am) 23Οκτωβρίου, 1992 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ. ΚΟΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ,ΔΑηές] ΜΙΧΑΗΛ ΜΟΥΡΤΖΙΝΟΣ, Εφεσείων-Ενάγων ν. GLOBALCRUISESSA., Εφεσιβλήτων-Εναγομένων. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 7859). Δικαιοδοσία—ΑπόφασηπρωτόδικουΔικαστηρίουότι ηαγωγήενώ πιον τονενέπιπτεστηνδικαιοδοσία τονΝαυτοδικείουαποκλειστι κάβάσει της γενικήςοπισθογράφησης τονκλητηρίον εντάλματος και εξωγενώνστοιχείων—Αν και είναιεπι&υμητό θέματαδικαιο δοσίας να επιλύονται το σνντομώτερο δυνατό μετά την έγερση 5 μιαςδιαδικασίας, στηνπαρούσαπερίπτωση ηεκδίκαση τον θέμα τοςήτανπρόωρη, ενόψειτονότι ηπλήρηςβάσητηςαπαίτησηςκα θορίζεται στηνέκθεσηαπαιτήσεωςκαι όχιστηνγενικήοπισθογράφηση. Μετηνγενικήοπισθογράφησητουκλητηρίου εντάλματοςαγω- \§ γής στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λάρνακας,οεφεσείωναξίωνεαπό τον εφεσίβλητο (i)256.260Δολ. ΗΠΑήτοισάξιο σεκυπριακό νό μισμα καιΛΚ15.700, ποσά πουο εφεσείων είχε καταβάλει στον εφεσίβλητο δυνάμει γραπτήςσυμφωνίας ημερομηνίας 15.9.88και/ή για αντάλλαγμα πουαπέτυχε και/ήγιαάδικο πλουτισμό, (ϋ)απο- 15 ζημιώσεις γιαπαράβασητηςπιοπάνω συμφωνίας και/ήγιαδόλο και/ήαπάτηκαι/ήάλλως πως,(iii)τόκο προς 9%ετησίωςωςαπο ζημίωση καιέξοδα.Οεφεσίβλητος ζήτησε τηνακύρωση του κλητη ρίου εντάλματος καιτονπαραμερισμό τηςεπίδοσης λόγω έλλει ψης δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου, ισχυριζόμενος 20 ότι ηαπαίτησηαφορούσε ναυτικόζήτημαπου αναγόταναποκλει στικά στην δικαιοδοσία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου σαν Ναυτοδι κείου. Τοπρωτόδικο.Δικαστήριο δέχθηκε τηναίτηση αφούβασί σθηκε κυρίως στο περιεχόμενο της γραπτής συμφωνίας ημερομηνίας 15.9.88,πουαναφερόταν στην γενική οπισθογράφη- 25 ση, και αφού προέβη σε διάφορους συλλογισμούς και συμπερά σματαμεβάσητηνσυμφωνία εκείνη. Αποφασίσθηκεότι: (α) Ηαπόφαση ως προς τηνύπαρξη ή μηδικαιοδοσίαςδεν μπορεί παρά ναείναι τοαποτέλεσμα τηςαντιπαραβολήςτωνεπι- 30 δίκων θεμάτων προς τις νομοθετικές πρόνοιες πουκαθορίζουν την δικαιοδοσία τουΔικαστηρίου, δηλαδή τηνεξουσία τουΔικα- 1160 1 ΑΛΛ. Μούρτζινοςv. Global Cruises Ltd στηρίου, όπως αυτή καθορίζεται από τον δικαιοδοτικό νόμο, να επιλαμβάνεται θεμάτων που εγείρονται ενώπιον του για απόφαση σύμφωνα μετουςδικονομικούς κανόνες. 5 1ι Π υ (β)Ταεπίδικαθέματαπροσδιορίζονται μετις έγγραφεςπροτάσεις και ειδικώτερα τα γεγονότα που στοιχειοθετούν τη δικαιοδο σία του Δικαστηρίου είναι εκείνα που συνθέτουν την απαίτηση, αποκλειστική πηγήαναζήτησηςτης οποίαςείναι η έκθεση απαιτή σεως. Κατάσυνέπεια,ηεξέταση τουθέματοςτηςδικαιοδοσίαςαπό το πρωτόδικο Δικαστήριο με βάση μόνο το περιεχόμενο της γενικής οπισθογράφησης και εξωγενείς παράγοντεςκαι προτού κατα χωρηθεί ηέκθεση απαιτήσεως,ήτανπρόωρη. Η έφεση επιτράπηκε χωρίςέξοδα. Υποθέσεις πον αναφέρθηκαν: CentralCooperative Bank v. CY.E.M.S.
