(1992)29Οκτωβρίου,1992 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣΔ/σιές] ΧΡΙΣΓΟΔΟΥΛΟΣΜΙΧΑΗΛΧ" ΔΑΥΙΔ,ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣΤΗΣΠΕ ΡΙΟΥΣΙΑΣΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣΜΙΧΑΗΛΧ" ΔΑΥΙΔΤΕΩΣ ΑΠΟΤΗΠΕΓΕΙΑ, Εφεσείων, ν. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Χ" ΔΑΥΙΔΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Εφεσίβλητων. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ.7722). 'Εφεση -Διεκδίκηση κυριότηταςχτήματος δυνάμειεχθρικής κατοχής από τους διαδίκους με αγωγή και ανταπαίτηση αντίστοιχα — Απόρριψηαπό το πρωτόδικοΔικαστήριο τόσοτηςαπαίτησης όσο και της ανταπαίτησης διότι έκρινε on η μαρτυρία taxiτων δύο πλευρών ήταν αναξιόπιστη— Υπό τις περιστάσεις η κρίση του πρωτόδικουΔικαστηρίουήτανεύλογα επιτρεπτή καιδενσυνέτρε χε οποιοσδήποτελόγος γιαεπέμβαση τουΕφετείου. Διάδικοι — Αναγκαίοςδιάδικος— Το κατάπόσοβρίσκονται όλοι οι αναγκαίοι διάδικοι ενώπιον του Δικαστηρίουσυναρτάται με τα επίδικα θέματαόπωςαυτάπροσδιορίζονταιστιςέγγραφεςπροτά σεις— Σε υπόθεση διεκδίκησης τηςκυριότηταςχτήματος δυνάμει εχθρικής κατοχής δεν προστέθηκε σαν διάδικοςτο πρόσωπο ενα ντίον του οποίου σύμφωνα μετον ισχυρισμόκαι τωνδύο πλευρών είχεασκηθείηεχθρικήκατοχή—Ισχυρισμόςστιςέγγραφεςπροτά σειςκαι τωνδύο πλευρών ότι το χτήματο είχαν αγοράσει από το πρόσωποεκείνο — Δεν συνεπάγετο, απαραίτητα, αντιδικία με το πρόσωπο εκείνο, το οποίο, κατά συνέπεια,δεν ήταν αναγκαίος διάδικος. Οι διάδικοι διεκδίκησαν, με αγωγή και ανταπαίτησηαντίστοι χα, την κυριότητα δυνάμει εχθρικής κατοχής του κτήματος τεμ. 434,Φυλλο/Σχέδιο 45/9 του χωριού Πέγια,Πάφου.Στις έγγραφες προτάσεις τους ον διάδικοι ισχυρίζονταν ότι είχαν αγοράσει το επίδικο κτήμα από την προηγούμενη καταχωρημένη ιδιοκτήτρια Ελπινίκη Χριστοδούλου εναντίον της οποίας άσκησαν στη συνέ χεια την εχθρική κατοχή. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψετην αγωγήκαιτηνανταπαίτησηγιατίέκρινετηνμαρτυρίακαιτων δυο πλευρών ως αναξιόπιστηκαιγιατίθεώρησεπωςενπάσειπεριπτώ σει ημησυνένωση της Ελπινίκης Παπαχριστοδουλου ως διαδίκου ήταν μοιραία. Οι διάδικοι προσέβαλαν την εν λόγωαπόφαση με έφεσηκαιαντέφεση. 1176 1ΑΛΛ. Χ" Δαυίδν.