(1992)24 Ιουλίου,1992 [Α.ΛΟΙΖΟΥ,Π..ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΔΜές] ΧΡΙΓΓΑΚΗΣ ΧΑΤΖΗΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Εφεσείων-Ενάγων, ν. ΜΑΡΩΣ ΑΤΑΛΙΑΝΗ (Αρ. 1) Εφεσίβλητης-Εναγόμενης. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7744) 'Εφεση— Λόγοι εφέσεως—Αίτηση για τροποποίηση τωνλόγων εφέ σεως που έγινε μετά την έναρξη της ακρόασηςκαι που Θαδιεύρυ νε σημαντικά το πλαίσιο της έφεσης — Δεν επιτράπηκε από το Εφετείο. Μετά την έναρξη της ακρόασης της έφεσης, που στρεφόταν 5 εναντίον του ύψους των καθορισθέντων αποζημιώσεων σε τρο χαίο ατύχημα,ο εφεσείων ζήτησε να τροποποιήσει τους λόγους εφέσεως με την προσθήκη νέου λόγου, ήτοι ότι λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχε επιδικάσει στον εφεσείοντα απο ζημιώσεις γιατην απώλειατων εισοδημάτωντουγιατην περίοδο 10 από 31.5.83έως 12.9.88,πουκατάτον ισχυρισμό τουανέρχονταν σε ΛΚ 12.000. Στην ένορκη δήλωση για υποστήριξη της αίτησης του ο εφεσείων ανάφερε, μεταξύ άλλων, ότι είχε αλλάξει δύο φορές τους δικηγόρους τουκαιότι ο νυν δικηγόρος του είχε ανα λάβει την υπόθεση μόλις πριν μερικές μέρες, και ότι με τον προ- 15 τεινόμενο νέο λόγο εφέσεως δεν άλλαζε ηβάσητης έφεσης αλλά απλώςδιευκρινίζοντανοι υφιστάμενοι λόγοι. Αποφασίσθηκε on: Μετον προτεινόμενο νέολόγο εφέσεως Θα διευρυνότανσημα ντικά ηβάση τηςέφεσης διότι Θα προστίθετοαπαίτησηγιααποζη- 2 0 μιώσεις ύψους ΛΚ12.000.Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την καθυστέρηση που είχε παρατηρηθείστηνκαταχώοησητηςαίτησης, για την οποία οι αλλαγές δικηγόρων του εφεσείοντα δεν αποτε λούσαν δικαιολογία,σήμαινε ότι η αίτηση δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή. 25 Η αίτηση απορρίφθηκε μεέξοδα. Υποθέσεις πον αναφέρθηκαν: Βρνωνίδηςν. ΚλεάνθουςΛτδ, Π.Ε. 7171, απόφαση 17.7.90Attorney-General(No. 1)v.Adamsa Ltd
(1975)1C.L.R.8. 1008 1ΑΛΛ. Χ" Χριστόφορουν.Αταλιανή(Αρ.1) Αίτηση. Αίτησημετηνοποίαοεφεσείων -αιτητήςζητάτηντρο ποποίησητης ειδοποίησης εφέσεως μετηνπροσθήκηνέου λόγου-έφεση. 5 Α.Δράκος,γιατονεφεσείοντα-αιτητή. Γ. Πελαγίας,γιατηνεφεσίβλητη-καθ'ηςηαίτηση. Cur. adv. vu/t Α. ΛΟΙΖΟΥ, Π.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσειοΔικαστήςκ. Χατζητσαγγάρης. 10 ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Το μόνο θέμα πουκαλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει στην παρούσα υπόθεση, αφορά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Ανωτά τουΔικαστηρίουσαν Εφετείου, κάτωαπότηΔ.35 θ.4των Κανόνων Πολιτικής Δικονομίας, η οποία προνοεί τα 15 εξής: "Any notice of appeal may be amended at any time as theCourtofAppeal maythinkfit." Οι εφεσείοντες με γραπτή αίτηση τους ημερομηνίας 8.4.92 ζητούν την τροποποίηση της ειδοποίησης εφέσεως 20 μεχηνπροσθήκητουπιοκάτωλόγου: 25 "Το Σεβαστόν Πρωτόδικον Δικαστήριον εσφαλμέ νως δεν επεδίκασεν εις τον Εφεσείοντα - Ενάγοντα Αποζημιώσεις διά την απώλειαν εισοδημάτων τουδιά την περίοδον από 313.83 έως 12.9.88καίτοι ήκουσεν μαρτυρίανπερί τούτων και έκαμε ευρήματαπροςόφε λος του Εφεσείοντος - Ενάγοντοςτόσον διάτηνχρονικήνπερίοδον όσον καιδιάτούψοςτων απωλεσθέντων εισοδημάτων." Η ειδοποίηση εφέσεως που καταχώρησανοι εφεσείο30 ντες στις 18.10.88αναφέρει πέντε.λόγους οι οποίοι είναι 1009 Χ" Τσαγγάφκ,Δ. Χ" Χριστόφορουν.Αταλιανή(Αρ. 1)
(1992)οι ακόλουθοι: "
- Το ΣεβαστόνΠρωτόδικονΔικαστήριον εσφαλμέ νουςαπεφάσισενεπίτωνσημείωντουυπολογισμούτων αποζημιωσίμωνετώνκαθώςεπίσηςκαιεπίτουσημείου τουύψουςτωνετησίων απολαβώντουεφεσείοντοςκαι/ 5 ήγενικώτερον επί του θέματος των αποζημιώσεων εις τας οποίας εδικαιούτο ο εφεσείων με αποτέλεσμα να καταλήξει εις εντελώς λανθασμένα συμπεράσματακαι αποφάσειςκαι να επιδικάσει ουχί ταςδέουσας αποζη- 1 Π μιώσειςπροςτον εφεσείοντα.