(1984)1 CLR435' 15 SEVEGEP LTD, v. United Sea Transport Ltd,
(1989)1ΑΛΛ. (E) 729Αγρόκτημα ΑΑΝΓΓΗΛΤΔ v. Γενικού Εισαγγελέα
(1991)1 Α.Α.Δ. 225· SafarmoShoes Ltd v. Ε.Στανρινον Ατδ,
(1991)1 ΑΛΑ. 1059- 2 0 Koiokoudias v. Vamavidou
(1988)1CLR566' Cyprus Potato MarketingBoardv. Primlaks(Pacific Violet) B.V., Αγωγή Ναυτοδικείου 93/89, απόφαση29.3.90. Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του 25 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας (Φρ. Νικολαΐδης, Π.ΕΛ., Χατζηχαμπής,Ε.Δ.) που δόθηκεστις 3.4.1989 (Αρ. Αγωγής2809/88)με την οποία απορρίφθηκε ηαγωγή του ενάγοντα για το λόγο ότι το ΕπαρχιακόΔικαστήριοεστερείτοκαθ' ύλη δικαιοδοσίαγια εκδίκαση της υπόθεσης. 30 Α. Χαβιαράς για Λ. Παπαφώίππον, για τον εφεσειοντα. Α. Θεοφίλου, για τουςεφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 1161 Μοΰρτζινος v.GlobalCrulscoLid
(1992)ΠΙΚΗΣ,Δ.: Την απόφασητουΔικαστηρίου θαδώσειο ΔικαστήςΓ.Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.:Τηνκαταχώρισητουγενικώς οπισβογραφημένου κλητηρίου εντάλματος,ακολούθησεη υποβολήαίτησης απότους εναγόμενους-εφεσίβλητους για 5 παραμερισμότου κλητηρίου εντάλματος και/ή τηςεπίδο σης του.Το πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας έκίρινε πώς από τησειρά των λόγων που αναπτύχθηκαν, ευσταθούσε εκείνος σύμφωναμετονοποίοταεπίδικα θέ ματαήτανναυτικήςφύσηςκαιπως,επομένως,η εκδίκαση ίο τους ενέπιπτεστην αποκλειστικήδικαιοδοσίατουΑνωτά του Δικαστηρίου ωςΝαυτοδικείου.Αντικείμενο της έφε σης είναι η απόφαση του με την οποία απέρριψετην αγωγήγιατονπιοπάνωλόγο. Ηαπόφαση ως προςτην ύπαρξηήτην ανυπαρξία δι- 15 καιοδοσίας δεν μπορεί παρά να είναι τοαποτέλεσμα της αντιπαραβολήςτων επιδίκωνθεμάτωνπροςτις νομοθετι κές πρόνοιες που καθορίζουν τηδικαιοδοσία του Δικα στηρίου.Ωςδικαιοδοσίαεννοούμε την εξουσία τουΔικα στηρίου, όπως αυτή καθορίζεται από τον δικαιοδοτικό20 Νόμο,ναεπιλαμβάνεταιθεμάτωνπουεγείρονται ενώπιον τουγι' απόφασησύμφωναμετουςδικονομικούςκανόνες. (Βλ. CentralCooperative Bank v.CY.EM.S.