Χ"Δανΐ* και άλλης Αποφασίσθηκε ότι: (α) Ηαπόφασηωςπρος τοαν βρίσκονται όλοι οιαναγκαίοι διάδικοι ενώπιοντουΔικαστηρίου είναισυναρτημένηπρος ταεπί δικαθέματα όπως αυτάπροσδιορίζονται στιςέγγραφεςπροτάσεις. Στην παρούσα περίπτωση, καιοι δύο πλευρές παρουσίαζαν την Ελπινίκη Παπαχριστοδουλου σανεντελώς αποξενωμένη απότο επίδικο κτήμα, εφόσον ισχυρίζονταν ότι το είχαν αγοράσειαπό αυτή καιστησυνέχεια ασκήσει δικαίωμα εχθρικής κατοχής ενα ντίον της, πράγμαπου δεν καταδείκνυε, απαραίτητα,την ύπαρξη αντιδικίας με αυτήν,και,κατάσυνέπεια,ηΕλπινίκηΠαπαχριστο δουλου δενήταναναγκαίοςδιάδικος στηναγωγή. (β)Απότοσύνολο της μαρτυρίαςη κρίση τουπρωτόδικου Δι καστηρίου ήτανεύλογα επιτρεπτήκαιδενσυνέτρεχε οποιοσδήποτε - λόγος πουθαδικαιολογούσε τηνεπέμβασητουΕφετείου. Η έφεση και ηαντέφεση απορ ρίφθηκαν χωρίς έξοδα. Υπόθεσηπου αναφέρθηκε: Παπαχριστοφόρου ν. Χαραλάμπους
(1991)1ΑΛΛ. 906. Έφεση.- Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Πάφου(Μιλτιάόους, £Λ.) που δόθηκεστις 29 Ιουλίου, 1988 (Αρ. Αγωγής 127/84) μετην οποία απέρριψε την αγίογή του ενάγοντα με την οποία διεκδικούσε δικαίωμακυριότητας πάνωστο τεμάχιο 434 Φύλλο/Σχέδιο45/9τουχωριούΠέγεια. Ε.Κωμοδρόμος,γιατον εφεσείοντα. Στ.Παναγίδης, γιατουςεφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Δ.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσειο δικαστήςΓ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Οιδυοπλευρέςδιεκδίκησαν, η κάθε μια για λογαριασμό της, δικαίωμα κυριότητας πάνωστο τεμάχιο 434 Φύλλο/Σχέδιο45/9 τουχωριούΠέ1177 Κων/δίΕ,Δ. Χ"ΔαιίΓδν.Χ"ΔβυΤδ«αιβλλ5Β
(1992)γεια.Βάση τηςδιεκδίκησης ήτανηκατ'ισχυρισμόεχθρική κατοχήτουκτήματοςπουακολούθησε τηναγοράτουαπό τηντότε ιδιοκτήτριατου,ΕλπινίκηΠαπαχριστοδουλου. Ο Πρωτόδικος Δικαστής απέρριψε την αγωγήκαιτην ανταπαίτηση γιατί έκρινε τη μαρτυρία και των μεν και τωνδεωςαναξιόπιστηκαιγιατίθεώρησεπωςενπάσηπε ριπτώσει η μή συνένωσητης Ελπινίκης Παπαχριστοδου λου,ωςδιαδίκου,ήταν μοιραία. Με την έφεση του ενάγοντα και την ειδοποίησηαντέφεση των εναγομένων αμφισβητείται ηορθότητα της πρωτόδικη απόφασης.Ως προς το νομικό ζήτημααναφο ρικά με την αναγκαιότητα συνένωσης ως διαδίκου της πρώην, κατά την υπόθεση τους, ιδιοκτήτριας του τεμα χίου,συμφωνούν. Είναιηθέσητους,καιέχουν δίκαιοως προς αυτή την πτυχή της υπόθεσης, πως δεν ήτανανα γκαίαδιάδικος. Η απόφανσηως προς το αν βρίσκονται όλοι οιανα γκαίοι διάδικοι ενώπιον του Δικαστηρίου είναι συναρτη μένη προςταεπίδικαθέματαόπως αυτάπροσδιορίζονται στις γραπτές προτάσεις. (Βλ. Παπανδρέας Παπαχριστοφόρου xat άλλη ν. ΚρήτηΓεωργίουΧαραλάμπους
(1991)1 Α.Α.Δ.