- Τα ευρήματα του Πρωτοδίκου Δικαστηρίου δεν εδικαιολογούντο απότηνενώπιον τουμαρτυρίανκαι/ή η απόφασις του Σεβαστού Πρωτοδίκου Δικαστηρίου πάσχει λόγω νομικής και/ήπραγματικήςπλάνηςκαι/ή δενήτοδεόντωςή επαρκώςητιολογημένη. 15 3.ΗαπόφασιςτουΣεβαστούΠρωτοδίκου Δικαστη ρίουδιάτηςοποίαςεπεδικάσθη τοαναφερόμενονεντη αποφάσειποσόν αποζημιώσεωςεις τον εφεσείοντα ήτο εσφαλμένηκαθότιδενελήφθησανυπόψιν ταειδικάγε γονότακαιαιπεριστάσεις τηςπαρούσηςυποθέσεως. 20
- Εάν εξετιμώντοτα γεγονότα και αι περιστάσεις της υποθέσεως, το Σεβαστόν Δικαστήριον θα επεδίκαζεν πολύ μεγαλυτέραν αποζημίωσιν από την επιδικασθείσαν της αποφάσεως συνεπώς ούσης εσφαλμένης επί τω ότι δεν εξετιμήθησαν δεόντως ταγεγονότα και 25 αιπεριστάσειςτηςυποθέσεως.
- Γενικώς η απόφασιςτου ΣεβαστούΠρωτοδίκου Δικαστηρίου είναι εσφαλμένη επίτωότι παρεγνώρισεν τας ειδικάς προσωπικάς περιστάσεις του εφεσείοντος καιδενεξετίμησενδεόντωςκαι7ήδεναποζημίωσεντού- 30 τον δεόντως εκ των τραυματισμώντους οποίουςυπέ στη καιτας συνεπείας αι οποίαι προέκυψανλόγωτου τραυματισμού του με αποτέλεσμα ούτος να υποστεί εκτεταμένην σωματικήνβλαβηνκαι^ή αλλάςζημίαςκαι ~<άλλαςαπωλείας. 1010 1 ΑΛΛ Χ" Χρισ-κοφύρονν.Αταλιανή(Αρ. 1) Χ" Τσαγγάρης,Δ. (Περαιτέρωλεπτομέρειαι θαδοθούν μετάτην λήψιν των πρακτικών της διαδικασίας εάν παραστεί ανά γκη)." Ηαίτησητουεφεσείοντα βασίζεταιπάνωσε γεγονότα 5 καιισχυρισμούς πουπεριέχονταιστηνένορκηδήλωσητου ιδίουτουεφεσείοντα Χρ. Χ"Χριστοφόρου, στις παραγρά φουςδε2 - 9τηςένορκηςαυτήςδήλωσης αναφέρονταιτα ακόλουθα: *0 15 "
- Την υποθεσίν μου εις την πρωτόδικην διαδικασίαν εχειρίσθησαν οι δικηγόροι κ. Γιαννάκης Ερωτοκρίτου και κ. ΝεόφυτοςΠαπαμιλτιάδουςενώ τηνκατ' έφεσιν διαδικασίανανέθεσα εις τον δικηγόρον κ. ΕυστάθιονΚ.Ευσταθίου. 3.Ο κ. Ευστάθιος Κ. Ευσταθίουσυνέταξε καικαΐεχώρησεν την Ειδοποίησιν Εφέσεως όμως λόγω ανει λημμένων υποχρεώσεων ήτοαδύνατονναχειρισθή την υπόθεσιν μουενώπιοντουΔικαστηρίου κατάτην δικάσιμον ήτοιτην19.3.
