(1992)28Φεβρουαρίου.1992 j [ΚΟΥΡΡΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΔΛπές] JA.CABRAS&BROS. LTD., Εφεσείουσα·Καθ'ηςηαίτηση, ν. ΑΡΧΟΝΤΠΝΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων-Αιτητών. (ΥπόμνημαΑρ271). Απόφαση—Πρέπει ναείναιαιτιολογημένη— (ΗαποφάσειςτουΔι καστηρίουΕργατικών Διαφορώνδεν εξαιρούνταιαπό την αρχή αυτή. Τερματισμός Απασχόλησης— Παράνομη απόλυση εργοδοτουμένου δυνάμει τον άρθρον 7
(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως 5 Νόμου, 1967— Καθορισμός αποζημιώσεως δυνάμει τωνπαρ, 3 και 4 τουπρώτου πίνακα τονΝόμου —Πρέπειη επιδικαζόμενη αποζημίωση ναείναιπλήρωςαιτιολογημένημεαναφορά στιςπρό νοιεςτωνπαραγράφωναυτών. Οι εφεσίβλητοι αξίωσαναποζημιώσεις απότην εφεσείουσα για 10 παράνομη απόλυση δυνάμει τουάρθρου 7
(1)τουπερί Τερματι σμού Απασχολήσεως Νόμου, 1967,που πρόβλεπα ότιεάνο εργοδοτούμενος νόμιμα τερματίσει τηναπασχόλησητουλόγω τηςδια γωγής του εργοδότη του τότε ο τερματισμός θεωρείται σαν τερματισμός απότον εργοδότη μετηνέννοια τουάρθρου 3 του 15 Νόμου,δηλ. σανπαράνομηαπόλυση.Ησυγκεκριμένη διαγωγήτου εργοδότη στην προκειμένη περίπτωση,πουέγινε αποδεκτήαπό το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών και δεν αμφισβητήθηκεκατ' έφεση,αφορούσε παράλειψηκαταβολήςτωνμισθών τωνεφεσίβλη των ωςεπίσης και τωνσυνεισφορών τηςεφεσείουσας σταταμεία 2 0 προνοίας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψηςγιαπερίοδοπέραν τωνδύοετών. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο προχώρησε στηνεπιδίκα σηαποζημιώσεωνγιατονκάθεέναεφεσίβλητο, χωρίς όμως να αι τιολογήσειτηνεπιδίκασηαυτή. Κατ'έφεσηηεφεσείουσα προσέβα λε ολόκληρη την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου σαν 25 αναιτιολόγητη. Αποφασίσθηκεότι: Εφόσον τακριτήριαβάσειτωνοποίωνεπιδικάζεταιαποζημίω ση σεπερίπτωση παράνομουτερματισμού εργοδότησης αναφέρο νταιστην παράγραφο4τουΠρώτουΠίνακατουΝόμου,είναι ανα- 30 302 1ΑΑΛ. 5 Ί f ι ! Cabras &BrosLtd v.Χαραλάμπουςκ. α. γκαίοκατάτονκαθορισμότωναποζημιώσεωνναδιαφαίνεται από τηναπόφαση ότιλήφθηκανυπόψηκαιαξιολογήθηκαν όλατακριτήριακαθορισμούαποζημίωσης.Στηνπροκειμένηπερίπτωση ήταν φανερό απότην πρωτόδικη απόφασηότι για τον καθορισμό της αποζημίωσηςείχανληφθείυπόψημόνοταημερομίσθιακαιηδιάρ κειαυπηρεσίαςτουκάθεεφεσίβλητου,χωρίςναδιαφαίνεταιότιτο πρωτόδικο Δικαστήριο είχεκαθόλουαπασχοληθεί μετην αξιολό γησηκαιεκτίμησητωνυπολοίπων κριτηρίων. Ηέφεσηεπιτράπηκεενμέρει. Διατάχθηχεεπανεκδίκασηαναφορικάμόνο μετοθέμα τηςεπιδίκασηςαποζημιώ σεωνστονκάθεεφεσίβλητο. Ταέξοδα τηςέφεσηςεπιδικάσθηκανκατά 1/2 νπέρτηςεφεσείονσας. Ταέξοδα της πρωτόδικηςδιαδικασίαςναακολονθήσουντοαποτέλεσμα τηςνέαςδίκης. 10 _ *·* 1 Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: LouisTouristAgencyLtd. v.Ηλία
