ΑΑΑΛ, 7Μαρτίου, 1991 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ, Αιτητής, ν. ΤΗΣΑΡΧΗΣΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ, 4 Y U C UJV If U » t i p s If. (Υπόθεση Αρ. 235/90) Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Κώλυμα κατ' αρχήν, προσβολής δύο ή περισσοτέρων διοικητικών πράξεων με την ίδια προσφυγή — Παραπομπή στησχετικήνομολογία. Διοικητικό Οργανο — Συλλογικά όργανα — Συγκρότηση — Ηνόμι μη συγκρότηση συλλογικού οργάνου αποτελείπροϋπόθεση για την έκδοσηέγκυρηςδιοικητικής πράξης — Συγκεκριμένα η περίπτωση της συγκρότησης των συμβουλίων των οργανισμών δημοσίου δι καίου βάσει τουΝ.149/88(αναφοράστην Ρ.Ι.Κ. και Άλλοι ν. Καραγιώργη και Άλλου). Δεδικασμένο — Αρχή τον δεδικασμένου τυγχάνειεφαρμογής και στον τομέα τουδιοικητικού δικαίου (Pieris v.Republic)με τις αναγκαίες προσαρμογές — Σεπερίπτωση ακυρώσεωςδιορισμού σε δημόσια θέσηηΔιοίκηση δεσμεύεταιωςπρος τηνεπιλογή τηςκατά τηνεπα νεξέτασημόνον όπου ηακύρωσηβασίζεται σεθετικόεύρημα έκδη λης υπεροχής του αιτητή (Tomans v.Republic)— Απλή ακύρωση λόγω παρέκκλισης από τηναρχή τηςνομιμότητας δεν αρκεί για να δεσμεύει τηΔιοίκηση αλλάενέχεικαθοδηγητικόχαρακτήρα. Το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής περιορίστηκε τελικά στην προσβολήτης απόφασης των καθ1 ων ηαίτησηγια επιλογή καιδιορισμότουενδιαφερόμενουμέρουςστηθέσητουΛογιστικού Λειτουργού αφού έγινε αμοιβαία αποδεκτό τόσο το ότι είχανσυμπροσβληθεί περισσότερες πράξειςόσοκαιτοότιυπήρχεκώλυμα για την αναθεώρησητων πράξεων αυτών με μία μόνη προσφυγή (Αόρδοςκαι Αναστασιάδης Λτδ. καιΆλλοι ν.Συμβουλίου Βελτιώ σεωςΑμαθσύντος). Εγκαταλείφθηκεεπίσηςκαι ηένστασητου αι τητήως προςτην εγκυρότητα τουοικείουσχεδίουυπηρεσίας υπό τοφωςτηςπρόσφατηςαπόφασηςτηςολομέλειαςστην Χατζηπαύλον ν.Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου. Αμοιβαίααποδεκτήήτανκαι 935 Καλαφάτηςv.AHK
(1991)η θέση ότι η επίδικη απόφαση είναι ακυρωτέα ενόψει της άλλης πρόσφατης απόφασης της Ολομέλειας στην Ρ.Ι.Κ. και Άλλοι ν. Καραγιώργη και Άλλου μετην διαπίστωσητηςαντισυνταγματικής συγκρότησης βάσει του Ν. 149/88 στων συμβουλίων των οργανι σμών δημοσίου δικαίου στους οποίους περιλαμβάνεται και η 5 Α.ΗΧ. Ο αιτητής όμως πρόβαλε και δεύτερο λόγο ακύρωσης, λόγω εφαρμογής της αρχήςτου δεδικασμένου,ενόψει του ότι την προαγωγήτου ενδιαφερόμενου μέρους στην επίδικηθέσηείχε προ σβάλει και στο παρελθόν επιτυγχάνονταςτην ακύρωσητης,οπότε η Α.Η.Κ. θα έπρεπε υποχρεωτικά κατά την επανεξέταση να τον 10 επιλέξει λόγω του δεδικασμένου, πράγμα που δεν έγινε αφού η θέσηεπαναπροκηρύχθηκε. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
(1)Η νόμιμη συγκρότηση συλλογικού οργάνου αποτελεί προϋ- 15 πόθεσηγια την έκδοση έγκυρης διοικητικής πράξης. Η διαπίστω σηκαι των δύο πλευρών ότι ηπαράνομησυγκρότηση τουσυμβου λίου της Α.Η.Κ. επισφραγίζει και την ακυρότητα της προσ βαλλόμενης πράξης είναι ορθή και νομολογιακά επιβεβλημένη μετά την απόφασηστην υπόθεση Ρ.Ϊ.Κ. και Αλλοι ν. Καραγιώργη 20 και Άλλου.
