clr/1992/1992_1_1017.pdf

(1992). άρθρο αφορούσε μόνοτην κατά τόπο αρμοδιότητα των Δικαστη­ ρίωνκαι όχικαιτηνκαθ'ύληναρμοδιότητα,ηοποίαδιήπετοαπό τις συμφυείς εξουσίεςπουδίδονται στο Δικαστήριο δυνάμει του δικαίουτης επιεικείας πάνωσε οποιοδήποτε ανήλικο βρίσκεται στον τόπο δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, ανεξάρτητα του αν 5 είναι κάτοικος μετην πιοπάνω έννοια τουόρου ήόχι,καιαπο­ φάσισεότιείχεδικαιοδοσίαναεκδικάσει τηνυπόθεση. Ο εφεσίβλητοςζήτησετηνέκδοση διαταγμάτωνcertiorari και prohibition εναντίοντηςπιοπάνωαπόφασηςτουΕπαρχιακούΔικαστηρίου.Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου δέχθηκετην αϊ- 10 τησηκαιεξέδωσετααιτούμενα προνομιακάδιατάγματαβασιζόμε­ νος αποκλειστικά στις πρόνοιες του άρθρου 2 του Κεφ. 277, χωρίς να εξετάσει το θέματης πιθανήςσυμφυούς αρμοδιότητας τουΔικαστηρίου. Η εφεσείσυσαισχυρίσθηκεότιη συμφυής εξου­ σία που έχουν τα Αγγλικά Δικαστήρια δυνάμει του δικαίου της ^ επιεικείας να εκδικάζουν υποθέσεις πουαφορούνανηλίκους,που απλώς βρίσκονται μέσα σταόριατης τοπικήςτους δικαιοδοσίας έστωκαι ανδεν είναι κάτοικοι,εφαρμόζεται και στην Κύπρο με βάσητις πρόνοιεςτου άρθρου29τωνπερίΔικαστηρίων Νόμων. 20 Αποφασίσθηκεότι: (α)Το άρθρο 2 του Περί Κηδεμονίας ΑνηλίκωνκαιΑσώτων Νόμου, Κεφ. 277 καθόριζαμόνο τηνκατάτόποαρμοδιότητατων Επαρχιακών Δικαστηρίων σε σχέση με υποθέσεις που αφορούν ανηλίκους. (β)Εφόσον,σύμφωνα μετον περί Δικαστηρίων Νόμοκαι το 25 Σύνταγμα, τα Κυπριακά Δικαστήρια εφάρμοζαν τις αρχές της επιεικείας, έχουν την ίδια συμφυή καθ' ύλη αρμοδιότητα που έχουνκαιταΑγγλικάΔικαστήρια, να εκδικάζουνυποθέσειςκηδε­ μονίας,και γενικά προστασίας ανηλίκων βασιζόμενα στην απλή και μόνο παρουσία των ανηλίκων στην κατά τόπο αρμοδιότητα 30 τους, δικαιοδοσία που πρέπει να εφαρμόζεται με προσοχή και κάτωαπότις ίδιες αρχέςκαιπροϋποθέσεις πουεφαρμόζεταιαπό τα ΑγγλικάΔικαστήρια. (γ) Στην παρούσαυπόθεση, ο πρωτόδικος Δικαστής δενείχε ασχοληθεί καθόλου με τηνσυμφυήαυτήεξουσία και είχεαποφα- 35 σίσει την υπόθεση αποκλειστικά με αναφορά στο άρθρο 2 του Κεφ.277,πράγμαπουήταν λανθασμένο. Ηέφεσηεπιτράπηκεχ(ορίςέξοδα. Ταεκδοθένταδιατάγματαcertiorari καιprohibitionακυρώθηκαν. 40 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: R.v.SandbachJustices, Exp. Smith[1950]2All E.R. 781- 1018 1 ΑΛΛ. ΕΙSayegh v.ΕΙSayegh Kyriacou v.Kyriacou

(1974)1CLR 82· ReP. (G.E.)[1964]3All E.R. 977ReD. [1943]2All EX.411' Ouistofiv.Iacovidou

