1AJLA. 10Νοεμβρίου, 1992 [ΝΙΚΗΤΑΣ.Δ/στής) ΑΝΑΦΟΡΙΚΑΜΕΤΗΝΑΠΉΣΗΤΟΝΑΝΔΡΕΑΚΑΙ ΙΑΚΩΒΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΠΑ ΑΔΕΙΑΠΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΑΙΤΗΣΗΣΠΑ ΕΚ ΔΟΣΗ ΔΙΑΤΆΓΜΑΤΟς CERTIORARI, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑΜΕΤΗΝΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΗΟΠΟΙΑΕΞΕ ΔΟΘΗΑΠΟΤΟΣΥΜΒΟΥΛΙΟΕΓΓΡΑΦΗΣΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝΜΗΧΑΝΙΚΩΝΤΗΝ22/10/92ΣΤΗΝΠΕΙΘΑΡΧΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝΤΩΝΑΝΔΡΕΑ ΚΑΙ ΙΑΚΩΒΟΥΦΙΛΙΠ ΠΟΥ, Αιτητών. (Αρ.Αίτησης157/92). S 10 15 20 25 ΠρονομιακάΔιατάγματα—Αίτηση γχιχορήγησηάδειαςγιακαταχώ ρηση αίτησης γιαέκδοσηδιατάγματοςcertiorariεναντίονενδιάμε σης απόφασηςπου εκδόθηκε από τοΣυμβούλιοΕγγραφήςΑρχιτε κτόνωνκαιΠολιτικών Μηχανικώνστηνάσκηση τωνπειθαρχικών αρμοδιοτήτων του — Κρίθηκε ότι αφοράδιοικητικό όργανο και δενεμπίπτειστηνδικαιοδοσία τουΑνωτάτουΔικαστηρίουγιαέκ δοσηπρονομιακώνδιαταγμάτων. Οι αιτητές ήσαν εγγεγραμμένοι αρχιτέκτονες και αντιμετώπι ζανδίωξη γιαπειθαρχικόαδίκημακατάπαράβασησχετικώνπρονοιών της περί αρχιτεκτόνων και πολιτικών μηχανικώννομοθε σίας, ήτοι ότι ανέλαβαν εντολή από πελάτη για την ανέγερση οικοδομής παρόλο πουγνώριζανότι εκκρεμούσε απαίτηση συνα δέλφουτουςγιααμοιβήήαποζημίωσηχωρίςναείχανεξασφαλίσει τηνάδειατου τελευταίου ήναείχεπροηγουμένως εκείνοςνόμιμα αποχωρήσει απότηνεργασία Μετηνέναρξητηςδιαδικασίαςτο Συμβούλιο, απορρίπτοντας σχετική ένσταση του δικηγόρου των αιτητών,αποφάσισεναεπιτρέψειστονπαραπονούμενοκαιτονδι κηγόρο τους ναπαρίστανταικαι περαιτέρωνα λαμβάνουνμέρος στηδιαδικασίακατάτοντρόπο πουκαθόρισε. Οιαιτητέςισχυρίσθηκαν ότι ηαπόφασηαυτήτου Συμβουλίου ήτανέκδηλαλανθα σμένη,διότι σύμφωνα με ρητήπρόνοιατης σχετικής νομοθεσίας, στηνπειθαρχικήδιαδικασίαενώπιοντουΣυμβουλίουεφαρμόζεται κατά το δυνατό, το άρθρο 74 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 1SS,το οποίο δεν προβλέπει ούτε αναγνωρίζειστον παραπονούμενοδικαίωμα παρουσίαςκαι νομικής εκπροσώπησης στη διαδικασία Περαιτέρω, ισχυρίσθηκε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν δικαστικού χαρακτήρα,ώστενα ελέγχεται από το ΑνώτατοΔικαστήριο στηνάσκησητηςδικαιοδοσίας τουγια έκδο1229
(1992)Φιλίππου ση προνομιακών διαταγμάτωνδυνάμει του άρθρου 155.4 τουΣυ ντάγματος. Αποφασίσθηκεότι: (α) Δεν υφίσταταιδικαιοδοσίακάτωαπότις διατάξειςτουάρ θρου 155.4του Συντάγματος για αναθεώρηση πράξεων διοικητι- 5 κής υφής που εμπίπτουν στο άρθρο 146.1 του Συντάγματος. Τα κριτήρια γιατην διάκριση της δικαστικής από την διοικητική πράξη είναι ότι ηδικαστικήπράξηπρέπει ναπροέρχεται από Δι καστήριο καιηαπόφασηνααποσκοπείστονκαθορισμό τωνδικαι ωμάτων των διαδίκωνσύμφωνα μετογενικόδίκαιο. 