clr/1991/1991_4_863.pdf

(4)και

(8)— Εξουσία για απαλλοτρίωση και επίταξη δίδεται μεταξύ άλλων και στην Κοινοτική Συνέλευση — Με τον Ν. 12/65 οι διοικητικές αρμοδιότητες της Συνέλευσης για εκπαιδευτικά, μορφωτικά και διδακτικά Θέματα μεταβιβάστηκαν 5 στο Υπουργείο Παιδείας και όλα τα υπόλοιπα στο Υπουργικό Συμβούλιο — Η εξουσία για απαλλοτρίωση και επίταξη ορθά ασκείται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Ο Περί Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως (Τροποποιητικός) Νόμος του 1970(Αρ. 69/70) — Αρθρο 16

(2)— Ταμέλη των Σχολικών Εφο10 ρειών για τιςπόλεις διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Διοικητικό Δίκαιο — Γενικές Αρχές — Αρχή της επιλογής από τη διοίκηση τον λιγότερου επαχθούςμέτρου για τον διοικούμενο — Η στέρηση ατομικού δικαιώματος μόνο στον απόλυτα αναγκαίο βαθμό. *" Σύνταγμα — Αρθρο 23

(4)— Εξουσία απαλλοτρίωσης — Ασκείται όταν η απαλλοτρίωση καθίσταται αναγκαία για τη δημόσια ωφέ­ λεια — Σκοπός και λόγοι απαλλοτρίωσης πρέπει να καθορίζονται με σαφήνεια 20 Με τηνπροσφυγή αυτή οι αιτητές ζήτησαν την ακύρωση ΔιατάγματοςΑπαλλοτρίωσης μέρουςτουΤεμαχίου 1165του συμπλέγ­ ματος "G",τηςενορίαςΑγίου Βασιλείου στοΣτρόβολο,που εκδό­ θηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και δημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας. 863 Σνμεωνίδηκ,ά.ν.ΔημοκρατίαςχΛ.

(1991)Το Τεμάχιο 1165 εφάπτετο του χώρου του Γ Δημοτικού Σχο­ λείουΣτροβόλουκαιεπειδήοι ανάγκεςτουσχολείουκαλύπτονταν με πρόχειρακατασκευάσματαλυόμενου τύπου,ηΣχολικήΕφορεία Στροβόλου αποφάσισενα αγοράσει μέρος τουΤεμαχίου 1165 των αιτητών, μεταξύ άλλων, πράγμα όμως που δεν κατέστη δυνατόν 5 λόγω της άρνησης τους, οπότε η Εφορεία εισηγήθηκε και τελικά πέτυχε την αναγκαστική απαλλοτρίωση του "απαραίτητουτμήμα­ τος από το Υπουργικό Συμβούλιο) (όπως και την επίταξη του), που προσβλήθηκε στηνπαρούσα προσφυγή μεδιάφορουςπροβλη- 1 Λ ι υ θέντες λόγους ακυρότητας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο­ φάσισε ότι:

(1)Ηεξουσία για απαλλοτρίωση και επίταξηπροβλέπεταιαπό το ίδιο το Σύνταγμα(παράγραφοι4 και 8 του Αρθρου 23) και με βάση το άρθρο 3(3χε) του Νόμου 12/65 έχει μεταβιβαστεί και 15 ασκείται απότο Υπουργικό Συμβούλιο. (Το όλο σκεπτικό και το ιστορικό τηςγενέσεωςτουΝόμου 12/65 μετάτην αυτοδιάλυσητης Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης αναλύεται στο κείμενο της απόφασης).

(2)ΤονέοΑρθρο 16

(2),πουαποτελεί μέροςτουπερίΣτοιχειώ- 2 0 δους Εκπαιδεύσεως (Τροποποιητικού)Νόμουτου 1970. (Ν. 69/70), ο οποίος τροποποίησε την περί Στοιχειώδους ΕκπαιδεύσεωςΝο­ μοθεσία,προνοεί ότι ταμέλητων Σχολικών Εφορειώνγιατιςπό­ λεις διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο με διετή θητεία, όπωςέγινεκαιστηνπερίπτωσητηςΣχολικήςΕφορείαςΣτροβόλου 25 οπότεηύπαρξηκαισυγκρότηση τηςείναινόμιμη.

