ΙΑΛΛ. 14 Ιανουαρίου, 1992 [ΠΚΗΣ.ΑΡΊΈΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΓΓΑΝΤΙΝ1ΔΗΣΔΛηίς] ΑΝΔΡΕΑΣΦΡΑΓΚΟΣ, Εφεσείων-Εναγόμενος, ν. ΑΝΔΡΕΑΧΟΥΒΑΡΤΑ, Εφεσφλήτον-Ενάγοντα. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.7612) 'Εφεση — Εκτίμηση αξιοπιστίαςμαρτύρων από το πρωτόδικο Δικα στήριο—Το Εφετείο επεμβαίνειμόνο στις ακραίες περιπτώσεις όπου ηκατάληξητον Δικαστηρίου εμφανίζεται αυθαίρετηή,από το σύνολο τηςμαρτυρίας, δεν είναιεύλογα επιτρεπτή, ή εμφανώς 5 λανθασμένη. 10 Ο εφεσείων πρόσβαλε τηνπρωτόδικη απόφασημε τηνοποία διατάχθηκεναπληρώσει στον εφεσίβλητοΛΚ2.580υπόλοιποσυμ φωνηθείσας προμήθειας για την πώληση τριών ακινήτων με την μεσολάβησητον εφεσίβλητου,πουήτανεπαγγελματίαςκτηματομεσίτης. Ο εφεσείων δεν ήγειρε οποιαδήποτε νομικά σημεία,αλλά ισχυρίσθηκε ότιτοπρωτόδικο Δικαστήριοδενέπρεπεναείχεαπο δεχθείτηνμαρτυρίατουεφεσίβλητου. ι Αποφασίσθηκε ότι 15 20 25 Οιπεριστάσεις κάτω απότις οποίες δικαιολογείταιπαρέμβα σητου Εφετείουπροκειμένουναανατραπείηαπόφασηπρωτόδι κου Δικαστηρίου σε σχέση με την εκτίμηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και τα επακόλουθα ευρήματα ως προς ταπραγματικά γεγονότα, έχουν εξηγηθεί επανειλημμένα. Το Εφετείο επεμβαίνει μόνο στις ακραίες περιπτώσεις που ηκατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου εμφανίζεταιαυθαίρετη ή,έχοντας υπόψητο σύνολο τηςμαρτυρίας,δενείναιεύλογαεπιτρεπτήή είναιεμφανώς λανθα σμένη. Το Εφετείο δεν επανεκτιμά τη μαρτυρία προκειμένου να προβείτο ίδιοσεπρωτογενήευρήματαωςπροςταγεγονότα. Στην παρούσαπερίπτωσηδενσυνέτρεχεοποιοσδήποτε λόγος πουνα δι καιολογούσε τηνπαρέμβαση τουΕφετείου. Η έφεση απορρίφθηκεχωρίς έξοδα,διότιδενζητήθηκαν. 39 0(}ώγκβ$ν, Koe^s^a
(1992)ΥιζοΘέσζιςπουαναφέρθηκαν: Ptdyaxpou v.Pclyc&pou
(1982)1CLR 182Pcpc&poulcJ v.Stawou
(1982)1CLR32V Μανρίσηςv.DkaraghMΠολ. Εφεση 7617της30.1ISO. Έφζση απότον εναγόμενο κατά της απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Ελευθερίου, ΕΛ.) πουδόθηκεστις 8 Φεβρουαρίου, 1988(Αρ.Αγωγής 5436/ 87) (Λ2τηνοποίαεπιδικάστηκεεναντίοντουποσό£2580.ως υπόλοιπο συμφωνηθείσας προμήθειαςσεσχέσημετη 1 0 μεσολάβηση του ενάγοντα για την πώληση τριώναυτοκι νήτωντουεναγομένου. Χρ. Βάκης, γιατον εφεσείοντα. Α Αονχά, γιατον εφεσίβλητο. ΠΙΚΉΣ,Δ.:Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσειο15 ΔικαστήςΚωνσταντινΙδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ:Οεφεσείων επιδιώκειτονπα ραμερισμό τηςπρωτόδικηςαπόφασης μετηνοποίαεπιδι κάστηκεεναντίοντουποσό£2580ωςυπόλοιποσυμφωνη θείσας προμήθειας