1ΛΛΛ. 2Οκτωβρίου, 1992 [Π1ΚΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΟΝΠΆΝΊΊΝΙΔΗΣΔ/σιές] ΕΡΜΟΣΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ, Εφεσείων-Εναγόμενος, ν. ΔΙΟΜΗΔΗΚΥΘΡΕΟΤΗ, Εφεσιβλήτου-Ενάγοντος. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ.7585). Αγωγή — Δικόγραφα — Κατάπόσο ηειδική οπισθογράφηση χλητηρίου εντάλματοςαποκάλυπτεεύλογηαιτίααγωγής—Αξίωσηγια προμήθεια, αποζημιώσεις και έξοδα λόγω άρνησης του εναγομέ νου να εκτελέσει συμφωνία πώλησης ακινήτου που συνήψεμε τρίτο πρόσωπο,χωρίςναυπάρχειισχυρισμόςγια σύναψησυμφω νίας ανάθεσηςεξεύρεσηςαγοραστήμεταξύ ενάγοντακαι εναγομέ νου, καιχωρίς ναγίνεταιεπίκληση γεγονότωνπου ναδίδουν το δικαίωμα στονενάγοντανααξιώσει τέτοιεςθεραπείες—Κρίθηκε ότι δεναποκαλύπτετοεύλογηαιτίααγωγής. Αγωγή — Δικόγραφα — Εύλογηαιτίααγωγής — Δεν αρκείναγίνε ται αναφορά στο αιτητιχότου δικογράφου αλλά πρέπει ναγίνε ταιεπίκληση γεγονότων στο δικόγραφοπάνω σταοποία ναβασί ζεταιη επιδιωκόμενηθεραπεία. Ο εφεσίβλητος, πουήταναρχιτέκτοναςκαι ασχολείτο καιμε κτηματικές δοσοληψίες, πληροφορήθηκε ότι ο εφεσείων είχεανα θέσεισεκάποιο κτηματομεσίτη τηνεξεύρεση αγοραστήγια ακίνη τηπεριουσίατουστη Λευκωσία.Οεφεσίβλητος ήλθεσε επαφή με τον εφεσείοντα ο οποίος του επιβεβαίωσε πως οι πληροφορίες του ήτανορθές και πως πραγματικάήταν πρό&υμοςνα πωλήσει τηνακίνητηπεριουσία του. Μετάαπόαυτόο εφεσίβλητος επιδό θηκεσεπροσπάθειαγιατηνεξεύρεσηαγοραστήκαιγια τον σκοπό αυτό αφιέρωσε χρόνο και δαπάνησε χρήματα. Ετοίμασε αρχιτε κτονικά σχέδια που θα χρησιμοποιούνταν για την οικοδομική ανάπτυξητου κτήματος απότον μελλοντικό αγοραστήκαιακόμα μερίμνησε για την άρση προβλημάτων που ανεφύησανεξ'αιτίας τουεπηρεασμούτηςγης απότονπολεοδομικό σχεδιασμό.Οιενέρ γειες του ήτανγνωστές στον εφεσείονταο οποίος καιτις επικρο τούσε.Τελικά βρέθηκε αγοραστήςκαι μετηνμεσολάβηση τουεφε σίβλητου,γιαπώληση τουκτήματος έναντι ΛΚ340.000.Η πώληση όμως δεν υλοποιήθηκε, κατάτον ισχυρισμό του εφεσίβλητου, με ευθύνητουεφεσείοντα. Οεφεσίβλητος αξίωσε απότον εφεσείοντα τηνπληρωμή προμήθειας,αποζημιώσεων καιΛΚ1.000σαν πραγ- 1119 Χατζηκυριάκοςν.Κυβρεότη
(1992)ματικά έξοδα που είχε υποστεί. Στηνειδικήοπισθογράφησητον κλητηρίουεντάλματοςπαρέθεσεταπιοπάνωγεγονότα,καιστοαιτητικό ανάφερεότιηαξίωσητουήταν,μεταξύάλλων,για"προμή θεια". Σε αίτηση γιααπόρριψητης αγωγήςλόγω μη αποκάλυψης εύλογης αιτίαςαγωγής,που εκδικάσθηκεσανπροκαταρκτικόνο μικό σημείο,το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινεότι αποκαλύπτετο