1ΑΛΛ 26Νοεμβρίου,1992 [ΠΚΉΣ.ΝΙΚΗΤΑΣ.ΚΟΝΣΤΑΝΤΊΝΙΔΗΣ.Δ/σχές] ΙΩΑΝΝΗΣΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝΙΔΙΟΤΗΤΑΤΟΥ ΟΣΔΙΑΧΕΙ ΡΙΣΤΗΣΤΗΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣΑΠΟΒΙΩΣΑΣΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΣΠΑΡΣΗΚΑΙ ΑΛΛΟΝ. Εφεσείοντες, ν. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΝΙΚΟΥ ΠΑΝΑΓΗ, ΥΠΟ ΤΗΝΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΓΤΡΙΑΣ ΤΗΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΓΟΣ ΚΟΣΤΗΓΕΡΟΛΕΜΟΥ, Εφεσίβλητης. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7918). Ακίνητη ιδιοκτησία — Εχθρική κατοχή — Είναι δυνατή ηεχθριχή κα τοχή χτήματος από συγκληρονόμο,νοουμένου ότι γίνεται όισνοία κυρίου μετά την απόκτηση του δι' αγοράς — Η κατοχή δεν είναι ανάγκη να ασκείται αυτοπροσώπως. c 10 15 _„ ζ υ 25 30 Οι αποβιώσαντες Κώστας Γερολέμου και Ελένη Σπαρσή ήσαν αδέλφια χαι κληρονόμοι τον επίδικου κτήματος έκτασης δυο στρεμμάτων και τριών προσταθιών,καταχωρημένουαλλά όχι εγ γεγραμμένου, που βρισκόταν στις Αγγλισίδες, Λάρνακος. Το κτήμα είχε περιέλθει στην κυριότητα της Ελένης περί το 1915, αλλά, το 1934, ο Κώστας Γερολέμου αγόρασε το κτήμα από την Ελένη αντί ΛΚ50, και έκτοτε το κατείχε οιανοία κυρίου (anlmo domlnl) και το καλλιεργούσε αυτός και οι κληρονόμοι του. Σε αγωγή της εφεσίβλητης, σαν διαχειρίστριας της περιουσίας του Κώστα Γερολέμου, εναντίον του εφεσείοντα, σαν διαχειριστή της περιουσίαςτηςΕλένης Σπαρσή,γιαεγγραφήτουκτήματοςεπ'ονό ματι της περιουσίας του Κώστα Γερολέμου, το πρωτόδικο Δικα στήριο,μεβάσηταπιοπάνωγεγονότα,βρήκεότι ο Κώστας Γερο λέμου είχε αγοράσει το επίδικο κτήμα το 1934 και έκτοτε το κατείχεδιανοίακυρίουκαιτοκαλλιεργούσε αυτόςκαιοι κληρονόμοι του, και ότι, εφόσον το κτήμα ανήκε στην κατηγορία ArazI Mirie και ηπερίοδος των 10 ετών εχθρικής κατοχής είχε συμπλη ρωθείπριναπότηθέσπισητουπερίΑκινήτου Ιδιοκτησίας(Διακατοχή. Εγγραφήκαι Εκτίμησις) Νόμου,Κεφ. 224, το κτήμα έπρεπε να εγγραφεί επ' ονόματι της περιουσίας του Κώστα Γερολέμου. Κατ'έφεση,ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ταευρήματααξιοπιστίας του πρωτόδικου Δικαστηρίου, αλλά ισχυρίσθηκε ότι η απόφαση του ήτανλανθασμένη,διότι δεν είναι δυνατό να υπάρξει εχθρική κατοχήμεταξύ συγκληρονόμων καιδιότι δενυπήρχε μαρτυρίαγια καλλιέργεια τουκτήματοςαυτοπροσώπωςαπό τον ΚώσταΓερολέ- μου. 1297 Ευσταθίουν.Παναγή
(1992)Αποφασίσθηκεότι: (α) Εχθρική κατοχήδεν προϋποθέτειτην καλλιέργειατου κτή ματος από τονκάτοχο αυτοπροσώπωςαλλά την χρήσητουκατά τη βούλησητου κατόχου. Στηνπροκείμενη περίπτωση, όπωςκατέδείξε η μαρτυρία, αποκλειστικός κάτοχος του κτήματος ήταν ο 5 ΚώσταςΓερολέμου. (β) Εχθρική κατοχήεναντίον συγκληρονόμουείναιδυνατή νο ουμένου οτι δενθεμελιώνεται στακληρονομικά δικαιώματα του κατέχοντος, αλλά σε απόκτηση του κτήματος δι*αγοράς καιτη χρήσητουέκτοτεμεκυριαρχική διάθεση. 10 Η έφεσηαπορρίφθηκεχωρίς έξοδα,otonδενζητήθηκαν. Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: Diplarosv.Nicola
(1974)1C.L.R.
