1ΑΛΛ. 17Νοεμβρίου, 1992 [ΧΤΣΑΓΓΑΓΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΙΔΗΣ,Δ/<πίς] LBJS.Ua., Εφεσείοντες-ενάγοντες, ν. DATACOMLTD, Εφεσφλήτων-εναγόντων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.7927). ΑστιχόΑδίκημα— Βασισμένοσεγεγονόταπου συνιστούνκακούρνημα — Ανάγκη να δοθείειδοποίηση στονΓεννώ Εισαγγελέασύμ φωναμε το άρθρο67τον περίΑστικώνΑδικημάτωνΝόμου, Κεφ. 148καιΝ. 87/73 — Δεν είναι ανάγχηνα αποκαλύπτονται στο δι κόγραφο όλα τα γεγονότα που συνιστούν το κακούργημα,αλλά είναι αρκετό αν,κοιτάζοντας το, διαπιστώνεται ότι αποκαλύπτει καιαποδίδειστουςεναγόμενουςτηδιάπραξηκακουργήματος. Αγωγή—Διάφορες αιτίεςαγωγής, μεταξύτωνοποίωνκαιαιτίααγω γής για αστικό αδίκημα, στηβάση γεγονότων που συνιστούν κα κούργημα—Ανάγκη ναδοθείειδοποίησηστονΓενικόΕισαγγελέα σαν προϋπόθεση για την εγκυρότητατης αγωγής — Λν όμως, οι αιτίες αγωγήςμπορούν ναδιαχωρισθούν, τότε η αγωγήδεν είναι αυτόματαάκυρη, αλλά διαγράφονται από ταδικόγραφατατμήμα τα εκείνα που συνιστούν τη βάση αγωγής για αστικό αδίκημα πάνωσεγεγονόταπου συνιστούνκακούργημα. Σεαγωγήτηςεφεσίβλητης εναντίοντηςεφεσείουσαςγιαπαρά βαση συμφωνίας ενοικιαγοράς ενός κομπιούτερ, υπήρχε ισχυρι σμός ότιηεφεσείσυσαπαράνομακαιαυθαίρεταπαρέλειψεναεπι στρέψειστηνεφεσίβλητητοκομπιούτερκαιότι εξακολουθούσε να το κατακρατείπαράνομακαινατο σφετερίζεταιήκαιναεπεμβαί νεισ'αντό.Επίσης μίααπότιςθεραπείεςπουεζητείτοήταναποζη μιώσεις γιαπαράνομηκατακράτησηκαι/ή παράνομοσφετερισμόή ιδιοποίηση ή επέμβαση στην περιουσία της εφεσίβλητης. Η εφε σείουσα ζήτησε απόρριψητης αγωγής, λόγω παράβασηςτουάρ θρου 67 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 και Ν. 87/73, διότι τα ισχυριζόμενα γεγονότα συνιστούσαν και το κα κούργημα της κλοπής από αντιπρόσωπο, ενώ δεν είχε δοθεί η απαιτούμενη απότο πιο πάνωάρθρο ειδοποίηση στο Γενικό Ει σαγγελέα της Δημοκρατίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριοαπέρριψε τηναίτηση,διότι βρήκεότι δενυπήρχεισχυρισμός στα δικόγραφα γιαδόλο, στοιχείο απαραίτητογιατηνστοιχειοθέτηση τουισχυρι ζόμενου κακουργήματος. Επίσης βρήκε ότι οι διάφορες αιτίες αγωγήςστηναγωγήδενμπορούσανναδιαχωρισθούν. 1273 IJ3.S.Ltd v.DatncomLtd