(1992)1 Α.Α.Δ. 98. Υπόμνημα. Υπόμνημα από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου Εργατι κού αναφορικά με την απόφαση του στις Αιτήσεις Αρ. 566/87 - 573/87 ημερομηνίας 10 Απριλίου, 1990 αναφορι κά με αίτηση δυνάμει των άρθρων 7, 3 και 9 του Περί Τερματικσμού Απασχολήσεως Νόμου Αρ. 24 -67 -88 που κα25 ταχωρήθηκαν από τον Αρχοντίνο Χαραλάμπους και άλλων εναντίον J. Α. Cabras & Bros Ltd και άλλων με την οποία επιδικάσθηκαν στους αιτητές διάφορα ποσά σαν αποζημίωση βάσει του πιο πάνω Νόμου. Γ. Γιασεμής, για την εφεσείουσα -καθ'ης η αίτηση. 30 Λ. Παπαφιλίππον, για τους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δια βάσει ο δικαστής Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφο303 Δ$ϊεμΙ&ης,Δ. Cabras&BrosLtd v. Χαραλάμπουςη.α.
(1992)ρών αποδέκτηκε το αίτημα των 7 εφεσίβλητων, με το οποίοαξίωναναπότηνεφεσείουσα αποζημίωσηγιαπαρά? νομήαπόλυση,βάσει τουάρθρου3τουπερί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμουτου 1967, (24/67) όπωςέχειτροπο: ποιηθεί. Ηπαράνομη απόλυση,όπως έγινεαποδεκτόαπό s το Δικαστήριο, συνίστατο στον εξαναγκασμότους νατερ ματίσουν την απασχόληση τους, κατ*εφαρμογή τωνπρο νοιώντουάρθρου7
(1)τουΝόμου,πουέχειωςεξής: "7
(1)'Οταν εργοδοτοΰμενος νομίμως τερματίζη την απασχόλησιν τουπαρ'εργοδότηλόγω τηςδιαγωγήςτου ίο εργοδότου,τότε οτερματισμός ούτοςθεωρείται ωςτερ ματισμός υπό του εργοδότου υπό την έννοιαν τουάρ θρου3" Οι εφεσίβλητοι πρόβαλαν πρωτοδίκως τον ισχυρισμό πωςγιαδυοσυνεχήχρόνια,πριναπότονΙούνιοτου 1987, 15 ο εργοδότης τους -ηεφεσείουσα εταιρεία -δεν κατέβαλλε ανελλιπώς τους μισθούς τους μήτε τα συμφωνηθέντα ποσά σταταμείαπρονοίαςκαιιατροφαρμακευτικήςπερί θαλψης. Η συντεχνία των εφεσίβλητων είχε εμπλακεί στη διαφορά σε μιαπροσπάθειαεπίλυσης τηςγια ναδιατηρη- 20 θούν οι εργατικές σχέσεις. Ητακτικήόμως της εφεσείουσας να μην καταβάλλει τους μισθούς στους εφεσίβλητους συνέχισε, οπόταν αυτοί, και μετά από σχετική προειδο ποίηση,τερμάτισαντηναπασχόλησητουςστις8.6.87. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ως πραγματικό γεγονός 25 πως ηεφεσείουσα δεν κατέβαλλε τους μισθούς των εφεσί βλητων καιδενπλήρωνε στααναφερόμεναταμείατασυμ φωνηθένταστησυλλογικήσύμβασηποσά.