(3)Είναι σαφές μ£βάσητην παράγραφο 4 του Αρθρου 23 του Συντάγματος ότι αν γίνει απαλλοτρίωση απότο Υπουργικό Συμ­ βούλιο για ένα αθλητικό σωματείο π.χ., την αποζημίωσηβεβαίως θακαταβάλειτοσωματείουπέρτουοποίουγίνεται ηαπαλλοτρίω- 30 ση. Το ίδιο ισχύει καιγιατις Σχολικές Εφορείες. Οσυνταγματι­ κός νομοθέτης περιόρισε την άσκηση της εξουσίας τηςαναγκαστι­ κήςαπαλλοτρίωσης στους πλέον υπεύθυνουςφορείς της Εξουσίας και δεν έδωσε τέτοια εξουσία σε διάφορες οργανώσεις, ιδρύματα « κλπ.,γιαπρόδηλους λόγους.

(4)Ταενώπιον τουΥπουργικού Συμβουλίουστοιχεία,στην πα­ ρούσα υπόθεση, δικαιολογούν απόλυτα την αναγκαιότητα της απαλλοτρίωσης. Η έρευνα πουέγινε σε όλα ταστάδιαείναιπλή­ ρηςκαι δεν οδήγησε σε πλάνηπερί ταπράγματα Ούτε οι αιτητές υπέδειξανάλληκατάλληληγηούτευπάρχειτέτοιαγη. Ηεισήγηση 4 0 τωναιτητώνγιαενοικίασηγηςκαικυρίωςγιατερματισμό τηςχρή­ σης τουχώρουτων αθλοπαιδιώνκαιοικοδόμησηεπάνωσεαυτόν είναι η επαχθέστερη για την παιδείατου τόπου και για την ψυχο­ σωματική ανάπτυξητων παιδιών της Ελληνικής Κοινότητας της περιοχής. Η λύση που προτιμήθηκε ήτανπράγματιη μόνη και η 45 ολιγότερο επαχθής. Ο λόγος της απαλλοτρίωσης εκφράζεται με 864 4ΑΛΛ. ΣυμεωνΙΑηκ.ά.ν.Δημοκρατίας χΛ. σαφήνεια στην Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου καιστο προσβαλλόμενο Διάταγμα. Η αιτιολογία είναι νόμιμη, επαρκής και σαφής. Οι λόγοι πουπροβλήθηκαν από τους αιτητές είναι αβάσιμοι. 5 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: VcngOsv.TheElectricityAuthority of Cyprus

(1965)3C.L.R. 252- 10 ChrysochouBros. v.

(1)The CyprusTelecommunicationsAuthonty

(2)TheRepublicof Cyprus,throughthe CouncilofMinisters

(1966)3C.U1.482· Glyki andAnother v. The MunicipalCorporation of Famagusta

(1967)3C.L&.677LefkantisBros. v. Repubhc

(1980)3 C.LJi. 34Agrotis v. ElectricityAuthority

(1981)3C.L.R.503- 15 Κολοκασίδου και Αλλη v. ΤηςΔημοκρατίας(Προσφυγή Αρ. 731/ 87, ημερ. 102.90) Προσφυγή. Προσφυγήγιατηνακύρωσηδιατάγματοςαπαλλοτρίω­ σης μέρουςτουτεμαχίου 1165 τουσυμπλέγματος "G"της 20ενορίαςΑγίουΒασιλείου στοΣτροβολοπου δημοσιεύτηκε στηνΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςΑρ.2495 ημερ. 6.4.1990. Α.Σ.Αγγελίδης, για τοναιτητή. 25 Π.Πετρίδον(Κα.), Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας Α' για τουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. wit. Ο Δικαστής κ. Στυλιανίδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ: Μετην προσφυγήαυτήοι αιτητές 30ζητούντηνακύρωσηΔιατάγματοςΑπαλλοτρίωσης μέρους του Τεμαχίου 1165 του συμπλέγματος "G",της ενορίας Αγίου Βασιλείου στο Στροβολο, που εκδόθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και δημοσιεύτηκε στην Επίσημη 865 Στνλιανίοης, Δ. Συμεωνί&ηχ.ά.ν.Δημοκρατίαςχ.ά.

(1991)Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αρ. 2495, ημερομηνίας 6 Απριλίου, 1990,ΠαράρτημαΤρίτο,ΜέροςII,Αρ. Γνωστο­ ποίησης494, σελ.