(1992)Αποφασίσθηκεότι: (α)Πανα εφαρμοσθεί το άρθρο 67 του περί Αστικών Αδικη μάτων Νόμου, Κεφ. 148 και Ν.87/73, δεν είναι ανάγκηηέκθεση απαιτήσεως να περιέχει απαραιτήτωςόλα τα συστατικά στοιχεία τουεγκλήματος, αλλάείναιαρκετό,ανκοιτάζονταςτην,διαπιστώ νεται ότι αποκαλύπτει χαιαποδίδειστον εναγόμενο τηνδιάπραξη κακουργήματος. Στην παρούσα περίπτωση, ηέκθεσηαπαιτήσεως όντως απέδιδεστην εφεσείσυσα τηνδιάπραξη τουκακουργήματος τηςκλοπής απόαντιπρόσωπο,καιγι'αυτόη απόφασητονπρωτό δικουΔικαστηρίου περίτουαντιθέτουήτανλανθασμένη. (β)Σεαγωγήόπουυπάοχουν διάφορες αιτίες αγωγής,και πα ράβασητωνπρονοιών του άρθρου67τουΚεφ.148,δενπροκύπτει αυτομάτως ακυρότητα της όλης διαδικασίας,σε πεοίπτωση όπου οι υπόλοιπες αιτίες αγωγής μπορούν να διαχωρισθούν από την αιτίααγωγήςπου βασίζεται σε ισχυριζόμενο αστικόαδίκημα, που συνιστά επίσης και κακούργημα. Στην παρούσα περίπτωση, η αγωγήβασιζότανκυρίως στην ισχυριζόμενη παράβαση τηςσύμβα σης ενοικιαγοράς, αιτία αγωγής που μπορούσε να διαχωρισθεί απότο ισχυριζόμενο αστικόαδίκηματης ιδιοποίησης, καιγι'αυτό ηαγωγήδενήτανάκυρηστηνολότητα της,αλλάέπρεπεναδιαγρα φούνμόνοοιπαράγραφοιεκείνοιτηςέκθεσης απαιτήσεωςπουσυ νιστούσαν τους ισχυρισμούς γιατηνδιάπραξη τουαστικούαδική ματοςκαικακουργήματοςταυτόχρονα. Ηέφεσηέγινεαποδεκτή ενμέρειμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: MidlandInsurance Cov. Smith[1880-1881]6Q.B.D.561 Eleftherlades v.MavreHis
(1985)1 C.L.R. 436 Έφεση. Έφεση από τους εναγομένους κατά της ενδιάμεσης απόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας (Αρ τεμης, Π.ΕΑ, Ναθαναήλ, ΕΛ.) που δόθηκε στις 21/6/89 (Αρ. Αγωγής2613/81) μετην οποίααπορρίφθηκεηένστα ση ακυρότητας της διαδικασίας για το λόγο ότι επειδή η επίδικηπράξη(ήπαράλειψη)συνιστούσεκαικακούργημα έπρεπε προτού κινηθεί πολιτική αγωγήναείχεδοθεί ειδο ποίησηστον Γενικό Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας. Γ. Τριανταφυλλίδης^ για τους εφεσείοντες - εναγομέ νους. 1274 1 ΑΛΛ. I.B.S.Ltd v.DatncomLtd Α. Χαβιαράς,γιατους εφεσίβλητους - ενάγοντες. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ. ανάγνωσε τηνακόλουθη απόφαση. Το πρόβλημα στηνκρινόμενηέφεσηάπτεταιτης εγκυρότητας της αγωγής,κοιταγμένης κάτωαπότοφάσματων διατά ξεωντουαρθρ.67τουπερίΑστικώνΑδικημάτωνΝόμου, Κεφ. 148, όπως τροποποιήθηκε. Εχει απασχολήσει το Πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (πρωτόδικο δικαστήριο) σανπροδικαστικό ζήτημαπουέθεσαν μεσχε τικήένστασητουςοι εφεσείοντες-εναγόμενοι. Ομως,όπως θα φανεί, απέτυχαν να σταματήσουν τη διαδικασίαIn limine. Πριν από τηντροποποίηση τουνόμου η παραπάνω διάταξη ενσωμάτωνε την αρχή του κοινού δικαίου ότι ότανμιάπράξη(ήπαράλειψη)συνιστά συγχρόνως αστικό αδίκημακαικακούργημαδεν είναι δυνατόνακινηθείπο λιτικήαγωγήπροτούουπαίτιοςπροσαχθείστηδικαιοσύ νη.