Εκρινε δεπωςη συμπεριφορά αυτήσυνιστούσεδιαγωγήπουεμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου, που παραθέτουμε πιο πάνω, και 30 επομένως νόμιμα οι εφεσίβλητοι τερμάτισαν τηναπασχό ληση τους. Μετάτο συμπέρασμα αυτότοδικαστήριοπρο χώρησε και επεδίκασε στον καθένα απότους αιτητές διά φοραποσάπουκαταλογίζονται σε 6 κονδύλια.Τοπρώτο από αυτά συνιστά τηναποζημίωσηδυνάμει τωνπρονοιών 35 τουάρθρου7
(1)τουΝόμου. Μετά την καταχώρηση του σημειώματος εφέσεως, ο 304 . 1ΑΛΛ. Cabras&BrosLtd v. Χαραλάμπουςκ.α. Aotεμίοης,Δ. fπρόεδροςτουΔικαστηρίου συνέταξε υπόμνημαστοοποίο [παραπέμπει ενώπιον του εφετείου 3 νομικά σημεία. Στο πρώτοεγείρεται θέμα μηαιτιολόγησης της απόφασης του δικαστηρίου,ενώστο συνδυασμένο περιεχόμενο τωνερω5 τημάτων 2 και 3, αμφισβητείται ότι η μη καταβολή από τον εργοδότη των εισφορών σταταμείαπρονοίαςκαιια τροφαρμακευτικής περίθαλψης, συνιστά διαγωγή εκ μέ ρουςτουπουεμπίπτειστις πρόνοιες τουάρθρου7
(1)του Νόμου. 10 Οδικηγόροςτηςεφεσείουσας,αναπτύσσοντας τηνεπι χειρηματολογίατουκαιστατρίανομικάσημεία,εισηγήθη κε πως η απόφασητου Δικαστηρίου πάσχει στο σύνολο τηςγιατίείναιαναιτιολόγητη.Συγκεκριμέναυπέδειξεπως τοπρωτόδικοδικαστήριοαρχίζειτηναπόφασητουδιατυ15 πώνοντας αμέσως τα ευρήματατου/χωρίς ναπαραθέτει σ'αυτή τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς, το αποδεικτικό υλικό που προσκομίστηκε το οποίο, αφού αναλύσει, να προβείσταευρήματακαιναβγάλειτασυμπεράσματατου. Οδικηγόροςτης εφεσείουσας στάθηκε ιδιαίτεραστηνεπι20 δίκασητης αποζημίωσης, (κονδύλι (α)στην κάθε αίτηση), την οποίατο δικαστήριο δεν αιτιολογεί καθόλου, ειδικώτερατούψοςτης. Ο δικηγόρος των εφεσίβλητων, αντικρούοντας τις ει σηγήσεις του συναδέλφου του,υπέβαλε πως η κρινόμενη 25 απόφαση πληροί όλα τα αναγκαία στοιχεία, πουηνομο λογία προσδιορίζει ως απαραίτητα για να θεωρείται μια δικαστική απόφαση αιτιολογημένη. Δέχθηκε όμως, πολύ ορθά κατά τη γνώμη μας,πως δυνατό να δημιουργείται ζήτημα αιτιολόγησης του μέρους της απόφασης που 30 αφοράστα επιδικασθέντα ποσά αποζημίωσης στον κάθε ένααπότους εφεσίβλητους. Το Εφετείο είχετην ευκαιρία, πολύ πρόσφατα,νασυ ζητήσει τις πρόνοιες του άρθρου 7
(1)του Νόμου, στην υπόθεση Louis TouristAgency Ltd v. Αντιγόνη Ηλία 35
(1992)1Α.Α.Δ.98. Στηναπόφαση τουΔικαστηρίου οδι καστήςΠικήςείπεταεξής: 305 Α#τεμίδης,Δ. Cabras& BrosLtd τ.Χαραλάμπουςη.α.