1. Οιλόγοιακυρότηταςπου προβάλ­ λονταιείναι:1.Αναρμοδιότητα Υπουργικού Συμβουλίου. 5
2. Ανυπαρξία και αναρμοδιότητα Σχολικής Εφο­ ρείαςΣτροβόλου.
3. 'Ελλειψη δέουσας έρευνας και πλάνη περί τα πράγματα.
4. Έλλειψηνόμιμηςαιτιολογίας. 10
5. Επιλογήτηςεπαχθέστερης μεθόδουεξυπηρέτησης τουσκοπούτηςαπαλλοτρίωσης. Ταγεγονόταπουπεριβάλλουντηνυπόθεσηέχουν:Το Τεμάχιο 1165 του συμπλέγματος "G" του Δήμου Στροβόλου εφάπτεταιτου χώρου του Γ Δημοτικού Σχο-15 λείου Στροβόλου,ενορίαςΑγίου Βασιλείου. Δώδεκα τμή­ ματα τουσχολείου αυτούστεγάζονται σε πρόχειρακατα­ σκευάσματα λυόμενου τύπου, που τοποθετήθηκαν στο τμήματηςσχολικής αυλής,πουαποτελεί μέροςτουχώρου αθλοπαιδιώντουσχολείου. 20 ΗΣχολικήΕφορείαΣτροβόλου,(η "Εφορεία"), αποφά­ σισε να αγοράσει μέρος του Τεμαχίου 1165 τωναιτητών και μέρος του Τεμαχίου 991, για την ανέγερση σχολικού κτιρίουγιατις ανάγκεςτηςδημοτικήςπαιδείαςτηςπεριο­ χής. 25 Στις 28 Μαρτίου, 1988, οΠρόεδρος της Εφορείας,με επιστολή, κοινοποίησε τούτο στην αιτήτρια 1και άλλους και ζήτησε να πληροφορηθεί τις απαιτήσειςτους σχετικά μετηναξίατουκτήματοςτους. 866 4ΑΛΛ» Συμεώνiftηκ.ά.ν.Δημοκρατίας*Λ. Σχχιλιανίοης, Λ. Στις 12 Απριλίου, 1988, ηαιτήτρια 1,με επιστολή του δικηγόρου της, πληροφόρησε την Εφορεία ότι υπάρχουν συνιδιοκτήτες ανήλικοι -πρόδηλα οι αιτητές 2 στην πα­ ρούσαπροσφυγή-καιέδωσεαρνητικήαπάντηση. 5 Στις 13 Μαΐου, 1988, η Εφορεία με νέα επιστολή της πληροφόρησετουςαιτητέςότιθεωρεί αναγκαίατηναγορά τουκτήματοςτουςκαιτους παρακάλεσενατηνπληροφο­ ρήσουν σχετικά μετιςοικονομικές τουςαπαιτήσεις. Στις31 Μαΐου, 1988, μεεπιστολή τουοδικηγόροςτων 10αιτητών, ουσιαστικά, αναφέρθηκε στο περιεχόμενο της προηγούμενης επιστολής του. Στις 19 Δεκεμβρίου, 1988, η Εφορεία, με επιστολή προςτοδικηγόρο τωναιτητών,πρόσφερε £25,000.- γιατο μέρος του Τεμαχίου 1165 που πρότεινε να αγοράσει, το 15οποίο φαινότανμεγαλάζιοχρώμα στο τοπογραφικόσχέ­ διοπουεπισύναψε. Είναι γεγονός ότι το ΕπαρχιακόΚτηματολογικό Γρα­ φείο Λευκωσίας είχε εκτιμήσει την αξία του μέρους τού­ τουσε£30,000.-. 20 Στις 5 Ιανουαρίου, 1989, ο δικηγόρος των αιτητών πληροφόρησε την Εφορεία ότι οι πελάτες του δεν επιθυ­ μούντηνπώλησητουκτήματοςτους. Στις20 Ιανουαρίου,1989, ηΕφορείααπευθύνθηκεστο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας και ζήτησε 25την προώθηση της απαλλοτρίωσης των σχετικών τμημά­ των των πιο πάνω αναφερομένων τεμαχίων. Επισύναψε δεόλατασχετικάέγγραφα. Το Υπουργείο Παιδείας υπέβαλε Πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιογιατηναπαλλοτρίωσηκαιεπίταξη 30ττίςπιοπάνωπεριουσίας. Το Υπουργικό Συμβούλιο, με Απόφαση του 32.478, ημερομηνίας 26 Οκτωβρίου, 1989, αποφάσισε,με βάσητο 867 ΣτνλιανΙοης, Δ. ΣυμεωνΙΑηχΛ, ν.Δημοκρατίας χ.ά.