10 (β) Οι πειθαρχικές δραστηριότητες διαφόρων οργάνων, που υφίστανται για να ρυθμίζουν διάφοραεπαγγέλματα,δεν τα μετα τρέπουν σε Δικαστήρια και οιπράξεις των δεν υπόκεινται σε ανα θεώρησημεπρονομιακάδιατάγματα,μεμονωμένεςδε περιπτώσεις όπου κρίθηκε το αντίθετο μπορούσαν ναδιαφοροποιηθούν και 15 εξηγηθούν με διαφορετικό τρόπο. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο δεν είχε δικαιοδοσία δυνάμει του άρθρου 155.4 του Συντάγματος ναασχοληθείμε την ενώπιον τουαίτηση. Η αίτησηαπορρίφθηκε. Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: 20 Oiristoflv.Iacovidou
(1986)1CLR. 236Ramadan v.ElectricityAuthorityofCyprus 1R.S.C.C. 49Frangos v.MedicalDisciplinaiyBoard
(1983)1CLR.256Vasstliou v.ThePoliceDisciplinaryCommittees
(1979)1C.LA 46· Economides v. MilitaryDisciplinaryBoard
(1979)1C±Jt. 177· 25 In re Miliotis,Αίτηση192/88, απόφαση 14/2/90Χαραλάμπους
(1991)1AAA. 677· Papasawas v.EducationalServiceCommittee
(1979)1CLR.681In re Demetriou
(1988)1CLR. 678· Zeniosv.DisciplinaryBoard
(1978)1CLJt. 382In re Kakos
(1985)1CLJt.250. Αίτηση. Αίτηση μετηνοποία οι αιτητές ζητούν την άδεια του 1230 30 lAjtA. Φιλίππου δικαστηρίουνακαταθέσουναίτησηγιατην έκδοσηεντάλ ματοςcertiorari μεστόχο τηνακύρωσητης απόφασηςτου Συμβουλίου ΕγγραφήςΑρχιτεκτόνων και ΠολιτικώνΜη χανικώνημερ.22 Οκτωβρίου,1992 στηνπειθαρχικήδιαδι* κασίαεναντίοντους. Γ.Καραχάννα(χα)γιαΚ.Μιχαηλίδη,γιατουςαιτητές. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Οι αιτητές είναι εγγεγραμμένοι αρχιτέκτονες. Αντιμετωπί ζουν δίωξη για πειθαρχικό αδίκημακατάπαράβασητου 10 αρθρ.4 (VII) (β) και(γ)τωνπερίΔεοντολογίας τωνΑρχι τεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών Κανονισμών του 1978 (Κ.Δ.Π.)115/1978). Συγκεκριμένακατηγορούνταιότι ανέλαβαν εντολήαπό πελάτηαναφορικά μετην ανέγερση οικοδομής παρόλοπουγνώριζαν ότι εκκρεμούσε απαίτη15 ση συναδέλφου τους για αμοιβήή αποζημίωσηχωρίς να είχαν εξασφαλίσει την άδεια του τελευταίου ή να είχε προηγουμένως νόμιμα αποχωρήσει από την εργασία ο άλλος αρχιτέκτονας.Ηακρόασηάρχισε στις 22παρελθό ντος μήναμπροστάστοΣυμβούλιοΑρχιτεκτόνων καιΠο20 λιτικών Μηχανικών (εφεξήςτοΣυμβούλιο), τοοποίοέχει πειθαρχικές αρμοδιότητες στο προκείμενο με βάση τις διατάξειςτου αρθρ. 12τουπερίΑρχιτεκτόνων καιΠολι τικών Μηχανικών Νόμουαρ.41 του 1962, όπωςτροπο ποιήθηκεκαιτουςπαραπάνωκανονισμούς. 25 ΜετηνέναρξητηςδιαδικασίαςτοΣυμβούλιο, απορρί πτοντας σχετική ένσταση του δικηγόρου των αιτητών, αποφάσισε να επιτρέψει στον παραπονούμενοκαι το δι κηγόροτουςναπαρίστανταικαιπεραιτέρωνα λαμβάνουν μέρος στη διαδικασίακατάτον τρόπο που καθόρισε. Η 30 σχετική ενδιάμεση απόφασητουΣυμβουλίουεπισυνάπτε ταιστηναίτησηκαιέχειωςεξής: 35 . "Το Συμβούλιο αποφασίζει όπως προχωρήσει στην εκδίκασητηςυπόθεσηςαυτήςκαιεπιτρέπειτηνπαρου σίατουδικηγόρουτωνκαταγγελλόντων ωςενδιαφερομένωνπροσώπων. 1231 Nunfcae,Δ. Φιΐίπηον