(1986)1CLR 236· 5 ReAdoptionAppi. No.52/1951 [1951]2All EJi,

1. 'Εφεση. Έφεση από την καθ'ηςηαίτηση κατά της απόφασης τουΔικαστήτουΑνωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Δημη­ τριάδης,Δ.)πουδόθηκε στις 5.10.1990 (Αρ. Αίτησης 123/ 10 90)μετην οποίαακύρωσε τοδιάταγματουΕπαρχιακού ΔικαστηρίουΛεμεσούημερ.1.3.90στηναίτηση αρ.18/
2. Α. Αδαμίδης,γιατην εφεσείουσα. Π. Παύλου,γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. !5 Α. ΛΟΙΖΟΥ, Πρ.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθα δώσει οΔικαστής Γ. Χρυσοστομής. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Οι διάδικοι είναι πολίτεςτης Ιορδανίας καιμέλη της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλη­ σίας. Το 1979σύναψαν εκκλησιαστικό γάμο στην Καλι20 φόρνιατωνΗνωμένων Πολιτειών τηςΑμερικής. Από το γάμο τους απόκτησαν δυο παιδιά, την Diala καιτον Tamer, που πρέπει ναείναι τώρα ηλικίας 6 χρόνων.Το ανδρόγυνοαπότον Οκτώβριο του 1989 ζει στηνΙορδανία και είναι σεδιάσταση.Τα παιδιά διέμεναν μετονεφεσί25 βλητο πατέρα(εφεσίβλητο) καιη εφεσείουσα μητέρα(εφε­ σείουσα),καταχώρησεαίτησηστο Ελληνορθόδοξο Εκκλη-. σιαστικό Δικαστήριο στοΑμμάν, μετηνοποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, τη φύλαξη, επιμέλεια και φροντίδατων παιδιών.Ποιοήταντοαποτέλεσμαδεναφοράτηνπαρού30 σα έφεση. 1019 Χρνσοονορής,Δ. ΕΙSoyegh v. ΕΙSayegh

(1992)Την 1.12.89ο εφεσίβλητος ήρθεστην Κύπρο μεταδυο παιδιάτουκαιακολούθησεη εφεσείουσα στις4.2.90. Στις 28.2.90 η εφεσείουσα καταχώρησε αίτηση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού (αρχική αίτηση) με την οποίαζητούσε, μεταξύάλλων, τηφύλαξη,τον έλεγχο και 5 τηφροντίδα(custody andcare)τωνανηλίκων.Διαζευτικά ζητούσε διάταγμαπου να της επιτρέπει την επικοινωνία μεταπαιδιάτης. Ακολούθησε αίτησηεξ πάρτετηςεφεσείουσας καισαν αποτέλεσμα,τοΔικαστήριο εξέδωσε παρεμπίπτον διάταγ- 10 μα, με το οποίο, μεταξύάλλων, εμποδίζετο ηέξοδος των ανηλίκων απότην Κύπρο μέχρι της εκδίκασης τηςαρχι­ κήςαίτησηςή μέχρι νεώτερηςδιαταγής. Ο εφεσίβλητος έφερε ένσταση στο παρεμπίπτον διά­ ταγμα και με αίτηση του δια κλήσεως ζήτησε, μεταξύ 15 άλλων, τον παραμερισμό της αρχικής αίτησης της εφε­ σείουσας και/ήτην επίδοση της σε αυτόν,γιατί το Επαρ­ χιακόΔικαστήριοΛεμεσούεστερείτο δικαιοδοσίαςνα την εκδικάσει. Το θέμα της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, που εγέρθηκε με την αίτησηδιακλήσεως του εφεσίβλητου 20 αποτέλεσε, εκ συμφώνου, το μόνο θέμα προς εκδίκαση στηναίτηση αυτή. Ήταν ηθέση του εφεσίβλητου στην αίτηση εκείνη ότι, βάση για τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου θα πρέπει να αποτελέσει ημόνιμη διαμονήτων ανηλίκων στην Κύπρο, 25 σύμφωνα μετις πρόνοιες τουάρθρου2 τουπερί Κηδεμο­ νίαςΑνηλίκων καιΑσώτων Νόμου,Κεφ. 277,όπουη λέξη "Δικαστήριο" ερμηνεύεται ωςακολούθως: "'Court'means(a)inproceedings for the appointment or removal of 30 a guardian, and the custody of, andright of accessto, an infant, the President of the District Court or a District Judge of the District Court within the jurisdiction of which aninfant orprodigal resides; and 1020 1 ΑΛΛ. ΕΙSayegh v. ΕΙSayegh Χβυσοσχομής,Δ. (b) in all other cases,a member of the District Court within the jurisdiction of which an infant or pro-digal resides;" Αντίθετα, ηθέσητης εφεσείουσας ήτανπωςη δικαιο5 δοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού διέπεται από την παρουσίακαι μόνο των ανηλίκων εντός της δι­ καιοδοσίαςτου. Στις 18.7.90,το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού εξέδοσε τηναπόφασητου.Πάνωστο θέματης διαμονήςτων 10 ανηλίκων,απόπλευράςπραγματικώνγεγονότων,αναφέρ­ θηκανταακόλουθα(βλ.σελ.26τωνπρακτικών):, 15 " Αφού εξέτασα με μεγάλη προσοχή το σύνολο της μαρτυρίαςπου αναφέρεταιστο ζήτηματηςδιαμο­ νής των ανηλίκων, και αφούέλαβα ειδικά υπόψη μου ταπιοπάνω γεγονότα ταοποίαουσιαστικά δεν έχουν αντικρουστεί απότη μητέρα, α)ότιοσυζυγικός οίκοςευρίσκεταιστην Ιορδανία, β)ότι ταδυοανήλικαπηγαίνουνσχολείο στηνΙορ­ δανία, ? η " 30 Υ) ότι οπατέρας(Αιτητής) έχειτοεπίκεντροτωνερ­ γασιώντουστην Ιορδανίακαιτιςκατευθύνειπροσωπι­ κά, δ) ο πατέρας έκαμε πολλές κρατήσεις για να επι­ στρέψουν στην Ιορδανία,αλλά οι οποίεςακυρώθηκαν λόγωτωνδιαβουλεύσεων γιαδιευθέτησητωνδιαφορών τωνδιαδίκων,έχωαποφασίσειναυιοθετήσωτηνεκδο­ χήτουπατέρα.Κατάσυνέπεια βρίσκω ότι ταγεγονότα που σχετίζονται με το ζήτημα της διαμονής των δυο ανηλίκων έχουν όπωςταέχει εκθέσει οπατέραςκαιειδικάότι τα παιδιά βρέθηκανστην Κύπρογια σκοπούς διακοπών και ότι η πρόθεση του πατέραήταν να επι­ στρέψουν στηνΙορδανία." 1021 Χρυσόστομος,Α. El Sayegh v. ΕΙ Sayegh