(1991)'Αρθρο 4 των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων του 1962 έως 1988, (Αρ. 15/62,25/83, 148/85και 84/88),(ο "Νόμος"),την έκδοση Γνωστοποίησης Απαλλο­ τρίωσης για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, δηλαδή, για σχολικούς σκοπούς-επέκτασητουΓ*Δημοτικού Σχολείου5 Στροβόλου. Ταυτόχρονα,αποφάσισε την έκδοσηΔιατάγ­ ματος Επίταξηςτης ίδιας ιδιοκτησίας,μεβάσητο Άρθρο 4 των περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμων του 1962 έως 1986,(Αρ.21/62,50/66,61/75,43/86). Η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης δημοσιεύτηκε στην 10 Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςΑρ.2457, ημερομη­ νίας 17 Νοεμβρίου, 1989, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος II, Αρ. Γνωστοποίησης 1758,σελ.

1. Ο δικηγόροςτων αιτητώνυπέβαλεεμπρόθεσμηένστα­ σηστις 25Νοεμβρίου,
2. 15 ΗένστασηστάληκεαπότονΑναπληρωτή Έπαρχοστο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας. Το Υπουρ­ γείο Παιδείαςτην παρέπεμψε στο Υπουργικό Συμβούλιο μεπρόταση απόρριψης. Το Υπουργικό Συμβούλιο,αφούμελέτησετην ένσταση^0 και έλαβε υπόψητουόλεςγενικά τις περιστάσεις,αποφά­ σισε να την απορρίψει -(βλ. Απόφαση 33.182,ημερομη­ νίας 15Μαρτίου, 1990). Με βάσητο Άρθρο 6του Νόμου,το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την έκδοση απότην ΚυπριακήΔήμοκρατία του επίδικου Διατάγματος Απαλλοτρίωσης, για την επέκταση του κτιρίου του Γ Δημοτικού Σχολείου Στροβόλου. Ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε ότι η αρμόδιοτηταγια έκδοσηδιατάγματοςαπαλλοτρίωσης απονεμήθηκε απότο Σύνταγμα-Άρθρο 87.1 (α) και(θ)- στην Ελλη­ νική Κοινοτική Συνέλευση. Μετά την αυτοδιάλυση της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης,μετονπερίΜεταβιβά­ σεως της Ασκήσεως των Αρμοδιοτήτων της Ελληνικής 868 4 ΑΛΛ Σνμιωνϋηκ.ά.ν.ΔημοκρατίαςχΛ. Στνλιανίόης, Δ. Κοινοτικής Συνελεύσεως και περί Υπουργείου Παιδείας Νόμον του 1965, (Αρ. 12/65),Άρθρο 3(3Χα), ("Νόμος 12/ 65"), η άσκηση της αρμοδιότητας αυτής ανατέθηκε στο Υπουργείο Παιδείας.Ως εκ τούτου, το Υπουργικό Συμ5βούλιοδενέχειεξουσία -αρμοδιότητα. Ηαπαλλοτρίωσηείναι στέρηση τουδικαιώματοςιδιο­ κτησίας, το οποίο κατοχυρώνεται με το Άρθρο 23.1 του Συντάγματος. Ηπαράγραφος4του Άρθρου 23τουΣυντάγματος παΙΟρέχει εξουσία αναγκαστικής απαλλοτρίωσης κινητής ή ακίνητηςιδιοκτησίας,ήοποιουδήποτεδικαιώματοςήσυμ­ φέροντος πάνωσε τέτοια ιδιοκτησία, στη Δημοκρατία,σε δημοτική αρχή, στην Κοινοτική Συνέλευση και σε νομικό πρόσωποδημοσίου δικαίου,στο οποίο παραχωρήθηκε τέ*5χοιο δικαίωμααπόνόμο. Ηεξουσία αυτή της Κοινοτικής Συνέλευσης, όπως προσδιορίζει η παράγραφος4, ασκεί­ ται: "υπέρ εκπαιδευτικών,θρησκευτικών, φιλανθρωπικών ήαθλητικών σωματείων, οργανώσεων ή ιδρυμάτων υπο­ κειμένων εις την αρμοδιότητα αυτήςκαι μόνον εις βάρος 20προσώπωνανηκόντωνειςτηναντίστοιχονκοινότητα,". ΤοΆρθρο87τουΣυντάγματος,στο οποίοαναφέρθηκε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών, προνοεί μόνο για τηνομοθετική εξουσία των Κοινοτικών Συνελεύσεων. Το Άρθρο 87 δεν έχει σχέση, ή συνάφεια με αναγκαστική 25απαλλοτρίωση, ήμετις πρόνοιες του Άρθρου 23 τουΣυ­ ντάγματος. Ο κοινός νομοθέτης στο Άρθρο 2 του Νόμου όρισε Απαλλοτριούσα Αρχή,μεταξύάλλων, Κοινοτική Συνέλευ­ ση,γιαοποιοδήποτεαπότουςσκοπούςπουκαθορίζονται, 30και με τους όρους που προβλέπονται στη σχετική παρά­ γραφοτουΆρθρου 23του Συντάγματος. Η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση, αφούλειτούργησε μέχρι το Μάρτητου 1965, ομόφωνα αποφάσισε-επειδήη συνέχιση της λειτουργίας της ως ανεξάρτητης κρατικής 35εξουσίας θίγει την ενότητα του κράτους, η έλλειψη της 869 Στυλιανϋης,Δ. Σνμεωνί&ηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)οποίας δημιουργεί δυσεπίλυτα εκπαιδευτικά,οικονομικά, κοινωνικά και διοικητικά προβλήματα,και,επειδήτοδη­ μόσιο συμφέρο επιβάλλει όπως οι αρμοδιότητες πουανή­ κουν στην Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση περιέλθουν στην ενιαίαΝομοθετική και Εκτελεστική Εξουσία τηςΔη- 5 μοκρατίας -να αποποιηθεί από την 31η Μαρτίου, 1965, τις αρμοδιότητες της και να καλέσει την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας και τη Βουλήτων Αντιπροσώπων να μερι­ μνήσουν όπως, όσον το δυνατό ταχύτερο, περιέλθουν οι βασικές για το εθνικό μέλλοντου λαού αρμοδιότητες της 10 Συνέλευσης στην εξουσία της Δημοκρατίας. Ηαπόφαση αυτή της αυτοδιάλυσης και αποποίησης των αρμοδιοτή­ τωνδημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρα­ τίας,Αρ. 397, της25ης Μαρτίου,1965,ΠαράρτημαΤέταρ­ τον,Μέρος III,σελ. 7. 15 Μετηναπόφασηαυτή δημιουργήθηκε κενόεξουσίας.Η άσκησητων αρμοδιοτήτων της Συνέλευσης ήτανεπιβεβλη­ μένη για την απρόσκοπτη λειτουργία της πολιτείας και τηνπαροχήουσιωδών υπηρεσιών. Η Βουλή των Αντιπροσώπων, αφού έλαβε υπόψη τα 20 πιο πάνωκ* ' ν ? .'ίσητης Κοινοτικής Συνέλευσης προς αυτή, μεβ'' '"αιο τηςανάγκης,αποφάσισεναλάβει νομοθετικά μέτραγιατηλειτουργία τουπολιτεύματοςκαι την πλήρωση του πολιτειακού κενού, θέσπισε τον Νόμο s 12/65. 2 ΜετοΆρθρο 3