(1992)Τυχόν ερωτήσεις τουδικηγόρουθαυποβάλλονταιμέσω τουΠροέδρουκαικατάέγκρισητουΠροέδρου." Μετην κρινόμενη αίτησηοι διωκόμενοι αποτείνονται για άδειατου δικαστηρίου να τους επιτραπεί να καταθέ σουν αίτησηγιατην έκδοση εντάλματος φύσεως certiorari με στόχο την ακύρωση τηςπροσβαλλόμενης απόφασης.Η εισήγηση της δικηγόρου τους είναι πως το αρθρ. 74 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, που με τη ρητή διάταξη του Καν. 12 (ΙΠ) (γ) της KAIL 115/1978 εφαρμόζεταικαιδιέπει,κατάτοδυνατό,τηδιεξαγωγήτης πειθαρχικής δίκης,δεν προβλέπει ούτε αναγνωρίζει στον παραπονούμενο το δικαίωμα παρουσίας και νομικής εκ προσώπησης σ* αυτή,το οποίο παραχώρησεηενλόγω εν διάμεσηαπόφασητουΣυμβουλίου. Επομένως τοΣυμβού λιο έχειενεργήσειυπό τοκράτος έκδηλης πλάνης περί το δίκαιο με αποτέλεσμα να οδηγηθεί σε απόφασηπου δεν έχειδικαιοδοσίανα εκδώσει. Το πρωταρχικό όμως ζήτημα είναι αν το δικαστήριο έχει με τη σειρά του δικαιοδοσία να παράσχει τηναιτού μενη θεραπεία.Είναι εμπεδωμένη ηάποψη στη νομολογία 20 ότι διοικητικά όργανα επιφορτισμένα με πειθαρχικέςαρ μοδιότητες δεν ασκούνκατάκανόναδικαστικήεξουσία με την έννοια που ασκούν τέτοια εξουσία τα τακτικάδικα στήρια, η οποία είναι και ελεγκτή κάτω από το αρθρ. 155.4 τουσυντάγματος μετηχρήσητωνπρονομιακών δια- 25 ταγμάτων. Εφόσον βεβαίως συντρέχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Οι σχετικές πράξεις ή αποφάσεις των ορ γάνωναυτώνείναιδιοικητικούήεκτελεστικού χαρακτήρα γιατις οποίες αποκλειστική αρμοδιότηταέχειτο Ανώτατο Δικαστήριο κάτωαπότοαρθρ. 146.1 του συντάγματος. Η 30 δικαιοδοσία που απονέμουν οι δύο αυτές συνταγματικές πρόνοιες δεν είναι συντρέχουσα. Αντίθετα, η μία απο κλείειτηνάλλη. Η απόφαση της Ολομέλειας του δικαστηρίου στην υπόθεση Christon & Others v. lacovidou
(1986)1 C1.R. 35 236, 247, επιβεβαιώνει απόλυτα την ορθότητα της θέσης αυτής: 1232 10 15 ΙΑΑΛΙ 5 10 ΦΑίππον Νυφας,Δ. "Thepower of thisCourttoissueprerogative orders is set outin paragraph 4 of Article 155 of the Constitution. By Article 146 a separate system of administration of justice was introduced.Thisintroducedthejurisdiction of continentalcourts,theolder system of whichfunctions in France. A ministerial act is justiciable and amenable to thisjurisdiction. Ajudicial actof aninferior Court cannot bemadethesubject of a recourceunderArticle 146.It is reviewable on appeal before a superior court and/or is subject totheappropriateprerogative orders.The power of this Courtto issueprerogative orders extends only to such matters which are not within the jurisdiction of Article 146. The two jurisdictions are mutually exclusive." 