σε σχέση με τη μεσολάβηση του20 εφεσίβλητου γιατηνπώλησητριώνακινήτωντουεφεσείο ντα. Ο εφεσίβλητος είναιεπαγγελματίαςκτηματομεσίτης. Ο εφεσείων παραδέχθηκεστηνυπεράσπισητουότιπράγματι είχεπωλήσει το ένααπόταδυοακίνητασεαγοραστήπου25 του παρουσίασε οεφεσίβλητος. Αμφισβήτησετον ισχυρι σμό του δεύτερου για ύπαρξη συμφωνίας πληρωμής σ' αυτόν ποσοστού 3% πάνωστη τιμήπώλησης, ως προμή θεια. Υποστήριξε ότιείχε συμφωνήσει νατουκαταβάλει μόνο £1.000 καιαυτές χαριστικά, πράγματο οποίο και 30 έκαμε. Σύμφωνα μετονεφεσίβλητο, πάνωστη βάση των 40 1ΑΛΛ. Οραγηοζν.Χο\£α$τα Κον/δςζ,Α, £61.000που ήτανηπαραδεκτή τιμή πώλησης, το οφειλό μενοποσό ήταν£1.830και,επομένως, μετάτηνείσπραξη των£1.000παρέμεινευπόλοιπο£
- Τα άλλα δυο ακίνηταπωλήθηκαν προς £75.
- Ηταν S η θέσητου εφεσείοντα πως ηπώληση πραγματοποιήθηκε χωρίςτημεσολάβηση τουεφεσίβλητου καιπως,επομένως, δεν είχευποχρέωση πληρωμής οποιουδήποτε ποσού.Εξή γησε στηνυπεράσπισητου πως ηπληρωμήτων £500στον εφεσίβλητο σε σχέση με αυτή την πώλησηήταν και αυτή 10 χαριστική. Σύμφωνα με τον εφεσίβλητο, ο εφεσείων του κατέβαλε το ποσό των £500 έναντι της συμφωνηθείσας προμήθειας που σε αυτή την περίπτωση ανερχόταν σε £2.
- Δεν έχουν εγερθεί οποιαδήποτε νομικά ζητήματα. Οι 15 λόγοι της έφεσης επικεντρώνονται στο γεγονός της απο δοχής της μαρτυρίαςτου εφεσίβλητου και τηςαπόρριψης της μαρτυρίας του εφεσείοντα. Υποστηρίζει ο δεύτερος πως ήταν τέτοιες οι αδυναμίες στη μαρτυρία του εφεσί βλητου πουαναπόφευκταθαέπρεπε ναείχανοδηγήσειτο 20 πρωτόδικοΔικαστήριο σε διαφορετική απόφασηως προς ταπραγματικάγεγονότα. Οι περιστάσεις κάτω από τις οποίες δικαιολογείται παρέμβαση του Εφετείου προκειμένου να ανατραπεί η απόφασηπρωτόδικου Δικαστηρίου σε σχέση με τηνεκτί25 W") τιΚ αξιοπιστίας των μαρτύρων και τα επακόλουθα ευρήματαως προς ταπραγματικάγεγονότα, έχουνεξηγη θεί επανειλημμένα. Το Εφετείο επεμβαίνει μόνο στις ακραίεςπεριπτώσεις πουηκατάληξητουπρωτόδικου Δι καστηρίουεμφανίζεταιαυθαίρετηή,έχονταςυπόψητοσύ30 νολο της μαρτυρίας, δεν είναι εύλογα επιτρεπτή ή είναι εμφανώςλανθασμένη.Το Εφετείο δεν επανεκτιμάτη μαρ τυρία προκειμένου ναπροβεί το ίδιο σε πρωτογενή ευρή ματα ως προς τα γεγονότα. Αυτό είναι κατ*εξοχήν έργο του πρωτόδικου Δικαστηρίου που,όπως τονίστηκε, μέσα 35 στηνζωντανήατμόσφαιρατηςδίκηςβρίσκεται σε ιδανική θέσηνααξιολογήσει τη μαρτυρίαστο σωστότηςπλαίσιο. (Βλ. μεταξύάλλωνPolycarpou v.Polycarpou
(1982)1CLR 41 Kew/ikfoΔ. Οφ&γκοςν.Χοιφαρΐά
(1992)182,Papadopoulos v.Stavrou
(1982)1CLR321, Μανρίδης v.DharaghfiΠολ.Εφεση7617 της30.11.