Ολόγοςγιαυτόήτανότιτηνπροτεραιότηταγιαποινι κή δίωξη τουδράστη υπαγόρευαν λόγοι δημόσιας τάξης που απαιτούσαν ικανοποίηση τουαισθήματος -και της ανάγκης- απονομήςτηςδικαιοσύνης.Βλέπεαπόφασητου δικαστή Watkin Williams στην Midland Insurance Co.v. Smith & Wife[1880-1881] 6Q.B.D.561.Η μετέπειτα επέμ βασητου νομοθέτη στην Αγγλία (Criminal Act 1967), που κατάργησε τηδιάκριση μεταξύ κακουργήματος και πλημ μελήματος, επιτρέπει την προώθηση αγωγής απότοθιγένταέστωκαιανουπαίτιοςδενέχειδιωχθεί. Στην Κύπρο, πρόθεση τουνομοθέτη, πουενέπνευσε και τημεταβολή την οποία έχει επιφέρει ο νόμος αρ. 87/ 73,ήτανηάρσηενός εμποδίουπουέπαυσε να εξυπηρετεί τη δικαιοσύνη ενόψει τωνδιατάξεων τουαρθρ. 113 του συντάγματος. Μεβάσητιςσυνταγματικές διατάξειςο Γε νικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας μπορεί να διατάζει τη δίωξη οποιουδήποτε προσώπου γιαοποιοδήποτε αδί κημα. Σύμφωναμετηνέα επιφύλαξη τουαρθρ.67το δι καίωμα τουενάγοντα ναζητήσει θεραπεία μεαγωγή δεν αναστέλλεται μέχριτηνπροσαγωγήτου αδικοπραγήσαντα στην ποινικήδικαιοσύνη.Τοδημόσιο καθήκοντου πολίτη 1275 Νικήτας,A. LB.S.Ltd 7.DatocomLtd
(1992)να συνδράμει τηδικαιοσύνηεξαντλείται στηνκοινοποίη σηαπλώςτηςαγωγήςτου. Τοάρθρ.67(σεδικήμαςμετάφραση)προβλέπειότι: "Δεν θα αποτελεί κώλυμα σε οποιαδήποτε αγωγή σχετικά με αστικόαδίκημα(inrespect of a civilwrong) ότιταγεγονότα σταοποίαστηρίζεταισυνιστούν έγκλη μα ή ποινικό αδίκημα σύμφωνα με τις διατάξεις οποιουδήποτενόμου." Ο νόμος 87/73 αντικατέστησε την επιφύλαξη τουάρ θρου αυτού,που έθετε σανπροϋπόθεσηέγερσης της αγω γήςτηδίωξητουδράστη,μετηνακόλουθηνέαπρόνοια: "Νοείται όμως ότι εάντο τοιούτον έγκλημαήποινικόναδίκημασυνιστάκακούργημαουδεμίααγωγήδύνα ται νακαταχωρηθήενσχέσειπροςτο αστικόναδίκημα εκτός εαν προηγουμένως δοθή έγγραφος γνωστοποίησιςπροςτονΓενικον ΕισαγγελέατηςΔημοκρατίας." Ομολογουμένως τέτοια ειδοποίηση δεν είχε σταλεί. Η αγωγήάρχισε με την κατάθεσηειδικά οπισθογραφημένου κλητηρίου.Ηκύριαβάσητηςείναιγραπτήσυμφωνίαενοικιαγοράς που είχαν συνάψει οι διάδικοι για τη διάθεση ηλεκτρονικού υπολογιστή.Κυρίωςοι ενάγοντεςαξιώνουν ποσό £12.000 για καθυστερημένα ενοίκια και ανάκτηση κατοχήςτουυπολογιστήκαθώςκαιτηνπώλησητουμε δη μόσιο πλειστηριασμό για να πιστωθεί με το προϊόν της πώλησης ο λογαριασμός των εφεσειόντων. Το στοιχείο στην έκθεσηαπαιτήσεωςπουέδωσελαβήγιατηνπροδικα στική ένσταση τους είναιη παράγραφος (ε)τουαιτητικού της αγωγής σε συνδυασμό με την παράγραφο