- Οι διάδικοιδιεκδίκησαν δικαίωμα κυριότη τας και επακόλουθο δικαίωμανα εγγραφούν ως ιδιοκτή τες, ήδηαποκτηθέν.Πάνωστη βάσηαυτούτουδικαιώμα τος εμφανίζουν, ό, ένας τον άλλο, ως παρανόμως επεμβαίνοντα στην επίδικη ακίνητηπεριουσία καιεπιζη τούντααρμόζονταστηνπερίπτωσηαπαγορευτικάδιατάγ ματα. Κατάτις αντίστοιχες θέσειςτους,το πρόσωποαπό το οποίο αγόρασαντηνακίνητηπεριουσία καιέναντι του οποίου ασκήθηκε στη συνέχεια η εχθρική κατοχή, είναι πια, ως πραγματικό γεγονός, εντελώς αποξενωμένο από οποιοδήποτε δικαίωμαπάνωσ' αυτή. Ηπροβολή τέτοιων ισχυρισμών για κτήση της κυριότητας ακίνητης ιδιοκτη σίας με εχθρική κατοχή, δεν συνεπάγεται, απαραίτητα, αντιδικίαμετο πρόσωποτουοποίουτακατάνόμοδικαι ώματαφέρονται μετιςγραπτέςπροτάσειςναπαραγράφη κανως αποτέλεσμα τηςεχθρικής κατοχής.Ηαπουσία από τηδίκη,μετημιαήτηνάλλη ιδιότητα,τουπροσώπουένα1178 1ΑΛΛ. Η Χ"ΔανΤ5ν.Χ ΔαυΤΑκαι άλλης Κον/&η&Δ. ντι του οποίου φέρεται να ασκήθηκε η εχθρική κατοχή, μπορεί,ανάλογαμετηνπερίπτωση,νααποκτήσεισημασία κατάτηνκρίσηωςπροςτο ανη μαρτυρίαπουπροσάχθηκεσυγκεντρώνειεγγενώςτα χαρακτηριστικάτηςθετικότη τας, έτσι που, εξ αντικειμένου και όχι λόγω τωναδυνα μιώνστημαρτυρίατουπεριστασιακούαντιδίκου,ναείναι δυνατό να αποτελέσει το θεμέλιογια την έκδοσηαπόφα σηςαναγνωριστικήςδικαιώματοςκυριότητας. S Δεν έχουν δίκαιο,όμως, οι διάδικοι όταν εισηγούνται πωςδικαιολογείται ηπαρέμβασημαςκαιη ανατροπήτων συμπερασμάτων στα οποίακατέληξε το πρωτόδικοΔικα στήριο ωςπροςτηναξιοπιστίατων μαρτύρωνπουηκάθε πλευράκάλεσε. Το επίδικο τεμάχιο ήταν καταχωρημένο για σκοπούς φορολογίας στο όνοματης Ελπινίκης Παπαχριστοδουλου που ήτανκαιηεγγεγραμένη ιδιοκτήτριατουόμορουτεμα χίου
- Ηταν η υπόθεση του ενάγοντα πως ο πατέρας του, ωςδιαχειριστής τηςπεριουσίας τουοποίουκαικατεχώρισε την αγωγή,αγόρασε ταυτόχρονα τα δυοτεμάχια. Ηαγοράτουτεμαχίου436 φυσιολογικά θαέπρεπενασυνοδευθεί και με την αγορά του τεμαχίου 434 γιατί μόνο μέσω του θα μπορούσε να είχε πρόσβαση στο δημόσιο δρόμο. Το τεμάχιο 436 γράφτηκε στο όνομα του καιαμέ σως μετά, κατάτον ισχυρισμό του, άρχισε και η εχθρική κατοχήτου τεμαχίου
- Όλααυτά,το
- Όμως, από τα αδιαμφισβήτητα κτηματολογικά στοιχεία προκύπτει πως μόλις το 1951 γράφτηκε το τεμάχιο 436 στο όνομα της Ελπινίκης Παπαχριστοδουλου μετά από αίτηση που υπέβαλε ηίδια το