- Έφεση. 15 Έφεση απότους εναγομένους κατάτης απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, (Χατζηχαμπής, ΕΛ.) που δόθηκε στις 17.5.1989 (Αρ. Αγωγής 521/86) με την οποία διέταξε τηνεγγραφήκτήματος στο χωριόΑγ γλισίδες επ'ονόματιτηςενάγουσαςωςδιαχειρίστριαςτου 20 αποβιώσαντοςΚ.Γερολέμου καιαπέρριψετηνανταπαίτησητηςεναγομένης. Α. Κονκούνης,γιατους εφεσείοντες. Ζ.Μυλωνάς,γιατηνεφεσίβλητη. Cur. adv. wit 25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσειοΔικαστής Γ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ. :Είναι αμοιβαίαπαραδεκτόότι το επίδικο κτήμα έκτασης2στρεμμάτων και 3προσταθιών, καταχωρημένο αλλά όχιεγγεγραμμένο (unregistered) πουβρίσκε- •*" ταιστις Αγγλισίδες, συνιστούσε περιουσίατωνπρογόνων τουΚώστα Γερολέμου καιτηςαδελφήςτουΕλένης Σπαρ1298 1 ΑΛΛ. Ευσταθίουν.Παναγή Πικής,Δ. σή(τογένος Γερολέμου)* καιπεριήλθε στηνκυριότητατης Ελένης περίτο
- Η αντιδικίαεστιάζεταιστιςαντεκδι κήσεις των κληρονόμων του Κώστα και της Ελένης για τηνκυριότητατουκτήματος. 5 Για την επίλυση της διαφοράςκαι τηδιασφάλιση των περιουσιακών δικαιωμάτωντων κληρονόμων του Κώστα Γερολέμου, ηδιαχειρίστρια της περιουσίας τουπροσέφυ γε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακος με αίτημα την έκδοση δικαστικής απόφασηςμε την οποία νααναγνωρί10 ζεται ηιδιοκτησία του κτήματος απότον ΚώσταΓερολέ μου,λόγω εχθρικής κατοχής,καιναδιατάσσεταιη εγγρα φήτουεπ'ονόματιτηςδιαχειρίστριας τηςπεριουσίαςτου. Ο διαχειριστής της περιουσίας της Ελένης Σπαρσή αμφι σβήτησε τηναπαίτηση και ισχυρίστηκε ότι τοκτήμαουδέ15 ποτέ έπαυσε να ανήκει στην Ελένη και με ανταπαίτηση αξίωσε την έκδοση απαγορευτικού διατάγματος που να εμποδίζει κάθεεπέμβασηστοκτήμακαιαποζημιώσειςγια ζημία που προκλήθηκε από επεμβάσεις των κληρονόμων του Κώστα Γερολέμου στο κτήμα.Για την απόδειξητων 20 ισχυρισμών τηςη ενάγουσαπροσήγαγε(α)Μαρτυρίαγιατακτηματολογικά δεδομένα του κτή ματοςκαι (β)μαρτυρία ηοποίαέτεινενακαταδείξει τους λόγους καιτις συνθήκες κάτωαπότις οποίες το κτήμα περιήλθε 25 TO 1934 και έκτοτε παρέμεινε στην κατοχήτουΚώστα Γε ρολέμου μέχρι το θάνατοτουκαι μεταγενέστερα στηνκα τοχήτωνκληρονόμων του. Ο εναγόμενος επίσης προσήγαγε μαρτυρίαπροςυπο στήριξη τωνθέσεων τωνκληρονόμων τηςΕλένης ότι,ούτε 30 ΆΕλένηούτε οι διάδοχοί της αποποιήθηκανσεοποιοδή ποτεστάδιοτο.δικαίωμακυριότηταςτουκτήματος. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο, μετάαπόενδελεχήανάλυση καιπροσεκτική αξιολόγηση τηςμαρτυρίας,έκρινε ότι(ι)ΟΚώστας Γερολέμουayogaat τοκτήμααπό την 1299 Ota^&A. Ευσταθίουν.Παναγή