εύλογηαιτίααγωγής,διότιγινόταναναφοράσε συμφωνίαμεταξύ των διαδίκων καιαναφοράστηνμηεκτέλεση τηςσυμφωνίας πώ λησηςτουακινήτουαπότονεφεσείοντα. Αποφασίσθηκεότι: (α)Πουθενάστηνειδική οπισθογράφησητουκλητηρίουεντάλ ματοςδεν γινότανρητήαναφοράσε συμφωνία μεταξύτωνδιαδί κωνμεβάση τηνοποία οεφεσίβλητοςθαεδικαιούτο cz προμήθεια και τίποτε δεν υπήρχε στην οπισθογράφηση πουθαήταν δυνατό να θεωρηθεί ότι δημιουργούσε τις προϋποθέσεις γιατηνγέννηση τέτοιου δικαιώματος παρά την ανυπαρξία ρητής σύμβασης για κάτιτέτοιο. (β) Η ύπαρξη της λέξης "προμήθεια" μόνο στο αιτητικό της οπισθογράφησης δενμπορούσεναθεωρηθείότιαποκάλυπτεεύλο γηαιτία αγωγής,διότι είναι απαραίτητοσεκάθεπερίπτωσηη επι διωκόμενηθεραπείανασυνδέεται μεγεγονόταπουεπικαλείταιο ενάγωνστοδικόγραφοτουκαιναβρίσκει σ*αυτάνομικόέρισμα. (γ) Η κατ' ισχυρισμό παράβαση της συμφωνίας μεταξύ του εφεσείοντακαι του τρίτουυποτιθέμενουαγοραστήδεν μπορούσε να γεννήσειδικαίωμα του ιδίου του εφεσίβλητου έναντιτουεφε σείοντα. Η έφεσηέγινεαποδεχτήμεέξοδα Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: RePehnacoDevelopmentLtd,
(1991)1ΑΛΛ. 246 Mavromoustaki v. Yeroudes
(1965)1CLR 1765' Papamichael v. OjahoUades
(1970)1CLR 305Lamaignere v.SeleneShipping
(1982)1 CLR 227. Έφεση. Έφεση από τον εναγόμενο κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Παπαδόπουλος, Π.ΕΛ. και Ηλιάδης, ΕΛ.) πουδόθηκε στις 27Φεβρουα ρίου, 1988 (Αρ.Αγωγής 7470/84) μετηνοποία αποφασί1120 1AJLA. Χατζηκυριάκοςv.Κνθρεώτη στηκε, σαν προκαταρκτικό νομικό ζήτημα, ότι η ειδική οπισθογράφηση του κλητηρίου εντάλματος αποκάλυπτε εύλογηαιτίααγωγής. Γ. Τριανταφυλλίδης,γιατονεφεσείοντα. Χρ. Τριανταφυλλίδηςyvaτονεφεσίβλητο. Cur. adv. wit. ΠΙΚΗΣ,Δ.:Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσειο δικαστήςκ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Εκδικάστηκε απότο Πλήρες ΕπαρχιακόΔικαστήριοΛευκωσίαςωςπροκαταρκτικό νο μικό ζήτημα το κατάπόσο η ειδική οπισθογράφηση του κλητηρίουεντάλματοςαποκάλυπτεεύλογηαιτίααγωγής. Ορθάησυζήτηση είχεπεριστραφεί γύρω απότο ανοι ισχυρισμοί που ο ίδιος ο ενάγων προέβαλε, όπως φαίνονται στην ειδική οπισθογράφηση,θαμπορούσαννα αποτελέσουν, στην περίπτωση που θα αποδεικνύονταν, παραδεκτή νομική βάση των θεραπειών που επιδίωξε ή κάποιες από αυτές. Η δικανική κρίση στο στάδιο αυτό μπορεί να είναι μόνο το αποτέλεσμα νομικής ανάλυσης. Το έργο της διαπίστωσης της ύπαρξης ήτης ανυπαρξίας εύλογης αιτίας αγωγής δεν έχει να κάμει με την άσκηση διακριτικής ευχέρειας. Επομένως, το Ανώτατο Δικαστή ριο, με όμοιο το υπόβαθρο των συλλογισμώνπουηπερί πτωσηδικαιολογεί,μπορεί,το ίδιοόπωςκαιτοΠρωτόδι κοΔικαστήριο,νακαταλήξεισεόσαπροκύπτουνως ορθά συμπεράσματα. Η απόφανση για ανυπαρξία εύλογης αιτίας αγωγής οδηγεί αναπόδρασταστον οριστικό τερματισμότης διαδι κασίας.