(1992)'Οσον αφορά τη δικαιοδοσία να εκδικάσει την αρχική αίτηση της εφεσείουσας, αποφάνθηκε πως είχεδικαιοδο­ σία να το πράξει. Το σχετικό απόσπασμα της απόφασης έχειωςακολούθως (βλ.σελ.24-25 τωνπρακτικών): "Δεν μπορώ ναδεχθώτηνεισήγηση του ευπαίδευτου 5 συνηγόρου του Αιτητήότι ηυπόθεση Κυριάκου(supra) δεν ασχολείται μόνο με την κατά τόπο αρμοδιότητα των Επαρχιακών Δικαστηρίων. Αναφέρεται στην από­ φασηρητάότι το άρθρο2 τουκεφ. 277 διέπει τηνκατά τόποαρμοδιότητατων Δικαστηρίων καιδεν επιδέχεται ίο άλΧηνερμηνεία. Ηαπόφασηδενασχολήθηκε μεκαιδεν επηρεάζει την εφαρμογή των κανόνων του ιδιωτικού διεθνούςδικαίου. Φαίνεται ότι το κατάπόσο τοΔικαστήριο είναιαρ­ μόδιο ή όχι με την έννοια που έχω θέσει πιο πάνω, 15 εξαρτάταιαπότοκατά πόσοέχειακολουθηθεί η σωστή διαδικαστική διαδικασία ή όχι και ο ανήλικος "διαμέ­ νει" εντός της δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστη­ ρίου στο οποίο έχει καταχωρηθεί η διαδικασία. Ουδέ­ ποτε έχει αποτελέσει θέμα συζήτησης το κατά πόσο η 20 δικαιοδοσία αυτήβασίζεται πάνωστην παρουσία,υπη­ κοότητα,ουσιώδηδιαμονή(domicile)ήτηνδιαμονήτου ανηλίκου. Είμαι τηςγνώμης ότι είναι πολύκαλά θεμελιωμένο στο Αγγλικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο ότι ανεξάρτητα 25 από την ιστορική ή θεωρητική δικαιολογία για την ύπαρξη της, τα Αγγλικά Δικαστήρια έχουν συμφυή δι­ καιοδοσία να ακούσουν και εκδικάσουν υποθέσεις κη­ δεμονίας, και η οποία μπορεί να βασιστεί πάνω στην παρουσία και μόνο του ανηλίκου εντός της δικαιοδο- 30 σίας. Σήμερααυτήηαρμοδιότητα βασίζεται πάνωστην ανάγκηναπροστατευτούν νεαράάτομα. Είμαι της γνώμης ότι καιτα Κυπριακά Δικαστήρια έχουν,για τους πιοπάνωλόγους δικαιοδοσία, ηοποία βασίζεται μόνο πάνω στην παρουσία του ανηλίκου 35 στην Κύπροκαιστην "διαμονή"τουανηλίκου εντός της 1022 1 ΑΛΛ. El Sayegh v. El Sayegh Χουσοστομής,Δ. δικαιοδοσίας του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου όπου έχει καταχωρηθείη διαδικασία σύμφωναμετοάρθρο2 του Κεφ.277." Σαν αποτέλεσμα της απόφασηςαυτής, καταχωρήθηκε 5 στο Ανώτατο Δικαστήριο, από μέρους του εφεσίβλητου, αίτησηγιαέκδοσηπρονομιακούδιατάγματοςΣερτιοράρι, πουναδιατάζειτηνακύρωσητηςπιοπάνωαπόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛεμεσού,λόγωέλλειψηςδίκαιο- . δοσίας. 2Q Οπρωτόδικος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αφούανάλυσε την ερμηνεία της λέξης "resides",πουανα­ φέρεταιστοάρθρο2τουΚεφ. 277καιαντλώνταςκαθοδή­ γηση απότηνυπόθεσηR. v.Sandbach Justices, Exp. Smith