(1992)αδελφήτου Ελένητο 1934, καταβάλλοντος το τίμημα αγοράς ανερχόμενο σεπενήνταλίρες. Η δικαιοπραξία συνομολογήθηκε εγγράφωςκαιτοέγγραφοτέθηκευπό τη φύλαξητου Κώστα Γερολέμου. Μετάτηνεκτέλεση τουπωλητηρίουεγγράφου,τοκτήμαπεριήλθεστηνκα- 5 τοχήτουΚώσταΓερολέμου! ηαγοράπεριλάμβανεολό κληρο τοκτήμακαι όσων εβρίσκοντο μέσασ* αυτό, με εξαίρεση μιαχαρουπιάηοποία,όπως άνευρετοΔικα στήριο, εξαιρέθηκε της πώλησης κατά παράκληση της Ελένης, ώστενατης παρέχεταιη ευκαιρίακατάτησυ- 10 γκομιδή των καρπών της ναεπισκέπτεται το πατρικό τηςχωριόκαιναβλέπειτουςσυγγενείςτης. Κατά τοχρόνο της πώλησης του κτήματοςη Ελένη διέμενε στογειτονικό χωριόΑναφωτία,όπουείχεεγκα τασταθείμετάτογάμοτης. 15 (ιι) Έκτοτε το κτήμα παρέμεινε στην κατοχή του ΚώσταΓερολέμουκαιμετάτοθάνατοτουσ'εκείνητων κληρονόμων του. Ο Κώστας Γερολέμου εκαλιεργούσε τοκτήμα,τοοποίοεμπλούτισε μετη φύτευσηνέωνδέν δρων,μετηβοήθειατωνμελώντηςοικογένειας του. 20 (ιιι)Τοκτήμακατεχόταναπότον ΚώσταΓερολέμου διάνοιακυρίου (animodomlni),γεγονός που επιμαρτυρείται απότηναδιάλειπτηκατοχή καινομήτου κτήμα τοςκατάβούληση. (ιν)Χωρείεχθρικήκατοχήκτήματοςεφόσοαυτόπε-25 ριέρχεταικαιπαραμένειστηνκατοχήτουαγοραστήγια τον προβλεπόμενο απότονόμο χρόνο γιατη στοιχειο θέτηση χρησικτησίας, σύμφωνα με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Christofis Yianni Diplarosv. PhotouNicola
(1974)1 C.L.R. 198* και 3 0 εφόσοτοκτήμαανήκεστην κατηγορίαarazimlrieκαιη προβλεπόμενη από τοντότε ισχύοντα νόμο περίοδος χρησικτησίας ήταν δέκα χρόνια, η περίοδος αυτή συ μπληρώθηκε πριν τηθέσπιση του περί Ακινήτου Ιδιο κτησίας (Διακατοχη, Εγγραφή καιΕκτίμησις) Νόμου35 του 1946 - ΚΕΦ. 224. 1300 1ΑΛΛ Ευσταθίουν.Παναγή Πιχής,Λ. Εκτός από τηνπροφορική μαρτυρία, το Δικαστήριο έκρινε ότικαι ορισμένα διαβήματατουΚώστα και της Ελένης προς τις κτηματολογικές Αρχές το 1956, καθώς και μιαεγγραφήτης ίδιαςχρονολογίας στο κτηματολογι5 κόμητρώο,επιμαρτυρούσαντην εγκυρότητα των ισχυρι σμών της εφεσίβλητης. Το χρόνο εκείνο ο Κώστας καιη Ελένη υπέβαλαν παράλληλα αίτηση στο Κτηματολόγιο Λάρνακοςγιατηνεγγραφή επ'ονόματιτουςτουκτήματος και της χαρουπιάς,πράξεις πουυποδηλώνουν την αμοι10 βαίααναγνώρισητων αντίστοιχων περιουσιακώνδικαιω μάτων. Τηνίδια χρονολογία έγινε καιη εξής σημείωση στοκτηματολογικό