15 To συζητούμενο θέμα έχει διευκρινιστεί απότηναρχή στην παλιά απόφαση Hussein Ramadan v. Electricity AUthonty of Cyprus1R.S.C.C.49. Αποφασίστηκε ότι δεν υφίσταται δικαιοδοσία κάτωαπότις διατάξεις του αρθρ. 155.4 για αναθεώρηση πράξεων διοικητικής υφής που 20 εμπίπτουνστοάρθ. 146.1. Τα κριτήρια για τη διάκρισητης δικαστικής από τη διοικητικήπράξη οριοθέτησε η απόφαση (πάλιντης Ολο μέλειας)EmiiiosΑ. Frangos v. MedicalDisciplinaryBoard
(1983)1C.L.R. 256,265: 25 "Two arethedominantcharacteristics ofjudicial power(a)Itmust emanateoutof aCourtof judicatureand, (b) thedecision must aim at defining the rights of the parties underthegeneral law." Στη συνέχεια η αρχή αυτή συσχετίζεται και αντιδια30 στέλλεταιπροςτιςαποφάσειςτωνπειθαρχικώνσωμάτων: "Applying the aforesaid principles to the facts of the case, it becomes apparent that the decisions of the Disciplinary Committee of the Medical Council have 1233 Νϊβήΐβς,Α. Φιλίηπον
(1992)none of the characteristics of a judicial decision. The body issuing them Is certainly not a Court of judicature but a domestic tribunal, primarily concerned with the upkeep of a code of ethics among medical practitioners. Its decisions have all the characteristics of administrative 5 decisions; they aim to promote proper standards among the medical profession within the context of a domestic code of conduct.And, as explained, unlike advocates, the medical profession has no immediate affinity to the administration of justice." 10 Έτσι οι πειθαρχικές και άλλες ακόμηδραστηριότητες οργάνων ποικίλης μορφής και νομικής υπόστασηςκρίθη κε πωςδενυπόκεινται σεαναθεώρησημεπρονομιακάδια τάγματα για έλλειψη δικαιοδοσίας.Παραδείγματααποτε λούν οι υποθέσεις Vassiliou& Another v. The Police 15 DisciplinaryCommittees
(1979)1 C.L.R. 46 (αστυνομία), Economides v. MilitaryDisciplinaryBoard
(1979)1 C.L.R. 177 (στράτευμα),Application 192/88Inre MichaelMiliotis ημερ. 14/2/90 (Παγκύπριος Οδοντιατρικός Σύλλογος), Application 78/91 In re PambinosCharalambous & Others 20
(1991)1Α.ΑΛ. 677. Η κα Καρακάννα αναφέρθηκε σε τρεις περιπτώσεις από τη νομολογία για ναυποστηρίξει την ύπαρξη δικαιο δοσίας στην προκείμενη περίπτωση ή τουλάχιστον ότι το δικαστήριο στο στάδιο αυτό θα μπορούσε να χορηγήσει 25 άδεια. Ηπρώτη είναι η απόφασηPanayiotisPapasawas v. EducationalService Committee