(1950)2 All E.R. 781,όπουαναφέρεταιότι στηνΑγγλίαη 15 δικαιοδοσία του Δικαστηρίου σε περιπτώσεις φύλαξης καιδιατροφήςανηλίκωνκαθορίζεταιαπότοντόποδιαμο­ νής τουκαθ' ουηαίτηση,κατάληξεστο συμπέρασμαπως το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού δεν είχεδικαιοδοσία να επιληφθεί της αρχικής αίτησης της εφεσείουσας και 20 απαγόρευσε στο Δικαστήριο αυτό να την εκδικάσει. Η απόφαση αυτή στηρίχθηκε στην άποψη πως ο όρος "reside", στο άρθρο 2 του Κεφ. 277, όπως ερμηνεύθηκε, αποκλείει την επέκταση της δικαιοδοσίας του Δικαστη: ρίουστις περιπτώσεις εκείνες πουοανήλικος απλώςβρί25 σκεται στη δικαιοδοσίατου,αλλά δεν έχει εκεί τη μόνιμη διαμονήτου. Μετην υπόκρίση έφεση ηεφεσείουσα αμφισβητείτην ορθότητατηςαπόφασης γιατην έκδοσητουπρονομιακού διατάγματοςΣερτιοράρικαιζητάτηνανατροπήτης. 30 Οι λόγοι της έφεσης είναι δυο. Ο πρώτος είναι ότι ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου έσφαλε στην κρίση του, ότι το ΕπαρχιακόΔικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία επειδήηκατοικία-διαμονή τουπατέραήκαιτηςμητέραςή• και των ανηλίκων είναι η Ιορδανία. Και δεύτερο ότι 35 εσφαλμένα ερμήνευσετοάρθρο2του Κεφ.,277 ή και λαν­ θασμένα έκρινε ότι η φυσική παρουσία των ανηλίκων 1023 Χρυσοσΐομι& Δ. ΕΙSayeghv. ΕΙSayegh

(1992)στην Κύπρο και δηστη δικαιοδοσία τουΕπαρχιακού Δι­ καστηρίου Λεμεσούδενήταναρκετήγιαναπροσδώσεισε αυτόαρμοδιότηταναασχοληθεί μεαίτησηφύλαξης, ελέγ­ χουκαιφροντίδας(custodyandcare) τωνανηλίκων. Το νομικό θέμα πουεγέρθηκε και συζητήθηκε και ενώ- 5 πιό μας,παρουσιάζει ιδιαίτερονομικόενδιαφέρον. Είναι ηεισήγησητου δικηγόρου τηςεφεσείουσαςπως τοάρθρο2του Κεφ.277 καθορίζειτηντοπική αρμοδιότη­ τατωνΕπαρχιακώνΔικαστηρίων, ηοποία βασίζεταιστη συνήθη διαμονήτουανηλίκου καιαναφέρθηκεστην υπό- 10 θέση Kyriacou v. Kyriacou

(1974)1 CLR82,88.Όμως, επιπρόσθετα ανάφερε πως, τα Επαρχιακά Δικαστήρια έχουν καισυμφυή εξουσία, πουπηγάζει απότο αγγλικό σύστημα δικαίου, που κατέστη μέρος του Δικαίου της Επιείκειας (equity), που εφαρμόζεται και στην Κύπρο, 15 σύμφωνα μετονΠερί Δικαστηρίων Νόμο 14/60.Μεβάση τις αρχές αυτές, είπε, ταΔικαστήρια έχουν δικαιοδοσία να προσφέρουν προστασία σε ανήλικα παιδιά, πουτη χρειάζονται,εφόσον υπάρχειη φυσικήτουςπαρουσία στο χώρο τηςαρμοδιότητας τους, ανεξάρτητα απότοντόπο 20 διαμονήςτους. Εκτόςαπό τηνυπόθεσηKyriacou (ανωτέρω),ο δικηγό­ ρος της εφεσείουσας αναφέρθηκεκαιστιςυποθέσεις ReΡ. (G.E.) (an infant) [1964]3All E.R. 977καιReD. (Infants) [1943]2All E.R.