(2)Όσογιατηνακύρωσητηςαρχικήςπροαγωγήςπουεπικαλεί ται ο αιτητής,προκύπτειαπότο σκεπτικό τηςσχετικήςαπόφασης ότι ηακύρωση έγινε επειδήδεν αποδόθηκεηδέουσασημασία στην αρχαιότητα του αιτητή. Η αρχήτουδεδικασμένου τυγχάνει εφαρ- 25 μογήςκαιστοντομέατουδιοικητικούδικαίουόπωςαναγνωρίστη κε από την Ολομέλεια στην Pieris v. Republic, με τις αναγκαίες προσαρμογές ώστε να συνάδει με τις ιδιαιτερότητες τηςακυρωτι κής δικαιοδοσίας. Η ακύρωση και μόνο διοικητικής πράξης για -_ διοοιαμό σε δημόσιαθέσηλόγω παρέκκλισης απότηναρχήτηςνο- 3U μιμοτητας δεν παρέχει αφ' εαυτής έρεισμα για την επιλογή του προσφεύγοντος κατά την επανεξέταση. Μόνον όπου η ακύρωση βασίζεται σε θετικό εύρημα έκδηλης υπεροχήςτου αιτητήδεσμεύε ται ηΔιοίκηση νααναγνωρίσει κατά την επανεξέτασητηνυπεροχή αυτή. Τέτοιο θετικό εύρημα δεν περιέχεται στην επικαλούμενη 35 από τον αιτητήαπόφαση και συνεπώς δεν τεκμηριώνεται το δεδι κασμένο. Ηκρίση του δικαστηρίου έχει βέβαια καθοδηγητικό χα ρακτήρακαι πρέπει να λαμβάνεταιδεόντως υπόψηαπότηΔιοίκη ση. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς έξοδα. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: Λόρδος και Αναστασιάδης Λτδ. και Άλλοι ν. Συμβουλίου Βελτιώ σεωςΑμαθούντος (Προσφυγή Αρ. 974/88, ημερ. 17.2.90)' Σιμιλλή και Άλλος ν. Δημοκρατίας (Προσφυγή Αρ. 813/88, ημεΰί 45 142.90)· 936 4AJIA. Καλαφάτης V.AHK Χατζηπαύλουv.ΑρχήςΗλεκτρισμούΚύπρου
(1991)3ΑΛΔ. 11 Georghiouv.Republic
(1987)3C.LR.400Ρ.Ι.Κ.καιΆλλοι ν.Καραγιώργη&Άλλου
(1991)3Α.ΑΛ. 159· Καλαφάτης ν.ΑρχήςΗλεκτρισμού Κύπρου(Υπόθεση Αρ. 78/79, απόφασηεκδόθηκεστις27.4.84δενέχειδημοσιευθεί)· Pierisv.Republic
(1983)3C.LR. 1064' Tornarisv. Republic
(1983)3 CLR. 1292. Πφοσφυγή. Προσφυγήεναντίοντης απόφασηςτηςΑρχήςΗλεκτρι' σμούΚύπρουμετηνοποίατοενδιαφερόμενομέροςδιορί στηκε στη θέσηΛογιστικού Λειτουργού στην Αρχή αντί τουαιτητή. Π. Αγγελίδης, γιατοναιτητή. Λ. Στυλιανίδου (Δ/νίς) για Γ. Κακογιάννη, για τους καθ'αινηαίτηση. Cur. adv.wit. ΠΙΚΗΣ,Δ.ανάγνωσετηνακόλουθη απόφαση. Με την προσφυγήπροσβάλλονται,όπως καιοδικηγόρος του αι τητήέχειαναγνωρίσει,περισσότερεςτηςμιαςδιοικητικές Ϊ αποφάσεις,γεγονόςπουπροκάλεσετηνένστασητων καθ' ων ηαίτησηενόψειτουκωλύματοςπροσβολής δυοή πε ρισσοτέρων διοικητικών πράξεων (με ορισμένες εξαιρέ σεις) μετοίδιοένδικομέσο (τηνίδιαπροσφυγή).