Δικαιολογείται αυτόςοτερματισμός μόνοόταντο δικόγραφο,στηνπερίπτωσηαυτή,τοειδικάοπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα, είναι αναντίλεκτα ανυπόστατο. (Βλ. InRePehnacoDevelopmentLtd,
(1991)1 Α.ΛΔ. 246. Εντοπισμός κάποιαςαιτίαςαγωγήςήέστωκάποιου ζητή1121 Κων/δης, Δ. Χατζηκυριάκοςν.ΚυΟρεώτη
(1992)ματοςκατάλληλου για εκδίκαση απότο Δικαστήριο, επι βάλλειτηδιατήρησητηςδιαδικασίαςστηζωήόσοκαιανη προοπτική επιτυχίας εμφανίζεται απομακρυσμένη. Βλ. CostasMavromoustaki v.IacovosΝ. Yeroudesasexecutor of the willof thedeceasedSpyrosMichaelides
(1965)1 CLR 176, Michael Papamichael v. Oitos Chaholiades
(1970)1 CLK
- ToΠρωτόδικο Δικαστήριο έκρινεότι ηειδικήοπισθο γράφηση αποκάλυπτε εύλογη αιτία αγωγής για δυο λό γους.Πρώτα,όπως συνάγεται από τηνπροσβαλλόμενη με την έφεσηαυτή ενδιάμεση απόφασητου,απότο συνδυα σμό του γεγονότος ότι αναφέρεταιρητάστην οπισθογρά φησηότι συνάφθηκε συμφωνία μεταξύτων διαδίκωνστα πλαίσια της οποίας ο ενάγων θαενεργούσε ως αντιπρό σωπος του εναγομένου και του ότι ο ενάγων κατέβαλε διάφορεςπροσπάθειες,δαπάνησεχρόνοκαιενέργεια,υπέ στη οικονομική απώλεια και υποβλήθηκε σεπραγματικά έξοδα. Μετά,γιατί περιέχεται στην οπισθογράφηση ισχυ ρισμόςσύμφωνα μετονοποίοοεναγόμενος παρέλειψε να πωλήσει ακίνητηπεριουσία του σε τρίτο σε τιμή πουτου προσφέρθηκε, με συνέπεια την απώλεια της προμήθειας πουθαείσπραττε οενάγων. Πρέπει να σημειώσουμε από την αρχή πως δεν είναι ορθό ότι υπάρχει στην οπισθογράφηση ρητή αναφοράσε οποιασδήποτε μορφής συμφωνία μεταξύ των διαδίκων. Γίνεται αναφοράσεσυμφωνία μεταξύτουεναγομένουκαι τρίτου, και είναι αυτήτη συμφωνία που εμφανίζεται να έχει παραβεί ο εναγόμενος. Είναι απαραίτητο να εξετά σουμε το ζήτημα που εγείρεται με κατ' ευθείαναναφορά στο ίδιοτοπεριεχόμενο τηςοπισθογράφησης. Ο ενάγων διεκδικεί £1000ως πραγματικάέξοδα στα οποία υποβλήθηκε, αποζημιώσεις και προμήθεια, όλα πάνωστη βάσητου συνόλουτων ισχυρισμών τουπου πε ριέχονται στις δεκαέξι παραγράφους της οπισθογράφησης. Ηουσία αυτώντων ισχυρισμών είναι ηακόλουθη:Ο ενάγων, πληροφορήθηκε απόκάποιοκτηματομεσίτη ότι ο εναγόμενος του είχε αναθέσει (του κτηματομεσίτη) την 1122 1 ΑΛΛ. Χατζηκυριάκος ν.Κνθρεώτη Κων/δης,Δ. εξεύρεσηαγοραστήγιαακίνητηπεριουσίατουστηΛευκω σία.