1. Επίσης αναφέρθηκεστοσύγγραμμα 25 Snell'sPrinciplesofEquity,27ηέκδοση,σελ. 14,15και
2. Οδικηγόρος του εφεσίβλητου εισηγήθηκε πως, ανεξάρ­ τητα με τηνπροέλευση της συμφυούς δικαιοδοσίαςτων Αγγλικών Δικαστηρίων, στην Κύπρο υπάρχει το άρθρο 158 του Συντάγματος, ο Περί Δικαστηρίων Νόμος 14/60 3 0 και τοΚεφ.277,που καθορίζουν τηδικαιοδοσία και δεν υπάρχει περιθώριο επίκλησης παρόμοιου με εκείνου της Αγγλίας δικαιώματος, δεδομένου ότι ο Νόμος καθορίζει τη δικαιοδοσία απότην οποία τα Δικαστήρια δεν μπο­ ρούνναξεφύγουν- καιαναφέρθηκεστηνυπόθεσηChristofi 35 andOthers v.Iacovidou

(1986)1CLR

1. Επίσης,αμφι1024 1ΑΛΛ. El Sayeghv.ElSayegh Χρυσοστομής,Δ. σβήτησεότιστηνυπόκρίσηυπόθεσηυπάρχειανάγκη προ­ στασίαςτων ανηλίκων. Τομόνο ερώτημαπουπροκύπτειενώπιον μαςκαιπου θαπρέπεινααπαντηθείείναικατάπόσοοπρωτόδικοςΔι5 καστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου ορθά αποφάσισε ότι το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσούδεν είχεδικαιοδοσία ναεκδικάσει τηναρχικήαίτησητης εφεσείουσας. Είναι νομολογιακή αρχή καιδενκρίνουμε σκόπιμονα αναφερθούμεσεαυθεντίες,πωςέναςαπότουςλόγουςπου *0 δικαιολογούν,στηνκατάλληληπερίπτωση,τηνέκδοση του προνομοιακού εντάλματος Σερτιοράρι από το Ανώτατο Δικαστήριο, είναι καιη υπέρβασηήέλλειψη δικαιοδοσίας απόμέρουςτωνκατωτέρων Δικαστηρίων. Η ερμηνεία της λέξης "residence" απασχόλησε καιτα 15 δυοΔικαστήριακαιέγινεαναφοράκυρίως σενομικάλεξι­ κά. Είναι καθαρό πως ο όρος "διαμονή" χρειάζεται κά­ ποιο βαθμό μονιμότητας για να αποκτηθεί και "συνήθης διαμονή" θα πρέπει να ερμηνευθεί ανάλογα. Ηαπλή πα­ ρουσία σε μια χώρα δεν ισοδυναμεί με "διαμονή". (Βλ. 20 Halsbury'sLausof England, 4ηέκδοση,Τόμος 8πάρα. 444, ReAdoptionAppl. No.52/1951[1951] 2All E.R.931,
2. Ερμηνεύοντας τον όρο "διαμονή" και λαμβάνοντας υπόψητααδιαμφισβήτηταγεγονότα,πωςταανήλικαπαι­ διά δεν κατοικούσαν μόνιμα εντός της δικαιοδοσίας του 25 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, ο πρωτόδικος Δικα­ στής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατάληξε στηναπόφαση τουχωρίς ναασχοληθεί μετο θέματης συμφυούςδικαιο­ δοσίας,πουεγέρθηκεκαιενώπιον τουκαιπουήταντοβα­ σικόθέμαπουέπρεπενααποφασισθεί. 30 Προςτοσκοπόόπωςκαταδείξουμετηνπροέλευσηκαι την έκταση της συμφυούς αυτής δικαιοδοσίας που έχουν ταΑγγλικάΔικαστήρια,θααναφερθούμεστην υπόθεσηΡ. (G.E.)(an infant) (ανωτέρω),όπουαναλύει το θέμαοΛόρ­ δοςΔικαστής Denning M.R.,στησελ. 980:' 1025 \ Χρυσόστομος, Δ. El Soyesh v. El Sayegh

(1992)" The mother has simply applied in the Chancery Division to make thechild a ward of court unders. 9 of the Law Reform (Miscellaneous Provisions) Act, 1949; and for custody under the Guardianship of Infants Acts, 1886 and 1925. And thequestion is whether theCourtof 5 Chancery hasjurisdiction.ThoseActsgivenoguidanceas to thegeographical jurisdiction of the court;andwe have to determineit on principle by reference to theinherent jurisdiction. It is quite plain that, if the child had been a British 10 subject, the Court of Chancery would have had jurisdiction to make an order as to its custody, maintenance or education, even though the child itself was out of the country and in a foreign land. The court here always retains a jurisdiction over a British subject 15 wherever he may be, though it will only exercise it abroad where the circumstances clearly warrant it: see Hope v. Hope

(3),Re Willoughby (an infant)