(2),η άσκησητηςνομοθετικήςαρμοδιό­ τηταςτης Συνέλευσης μεταβιβάστηκεστηΒουλήτωνΑντι­ προσώπων. Το Άρθρο 3

(3)(α) ορίζει ότι οι διοικητικές αρμοδιότη­ τες της Συνέλευσης' για τα εκπαιδευτικά, μορφωτικά και 30 διδακτικά θέματα μεταβιβάζονται στο Υπουργείο Παι­ δείαςπουσυστάθηκε μετοΝόμοτούτο. Μετο Άρθρο3(3Χε), όλαταυπόλοιπαθέματαμεταβι­ βάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο και ασκούνταιαπό' τέτοιο όργανο, αρχή ή πρόσωπο, και με τέτοιο τρόπο,35 870 4ΑΛΛ. Συμεωνίδη κ.ά,ν.Δημοκρατίας χΛ. Στυλιανίδης, Δ. όπως ήθελε με απόφαση του καθορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο. Η εξουσία για απαλλοτρίωση και επίταξη με βάση τις παραγράφους 4 και 8 του Άρθρου 23 του Συντάγματος, 5 αντίστοιχα, είναι έξω απο την οροθέτηση των θεμάτων που ανατέθηκανστο Υπουργείο Παιδείαςκαι,ως εκτού­ του, έχει μεταβιβαστεί και ασκείται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Ο δικηγόρος των αιτητών υποστήριξε ότι το Υπουργι10κό Συμβούλιο δεν έχει εξουσία διορισμού των Σχολικών Εφορειών,γιατί μετο Άρθρο 8

