30 35 Αναφέρομαι στην επιστολή σας ημερομηνίας 7Σε πτεμβρίου 1988 σχετικά μετο αίτημασαςγιαεπιστροφήδασμούπάνωσεαυτοκίνητα 'Ζ* (σχετικήηκλάση17 τουΠέμπτουΠίνακατουΝόμου58/88). Λυπούμαι νασαςπληροφορήσωότι εφόσοτα αυτο κίνητα δεν εγράφησαν ως αυτοκίνητα 'Ζ' πριν την 8.7.88(ημερομηνίακατάτην οποίαδιεγράφει ηκλάση 17 του Πέμπτου Πίνακα από το Νόμο 58/88), δεν μπορώ, σύμφωνα με τη νομοθεσία, ναανταποκριθώ στοαίτημασας ευνοϊκά." 839 Πογιατζής,Δ. Παπαευσταθίον ν.Διευθ.Τμημ.ΤβλονεΙαν
(1991)Στις 17 Οκτωβρίου 1988 ο τότε δικηγόρος της Αιτήτριας έστειλε στο Διευθυντή επιστολή στην οποία αναφέ ρονται,μεταξύάλλων,καιταεξής: "Λόγω της παρανόμου αποφάσεως της Αρχής Αδειών ηοποία ηκυρώθηυπό του Ανωτάτου Δικαστή- 5 ρίου,ηπελάτις μου θαυποστεί ζημίανκατάτην έκτασιν πουδεν θατης επιστρέψετε το μέρος των φόρωντο οποίον ήτο επιστρεπτέον εάνείχε εισαγάγει τααυτοκί νητατον Ιούνιοντου
- Επομένως δύο τινά δύνανται να συμβούν. Είτε να 10 της επιστρέψετε το ποσόν των φόρων το οποίονκανο νικώς θα ήτο επιστρεπτέον εάν τα αυτοκίνητα εισήγοντοτον Ιούνιον του 1985 ή ναπληρωθεί εις τηνπελατιδάν μου εκ μέρους της Δημοκρατίας αποζημίωσις η οποία θαείναι ισόποσος προςτοποσόν των φόρωντο 15 οποίον δεν θαέχειεπιστραφεί.Δηλ. είτεθαθεραπεύσε τε τηνκατάστασιν μετονα επιστρέψετε τους φόρουςή η Δημοκρατία θα πληρώσει αποζημίωσιν δυνάμει της παραγράφου 6 του άρθρου 146 του Συντάγματος το οποίον προβλέπει ότι οιονδήποτε πρόσωπον έχει ζη- 20 μιωθεί υπό αποφάσεως της Δημοκρατίας η οποίαέχει κηρυχθεί άκυροςδικαιούταιναπάρειδικαίανκαιεύλογον αποζημίωσιν καθοριζομένη υπό Δικαστηρίου. Εις τηνπαρούσανπερίπτωσιν τοποσόν τηςδικαίαςκαιευ λόγου αποζημιώσεως είναι ισόποσον προς το ποσόν 25 τουεπιστρεπτέου φόρου." Με την προσφυγή της που καταχώρησε στις 6Δεκεμ βρίου 1988,ηΑιτήτρια ζητάτηνπιοκάτωθεραπεία: "Όπως κηρύξει την απόφασιν και/ή άρνησιν του καθ' ου ηαίτησις όπως προβεί εις επιστροφήν δασμού ^0 επί τωναυτοκινήτων' Ζ'τηςαιτητρίαςη οποίαεκοινοποίηθη εις την Αιτήτριαν δι' επιστολής ημερομ. 26 Σε πτεμβρίου, 1988 ηοποίαεπισυνάπτεταιωςΤεκμήριον 1 ως άκυρον και εστερημένην οιουδήποτε αποτέλεσμα- . τος." * *" 840 4 ΑΛΛ. Παπαευσχαθίονν. Διευθ.Τμημ,Τελωνείβν Πογιατζής,Δ. Ηπροσφυγήβασίζεταισταακόλουθανομικά σημεία "
- Ηεπίδικος απόφασις είναι αντίθετος προς την απόφασιν του Ανωτάτου Δικαστηρίου εις τηνπροσφυγήν 736/
- ,5 10 !5
- Η επίδικοςαπόφασιςείναιαντίθετος προςτοΣύ νταγμακαιτηνμηαναδρομικήνεφαρμογήντηςνομοθε σίας,καιαντίθετοςπροςτηνουσίαντουνόμου.