(10)τηςέκ θεσηςαπαιτήσεως. Πρώταηπράγραφος
(10)απότην οποίαλογικάεκπηγάζειτοαίτημαθεραπείαςόπωςδιατυπώνεταιστηνπαρά γραφο (ε): "
(10)Οι ενάγοντες παρανόμωςκαι αυθαιρέτως πα1276 1 ΑΛΛ I.B.S.Ltd v. DatncomLtd Νυφας, A. ρέλειψαν ναεπιστρέψουν στους ενάγοντες τοκομπιού τερ ως εις τούτουπεχρεούντο μετον τερματισμό ή και ακύρωση της συμφωνίας και εξακολουθούν να κατα κρατούν τούτο παρανόμωςσφετεριζόμενοι ήκαι επεμβαίνοντες ειςτούτο,προςτεραστίανζημίαντωνεναγό ντων." Ηπαράγραφος (ε)είναι σύντομη καιτηνπαραθέτουμε χάρηπληρότητας: "(ε) Αποζημιώσεις διά παράνομον κατακράτησιν και/ήπαράνομον σφετερισμόν ήκαι ιδιοποίησιν ή/και επέμβασινειςτηνπεριουσίαντων εναγόντων." Είναι η εισήγηση των εφεσίβλητων - που ανέπτυξαν καιπροηγουμένως στοπρωτόδικοδικαστήριο - ότι μετην παραπάνωαξίωσητους αποδόθηκεη διάπραξητουποινι κούαδικήματοςκλοπήςυπόαντιπροσώπουκατά παράβα ση των αρθρ. 255
(1)και 270 (β) του ποινικού κώδικα, Κεφ. 154. Σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις του αρθρ. 4τουίδιουνόμου "κακούργημα"θεωρείταικαικάθε ποινικό αδίκημαπουτιμωρείται με 3ήπερισσότερα χρό νιαφυλάκιση,όπως είναι ηδιακεκριμένηπερίπτωσηκλο πής που δημιουργεί το 270 (β). Επομένως η παράλειψη γνωστοποίησης της αγωγής έπρεπε να οδηγήσει το δικα στήριο στηναπόρριψητης. Η κρίση του πρωτόδικου δικαστηρίου ουσιαστικά ήτανότιταγεγονόταπουαποκαλύπτουνοιδύοαυτέςπα ράγραφοι δεν συνάδουν αποκλειστικά μετην ύπαρξη κα κουργήματος, αλλά εναρμονίζονται περισσότερο με τη διάπραξητων αστικών αδικημάτωντηςπαράνομης κατα κράτησης και ιδιοποίησης για τα οποία κάμνουν πρόβλε ψητααρθρ.37και39τουΚεφ.148αντίστοιχα. Υπογράμ μισε δε, για ισχυροποίηση του συλλογισμού του, την απουσία ισχυρισμών στην έκθεσηαπαιτήσεως αναφορικά μετηνύπαρξηδόλουεκμέρουςτων εναγομένων. Το πρωτόδικο δικαστήριο, απορρίπτονταςτην ένστα σηακυρότηταςτηςδιαδικασίας,κατέληξε: 1277 Νικήτας,Δ. I.B.S.Ltd v. DatacomLtd