(2)τουΝόμου 12/65 καιτο Σύνταγμα,το Υπουργικό Συμβούλιο δεν μπορεί να διορί­ ζει Σχολικές Εφορείες. Η Σχολική Εφορεία Στροβόλου διορίστηκε απότο Υπουργικό Συμβούλιο.Ως εκτούτου,η 15υπόστασηκαιησυγκρότηση της είναι άκυρη. Δεν θεωρείται από το Δικαστήριο τούτο αναγκαία ή χρήσιμη ηαναδρομήστους Νόμους της Ελληνικής Κοινο­ τικής Συνέλευσης που πρόβλεπαν για το διορισμό Σχολι­ κών Εφορειών. 20 Το Άρθρο 8

(1)του Νόμου 12/65 προβλέπει ότι οι Νόμοιτης Συνέλευσης θαεξακολουθήσουν να ισχύουν μέ­ χρις ότου τροποποιηθούν ήκαταργηθούνμε οποιοδήποτε νόμο πουθαψηφίσει ηΒουλή των Αντιπροσώπων. Το Άρθρο 6 του περί Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως 25 (Τροποποιητικός) Νόμου του 1970, (Αρ. 69/70), τροπο­ ποίησε την περί Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως Νομοθεσία, (Κεφ. 166, Νόμοι Αρ. 21/59, 19/67,62/68, Ε.Κ.Ν. 7/62, 14/ 62, 16/62, 7/63, 11/63, 1/64, 12/64), με την προσθήκη των Άρθρων 16-20. •*0 Οι πλαγιότιτλοι τωνπιοπάνωάρθρωνείναι:"Σχολικαί εφορείαι. Πλήρωσις κενής θέσεως εν σχο­ λική εφορεία.Αρμοδιότητες σχολικών εφορειών. Συνε­ δριάσεις σχολικών εφορειών. Απαγόρευσις συναλλα871 Στυλιαν16ης,Δ. ΣυμεονΙδηχΛ. ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)γών προσποριζουσών οφέλη εις μέλη σχολικών εφο­ ρειών." Τονέο Άρθρο 16

(2)προνοεί ότιταμέλητων Σχολικών Εφορειών για τις πόλεις διορίζονται απότο Υπουργικό Συμβούλιο, με διορισμό που δημοσιεύεται στην Επίσημη5 ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας. Αυτόαποτελείπλήρηαπάντησηστον ισχυρισμό τουδι­ κηγόρουτωναιτητών. Ηθητείατων Σχολικών Εφορειών,μεβάση τοΆρθρο 16