Ωςαρχιτέκτων που,μεταξύάλλων,ασχολείται καιμε κτηματικέςδοσοληψίες, ήλθεσεεπαφήμετον εναγόμενο ο οποίοςκαιτου επιβεβαίωσε πωςοιπληροφορίες τουήταν ορθές και πως πραγματικά ήταν πρόθυμος να πωλήσει τηνακίνητηπεριουσίατου.Μετάαπόαυτό,οενάγωνεπι δόθηκεσεπροσπάθειαγιατηνεξεύρεση αγοραστήκαι,για το σκοπό αυτό,αφιέρωσε χρόνο και δαπάνησεχρήματα. Ετοίμασε αρχιτεκτονικάσχέδιαπουθαχρησιμοποιούνταν γιατηνοικοδομική ανάπτυξητουκτήματοςαπότομελλο ντικό αγοραστή, και,ακόμα,μερίμνησεγιατην άρση προ βλημάτων που ανεφύησαν εξ αιτίας του επηρεασμού της γηςαπότονπολεοδομικό σχεδιασμό. Οι ενέργειεςτου, πουήτανγνωστές στον εναγόμενο ο οποίος και εκδήλωνε με κάθε ευκαιρία την ικανοποίηση του γιατους χειρισμούςτου ενάγοντα,στέφθηκαν μεεπι τυχία.Βρέθηκεαγοραστήςκαιμετηνμεσολάβησητου ενά γοντα, ο οποίος σύμφωνα με την οπισθογράφηση, ενερ γούσε ως κοινός αντιπρόσωπος και των δυο πλευρών, συμφωνήθηκε ηπραγματοποίησητης πώλησης έναντι του τιμήματοςτων£340.
- Ησυμφωνία όμως,δενυλοποιήθηκε. Σύμφωνα μετον ενάγοντα, ο εναγόμενος την παρέβη αφού αρνήθηκε να προχωρήσει στην πραγματοποίησητης πώλησης προςτον τρίτοπροτιθέμενοαγοραστή. Οι £1000που διεκδικεί ο ενάγων αντιστοιχούν προς όσα θεωρεί ως πραγματικάέξοδα στα οποία υποβλήθηκε στην προσπάθεια του να βρεί αγοραστή.Το απροσδιόρι στο ποσό των αποζημιώσεων αντιστοιχεί προς το κέρδος που θα πραγματοποιούσε ο ενάγων με την μορφή της αμοιβής που θαείσπραττε απότον αγοραστήτης γης για τα αρχιτεκτονικά σχέδια που ετοίμασε. Μαζί με αυτά, όπως σημειώσαμε, ο ενάγων διεκδίκησε και προμήθεια, καιπάλιναπροσδιόριστου ύψους. Τοπιοπολύπουμπορείναλεχθεί, έχονταςυπόψητους ισχυρισμούςτου ενάγοντα,είναι ότι ο εναγόμενος γνώρι1123 Kcov/ftifcΔ. Χατζηκυριάκοςν.Ενβρεώτη
(1992)ζε και ενέκρινε τις προσπάθειες του ενάγοντα για την εξεύρεση αγοραστή και, ακόμα, την ετοιμασία σχεδίων που θαχρησιμοποιούσε αυτόςο αγοραστής.Από τηνεξι στόρηση των γεγονότων, δεν προκύπτει ότι ήταν ηθέση τουενάγονταότι ο εναγόμενος τον εξουσιοδότησε ναβρεί αγοραστή για το κτήμα του. Στο τέλος, όμως, ανάμεσα στην πληθώρα των διαζευκτικών τοποθετήσεων του ενά γοντα,περιέχεται και ισχυρισμός γιατέτοια εξουσιοδότη ση, και παρά την έλλειψη πραγματικού υπόβαθρου,θα μπορούσε, έστω κατ' οικονομίαν, να θεωρηθεί πως περι λαμβάνεταικαιαυτή ηθέση μέσαστηνπροταθείσαυπόθε σητουενάγοντα. Όλα αυτά, όμως, σαφώς υπολείπονται από όσα θα ήταν δυνατό να στοιχειοθετήσουν ισχυρισμό για σύναψη οποιασδήποτε μορφής σύμβασης. Δεν υπάρχει ισχυρισμός για συμβατική δέσμευσητου