- 25
- Κατόπιντούτουμόλιςτρειςημέραςπροτηςεκδικάσεως ανέθεσα εις τον κ. Αντώνιον Δράκοντηνυπό θεσιν μου. Κατά την διαρκειαν της εκδικάσεως της Εφέσεωςδιεφάνηκαιεξόσωνμεσυμβουλεύει οδικηγό ρος μουείναιαναγκαίονόπωςτροποποιηθούνοιλόγοι εφέσεως ώστε να διευκρινησθεί ακόμη περισσότερο βάσηεπίτηςοποίαςθαυποστηριχθήη έφεσις. 30
- Ηέφεσις μουστρέφεται εναντίον τουύψους των αποζημιώσεωναι οποίαι μουεπεδικάσθησαντόσον γε νικώς όσον και επί μέρους στοιχείων τα οποία συνθέ τουν το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων εις τας οποίαςδικαιούμαι. 20
- Η παρούσα αίτησις μουειςτηνουσίαντηςδενει σάγει νέον λόγον εφέσεως αλλά διευκρινίζει με περισ σότερες λεπτομέρειες τηνβάσιν συζητήσεως της εφέσε ως. 1011 Χ" Τσαγγάρν.Δ. Χ" Χρκηοφόρουν.Αιαλιανή(Αρ. 1)
(1992)- Εξ όσων κάλλιον γνωρίζω και πιστεύω και εξ όσων με συμβουλεύει ο δικηγόρος μου δικαιούμαι εις ταποσάτωναποζημιώσεωνόπωςπαρατίθενταιειςτην αίτησιν καισυνεπώς είναι δίκαιονκαι λογικόν ναεπι τροπήηαιτουμένητροποποίησις.
- Ειλικρινώς πιστεύωπωςηεφεσίβλητη εναγομένη δεντίθεταιειςδυσμενήθέσιν εάνήθελεν επιτραπείηαι τουμένη τροποποίηση αφού θα έχη ικανόν χρονικόν διάστημα διά προετοιμασίαν της υποθέσεως της ενώ εγώ θαδυνηθώναθέσω ενώπιον του Εφετείουκαι συ- ίο ζητήσω ολόκληρην και πλήρη την βάσιν της Εφέσεως μου.
- Εξ όσων μεσυμβουλεύει ο δικηγόρος μουη προ κειμένη περίπτωσις είναι εξ εκείνων διάταςοποίαςτο Σεβαστόν Δικαστήριον δύναται να εξάσκηση την δια- 15 κριτικήντουευχέρειανπροςόφελοςτηςαιτήσεωςμου." Ηεφεσίβλητη κατεχώρησε ένσταση,η οποία βασίζεται σε γεγονότα και ισχυρισμούς που περιέχονται στην ένορ κο δήλωσητου κ. Α. Λειβαδιώτη, γραμματέατουδικηγό ρουτης εφεσίβλητης, μετηνοποίαέφερε ένστασηστην αι- 20 τουμένητροποποίησηγιατουςακόλουθους λόγους: α)Όλαταευρήματα τουΔικαστηρίου ήσανενγνώ σει του εφεσείοντος από της 12.9.1988 ότε εξεδόθη η επίδικος απόφασις και μας εδόθη αντίγραφον αυτής 9_ την ιδίαν ημέρα. β)Παρήλθεο χρόνος υποβολής εφέσεως καιεπομέ νωςκαινέουλόγου εφέσεως. γ)Εγείρεταιζήτηματροποποιήσεως τωνλόγωνεφέ σεως μετάτην έναρξιν τηςακροάσεωςτηςεφέσεως την 19.3.1992 ήτοι 40 μήνες περίπου μετά την λήψιν της 30 ητιολογημένης αποφάσεως του ΕπαρχιακούΔικαστη ρίουΛευκωσίας καιτηςγνώσεωςαυτής. δ) Τροποποίησις της ειδοποιήσεως εφέσεως εις 1012 5 1ΑΛΛ Η Χ" Χριοτοφόρου ν.