- Προέκυψε ακόμαπως ηεγγραφή του τεμαχίου 436 στο όνομα του πατέρα του ενάγοντα, έγινε πράγματι δυνάμει αγοράς από την Ελπινίκη, αλλά το
- Επομένως,οισχυρισμόςγιαταυτόχρονηπώληση των δυοτεμαχίων καιεπακόλουθηέναρξη εχθρικήςκατο χής του τεμαχίου 434 απότο 1935, δεν εναρμονιζόταν με τα κτηματολογικά στοιχεία.Όπως επισήμανε τοΠρωτόδι κοΔικαστήριο, στηνπερίπτωσητουπατέρατουενάγοντα, έχοντας υπόψητους ισχυρισμούςτου, θαμπορούσε νατί θεται ζήτημα εχθρικής κατοχής του τεμαχίου 434 απότο 1952 καιμετά. 1179 Κον/δς&Δ. XnAavT&v,X"&Hft3tt9i62JM&
(1992)Ηκατ*ισχυρισμό αγοράτουεπίδικουτεμαχίουαπότην Ελπινίκη ήταν κεντρικό σημείο στην υπόθεση των δυο πλευρών. 'Οχι μόνο γιατί εμφανιζότανναπροσδιόριζε το χρόνο έναρξης της αδιαμφισβήτητηςκαιαδιάκοπης κατο χήςπουηκάθε μιαδιεκδικούσε για λογαριασμό τηςαλλά καιγιατί ήτανεξαιτίαςτηςπουηκατοχήεκείνη φερόταν ναασκείτο animo domlni. Οι μάρτυρεςπουκάλεσεοενά γων μπορούσαν νααναφερθούνμόνοσεπληροφορίεςπου πήραν ως προς το γεγονός της αγοράςεκείνης και,όπως ορθάεπισήμανε οπρωτόδικος Δικαστής, ημαρτυρίατους αυτή, ήταν,ως εξ ακοής, απαράδεκτη.Ο ίδιος ο ενάγων αναφέρθηκε στην αγορά από την Ελπινίκη όταν εκείνος ήταν 12-15 χρονών.Όμως,μεεπιστολήτουπροςτοΚτη ματολόγιο το 1984 πρόβαλε τον ισχυρισμό πως ηαγορά έγινε από κάποια Παναγιωτού Μιχαήλ,. Στην περίπτωση των εναγομένων δεν υπήρχε οποιαδήποτεαποδεκτή μαρ τυρίαωςπροςτον ισχυρισμό γιααγοράτουεπίδικουκτή ματος.Οπρώτοςεναγόμενος πουήταν,υποτίθεται,οαγο ραστής,υπέργηρος πιακατάτονχρόνο τηςακρόασης, δεν κλήθηκε ως μάρτυρας. Η κόρη του που ήταν η δεύτερη εναγόμενη καιο σύζυγος της, ισχυρίστηκαν πως το επίδι κοκτήματους δόθηκεωςπροίκααπότονπρώτο εναγόμε νο περίπου το
- Ανάμεσα στα στοιχεία πουτέθηκαν ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου περιλαμβανόταν και το προικοσύμφωνο που, αντίθετα προς τη μαρτυρία τηςδεύτερης εναγομένης, συνάφθηκετότε.Το προικοσύμ φωνο περιείχε λεπτομερή αναφοράσε διάφορα στοιχεία προίκας,όχι όμωςκαιστοεπίδικοκτήμα. Μιατελευταία παρατήρηση.Διαπιστώθηκεπωςτοεπί δικο τεμάχιο ήταν επιβαρυμένο με δικαίωμαδιόδουυπέρ του τεμαχίου