(3)της περί Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως Νομοθεσίας, 10 είναιδιετής. Η Σχολική Εφορεία της πόλης -Δήμου -Στροβόλου διορίστηκε απότο αρμόδιοόργανοτης Δημοκρατίας- το Υπουργικό Συμβούλιο- καιη ύπαρξη καισυγκρότηση της ^ είναινόμιμη. Οιαιτητέςπρόβαλαντον ισχυρισμό ότι,επειδήτην εύ­ λογηκαι δίκαιηαποζημίωση για την αναγκαστική απαλ­ λοτρίωση θα πληρώσει η Σχολική Εφορεία Στροβόλου, ενώμετοΝόμοη εγγραφήγίνεταιστοόνοματηςΑπαλλοτριούσας Αρχής,αυτόείναι παράνομο και,ως εκτούτου,20 τοπροσβαλλόμενοΔιάταγμαπρέπειναακυρωθεί. Ηφρασεολογίατηςπαραγράφου4τουΆρθρου 23του Συντάγματος είναι καθαρή. ΗΕλληνική ΚοινοτικήΣυνέ­ λευση -και μετά την 31η Μαρτίου, 1965, το Υπουργικό Συμβούλιο - προβαίνεισεκαταναγκαστική απαλλοτρίωση25 υπέρ εκπαιδευτικών, θρησκευτικών, φιλανθρωπικών σω­ ματείων και ιδρυμάτων υποκειμένων στην αρμοδιότητα αυτής. Ως εκτούτου,ανγίνειαπαλλοτρίωσηαπότοΥπουργι­ κόΣυμβούλιογιααθλητικόσωματείοήίδρυμαμελώντης 3 0 Ελληνικής Κοινότητας,την αποζημίωση,βεβαίως,θα κα­ ταβάλειτοσωματείοή το ίδρυμαυπέρτουοποίουγίνεται ηαπαλλοτρίωση. Το ίδιο και για τις Σχολικές Εφορείες 872 4 ΑΛΛ. ΣυμεωνΙδηχΛ. ν.Δημοκρατίας x-ά. Στνλιανί&ης, Δ. καιταεκπαιδευτικά ιδρύματα. Οσυνταγματικόςνομοθέτηςπεριόρισε τηνάσκησητης εξουσίας της καταναγκαστικής απαλλοτρίωσης στους πλέον υπεύθυνους φορείς της Εξουσίας -τηΔημοκρατία 5και την Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση -και δεν έδωσε εξουσίααπαλλοτρίωσηςσεδιάφορεςοργανώσεις,ιδρύμα­ τα,κλπ.,γιαπρόδηλουςλόγους. Οι αιτητές ισχυρίστηκαν ότι δεν ερευνήθηκε η πιθανό­ τητα χρησιμοποίησης ως οικοδομικού χώρου του χώρου 10αθλοπαιδιών,ο οποίος χρησιμοποιείται κατά τις εργάσι­ μεςώρες τουσχολείου απότους μαθητέςκαικατάτις μη εργάσιμες από αθλητικό σωματείο, και/ή η πιθανότητα ανέγερσης ορόφου πάνωαπότο υφιστάμενο σχολείο. Ει­ σηγήθηκαν, επίσης,ότι μπορούσε ναεκπληρωθείοσκοπός 15της απαλλοτρίωσης με ενοικίαση γης,αντίαπόκτηση, και έτσιδενπροτιμήθηκεη ολιγότερο επαχθήςγιατο διοικού­ μενο λύση.Ταπιοπάνωθεμελιώνουν και στοιχειοθετούν έλλειψηδέουσαςέρευνας,πλάνηπερίταπράγματα, έλλει­ ψηνόμιμης αιτιολογίας καικατάχρησηήκακήχρήσητης 20διακριτικήςεξουσίαςαπότηΔιοίκηση. Ηπαράλειψη ναγίνει ηδέουσαέρευνα, η οποίαπροξε­ νεί έλλειψηγνώσεων των ουσιωδών γεγονότων, έχει ως αποτέλεσμα την ακύρωση της σχετικής διοικητικήςπράξης. 25 Πλάνηπερί ταπράγματα συνίσταται, είτε με τη λήψη υπόψη μη υφιστάμενου γεγονότος, είτε με τη μη λήψη υπόψηυπάρχοντοςγεγονότος. ΗΔιοίκησηπρέπειναασκείτηνεξουσίατηςμεαντικει­ μενικάκριτήριακαιεύλογοτρόπο. 30 Το νόημα της εύλογης διακριτικής εξουσίας περιέχει τοδικαίωμαδιοικητικούοργάνουναεκλέξειμεταξύδυνα­ τών λύσεων, τις οποίες μπορούσε να υιοθετήσει λογικό πρόσωπομεδιαφορετικήγνώμηή εκλογή. 873 Στνλιανϋης,Δ. ΣυμεωνΙ&ηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)Η αναγκαστική απαλλοτρίωση πρέπει νααποσκοπεί αμέσως στηδημόσιαωφέλεια. Η στέρηση της ιδιοκτησίας αποτελεί επαχθές μέτρο, που πρέπει ναεπιβάλλεται μόνο ότανοσκοπός της ανα­ γκαστικής απαλλοτρίωσης δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με 5 άλλοτρόπο. Στο Ευρετήριο Νομολογίας Συμβουλίου της Επικρα­ τείας,1961-1970, στησελ.538αναφέρεται:"53.Ηεις εκάστηνσυγκεκριμένην περίπτωσιναναγκα­ στικής απαλλοτριώσεως εκτίμησις περί τηςσυνδρομής 10 της δημοσίας ωφελείας, ανήκει εις την διακριτικήν εξουσίαν της Διοικήσεως, μηυποκειμένην ειςτον έλεγχοντουΣ.τ.Ε., εκτόςανυφίσταταιπλάνηπερίταπράγ­ ματαήκατάχρησιςεξουσίας ήκακήχρήσις της διακρι­ τικήςεξουσίας, 1348/61,2531/64,998/68." 15 Μια από τις αρχές τηςχρηστής διοίκησης είναιότι, ότανη Διοίκησηέχειναεπιλέξει μεταξύδύοήπερισσοτέ­ ρων λύσεων,πρέπει ναεπιλέξειτηνολιγότεροεπαχθήγια το διοικούμενο καιναπεριορίσει το επαχθές μέτροτης στέρησης ατομικού δικαιώματοςστον απόλυτααναγκαίο20 βαθμό - (βλ.,μεταξύ άλλων, Maria Ch. Vcnglis and The Electricity Authority of Cyprus

(1965)3 C.L.R. 252· Chrysochou Bros. v.