(4)and R. v.SandbachJustices, Exp.Smith

(5).So,also,if thechild was Physically present here,theCourtof Chancerywould 20 have jurisdiction over itOust astheQueen's Benchwould on habeas corpus),even though the child was not living here and only passing through on a journey. That happened recently when a child in transit was stopped in Englandfrom being taken toRussia andwas sent back to ^ America: see such cases as Johnstonev. Beanie

(6)and Re D. (infants)

(7). Επίσης, στην ίδια υπόθεση, ο Λόρδος Δικαστής Pearson,L.J.,ανάφερετα ακόλουθαστιςσελ. 983και984: 'To avoid confusion that might arise from using the 30 same word "jurisdiction" in two different senses, I am using that word "jurisdiction" as meaning the court's power to adjudicate and the word "country" as meaning the geographical area in relation to which the power is exercisable 35 It is clear from the authorities that the English court 1026 1ΑΛΛ. ElSayeghτ.ElSayegh Χρνσοστομής,Δ. 15 has, by delegation from the sovereign, jurisdiction to make awardship orderwhenever thesovereign asparens patriae has a quasi-parental relationship towards the infant. The infant owes a duty of allegiance and has a corresponding right to protection, and,therefore,may be made a ward of court: Hope v. Hope

(15). Subsequent cases confirm thatthat is thebasis of thejurisdiction. An infant of British nationality, whether he is in or outside this country, owes a duty of allegiance to the sovereign andso is entitledtoprotection, andtheEnglish courthas jurisdiction to make hima ward of court: Hope v. Hope

(16); Re Wffloughby (an infant),per KAY, J.

(17),and per COTTON, L.J.,

(18)and Harben v. Harben

(19). The jurisdiction shouldbe sparingly exercised when the infant is abroad,even if he is of British nationality 20 An infant of foreign nationality owes a duty of allegiance to the sovereign and is entitled to protection and somaybemadeawardof courtif he'isinsome sense in this country: Hope v. Hope

(27); Nugent v. Vetzera

(28);Brown v.Collins

(29)andRe D. (infantsXSQ). 5 10 25 30 35 There are two classes of cases to be considered, (

1. a)The infant may be only temporarily present in the country. It would be unusual for the English court to exercise wardship jurisdiction in such cases, but there might be some occasion for it, e.g. in a case of emer­ gency to prevent somegrievous wrong beingcommitted, or in a case where an order of the English court could usefully and in furtherance of justice support or supple­ ment an order of the foreign court having jurisdiction by virtue of the nationality or residence of the infant. However seldom it may be proper to exercise the juris­ diction in such a case, I think tiiat there must be jurisdiction by virtue of local allegiance, (
2. b)Suppose, however, thatthe infant is, at thetimewhen the relevant proceedings are instituted, ordinarily resident in the country, but temporarily present in some foreign country. He may be there on holiday, or accompanying his father on a business trip, or he may have been 1027 ΧρυσόστομεΔ. ΕΙ Soyegh τ.ΕΙSayegh

(1992)"kidnapped" from this country and taken to a. foreign country. "Kidnapping" may include any case of a child being taken out of this country by some person against the wishes of the parents, or by one parent against the wishes of the other parent, at any rate where some ele- 5 ment of force or deceptionor secrecy is involved. Inmy judgment, there must be jurisdiction in such cases for several reasons. First,justice andconvenience require it. It would be absurd and unjust if the wronged parents or parent were prevented from obtaining relief in the 10 English courtby theaccidentof thechildbeing abroadon holiday at a particular date or by the wrongful act of "kidnapping". Secondly, there is support in the authorities for residence conferring jurisdiction: Johnstonev.Beattie,per LORDCAMPELL

(31);Brown 15 v. Collins,per KAY, X

(32), and Re Bourgoise, per COTTON, L.J.

(33).Thirdly, Joyce v. DirectorofPublic Prosecutions

(34)shows that an alien resident in this country does not necessarily free himself from his allegiance by the mere act of departure from this coun- 20 try. He may continue to owe allegiance because he has left his family and property in this country under the protection of the Crown, or because he has applied for and obtained a British passport, or because his "resi­ dence" may not cease immediately on his quitting the 25 country