Οισχετικέςαρχέςπουδιέπουντηνομοδικίακαιτην αμφισβήτηση στην ίδια προσφυγή δυο ή περισσοτέρων διοικητικών αποφάσεωνεξηγούνταιστηναπόφασηΛόρδος&ΑναστασιάδηςΛτδ.&Άλλοι ν.ΣυμβουλίουΒελτιώσεωςΑμαθούντος*,τηνοποίαοδικηγόροςτωνκαθ'ωνηαίτηση επικα λείταιστηναγόρευσητου. *Υπόθεσηαρ.974/88, ηαπόφασηεκδόθηκεστις 17/2/90καιθα δημο σιευθείστους τόμουςτων αποφάσεων τουΑνωτάτου Δικαστηρίου
(1990)3ΑΛΛ. -Βλ.επίσηςΣιμιλλήκαιΆλλοςν.Δημοκρατίας, Υπό θεσηαρ.813/88, ηαπόφασηεκδόθηκεστις 14/2/90καιθαδημοσιευθεί στους τόμουςτωναποφάσεων τον Ανωτάτου Δικαστηρίου
(1990)3 ΑΛΛ., καιGeorghiouv.Republic
(1987)3C.LR.,400. 937 Πικής,Δ. Καλαφάτηςv. AHΚ
(1991)Η ύπαρξητου κωλύματος στην αναθεώρηση όλων των διοικητικών πράξεωνπουπροσβάλλονται μετηνπροσφυ γή διαπιστώθηκε στο τελικό στάδιο της διαδικασίαςκαι από το δικηγόρο του αιτητή,γεγονός που οδήγησε στον περιορισμό της αμφισβήτησης σε μια μόνο από τις προ- 5 σβαλλόμενες πράξεις,τηναπόφαση γιατηνεπιλογήκαιτο διορισμό του ενδιαφερόμενου μέρους Γιάλλουρου στη θέσητουΛογιστικού Λειτουργού. Συνεπώςτο αντικείμενο της προσφυγής έχει περιοριστεί στην πράξη διορισμού τουκ.Γιάλλουρου στηνπιόπάνωθέση. 10 Η ένσταση του αιτητή στην εγκυρότητα του σχεδίου υπηρεσίας βάσει του οποίου διενεργήθηκε ο διορισμός έχειεπίσης εγκαταληφθείυπότοφωςτηςπρόσφατηςαπό φασηςτης ολομέλειας στην Χατζτριαύλον ν.ΑρχήςΗλεκ τρισμού Κύπρου*. Κοινή είναι ηθέσητουαιτητήκαιτων καθ'ων η αίτη σηότιη απόφασηγιατοδιορισμό τουενδιαφερόμενου μέ ρους υπόκειται σε ακύρωση ενόψει της πρόσφατης από φασης της ολομέλειας στην Ρ.Ι.Κ. & Αλλοι ν. Καρα γιώργη& Αλλον** και της κατάληξης ότι ησυγκρότηση 20 των συμβουλίων των οργανισμών δημοσίου δικαίου(που περιλαμβάνει και την Α.Η.Κ.) βάσει του Ν. 149/88αντι βαίνει στο Σύνταγμακαι είναι για το λόγο αυτό παράνο μη. Στην απόφαση της ολομέλειας (απόφαση πλειοψη φίας), μετά τη διαπίστωση ότι η συγκρότηση των 25 συμβουλίων τωνοργανισμών δημοσίουδικαίουήταναντι συνταγματικήκρίθηκε ως φυσιολογικό επακόλουθο ότι οι αποφάσειςοι οποίες είχανληφθεί δενείχανδικαιικόαντί κρυσμα καικατάσυνέπεια ήσανάκυρες. Όπωςυπογραμ μίζεται στα συγγράμματα του Μ. Στασινόπουλου, "ΔΙ- 30 ΚΑΙΟΝ ΤΩΝΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ",
(1982)σ. 204, *
(1991)3ΑΛΛ. 11. **
(1991)3ΑΛΛ.