(1992)"Σύμφωναμετιςαρχέςπουεκθέσαμεπιοπάνω ιδιαίτε ρα τις αποφάσειςστην υπόθεση Jack Clark (Rainham) Ltd v.Clark[1946] 2All E.R. 683 δενείμαστε ικα νοποιημένοι ότι οισχυρισμός των εναγόντωναποτελεί αποκλειστικό ισχυρισμό γιαδιάπραξη κακουργήματος* αντίθετα,θεωρούμεότιαποτελείμόνο ισχυρισμό γιατη διάπραξη των προαναφερθέντων αστικών αδικημά των." Αξίζει να σημειωθεί ότι προηγουμένως το πρωτόδικο δικαστήριο, εξετάζοντας σχετική εισήγησητων εφεσίβλη των,αποφάνθηκεότιδενχωρεί διαχωρισμόςτουεπιλήψι μου αιτήματοςτης αγωγής απότην άλλη ή άλλες βάσεις αγωγήςμετηναιτιολογίαότι "τοαρθρ. 67τουΚεφ. 148δενξεχωρίζει μεταξύ βά σεωναγωγήςαλλάαπλώςδεν επιτρέπειτηνκαταχώρη σηαγωγήςπουβασίζεταισεγεγονόταπουσυνιστούν τη διάπραξηκακουργήματος." Το ριζικότερο επιχείρηματουδικηγόρουτων εφεσειόντων είναι ότι το δικαστήριο υπέπεσε σε νομική πλάνη βρίσκοντας στην ουσία ότι οι ισχυρισμοί που στηρίζουν τηδιάπραξηαστικώναδικημάτων απέκλειαντο ενδεχόμε νο να θεμελιώνουν συγχρόνως και κατηγορίαγια εγκλη ματική συμπεριφορά σε βαθμό κακουργήματος.Το άλλο σημείο που έθιξε είναι ότι λανθασμένα κρίθηκε ότι στην έκθεση απαιτήσεως έπρεπε να αναφέρονται τα στοιχεία που είναι προσδιοριστικά των ουσιαστικών όρωντουεγ κλήματος και συγκεκριμένα ο απαιτούμενος για την κλοπήδόλος. Ό,τιαναφέρθηκε ήταναρκετόγια να προσ διοριστεί ηφύσητουεγκλήματος.Οδικηγόροςτων εφεσί βλητων υιοθέτησε το σκεπτικότης απόφασηςκαι επέμεινε πως το δικόγραφο έπρεπε να μνημονεύσει εξειδικευτικά τοστοιχείο τουδόλου. Από τηλεκτική διατύπωση τουαρθρ.67συνάγεταιότι η ειδοποίηση προς το Γενικό Εισαγγελέα αποτελείπροϋ πόθεση για την καταχώρησηαγωγής.Την τήρηση λοιπόν τηςδιαδικαστικής πράξηςαπαιτείρητάονόμος. Η παρά1278 1 ΑΛΛ IJI.S.Ltd v. DatacomLtd Νικήτας, Λ βάση της διάταξης συνεπάγεται ακυρότητα τηςδιαδικα σίας. Προτού όμως το δικαστήριο απορρίψει την αγωγή οφείλειναβεβαιωθείότιεδράζεταισεκακούργημα. Μετους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν στην προκεί μενηπερίπτωση καιπουπαραθέσαμεπροηγουμένως προ σάπτεταικατηγορίακατάτων εφεσίβλητων γιακλοπή από θεματοφύλακακατά παράβαση τουαρθρ.255
(1)τουΚώ δικα.Τιμωρείται με τριετή φυλάκιση και επομένως είναι, σύμφωνα μετις διατάξειςτου,κακούργημα. Διαβάζοντας κανείς την εκκαλούμενη απόφασημένει με την εντύπωση ότι μιάκαιοι ισχυρισμοίτωνεναγόντων αφορούσανμόνο τα αστικά αδικήματατης κατακράτησης και ιδιοποίησης δεν μπορούσαν ναδικαιολογήσουν εύρημαότι συνυπήρχε ισχυρισμόςγιακλοπή.Στοβαθμόόμωςπουτοπρωτόδικο δικαστήριο είχε σαν υπόβαθρο του συλλογισμούτου την παρανόησηαυτή υπήρχεπλανερήπροσέγγιση πουτο οδή γησε σε λανθασμένο συμπέρασμα. Ενώ είναι φανερό, απ' ότι προεκτέθηκε,πως μετις παραγράφους