(1992)"Είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να προσδιοριστή/ εξαντλητικά ημεμπτήδιαγωγήτου εργοδότη στοπλαί1 σιο του άρθρου 7
(1). Πρέπει όμως ηδιαγωγήαυτή να είναι εξ αντικειμένου τέτοιας μορφής καιχαρακτήρα που νακλονίζει τοθεμέλιοτηςσχέσηςεργοδότη- έργο- 5 δοτουμένου,είτελόγωτηςδιάρρηξηςθεμελιωδών όρων της σύμβασης εργασίας, ή την επίδειξη εκ μέρους του εργοδότη διαγωγής ασυμβίβαστης με το παραδεκτό πλαίσιοσχέσεωνεργοδότη-εργοδοτουμένου." Στην υπό κρίση υπόθεση από το αποδεικτικό υλικό που είχε ενώπιον του το δικαστήριο ικανοποιήθηκεπως γιαπολύμεγάλοχρονικόδιάστημαηεφεσείουσα δενκατέ βαλλε τους μισθούς των εφεσίβλητων, οι οποίοι αναγκά στηκανναεπιστρατεύσουντη μεσολάβησητων συντεχνιών τουςσε μιαπροσπάθειαεπίλυσης τηςδιαφοράςκαιπαρα μονής στην εργασίατους.Εγκατέλειψαν δετην απασχόλη ση τους τότε μόνο,καιμετάαπόπολλές προειδοποιήσεις προς την εφεσείουσα, εφόσο ητελευταία συνέχισεναμην πληρώνει τους μισθούς τους, και να μην καταβάλλειτα συμφωνηθέντα στα ταμεία ιατροφαρμακευτικήςπερίθαλ ψηςκαιπρονοίας. Ο δικηγόρος της εφεσείουσας δέχθηκε, δικαίως,πως τέτοια διαγωγή εκ μέρους του εργοδότη δικαιολογεί τον εργοδοτούμενο ναεπικαλεσθεί τις πρόνοιες τουάρθρου7
(1)τουΝόμου. Εισηγήθηκε όμως,βασιζόμενος στο γενικό 25 επιχείρημα τουπως ηπρωτόδικηαπόφαση είναιαναιτιο λόγητη, ότι το πρωτόδικοδικαστήριο δεν θέτει, καικατά συνέπεια ούτε καν αξιολογεί, την εκδοχή πουπρόβαλε η εφεσείουσα πάνωσεαυτότο ζήτημα. Εχουμε τη γνώμη πως η εισήγησητου δικηγόρου της 30 εφεσείουσας είναιενμέρειορθή.Ηαποζημίωσηπουεπιδι κάζεται στον εργοδοτούμενο σε περίπτωση τερματισμού της εργοδότησης του σύμφωνα με τις συνδυασμένες πρό νοιες των άρθρων 3 και 7
(1)του Νόμου, υπολογίζεται βάσει των διατάξεωντου ΠρώτουΠίνακατου Νόμου. Η 35 παράγραφος3τουΠίνακααυτούπροβλέπειταεξής: "3. Εν ουδεμία περιπτώσει η αποζημίωσις θα υπερ306 10 15 20 1 ΑΛΛ. Cabras& BrosLtd v. Χαράλαμπουςκ.α. ΛρτεμΙοης,Δ. Λ βαΐνηταημερομίσθιαδύοετών." Ι 5 10 Ενώηπαράγραφος4έχειωςακολούθως: "4.Πληνωςπρονοείταιυπότωνπαραγράφων2και 3 του παρόντος Πίνακος, το Διαιτητικόν Δικαστήριο έχει απόλυτο διακριτικήν εξουσίαν ως προς το υπ' αυτού επιδικασθησόμενον ποσόν. Κατά τον υπολογισμόν όμως του επιδικασθησομένου τούτου ποσού, το ΔιαιτητικόνΔικαστήριο δέονναλάβη υπ*όψιν του,με ταξύάλλων,ταακόλουθα: (α)τα ημερομίσθια και πάσαςτας άλλαςαπολαβάςτουεργοδοτουμένου(β)την διάρκειαντης υπηρεσίας του εργοδοτου μένου- 15 (γ)τηναπώλειανπροοπτικήςσταδιοδρομίαςτου εργοδοτουμένου(δ)ταςπραγματικόςσυνθήκας του τερματισμού τωνυπηρεσιώντουεργοδοτουμένου(ε)τηνηλικίαντουεργοδοτουμένου." Είναι πρόδηλον απότα ακριβήποσά, στα οποία συ20 μπέριλαμβάνονταικαισεντ,πουεπεδίκασετοδικαστήριο στον καθένααπότους αιτητές,πως αυτάυπολογίστηκαν σύμφωνα μετην περίοδοαπασχόλησης καιτο μισθό τους μόνο. Δεν απασχόλησε καθόλου το δικαστήριο ηαξιολό γησηκαι εκτίμησητων υπολοίπων παραγόντωνπουλαμ25 βάνονται υπόψη στην επιδίκαση της αποζημίωσης,όπως αυτοί ρητάπροβλέπονται στις πρόνοιες του πρώτουΠί νακα του Νόμου, που παραθέτουμε πιο πάνω και οι οποίεςφαίνεταιπωςδιέλαθαντηςπροσοχήςτου. Έχουμε επίσης τηγνώμη πωςηαπόφασητουπρωτόδι30 κουδικαστηρίου μεπολλήδυσκολίαπερνάτηβάσανο της επιτακτικής ανάγκης για αιτιολόγηση των δικαστικών αποφάσεων γιατί ταευρήματατου ως προςτα πραγματι307 Δ#«μίοτ&,Δ. Cabras& BrosLtd v. Χαραλάμπουςη,α.