(1984)1 CLR 435). Ένας είναιοδικονομικός τρόποςπροσδιορισμού των 25 επίδικωνθεμάτων. Ταεπίδικαθέματαπροσδιορίζονταιμε τις γραπτέςπροτάσειςκαι,όπωςεξηγήθηκε στην υπόθεση SEVEGEP LTD, v.'United Sea Transport Ltd και άλλος
(1989)1ΑΛΛ. (Ε) 729, ταγεγονότα που στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου είναι εκείνα που συνθέ- 30 τουν την απαίτηση, αποκλειστική πηγή αναζήτησηςτης οποίας είναι ηέκθεσηαπαιτήσεως.(Βλ.επίσηςΑγρόκτη μα ΛΑΝΓΤΗ ΛΤΔ. και άλλοι ν.ΓενικούΕισαγγελέατης Δημοκρατίας και άλλοι,
(1991)1 ΑΛΛ. 225, Safarino ShoesIndustry and Trading Company Ltd v. Βιομηχανία 35 ΥποδημάτωνΕ. ΣτανρινούΛτδ,
(1991)1 ΑΛΛ. 1059. 1162 V. 1ΑΛΛ. Μοΰρτζίνος v. Global Cruises Ltd Κων/δης,Δ. Δενείχεκαταχωριστείη έκθεσηαπαιτήσεωςόταντοΔι καστήριο επιλήφθηκε του ζητήματος που είχε εγερθεί ως προςτηδικαιοδοσίατου.Υπήρχεενώπιον του μόνοηγε νικήοπισθογράφησητουκλητηρίου εντάλματος. 5 Δεν αναμένεται ο πλήρης καιεπακριβής προσδιορι σμός στη γενική οπισθογράφηση της αξίωσης ήτηςθερα πείαςπουεπιδιώκεταιήτηςβάσηςπάνωστην οποία αυτή στηρίζεται. Οπως ορίζεται στη Δ. 2κ.3 των Κανονισμών περί Πολιτικής Δικονομίας, αναφέρεταισ' αυτήτην οπι10 σθογράφηση ηφύση της απαίτησης ήτης θεραπείαςπου επιδιώκεται χωρίς ναείναι ουσιώδες να εκτεθεί ούτε η ακριβής βάση τουπαραπόνου ούτε η ακριβής θεραπεία που ο ενάγων θεωρεί ότιδικαιούται* και, όπως ορίζεται στη Δ. 20 κ.ΙΑ των ίδιων Κανονισμών, ο ενάγων έχει 15 πάντατη δυνατότητα,μετην έκθεσηαπαιτήσεως του, να τροποποιήσει ήναδιαφοροποιήσει ή να επεκτείνει την απαίτηση του χωρίς τροποποίηση της οπισθογράφησης τουκλητηρίου εντάλματος. Τοπεριεχόμενο τηςγενικής οπισθογράφησης τουκλη20 τηρίου εντάλματος στην παρούσαυπόθεση ήταν,όλο και όλο,τόακόλουθο: "ΟΕνάγωναξιοί: 25 (α)Δολ. Η.Π256,260ήτοισάξιοσεΚυπριακόνόμι σμα και£15,700 ποσά πουο ενάγων κατέβαλε στους εναγομένους μεβάσηγραπτή συμφωνία ημ. 15Σεπτεμ βρίου, 1988και/ήγια αντάλλαγμα τοοποίο απέτυχεή καιγιαάδικοπλουτισμό. (β)Αποζημιώσεις για παράβαση τηςπιο πάνωσυμ φωνίαςκαι/ήγιαδόλο ή/καιαπάτηκαι/ήάλλωςπως 30 (Υ) Τόκο προς 9%ετησίως απότης καταχωρήσεως τηςπαρούσηςωςαποζημίωση. (δ) Εξοδα." 1163 Κ«ον/δς&Δ. Μοντζινος v.Global Cruises Ltd
(1992)Δέχθηκανοιδυοπλευρές καιπροκύπτεικαιαπότηναπό φασητουΠρωτόδικουΔικαστηρίου πωςδενπεριείχεαυτή η γενική διατύπωσηεκείνα ταστοιχεία πουθαεπέτρεπαν εξαγωγήσυμπεράσματος ωςπροςτοποιοήταντοακριβές και ολοκληρωμένο υπόβαθρο τηςαπαίτησης τουενάγο-5 ντα. Ηαπόφασητου Πρωτόδικου Δικαστηρίου σύμφωνα μετηνοποίαηαπαίτησητουενάγοντααποτελούσε ναυτι κή απαίτηση κατά το άρθρο 1