(10)και(ε)της έκθεσης απαιτήσεως καταλογίζεται στους εφεσείοντες το έγκληματηςκλοπής. Δεν συμφωνούμε μετηνάποψη ότι η έκθεση απαιτήσε ως πρέπει απαραιτήτως να περιέχει όλα τα συστατικά - στοιχεία του εγκλήματος και μάλιστα ότι πρέπει ναανα φέρεταιο ορισμένοςδόλος πουχρειάζεται γιανα αποδει χθεί κλοπή.Το δικόγραφοδεν είναι κατηγορητήριο.Είναι αρκετόανκοιτάζονταςτοδιαπιστώνεταιότιαποκαλύπτει και αποδίδει στους εναγόμενους τη διάπραξη κακουργή ματος,όπωςείναιηπερίπτωσημας. Μήπωςτο συμπέρασμα μαςσημαίνει ότι ηαγωγή πρέ πει αυτόματα να απορριφθεί; Αυτό εξαρτάται από τη φύσητης διαδικασίας.Καιεδώφτάνουμε στο δεύτεροση μείοδιαφωνίαςμαςμετοπρωτόδικοδικαστήριο.Ηποινή ακυρότηταςτης αγωγής στο σύνολοτης αποτελεί λύσησε περίπτωση που ασκείται σε σχέση με αστικό αδίκημα μόνο. Εδώ όμως η κύριαβάσηαγωγής είναι η συμβατική σχέση των μερών όπως διαμορφώνεται από τη σύμβαση ενοικιαγορας πουοι εφεσίβλητοι ισχυρίζονται πως συνή1279 1ΑΛΛ. IBS. Ltd v.DatacomLtd Νικήτας, Λ ψαν με τους εφεσείοντες και στην οποία στηρίζονται οι υπόλοιπες θεραπείεςπουεπιδιώκουν οι πρώτοι. Ο νόμος δενκαθιστάαπορριπτέακάθεαιτίααγωγήςδεδομένου ότι είναι εφικτός ο διαχωρισμός. Πρέπει να υπομνησθεί στο σημείο αυτόότιτοπεδίοεφαρμογήςτουαρθρ.67περιορί ζεταισεαγωγήβασιζόμενησεαστικόαδίκημα.Γιαυτόδια τάσσουμε τη διαγραφήτων παραγράφων(ε) και
(10)της έκθεσηςαπαιτήσεως. Παρόμοιο θέμα ηγέρθη στην υπόθεση Eleftheriades & Others v.Mavreilis &Others
(1985)1GLR.436. ToΕφε τείο,στην περίπτωση εκείνη επικρότησε τηναπόφασητου πρωτόδικου δικαστηρίου ναδιαχωρίσει καιδιαγράψει το επιλήψιμο τμήμα, πουαφορούσε ισχυρισμούς πλαστογρά φησηςδιαθήκηςκαιναεπιτρέψει συνέχισητηςαγωγήςστο διαζευτικότηςβάθρο,λέγοντας: "that quite rightly the learned trial Judge ordered the expurgation of the allegationsof forgery from the state ment of claimfor non-compliance withtheprovisionsof s.67,Cap. 148;" Ηέφεση επιτυγχάνει στην έκτασηπου προσδιορίστηκε. Η υπόθεση αναπέμπεται στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο για συνέχισητης ακρόασης υπό το πρίσμα της διαταγήςπου έχουμε εκδώσει. Τα έξοδα της έφεσης επιδικάζονται ενα ντίοντων εφεσίβλητων. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα.. 1280