(35)." (Βλ., επίσης,ReD.(infants), ανωτέρω) Μια πολύ αξιόλογη ανάλυσητου θέματος,που δίνει μιαπιοδιαυγήεικόνα γιατησυμφυήδικαιοδοσίατων Αγ­ γλικών Δικαστηρίων, γίνεται στο σύγγραμμα Cheshire's, Private International Law, 9η έκδοση, στις σελ. 474-476. Κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε ένα σημαντικό από­ σπασμα απότηνανάλυσηαυτή: „ "Ι. MINORITY (I)Powers of theEnglishcourt 1028 1ΑΛΛ. • 5 10 15 20 25 3Q 35 ΕΙSayegh ν. ΕΙSayegh Χρυσόστομος,Δ. The prerogative of theCrown,acting inits capacity as parens patriae,to dowhat is necessary for thewelfare of its minor subjects has from time immemorial been delegated to thecourts.Thusthecourts have obtained "a paternal jurisdiction, a judicially administered jurisdiction", which they administer on behalf of the Crown. It can even be invoked although the minor has not yet been.made a ward of court by virtue of an order to that effect made by the court. Once thejurisdiction is invoked, the court is in complete control of the minor, and is able to deal with any case containing a foreign element. It is competent, for instance, to appoint a guardian for a child resident abroad who is a British subject, to restrain theremoval of a ward from England, to order his return from a country to which he has been taken,or to direct that an alien child shall be sent home and placed under the care of his foreign guardian. The power of the court is farreaching. It may also direct a person to do an act in a foreign country where he happens tobe,provided thathehas been properly served under the provisions of Order II of the Rules of the SupremeCourt. The court, however, is not competent to make any order unless the minor is personally subject to its jurisdiction.Therules as regards this arefew andsimple. Sincetheroyal prerogative thathasbeen delegated to the courts was exercised by the Sovereign as parens partiae, its primary object is to benefit those who owe allegiance to the Crown. It has therefore been long established that the court may exercise its prerogative powers in respect of any British subject under, now, eighteen years of age, although he possesses no property in England and is out of the country at the time of the proceedings. At bottom,however, the competence of the court in this field is based upon the need to protect young per­ sons,aneedthatknows nosuch barriers'as nationality or 1029 4 Χουσοσνορής, Δ. El Soyegh v. ΕΙSayegh

(1992)domicile. Itis, therefore, settled thatjurisdiction existsin respect of an alien minor who, at the time of the proceedings, is either (i) physically present though not domiciledin England,or(ii)is ordinarily resident, though not in fact present, in England. In the case of a person 5 too young to decide for himself where to live, his ordinary residence is thematrimonialhomeif hisparents live together, but atthehomewhere he normally lives if they are separated. There have been a number of recent cases involving 10 the, "kidnapping" of children, where the children were then brought within thejurisdiction of the English courts, often by one parent against thewishes of theother or in flagrant contempt of the order of a foreign court. These cases raise the issue whether the English court should IS assume jurisdiction and hear the merits of the case concerning the minor or just send the child back to the jurisdiction from which he has come, the factors to be weighed have beenputthusby CROSS, J.: "In infancy cases the welfare of the infant is, of 20 course, the chief consideration; but it is far from being the only consideration. When, in what I may call for short a kidnapping case, thejudge has to decide whether to send the child back whence he came or to allow the case to be fought out to the end over here, he has to 25 weigh various considerations which may to some extent conflict with one another.On oneside there is the public policy aspect,the question of comity andthe question of forum conveniens. Again, on the same side, there is the question of the injustice which may be done to the 30 wronged parent if thecourtdelays matters andallowsthe kidnappedchildtotake rootinthiscountry.Ontheother side,thecourt has tobe satisfied, before it sends thechild back,thatthechildwillcometono harm." Whether the court will in fact exercise its powers in 1030 1ΑΛΛ. ElSayeghv.ElSayegh Χρυσόστομος,Δ. respect of a minor subject to its jurisdiction depends upon the merits of the case considered in the light of the particular circumstances." Αυτήηδικαιοδοσίατων Αγγλικών Δικαστηρίων και ει5 δικότερα του Chancery Court, που όπως είδαμε βασίζεται στην αρχή της ανάγκης προστασίας των ανηλίκων και άλλων προσώπων που έχουν ανάγκηπροστασίας,αποτέ­ λεσε μέρος των Αρχών της Επιεικείας (Principles of Equity). Αυτόκαθίσταταικατάδηλοαπότιςαυθεντίες που 10 παραθέσαμε,καθώς επίσης και από τα διάφορα αγγλικά συγγράμματα που ασχολούνται με τις Αρχές της Επιεί­ κειας. Ο περί Δικαστηρίων Νόμος 14/60, άρθρο 29, εδάφιο (γ),προνοεί πως έκαστο Δικαστήριο κατά την άσκηση της 15 πολιτικής ή ποινικής του δικαιοδοσίας, θα εφαρμόζει, εκτός των άλλων, "το Κοινόν Δίκαιον (Common Law) και ταςΑρχάς της Επιεικίας (Equity), εκτός εάνάλλη πρόβλεψις εγένετο ήθαγίνηυπό οιουδήποτε νόμου εφαρμοστέου ή γενομένου δυνάμει του Συντάγματος ή οιουδήποτε 20 νόμου διατηρηθέντος εν ισχύι δυνάμει της παραγράφου (β) του παρόντος εδαφίου,εφόσον δεν αντιβαίνουν ή δεν είναι ασυμβίβαστοι προςτοΣύνταγμα". Μπορεί,όμως, ναειπωθεί πως ησυμφυής αυτή δικαιο­ δοσία των Αγγλικών Δικαστηρίων διοχετεύθηκε στο δικό 25 μας σύστημα δικαίου, με βάση την εφαρμογή των αρχών της επιείκειας,που οΝόμος 14/60 προνοεί πως εφαρμόζο­ νται και στην Κύπρο ή μήπως θα πρέπει να αναζητηθεί αλλού η πηγήτης εξουσίας των ΕπαρχιακώνμαςΔικαστη­ ρίων,ενόψειτων προνοιών του Κεφ.277; 30 Κατάτην άποψημας, το άρθρο2του Κεφ.277 καθορί­ ζει μόνο την κατά τόπο αρμοδιότητατων Επαρχιακών Δι­ καστηρίων. Αυτή η ερμηνεία περί της κατά τόπον αρμο­ διότητας δόθηκε και στην υπόθεση Kyriacouv. Kyriacou (ανωτέρω),όπουστησελ. 88 αναφέρθηκανταακόλουθα: 35 "As regards the question of the meaning to be given to 1031 Χρυσόστομος,Δ. ΕΙSayegh v. El Sayegh