μητρώοαναφορικάμετην τεκμηρίωση του δικαιώματοςτου Κώστα Γερολέμου για την εγγραφή του κτήματος επ' ονόματι του: (Title acquired: In pos15 sessionsinceheacquired it20yearsago byprivatepurchase from Eleni Sale Price:£50.00". Παρόλοπουησημείωση δεν αποτελεί αφεαυτήςμαρτυρίαγιατηναλήθειατων καταγραφομένων, αυτή ενισχύει τηνεκδοχή μαρτύρων της εφεσίβλητης (ιδιαίτερα του γιου του Κώστα Γερολέμου, ^ Γερολέμου Γερολέμου) ότι διερευνήθηκανοισυνθήκεςκα τοχής τουκτήματοςκαιότι είχεπαραδοθεί,το πωλητήριο έγγραφο,στιςκτηματολογικέςΑρχές. Ενόψει τηςμαρτυρίαςηοποίαείχεπροσαχθεί,τοπρω τόδικο Δικαστήριο εύλογα θα μπορούσε νακαταλήξει, 25 όπως πράγματι κατέληξε, ότιτοκτήμα αγοράστηκε από τον Κώστα Γερολέμου το1934, ότικαταβλήθηκετοσυμ φωνηθέν τίμημα αγοράς £50 και ότιέκτοτε τοκτήμαπε ριήλθε καιπαρέμεινε στην κατοχήτου Κώστα Γερολέμου μέχριτοθάνατοτου. 30 ο εφεσείων δενέχειαμφισβητήσει ταευρήματααξιοπι στίας τουΔικαστηρίου. Ηέφεσηπεριορίστηκε σεδυο κυ ρίως λόγους: (α)Την απουσία μαρτυρίαςότι οΚώστας Γερολέμου εκαλιεργούσε αυτοπροσώπως,σε αντίθεση με ταμέλητης , 35 οικογένειας του,τοκτήμακ α ι (β)ότι δεχωρεί εχθρικήκατοχήσεβάρος συγκληρονό1301 ΠΐΜής,Δ. Ευσταθίουν.Παναγή
(1992)μων. Εξέταση των πρακτικών αποκαλύπτει ότι υπήρχεσυ ντριπτική μαρτυρία ότι το κτήμα περιήλθε στην κατοχή του Κώστα Γερολέμου ο οποίος το εκαλιεργούσε με τη βοήθειακαισυνδρομήτωνμελώντηςοικογένειας τουαπό 5 τοχρόνοαπόκτησηςτουτο 1934. Ηκατοχήδενπροϋποθέ τει καλιέργεια τουκτήματος απότονκάτοχοαυτοπροσώ πως αλλάχρήσητουκτήματοςκατάτηβούλησητουκατό χου. Στηνπροκείμενη περίπτωση,αποκλειστικός κάτοχος τουκτήματος,όπωςκατέδειξεη μαρτυρία, ήτανοΚώστας ίο Γερολέμου. Ηεχθρικήκατοχήτου ΚώσταΓερολέμουδε θεμελιώθη κε με αναφορά στα κληρονομικά του δικαιώματα αλλά την κατοχήτου κτήματος μετάτην απόκτησητου δι'αγο ράς και τη χρήση του έκτοτε με κυριαρχική διάθεση. Η " σύμπτωση αυτών των προϋποθέσεων θεμελιώνει χρησι κτησία, σύμφωνα με τη Diplaros (ανωτέρω), όπως ορθά αποφάσισετοπρωτόδικοΔικαστήριο. Γιατουςπιοπάνωλόγους ηέφεσηαπορρίπτεται. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ στονκ.Μυλωνά :Ζητάτεταέξοδα; 20 -Μετάτην ανταλλαγήαπόψεων μετηνπελάτιδάτου,ο κ. Μυλωνάςαπαντά '"Οχι". ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ :Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαταέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεταιχωρίς έξοδαδιότιδενζητήθηκαν. 1302