(1)του αγγλικού Administration of Justice Actτου1956εμπίπτουσακατά τις πρόνοιες του άρθρου 19(a) του περί Δικαστηρίων 10 Νόμου του1960(14/60),στηδικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου,στηρίχτηκε σεστοιχεία εξωγενή,κυρίως,στο περιεχόμενο τηςγραπτήςσυμφωνίαςστην οποίαήτανπα ραδεκτό ότι αναφερόταν η γενική οπισθογράφησηκαι στην επιχειρηματολογία πουαναπτύχθηκεωςπροςτις πι- 15 θανές αιτίες αγωγής πουθαήταννομικά δυνατόναπρο κύψουνδιαμέσουτηςσυμφωνίαςαυτής. Έτσι, τοζήτημα τηςδικαιοδοσίας κρίθηκε όχιπάνω στη βάσητων ισχυρισμών που ήτανπρονόμιο τουενάγο νταναπροβάλει μετηνέκθεσηαπαιτήσεωςτουκαιπουθα 20 τον δέσμευαν, άλλο αναυτοί οι ισχυρισμοί θα αποδει κνύονταν νομικά αβάσιμοι έχοντας υπόψη τις πρόνοιες της συμφωνίας, αλλά μεβάσητους συλλογισμούς που το ΠρωτόδικοΔικαστήριο έκαμε ως προςτις επιπτώσεις της συμφωνίας εκείνης καιτηνφύσητηςαπαίτησηςπου,κατά 25 τηνκρίσητου,οιπρόνοιες τηςδικαιολογούσαν. Αυτός οχειρισμός ήτανλανθασμένος καιη πρωτόδικη απόφαση πρέπει ναπαραμεριστεί. Προσθέτουμε πως,εν πάσηπεριπτώσει, ηγενική οπισθογράφησητου κλητηρίου εντάλματος περιλάμβανε ισχυρισμούς γιαάδικο πλουτι- 30 σμό, δόλο και απάτηπουπαρέμειναν ασύνδετοι μέχριτο τέλος, ακόμα και στοπλαίσιο της διαδικασίας πουακο λουθήθηκε, καιδενεξετάζουμε τώρα ανμπορούσαν καν να συνδεθούν, μεοποιαδήποτε απότιςπρόνοιες τουάρ θρου 1
(1)τουAdministrationofJusticeAct του 1956. 35 To Πρωτόδικο Δικαστήριο επιλήφθηκε του ζητήματος τηςδικαιοδοσίαςτου ευθύς μετάτηνέγερσητου. Πραγμα1164 ΙΑΛΛ. Μον<ρζινοςv.GlobalCruisceUd Κον/^Δ. τι,τέτοιας φύσης ζήτημαόσοκαιανμπορεί ναεγερθεί σε οποιοδήποτε στάδιο τηςδιαδικασίας,είναι ορθό ναεπι λύεται το συντομότερο δυνατό (Βλ. Kolokoudiasν. Vamavidou
(1988)1 CLR566, Αγρόκτημα Λανίχη Λτδ 5 (ανωτέρω).Η απόφασηγιαέλλειψηδικαιοδοσίαςκαθιστά όσαπροηγήθηκανεντελώς μάταια. Όμως,στην παρούσαυπόθεση,τοπεριορισμένο υλικό που περιείχε η γενική οπισθογράφηση του κλητηρίου εντάλματοςκατέστησε τηνεξέτασητέτοιουζητήματος,στο 10 στάδιο εκείνο, πρόωρη,θαπροσθέταμε εδώκαιτην υπό θεση Cyprus Potato Marketing Board v.Primlaks (Pacific Violet) B.V. καιάλλος, ΑγωγήΝαυτοδικείου93/89 της29 Μαρτίου 1990στην οποίατοθέματης δικαιοδοσίαςαφέ θηκε γιατελικήκρίση μετάτησυμπλήρωση της δικογρα15 Φίας. Εναπόκειται τώρα στον ενάγοντα ναδιατυπώσει τη βάσητηςαπαίτησηςτου,όπως εκείνος την αντιλαμβάνε ται.Ανάλογα μετοπεριεχόμενο τηςεκθέσεως απαιτήσεως που θακαταχωριστεί, θακρίνουν οι εναγόμενοι ή ακόμα 20 καιτοΔικαστήριο αυτεπάγγελτα, κατάπόσο δημιουργεί ταιζήτημαωςπροςτηδικαιοδοσίατουΔικαστηρίου. Για τους πισπάνωλόγους ηέφεση επιτρέπεται και η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. Η προσέγγιση της υπόθεσης απότο πρωτόδικο Δικαστήριο με τον τρόπο 25 που σημειώσαμε ήταντο αποτέλεσμα τωνθέσεων που και οι δυο πλευρές ανάπτυξαν ενώπιον του και το δίκαιο είναι ναμήνυπάρξει διαταγήγιαέξοδα είτεσεσχέση με τηνπαρούσαείτεσεσχέση μετηνπρωτόδικηδιαδικασία. Ηέφεσηεπιτρέπεταιχωρίςέξοδα. 1165