- 938 ^ 4 \ΛΛ. Καλαφάτηςν.ΛΗΚ Πικής,Δ. και "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ",(195η σ. 234, μόνον μετά την εξάντληση του σταδίου της νομικής συγκρότησης συλλογικού οργάνου μπορεί να εξεταστεί οποιοδήποτε άλλο θέμα σε σχέση με την εγκυρότητα πρά ξης τουοργάνου*. Η νόμιμη συγκρότηση συλλογικού οργάνου αποτελεί προϋπόθεσηγιατην έκδοση έγκυρηςδιοικητικής πράξης. Η διαπίστωση και των δυο πλευρών ότι ηπαράνομη συγκρότηση του συμβουλίου της Α.Η.Κ. επισφραγίζεικαι την ακυρότητα της προσβαλλόμενης πράξης είναι ορθή και νομολογιακά επιβεβλημένη μετά την απόφαση στην υπόθεση Ρ.Ι.Κ. (ανωτέρω). Η επίδικη απόφαση ακυρώνε ται. Ο δικηγόρος του αιτητήκάλεσε το δικαστήριο να προ βεί στην ακύρωση της πράξης και για ένα δεύτερο λόγο που εδράζεται στην εφαρμογή της αρχής του δεδικασμέ νου (res judicata). Γιανααξιολογηθεί στο σωστό πλαίσιοη εισήγηση αυτήπρέπει ναγίνει αναδρομήστο ιστορικό της πλήρωσης της επίμαχης θέσης το οποίο αρχίζει από το
- Το ενδιαφερόμενο μέρος διορίστηκε στην επίμαχη θέση (ηοποίαστο μεταξύ μετονομάστηκε απόΑναπληρω τής Τμηματάρχης σε Λογιστικό Λειτουργό -22/5/85,από φασηαρ.4970(Β
(2)))το 1978. Η προαγωγή τουπροσβλή θηκε από τον αιτητή με προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο (Υπόθεση 78/79) με αίτηματην ακύρωσητης. Η προσφυγή απέληξε στην ακύρωση του διορισμού με απόφαση του Δικαστή Χατζηαναστασίου που εκδόθηκε στις27/4/84**. *Βλ. επίσης "ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ 1929-59"σ. 108, για τις επιόιώξεις τηςπαράνο μης συγκρότησης συλλογικού οργάνου. * ΚΑΛΑΦΑΤΗ ν. ΑΡΧΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ, Υπόθεση 78/79-δεν έχειδημοσιευθεί. 939 HlucfeΔ. Καλαφάτηςv. ΑΗΚ
(1991)'Οπωςπροκύπτειαπότοσκεπτικότηςαπόφασηςοδιο ρισμός ακυρώθηκεεπειδήδεν αποδόθηκεηδέουσασημα σία στην αρχαιότητα του αιτητή και λόγω αυτού του σφάλματοςδεν εξετάστηκαν στο σωστόπλαίσιο οιεκατέ ρωθεν διεκδικήσεις των δύο υποψηφίων για προαγωγή. 5 Όπως μαςπληροφόρησε ηδικηγόρος τωνκαθ'ων η αίτη ση,στοστάδιοτωνδιευκρινήσεων, μετάτηδικαστικήακύ ρωση τηςαπόφασης δενακολούθησε η νενομισμένηδιαδι κασία με την επανεξέταση της πλήρωσης της θέσης. Η θέση επαναδημοσιεύτηκε και προφανώς πληρώθηκε στο ίο πλαίσιοτηςνέαςπροκήρυξηςτης. Εκ μέρους του αιτητή υποβλήθηκε ότι η απόφασητης 27/4/84καθιστούσε την επιλογήτου αιτητή αναπόφευκτη κατά την επανεξέταση ενόψει της αρχής του δεδικασμέ νου. Η αρχή του δεδικασμένου τυγχάνει εφαρμογής και 15 στον τομέατου διοικητικούδικαίουόπωςαναγνωρίστηκε απότηνολομέλειαστηνPierisv. Republic*μετιςαναγκαί εςπροσαρμογές ώστενασυνάδειμετις ιδιαιτερότητεςτης ακυρωτικήςδικαιοδοσίαςπουασκείταιβάσειτου άρθρου 146 του Συντάγματος.