εναγομένου να πωλήσει την ακίνητη περιουσία του στον αγοραστή που ενδεχομένως θα εξεύρισκε ο ενάγων. Και, βέβαια, δεν μπορέσαμε να εντοπίσουμε ο,τιδήποτε που θαήτανδυνατόνα συνδεθεί, ως αντάλλαγμαπουθαπρόσφερε οενάγων, με μιατέτοια συμβατική δέσμευση του εναγομένου. Δεν υπάρχει καν αναφορά στο τίμημα έναντι του οποίου ο εναγόμενος θα ήταν πρόθυμος να πωλήσει την περιουσία του. Ο ισχυρι σμόςπωςτο ποσό των £340.000ήταντοτίμημαπου πρό σφερε ουποτιθέμενος αγοραστής ήεκείνο πουπρότεινε σ' αυτόν ο εναγόμενος, αναφέρεταισε χρόνο μεταγενέστερο όταν πια,υποτίθεται, ο ενάγων έφερε σε πέρας το έργο πουανέλαβε. Πουθενάδεναναφέρεταιότισυνάφθηκεσύμβασημετα ξύτωνδιαδίκωνμεβάσητηνοποίαοενάγωνθαεδικαιούτο σε προμήθειακαι τίποτε δεν υπάρχει στην οπισθογρά φησηπου θαήτανδυνατόναθεωρηθεί ότι δημιουργεί τις προϋποθέσεις γιατην γέννησητέτοιου δικαιώματοςπαρά την ανυπαρξίαρητής σύμβασης για κάτι τέτοιο. Ελλείπει οποιοσδήποτε ισχυρισμός για ανάληψη υποχρέωσης για πληρωμή προμήθειας ορισμένου ύψους καιδεναποκαλύ πτεταιβάσηπάνωστηνοποίαθαήτανδυνατόναγίνειτέ τοιος προσδιορισμός. Η λέξη"προμήθεια"παρουσιάζεται 1124 1 ΑΛΛ. Χατζηκυριάκοςν.Κνθοεώτη Kuv/δης,Δ. μόνο στο αιτητικό της οπισθογράφησης. Αυτό όμως δεν είναιαρκετό.Είναιαπαραίτητοσεκάθεπερίπτωσηηεπι διωκόμενηθεραπείανασυνδέεται μεγεγονόταπουεπικα λείται ο ενάγων και να βρίσκει σ' αυτάνομικό έρεισμα. Βλ.Lamaignerev. SeleneShipping
(1982)1 CLR227.. . Τελικά, η κατ' ισχυρισμόν παράβασητης συμφωνίας που εμφανίζεται να είχε συνάψει ο εναγόμενος με τον τρίτο υποτιθέμενο αγοραστή,δεν μπορεί να γεννήσει δι καίωμα του ίδιου του ενάγοντα έναντι του εναγόμενου. Τα γεγονότα, όπως τα πρόβαλε ο ενάγων,δεν αποκαλύ πτουν είτε συμβατική σχέσηδική του με τον εναγόμενο είτεκάποιαςμορφήςσυμβατικήδιασύνδεση πουθααπο χαρακτήριζετον ενάγονταωςεντελώςξένοπροςτηνκατ' ισχυρισμόσύμβασηπώλησης.Ηαπόδειξηπροσδοκίαςτου ενάγοντα για αποκόμιση οικονομικού οφέλους με τη μορφήαμοιβήςπουθαείσπραττεαπότοντρίτοαγοραστή εφόσον θα επωλείτο το ακίνητο,δεν θαήταν δυνατόνα καταστήσειτονεναγόμενο υπόλογο απέναντιστονενάγο ντα. Καταλήγουμεπωςηειδικήοπισθογράφησηδεναποκα λύπτει εύλογηαιτίααγωγήςκαιπως,γιατολόγο αυτό,η αγωγήπρέπεινααπορριφθεί. Ηέφεση πετυγχαίνει καιηπρωτόδικηαπόφαση παρα μερίζεται. Ηαγωγήαπορρίπτεταιμε έξοδα εδώκαι στην πρωτόδικη διαδικασία υπέρ του εναγομένου-εφεσείοντα καιεναντίοντουενάγοντα-εφεσιβλήτου. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. Ηαγοιγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 1125