- Η αιτήτριαως εκτηςπαρανόμουαποφάσεωςτης ΑρχήςΑδειώνη οποίαηκυρώθηυπότουΑνωτάτου Δικαστηρίουυπέστηζημίανκαιδικαιούταιειςικανοποίησιν της αξιώσεως της δι' επιστροφήν του φόρουδυνά μει της παραγράφου 6 του άρθρου 146 του Συντάγματος.
- Η επίδικος απόφασιςκαι/ήάρνησις ελήφθηκαθ' υπέρβασινεξουσίαςκαι/ήκατάχρησιν εξουσίας." Η επίδικη απόφασηλήφθηκε δυνάμει του άρθρου 12 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσε ωςΝόμουτου 1988 (Νόμος αρ.58/88), πουτέθηκεσε ισχύ την 1ηΜαρτίου 1988 καιπουκατάργησετους περίΤελω20 νειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμους του 1978-
- Τοάρθρο 12τουΝόμουπρονοεί ταεξής: 25 30 'Τηρουμένων των διατάξεων των εκάστοτε εν ισχύι τελωνειακών νόμων ως και παντός όρου όστις ήθελε τεθήυπότου Διευθυντού προς διασφάλισιν τωνδημοσίωνπροσόδων, επιστρέφεται καθ'ηνέκτασιν εμφαίνε ταιεντητρίτηστήλητουΠέμπτουΠίνακοςοκαταβλη θείς τελωνειακός δασμός ή φόρος καταναλώσεως, οσάκις εμπορεύματα του εν τηδευτέραστήλητουΠέμ πτουΠίνακοςκαθοριζομένου είδους χρησιμοποιώντας κατά τρόπον ικανοποιούντα τον Διευθυντήν ως ειδι κώςπρονοείται εντηπέμπτηστήλη τουΠέμπτου Πίνα κος Νοείται ότι εκτός ως άλλως προνοείται εν τωΠέμ841 Πογιατζής,Δ. Παπαευσταθίονν.Διευθ.Τμημ,Τελωνείων
(1991)πτω Πινάκι, δεν επιστρέφεται καταβληθείς τελωνεια κόςδασμόςή φόροςκαταναλώσεως εφόσον ήθελε διαρ ρεύσειδιάστημα μείζον των τριών ετών μεταξύ τηςκα ταβολής του δασμού ή φόρου καταναλώσεως και της λήψεως υπό του αρμοδίου Λειτουργού της προς επι- 5 στροφήν αυτού απαιτήσεως." Τα οχήματα της Αιτήτριας εμπίπτουν στην κλάση με αρ. 17τουΠέμπτουΠίνακατουπιοπάνωΝόμου. Ηπαρούσαδιοικητικήδιαφοράπροέκυψεαπότογεγο νός ότιστις8 Ιουλίου 1988,δηλαδήπριντηνπαραχώρηση 10 της άδειας για τα 7 οχήματα και πριν την εκτελώνιση τους, δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημο κρατίας διάταγμα (ΚΛ.Π. 178/88) το οποίο εξέδωσε το ΥπουργικόΣυμβούλιο κάτωαπότοάρθρο 13*τουΝόμου αρ. 58/88, με το οποίο διαγράφηκε η κλάση αρ. 17 του 15 Πέμπτου Πίνακατου Νόμου.Αποτέλεσματηςδιαγραφής αυτήςήτανη αφαίρεσητων οχημάτωνπου εκμισθώνονται χωρίς οδηγό απότην κατηγορία των εμπορευμάτωνανα φορικάπροςταοποίαοΔιευθυντής έχειδικαίωμαναεπι στρέφει μέρος τωνκαταβαλλομένων τελωνειακών δασμών 20 ή φόρων καταναλώσεως κάτω από το άρθρο 12 του Νόμου. Το μοναδικό ερώτημα που εγείρεται στην παρούσα αγωγήαναφέρεταιστο δίκαιοπουοΔιευθυντής είχε υπο χρέωση να εφαρμόσει κατάτη λήψητης επίδικης απόφα- 25 σης. θα πρέπει ναεπισημάνω στο σημείοαυτόότι, όπως προκύπτει απότο κείμενοτης απόφασης,ο μόνος λόγος για τον οποίο το επίδικο αίτημα ΐης αιτήτριας απορρί φθηκεήτανηδιαγραφήτηςκλάσεως αρ. 17απότονΠέμ πτο Πίνακα του Νόμουπριν από τηνέκδοση της επίδικης 30 * "Το ΥπονργικόνΣυμβονλιονδύναται, διά Διατάγματος αυτούδημοσιενθησομένον εν τηεπισήμω εφημερίδι τηςΔημοκρατίας, ναπρο σθετήήδιαγραφή κλάσεις εκ τουΠέμπτουΠίνακος ή να τροποποιή τουςσυντελεστάςτουεπιστρεπτέονδασμούήτουςαναφερομένονςΑ' 35 εκάστηνΚλάσινεμφαινομένηνεντωειρημένωΠινάκιόρους." 