Ηακύρωσηκαι μόνον διοικητικής 20 πράξης για διορισμό σε δημόσια θέσηλόγω παρέκκλισης απότηναρχή της νομιμότηταςδενπαρέχειαφεαυτής έρει σμαγιατην επιλογήτουπροσφεύγοντος κατά τηνεπανε ξέταση.Μόνονόπουηακύρωσηβασίζεταισεθετικό εύρη μα έκδηλης υπεροχής του αιτητή δεσμεύεται η Διοίκηση 25 κατάτην επανεξέτασηνα αναγνωρίσει αυτήτηνυπεροχή. Παράδειγμα εφαρμογής της αρχήςτου δεδικασμένου στο πεδίο του διοικητικού δικαίου παρέχει η απόφασηστην υπόθεση Tornaris v.Republic**, όπουκρίθηκε ότι εύρημα του δικαστηρίου σε προηγούμενη προσφυγή για έκδηλη 30 υπεροχή του αιτητήδεν μπορούσε να αγνοηθεί. Ηπαρα γνώρισητου αιτήματοςαυτούαπότηΔιοίκηση κατάτην επανεξέταση καθιστούσε την απόφασητρωτήκαιυποκεί μενησεακύρωση. ΣτηναπόφασητουΔικαστήΧατζηαναστασίουδεν πε- 35 *
(1983)3 C.L.R., 1054,1064 et seq. **1983)3C.LJt.,l292. 940 ΑΑΛΛ. Καλαφάτης v.AHK Πικής,Δ. ριέχεται εύρημαγιαέκδηληυπεροχήτουαιτητήέναντιτου ενδιαφερόμενου μέρους παρόλοπου το σκεπτικό του δι καστηρίου κατατείνει υπέρτης υπεροχής του αιτητήένα ντι του ενδιαφερόμενου μέρους. Δε συνιστούσαν όμως οι 5 παρατηρήσεις του δικαστηρίου θετικό εύρημαγια έκδηλη υπεροχήτουαιτητήούτεδέσμευαν τηναρμόδιααρχήκατά τηνεπανεξέτασηνατον επιλέξει. Αναμφίβολα ηκρίσητου δικαστηρίου ωςπροςτιςδιεκδικήσεις τωνυποψηφίωνγια διορισμό ενέχει καθοδηγητικό χαρακτήρα καιαναμένεται 10 από τηΔιοίκηση νααποδώσει σ' αυτέςτηδέουσα βαρύτη τακατάτηνεπανεξέταση. Στην προκείμενη περίπτωση οι λόγοι ακύρωσης της προαγωγής του ενδιαφερόμενου μέρους δεν περιείχανθε τικό εύρημα έκδηλης υπεροχής του αιτητήέναντι του εν15 διαφερόμενου μέρους ώστε να καθίσταται η επιλογή του επιβεβλημένη κατάτην επανεξέταση.Το δεδικασμένο που έχει επικαλεσθεί δεν έχει τεκμηριωθεί. Παραμένει ως μόνος λόγος ακύρωσης ηκακήσυγκρότηση του συμβου λίου. 20 Για τους λόγους που έχουμε εκθέσει, παράνομησυγ κρότηση του συμβουλίου της Α.Η.Κ., ηεπίδικηαπόφαση ακυρώνεται στο σύνολο της βάσει του άρθρου 146.4(a) τουΣυντάγματος. Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαταέξοδα. Επίδικηαπόφασηακυρώνεται χωρίςέξοδα. 941