Αιολιανή(Αρ.1) Χ Τσαγγάρικ,Δ. τόσον καθυστερημένον στάδιοτείνειναδιατάραξητην διαδικασίακαι να ενόχλησητον εφεσίβλητο." Στην αγόρευσητουοευπαίδευτοςδικηγόρος τουενά γοντα ισχυρίστηκεότι εκείνο που αποσκοπείταιμετηναι5 τουμένη τροποποίηση είναι η συγκεκριμενοποίηση της βάσηςτωνλόγωνεφέσεως. Αντίθετα ο κ. Πελαγίας επιμένει ότι πρόκειται περί νέου λόγουεφέσεωςοοποίοςσκοπόνέχεικαθυστερημένα να διαταράξειτηδιαδικασία και ναενοχλήσειτηνεφεσί!0 βλητη. Στην αίτηση στην πολιτική έφεση7171Γ. Βρνωνίόης και άλλος ν. Μ. ΚλεάνθουςΑτό., η απόφαση δόθηκε 17.7.1990οΔικαστήςκ. Πογιατζήςαναφέρεταιστονομικό πλαίσιο που εξετάζονται αιτήσεις αυτής τηςφύσεως και 15 αναφέρειστησελίδα 5 ταακόλουθα: 20 25 30 35 "Το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θαπρέπεινα εξεταστεί ηπαρούσα αίτηση έχει προ πολλού καθορι στεί.ΤοΕφετείο μετηνπαρούσασύνθεση τουέχειπρό σφαταανασκοπήσειτιςδιάφορεςαυθεντίεςστιςοποίες διατυπώθηκανοι αρχές πουδιέπουν τηνάσκησητης διακριτικής εξουσίας του κάτωαπότηΔιαταγή35,Θ.4 των ΚανόνωνΠολιτικήςΔικονομίας.Παραθέτουμε επί του προκειμένου τοπιοκάτωαπόσπασμα τηςαπόφα σης μαςστην υπόθεση G.Kassab GolfSolarFrance Ltd v. Yiakoumis Bros(Construction) CoLtd(αίτηση στην Πολιτική Εφεση αρ. 7633στην οποία ηαπόφαση που εκδόθηκεστις26 Ιουνίου 1990,δενέχειακόμαδημοσιε υτεί): "Εξουσία για την παραχώρηση της αιτούμενης άδειαςπαρέχειστοΔικαστήριοηΔιάταξη35, θεσμός 4 των Κανόνων Πολιτικής Δικονομίας. Ηεξουσία αυτήείναι διακριτικήςμορφήςκαιοιαρχέςπουδιέ πουν την άσκησητηςαποτέλεσαν συχνά αντικείμενο εξέτασηςκαι καθορισμούσεαρκετέςυποθέσειςπεριλαμβανομένων τωνυποθέσεων 1) Βασσιάδηςν.Α/ 1013 Χ" Τοαγγύρης,Δ. Χ" Χριανοφόρονν.Αναλιαν^(Αρ. 1)
(1992)φοί Μιχαηλίδη(19Ί3) 1 ΑΛΛ. 80,2) ΓενικόςΕισαγ γελέας της Δημοκρατίας (Νο.1) ν. Ανταμσα Ατό
(1975)1Α.ΑΑ 8, και 3) SaintNicolas Shipping Co. Ltdv. Nissho-IwaiCo. Ltd
(1984)1 ΑΛΑ 604. Ανα σκόπησητωναρχώναυτώνέγινεσετρεις πρόσφατες 5 αποφάσειςτουΔικαστηρίουστιςυποθέσεις 1) Ελένη Μ. Τσιαμαντά ν. Μαρία Μ. Τσιαμαντά, 2) Χρίστος Αύρατζη ν. Αούκα Χαραλάμπουςκαι άλλου,και 3) Μιχαήλ Δημητρίου ν. Παναγιώτας Ιωακείμ και άλλης. 10 Προσδιορίζοντας πολύ συνοπτικά τις αρχές αυτέςθαλέγαμεότι(α) Παρά το γεγονός ότι κάτω απότη Διάταξη 35,Θ.4τοΔικαστήριο έχειεξουσία ναεπιτρέψειτρο ποποίησητης Ειδοποίησης Εφέσεωςσε οποιοδήποτε 15 στάδιοτης έφεσης,ηφειδώμετηνοποίατοΔικαστή ριοπρέπειναασκείτηνεξουσία αυτή σεόλεςτιςπε ριπτώσεις γίνεται μεγαλύτερη στις περιπτώσεις που η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται στο στάδιο 2 0 τηςακρόασηςτηςέφεσης. (β) Παράτογεγονός ότιτηνάσκησητης διακριτι κής ευχέρειας τουΔικαστηρίου πάνωστο προκείμε νο θέμαπρέπει ναχαρακτηρίζει σεβασμός στις χρο νικές προθεσμίες που καθορίζονταιστους Κανόνες Πολιτικής Δικονομίας, το Δικαστήριο ασκεί την 25 εξουσία του υπέρ της τροποποίησης αν πεισθεί από ταγεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης πουπεριέ χονταιστην ένορκηδήλωσηπουσυνοδεύει τηναίτη ση ότι πρέπει να επιτρέπει την αιτούμενη τροπο ποίηση. Το βάρος της απόδειξης επί του 30 προκειμένουβρίσκεταιστουςώμουςτουαιτητή. (γ)Ηένορκηδήλωσητουαιτητή πρέπειναπεριέ χει γεγονότα που ναδικαιολογούν την καθυστέρηση στηνυποβολήτηςαίτησης. (δ) ΚατάκανόνατοΔικαστήριο αρνείταιτρόπο- 35 1014 IAJLA Χ" Χριστόφορουν.