(1992)the term "resides" in section 2 of Cap. 277 (which regulates, actually, the question of the territorial jurisdictions of the District Courts), we are of theview that it shouldbe interpreted in a manner consistent with the object of, inter alia, section 12, and, consequently, 5 such term shouldbe construed as including the notion of "ordinary residence", becauseif it were to be limited to the notion of "actual physical presence" then thiswould result in a grave inroad upon the nature of thepowers vestedin a Court under section 12;the latter viewwould 10 entail, by way of an inevitable corollary, that when a parent, or even a third person, takes infants abroad by kidnapping them unlawfully out of the custody of their guardian the Cyprus Courts are rendered powerless to grant any redressundersection 12of Cap.277." 15 Όμως οι αρχές της επιείκειας (equity), όπωςκαταδεί­ ξαμε πιο πάνω, τυγχάνουν εφαρμογής και στην Κύπρο και θέματα που αφορούντη φύλαξη,κηδεμονία καιπρο­ στασία των εχόντων ανάγκη ανηλίκων, υπεισήλθαν από αμνημονεύτων χρόνων και αποτελούν μέρος των Αρχών 20 τηςΕπιείκειας. Αυτήτη συμφυή καθ'ύλη αρμοδιότητα,που έχουν τα Αγγλικά Δικαστήρια, την έχουν και τα Κυπριακά Δικα­ στήρια,δεδομένου ότι,σύμφωναμετονΠερί Δικαστηρίων Νόμο 14/60 καιτο Σύνταγμα,ταΔικαστήρια μαςεφαρμό- 25 ζουντιςΑρχέςτης Επιείκειαςκαισυνεπώς, πέραναπότις πρόνοιες του Κεφ. 277, τα Επαρχιακά Δικαστήρια έχουν αρμοδιότητα πουαπορρέει απότην ίδια συμφυή εξουσία που έχουν τα Αγγλικά Δικαστήρια να εκδικάζουνυποθέ­ σεις κηδεμονίας και γενικά προστασίας ανηλίκων, η 30 οποίαβασίζεταιστηναπλήκαιμόνοπαρουσίατωνανηλί­ κων στηνκατάτόποαρμοδιότητατους.Μιατέτοιαδικαι­ οδοσία είναι αναγκαίοναυπάρχειγια να μπορούν τα Δι­ καστήρια μας να προστατεύουν αποτελεσματικά τα έχοντα ανάγκηπροστασίας νεάραπρόσωπα.Όμως,ηδι- ^ καιοδοσίααυτή θαπρέπειναεφαρμόζεταιμεπροσοχήκαι κάτωαπότις ίδιεςαρχέςκαιπροϋποθέσεις πουτην εφαρ­ μόζουν τα Αγγλικά Δικαστήρια. Αυτές οι αρχές και οι 1032 1 ΑΛΛ. ΕΙSayegh v. ΕΙSayegh Χρυσοστομής,Δ. προϋποθέσεις, αναφέρονται στααποσπάσματα της αγγλι­ κήςνομολογίαςπουαναφέραμε. Συνεπώς, για όλους τους πιο πάνω λόγους, ηέφεση επιτυγχάνει καιτο προνομιακό διάταγμαΣερτιοράρι ακυ5 ρώνεται. Λόγωτης πρωτοτυπίας του θέματος πουσυζητή­ θηκεενώπιον μας,δενγίνεται καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η έφεσηεπιτρέπεταιχωρίςέξοδα. Τοδιάταγμαcertiorariακυρώνεται. 1033