842 4 ΑΛΛ. Παπαενσταθίοιι ν.Αιευθ.Τμημ. Τελωνείων Πογιατζής, Δ. απόφασης.Ο ισχυρισμός του ευπαιδεύτουδικηγόρου της Αιτήτριας είναι ότι οΔιευθυντής είχευποχρέωση,εν όψει τηςακυρωτικήςαπόφασηςτουΔικαστηρίου στηνπροσφυ γή αρ.736/85,να αγνοήσει το διάταγμαΚΔΠ 178/88 και 5 να εφαρμόσει τον Πέμπτο Πίνακατου Νόμου ως είχε το 1985 μετηνπερίληψησ'αυτόντηςκλάσεωςαρ. 17. Δεσυμφωνώμετηνεισήγηση αυτή.ΟΔιευθυντήςορθά εφάρμοσε τηνομοθεσία που ίσχυε κατάτοχρόνο έκδοσης τηςαπόφασηςτου.Είναιβασικήαρχήτουδιοικητικούδι10 καίου ότι ηνομιμότητα των διοικητικών πράξεων κρίνε ται μεβάσητοδίκαιοπου ίσχυε κατάτοχρόνο τηςέκδο σης τους. Αναφέρω ενδεικτικά τις υποθέσεις Α. Λόρδου και άλλοι ν. Δημοκρατίας
(1968)3 Α.Α.Δ. 427, και Α. Αεμής και άλλοι ν. Επαρχου Λευκωσίας και άλλων, 15
(1986)3 Α.Α.Δ.2226.Ηαρχήπου υποστηρίζεται απότις υποθέσεις που επικαλέστηκε ηΑιτήτρια, σύμφωνα μετην οποίαηδιοίκησηέχειυποχρέωση ναεπανεξετάσειακυρωθείσαν απόφασητης με βάση το νομικό και πραγματικό καθεστώςπουίσχυε κατάτοχρόνοέκδοσης τηςακυρωθεί20 σαςαπόφασηςτης, δενεφαρμόζεταιστην παρούσα υπόθε σηστην οποίακαμιάαπόφαση τουΔιευθυντή δενακυρώ θηκε ποτέ από το Δικαστήριο, το δε επίδικο αίτημα της Αιτήτριας υποβλήθηκεσ'αυτόνγιαπρώτηφοράστις 7 Σε πτεμβρίου 1988, μετά τη δημοσίευση του διατάγματος 25 ΚΔΠ178/88. Όπως προκύπτει από'το απόσπασμα της επιστολήςτου ευπαιδεύτου δικηγόρου της Αιτήτριας, που έχω ήδη παραθέσει,καθώςκαι απότηγραπτήτου αγόρευση,αυτό πουουσιαστικά επιδιώκει ηΑιτήτρια απότοΔιευθυντή με 30 τηνεπιστολή τηςημερομηνίας 7Σεπτεμβρίου 1988, είναιη εύλογη αποζημίωση στην οποία δικαιούται,κατάτηδική της εκτίμηση, απότηΔημοκρατίακάτωαπότηνπαράγρα φο 6 του άρθρου 146 του Συντάγματοςγια τηζημιάπου έχειυποστεί απότηναπόφασητης Αναθεωρητικής Αρχής 35 Αδειών, η οποία κηρύχθηκε άκυρη στην προσφυγή αρ. 736/85,καιηαποφυγή διπλώνδιαδικασιώνκαιεξόδων.Η διεκδίκηση αποζημίωσης αυτής της μορφής γίνεται με αγωγήστο Επαρχιακό Δικαστήριο τοοποίο έχειτη δικαι843 Πογιατζής,Δ. Παπαενσταθιον ν.Διευθ.Τμημ.Τελωνείων
(1991)οδοσία νατην εκτιμήσεικαινατην επιδικάσει. ΟΔιευθυ ντήςδενέχει,βέβαια, αυτήςτηςμορφήςτην εξουσία. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταικαιηπροσβαλλόμενη από φαση του Διευθυντή επικυρώνεται. Δεν εκδίδωοποιαδή ποτεδιαταγήαναφορικά μεταέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχα)ρίςέξοδα. 844 5