Αταλιανή (Αρ. 1) Χ" Τσαγγάρικ, Δ. ποίησητης Ειδοποίησης Εφέσεως αναυτήσυνεπάγε ταιτηνπροσθήκηνέων λόγων εφέσεως οι οποίοιδιε υρύνουν σε μεγάλο βαθμότην υπάρχουσαβάση της έφεσης ιδιαίτερα στο στάδιο της ακρόασης της έφε5 10 <"Κ- (ε) Οι πιο πάνωαρχέςκαθοδηγούναλλά δεν στε ρούν απότο Δικαστήριο τη δυνατότητανα ασκήσει τηδικήτουκρίσηκαιείτε ναεπιτρέπει είτε νααπορ ρίψει τη συγκεκριμένη τροποποίηση λαμβάνοντας υπόψη και συνεκτιμώντας όλα τα γεγονότα τη£ συ γκεκριμένης υπόθεσης." Επίσης στην υπόθεση The Attorney-General of the Republic (No. 1)v.Adamsa Ltd, through its trustee Phanos Ionides,
(1975)1C.L.R. σ. 8,ο Δικαστής κ.Τριανταφυλλί15 δηςστησελίδα 10είπεταακόλουθα: 20 25 "We reached the conclusion that this is not a case in which our discretion should be exercised in favour of the appellant. In Vassiades v. Michaelides Brs.,
(1973)1 C.L.R. 80, at pp. 81-82, in refusing leave to amend the notice of appeal during the hearing of the appeal this Court observed that: "It is quite clear that by the proposed new ground the appellant is seeking, at this very late stage, during the hearing of the appeal, to extend considerably the basis on which he challenges the judgment appealed from. Itis on the same ground, andin the light of all the particular circumstances of the present case to which we have already referred, that we decided torefuse theleaveapplied for by the appellant." Εξετάσαμε τα γεγονότα της παρούσαςυπόθεσης κάτω 30 από το φως των πιο πάνω λόγων και έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμαότι μετηναιτουμένητροποποίησητης ει δοποίησης εφέσεως ο εφεσείων μεκαθυστέρηση 40 μηνών διευρύνει σε μεγάλοβαθμότηβάσητης έφεσης καιεξαιτείται αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων για περίοδο 35 από31.5.83-12.9.88ταοποίαανέρχονταικατάτους ισχυ ρισμούς τουσε ποσόπέραντων £12.000, πράγμα το οποίο 1015 Χ" Τσαγγάρικ,Δ. Η Χ Χριστόφορουν.Αχαλιανή(Αρ.1)
(1992)δεν περιέχεται κατά τη γνώμημας στους προηγούμενους λόγους εφέσεως. Περαιτέρω έχουμε να παρατηρήσουμε ότι ηαλλαγήδικηγόρου μετάτηνκαταχώρησητης έφεσης δεν μπορείναθεωρηθείωςδικαιολογίαγιατηναιτουμένη τροποποίηση. Τελικάκαταλήγουμεστοσυμπέρασμαότικάτωαπότις παρούσεςπεριστάσεις ο εφεσείων-οατητήςαπέτυχενα μας ικανοποιήσει ότι συντρέχουν λόγοιάσκησηςτηςδιακριτι κήςμαςεξουσίαςυπέρτηςαιτούμενηςτροποποίησης. ι Η αίτηση ως εκ τούτου απορρίπτεται με έξοδα εις 10 βάροςτουεφεσείοντα-αιτητή. Ηαίτησηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 1016 5