1. TheCyprus Telecommunications Authority
2. TheRepublicofCyprus, through theCouncilof Ministers

(1966)3 C.L.R. 482· Niovi Michael Glykiand25 Anotherv.TheMunicipalCorporationofFamagusta

(1967)3 C.L.R. 677· Lefkaritis Bros.v.Republic

(1980)3C.L.R. 34* Agrotis v. Electricity Authority

(1981)3 C.L.R. 503· Αναστασία Κολοκασίδουκαι Αλλη ν.ΤηςΚυπριακήςΔη­ μοκρατίας, ΥπόθεσηΑρ. 731/87 (Απόφασηδόθηκεστις 10 30 Φεβρουαρίου, 1990,δεδημοσιεύτηκεακόμα)). Το Σύνταγμα καιτοΆρθρο4τουΝόμουπροβλέπουν ότι η εξουσία απαλλοτρίωσης ασκείται όταν ηαπαλλοι τρίωση καθίσταταιαναγκαία γιατη δημόσια ωφέλεια.Ο σκοπός καιοιλόγοι της απαλλοτρίωσης πρέπει νακαθο- 35 / 874 4ΑΛΛ Συμεωνίδηκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Στνλιανίδης,Δ. ρίζονταιμεσαφήνεια. Τα ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου στοιχεία,τα οποία είναι τεκμήριαστο Δικαστήριο,δικαιολογούν από­ λυτατηναναγκαιότητατηςαπαλλοτρίωσης. * Ηέρευνα που έγινε σε όλα τα στάδιααπότη Σχολική Εφορεία,Υπουργείο Παιδείας,Αναπληρωτή Έπαρχοκαι τελικά Υπουργικό Συμβούλιο,το οποίο έλαβε υπόψητου όλα τα στοιχεία, είναι πλήρης και δεν οδήγησε σε πλάνη περίταπράγματα. 10 Το Τεμάχιο 1165 είναι ένα πολύ μεγάλο τεμάχιο γης. Το απαλλοτριωνόμενο μέρος έχει σχήμα "Π"καιπροεξέ­ χειμέσαστοχώροτουΔημοτικούΣχολείου. Οι αιτητές δεν υπέδειξαν οποιαδήποτεάλλη γη.Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει άλλη γη. Η εισήγηση που 15 υπέβαλαν στο Δικαστήριο είναι η ενοικίαση γης για την ανέγερση σχολικών κτιρίων, ή ο τερματισμός της χρήσης του χώρου των αθλοπαιδιών και η οικοδόμηση πάνω σ' αυτό. Ηπαιδεία,γιαναεκτελέσειτονπροορισμό της, πρέπει 20 νααναπτύσσειτιςπνευματικές,ηθικέςκαισωματικέςικα­ νότητεςτωντροφίμωντης.Οι αθλοπαιδιές,όχι μόνοανα­ πτύσσουν το σώμα, αλλά καλλιεργούν ψυχοσωματικά τους μαθητές. Το αρχαίο Ελληνικό ρητό "νους υγιής εν σώματιυγιή" βρίσκει εφαρμογή στους σκοπούςτης εκπαί25 δευσης. Ηλύσηπουεισηγούνται οι αιτητέςήτανη επαχθέστερη γιατηνπαιδείατουτόπουκαιγιατηνψυχοσωματική ανά­ πτυξητων παιδιώντης Ελληνικής κοινότητας τηςπεριο­ χής. 30 Ηλύση πουπροτιμήθηκε ήτανπράγματιημόνηκαιη ολιγότερον επαχθής. Ο λόγος της απαλλοτρίωσης εκφράζεται μεσαφήνεια 875 ΣτνλιανίΑης,Α. ΣυμεωνίΑηχΛ. ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)στην Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου καιστοπρο­ σβαλλόμενο Διάταγμα. Η αιτιολογία είναι νόμιμη,επαρ­ κήςκαισαφής. Οι λόγοι που προβλήθηκαν από τους αιτητές είναι αβάσιμοι. Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους, ηπροσφυγήαπορρίπτεται,Τοπροσβαλλόμενο Διάταγμαεπικυρώνεται. Καμιά διαταγήγιαέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 876 5