- Το γεγονός αυτό,σημειώνει τοπρωτό δικο Δικαστήριο, υποδηλώνει πως ταδυο ανήκανσε δια φορετικούς ιδιοκτήτες.Πρέπεινασημειωθεί εδώπωςσύμ φωνα με τη μαρτυρία τουκτηματολόγου που κλήθηκε ως μάρτυρας απότον ενάγοντα,ηκαταχώρισητου τεμαχίου 434 στο όνομα της Ελπινίκης έγινε το
- Ανεξάρτητα από αυτό,η ύπαρξητέτοιου δικαιώματος προσθέτει στις διαπιστωθείσες αδυναμίεςτηςυπόθεσης τουενάγονταμια και δεν δικαιολογεί τη θέσητου πως μόνο με τηναγορά του επίδικουτεμαχίου θααποκτούσετο τεμάχιο436πρό1180 1 ΑΛΛ Χ» Δαυίδ ν.Χ" Δανΐδ καιάλλης Κην/δςς,Δ. σβαση προς το δημόσιο δρόμο. Επιπρόσθετα,με τοδεδο μένο αυτό, η χρησιμοποίηση του επίδικου τεμαχίου ως διόδουπροςτοδημόσιοδρόμοεπιδέχεταιπιακαιεξήγηση άλληαπότηνάσκησηεχθρικήςκατοχής. 5 Ο πρωτόδικος δικαστής είχε την ευκαρία να ακούσει τους εκδιαμέτρουαντίθετους ισχυρισμούς των μαρτύρων που κατέθεσαν για την κάθε πλευρά αναφορικά με το ποιος κατείχε πράγματι το επίδικο κτήμακαι αναφορικά με το ποιες πράξεις κυριότητας έκαμε οκαθένας.Έκρινε 10 πωςοι μάρτυρεςκαιτηςμιαςκαιτηςάλληςπλευράςήταν αναξιόπιστοι και απέδωσε τις διεκδικήσεις τωνδιαδίκων όπωςκαιτρίτου,άλλου από τουςδιαδίκουςπουκαιεκεί νος προσπάθησε να πετύχει την εγγραφή του επίδικου κτήματος στο όνοματου μεαίτησητουπρος το Κτηματο15 λόγιο, στην προσπάθεια τους να εκμεταλλευθούν την απουσία της πραγματικής ιδιοκτήτριας του επίδικου τε μαχίου. Όπως έχουμε ήδη σημειώσει, δεν έχουμε ικανο ποιηθεί ότι συντρέχουν οι εξαιρετικές περιστάσεις που θα δικαιολογούσαν δική μαςπαρέμβαση.Έχοντας υπόψη το 20 σύνολοτης μαρτυρίας ηκρίση του πρωτόδικου Δικαστη ρίουήτανεύλογαεπιτρεπτή. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είδε το ζήτημα και από τη διαζευκτικήσκοπιά της δυνατότηταςνομικής θεμελίωσης εχθρικήςκατοχής μεβάση τημαρτυρίαπουη κάθεπλευρά 25 προσήγαγε και κατέληξε πως, για αριθμό λόγων, ακόμα και στην περίπτωση της αποδοχήςαυτήςτης μαρτυρίαςη αγωγή και η ανταπαίτηση θα έπρεπε να απορριφθούν. Ενόψει της επικύρωσης της απόφασης του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν υπάρχει το πραγματικό υπόβαθρο που 30 θαδικαιολογούσε τηνεξέταση αυτούτουμέρους της πρω τόδικηςαπόφασης. Η έφεση και η ειδοποίηση-αντέφεση απορρίπτονται. Καμιάδιαταγή γιαέξοδα. Ηέφεσηκαι ηαντέφεση απορρίπτονταιχωρίςέξοδα. 1181