(1979)1 C.L.R. 681. Εκεί δόθηκεηπροκαταρτικήάδεια ενόψει όμωςκάποιωναμφι βολιών που είχε οδικαστήςαναφορικά μετηφύσητουορ γάνου,που στησυγκεκριμένη περίπτωσηήτανηΕπιτροπή 30 Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας το οποίο, όπως παρατήρησε, διαφέρει εν πολλοίς από άλλα σώματα που ασκούν πει θαρχική εξουσία. Τελικά όμως δεν φαίνεταιναπροχώρη σε το δικαστήριο στην έκδοση του αιτούμενουδιατάγμα τος. 35 Η υπόθεση In re Maria Demetriou
(1988)1C.L.R. 678, αφορούσεπειθαρχικήδιαδικασίααπό τοΠειθαρχικόΣυμ1234 1 ΑΛΛ. Φιλίππου Νυφας, Δ. βούλιο των Οδοντιάτρων και το δικαστήριο,με βάσητο υλικόπουείχεενώπιοντου, δενήτανέτοιμοναδώσειορι στική κρίση. Πρέπει στο σημείο αυτό να υπομνησθεί ότι στη μεταγενέστερη υπόθεση Inre Miliotis, ανωτέρω, απο5 φασίστηκε πως το όργανο αυτόασκεί καθαράδιοικητικό έργοκαι επομένως δεν υπάρχειπεδίογιαάσκησητηςδι καιοδοσίαςκάτωαπότο 155. Τέλος, είναι η απόφαση Zenios & Another v.Dis ciplinaryBoard
(1978)1 C.L.R. 382. Εδώ το δικαστήριο 10 παραχώρησε άδειαλαμβάνοντας υπόψη ότι το θέμα της δικαιοδοσίας ήταν αλληλένδετο με το καθεστώς του πει θαρχικού οργάνου που έπρεπε να συνεκτιμηθεί και με άλλα θέματα. Επρόκειτο για το Πειθαρχικό Συμβούλιο πουσυστάθηκε κάτωαπότις διατάξειςτουπερί Ορισμέ15 νων Πειθαρχικών Παραπτωμάτων (Διεξαγωγή Ερεύνης καιΕκδίκασις)Νόμουαρ.3/77 γιαναεκδικάσειπειθαρχι κά παραπτώματαδημοσίων υπαλλήλων, εκπαιδευτικών λειτουργών ως και προσώπωνπουυπηρετούν στους ημικρατικούςοργανισμούς αναφορικάμετηνπροπαρασκευή 20 τουπραξικοπήματοςή τηνανατροπή τουπολιτειακού κα θεστώτος.Φαίνεταιόμωςπωςτοθέμαδενείχεσυνέχεια. Ωστόσο πρέπει ναλεχθεί ότι σε περίπτωσηπου,όπως εδώ,το εγειρόμενο θέμα είναι νομικής φύσεως μπορείνα εξετασθεί και να αποφασισθεί στο προκαταρτικό αυτό 25 στάδιο. Παρατηρείσχετικά η απόφασηInre Kakos
(1985)1 C.L.R.250,258: 30 "....the implications of alegalproposition mayreadily be explored, withaviewto determining theirvalidity,at any stage of the proceedings. Certainly no prima fade casecanbegrounded onanerroneouslegal proposition." Ας ξαναγυρίσουμε στην κρινόμενη περίπτωση. Ότι έχει λεχθεί στην υπόθεση Frangos θα μπορούσε κάλλιστα ναεπαναληφθείστην παρούσα περίπτωση. Ηπροσβαλλό μενη απόφαση δεν έχει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα 35 της δικαστικής πράξης ούτε προέρχεται απόδικαστήριο. Έργο του Συμβουλίου είναι η τήρηση της δεοντολογίας 1235 Νικήτας,Δ. Φιλίππου
(1992)χιτεκτονικού επαγγέλματος, αλλά όπως είδαμε αυτόκαι μόνο δεν δίνει στις πράξεις του Συμβουλίου το χρίσμα των δικαστικών αποφάσεων.Δεν βλέπω πως μπορεί να γίνει έγκυρηδιαφοροποίησημεταξύτου Συμβουλίου Αρ χιτεκτόνων και, για παράδειγμα,του Πειθαρχικού Συμ- 5 βουλίουτουΠαγκύπριουΙατρικούΣυλλόγου. Δεν είναι νομικά δυνατήη έκδοση τουαπαιτούμενου διατάγματοςγιαέλλειψηδικαιοδοσίας.Επομένωςηαίτη σηγιαάδειαδεν μπορείκάτωαπόοποιεσδήποτεσυνθήκες ναευσταθήσει.Απορρίπτεται. Ηαίτησηαπορρίπτεται. 1236 10