(1992)κά γεγονότα καταγράφονται μεν στην απόφαση,αλλά είναι μέσααπότις γραμμέςτης,καισυμπερασματικά,που μπορείέναςναεξιχνιάσειποιεςήτανοι εκατέρωθενθέσεις καιτοαποδεικτικόυλικόπουπροσκομίστηκε.Ετσι,καισε ότι αφοράτο ουσιώδες ζήτηματης μηπληρωμής δηλαδή 5 των μισθών των εφεσίβλητων, και των υποχρεώσεων της εφεσείουσας σταπιοπάνω αναφερόμεναταμεία,το δικα στήριο αναφέρειστην απόφασητουπωςοδιευθυντήςτης παρουσίασε επιταγέςστο όνομα ενός εκάστουτωνεφεσί βλητων για να αποδείξει πως δήθεν κατέβαλε τους μι- 10 σθούςτους.Απέρριψεόμωςτημαρτυρία αυτή ωςαναληθή γιατίδιαπίστωσεπωςοιεπιταγέςόχιμόνοδενείχανδοθεί στους εφεσίβλητους, αλλά ετοιμάστηκαν σκόπιμα για να παρουσιαστούν στη δίκη και να προβληθεί ο ισχυρισμός τηςπληρωμής. 15 Τελειώνοντας παρατηρούμεταεξής: Ηδιατου Νόμου εξειδικευμένη σύνθεση του Δικαστηρίου Εργατικών Δια φορών,καθώςκαιηπρόνοιασ'αυτόνπωςκατάτηνκρίση των ενώπιον του διαφορώνδεν δεσμεύεται απόοποιουσ δήποτεκανόνεςπερίαποδείξεως,δενδιαφοροποιείποσώς 20 την θεσμικήτου υπόσταση. Είναι Δικαστήριοκαθιδρυθέν διανόμουσύμφωναμετοΣύνταγμα.Επομένωςτηρούνται οι πρόνοιες τουΑρθρου30.2 τουΣυντάγματος.Αλλάκαι ο ίδιος ο Νόμος, πιστός στο Σύνταγμα,ρητά προβλέπει πως μετάτηνκρίσητηςεπίδικηςδιαφοράςτοδικαστήριο 25 εκδίδειαιτιολογημένηαπόφαση. Ενόψει των πιο πάνω,εκδίδουμετην ακόλουθη διατα γή. Παραπέμπεταιστο πρωτόδικο Δικαστήριο ηυπόθεση γιαναεπανεκδικαστεί μόνοτοζήτηματης επιδίκασηςτου ποσού της αποζημίωσης σε ένα έκαστο των εφεσίβλητων. 30 Τα έξοδα της έφεσης επιδικάζονται,κατάτο μισό, υπέρ της εφεσείουσας, ενώ στο πρωτόδικοδικαστήριο θα ακο λουθήσουν τοαποτέλεσματηςνέαςδίκης. Ηαπόφασητουδικαστηρίουσταυπόλοιπαεπίδικα ζη τήματαεπικυρώνεται. Διαταγή ωςανωτέρω. 308 35