- Δεν έχουμε ικανοποιηθείπως συντρέχει οποιοσδήποτε λόγοςπουδικαιολογεί παρέμβαση μαςστηνπαρούσαυπό θεση. Είναι ορθό πως η μαρτυρία του εφεσίβλητου δεν 5 ήτανσταθερήως προςτηνακριβήχρονική στιγμή τηςσύ ναψης της συμφωνίας για την πληρωμή προμήθειας σε σχέση με την πρώτη πώληση. Ομως, αυτή η λεπτομέρεια είναι εντελώςπεριθωριακήέχοντας υπόψητο σύνολοτης μαρτυρίαςκαισίγουρα δενανατρέπειτην εγκυρότητα της 10 απόφασηςτουΔικαστηρίου. Αντίθετα, σεσχέσημεταπιο κρίσιμα απόταγεγονότα τηςυπόθεσης ηεκδοχήτουεφε σείοντα ήταν αντιφατική ή αντίθετη προς τη μαρτυρία μάρτυροςπουκάλεσεοίδιος. Είδαμε ότι μετηνυπεράσπισητουοεφεσείων αρνήθη- 15 κετηνύπαρξησυμφωνίαςγιατηνπληρωμήπρομήθειαςσε σχέσημε την πρώτηπώληση. Υποστήριξε ότι η πληρωμή των£1.000προςτον εφεσίβλητο ήτανμεταγενέστερη χαρι στική ενέργεια του.ΕνώπιοντουΔικαστηρίουπαραδέχθη κε πως το ποσό αυτό "θα ήταν η προμήθεια του ενάγο- ^0 ντος" και,διαφοροποιώνταςτην εκδοχή του, ισχυρίστηκε πως τις πλήρωσε "προς πλήρη εξόφληση της αμοιβής εν σχέσειμετηνπώλησητουοικοπέδουτούτου." Ως προς τη δεύτερη πώληση, ενώ αναφέρεται ο εφε σείων σε συζητήσεις με τον εφεσίβλητο ως προς το ποια ^5 θα έπρεπε να ήτανηπρομήθεια του και ενώ δέκτηκε πως του παρουσίασε τους τελικούς αγοραστές των ακινήτων του, ισχυρίστηκε πωςήδη βρισκόταν σεδιαπραγματεύσεις με τα πρόσωπα εκείνα και πως δεν είχε διαδραματίσει ο εφεσίβλητος οποιοδήποτε ρόλο στην πραγματοποίησητης 30 πώλησης. Εντούτοις, μαζί με αυτά, όπως σημειώσαμε, πρόβαλε και τον ισχυρισμό πως καισ* αυτήτηνπερίπτω ση πλήρωσε στον εφεσίβλητο, χαριστικά, το ποσό των £
- Ο εφεσείων είχε καλέσει ως μάρτυρα τον αγοραστή 35 των δυοτελευταίων ακινήτων.Ημαρτυρίατουήταν αντί42 1ΚΛΛ. Φφάγκοςν.Χον0α<ρά KWfttjfcA. θετήμετημαρτυρίατου εφεσείοντα Ξεκαθάρισε ο μάρτυ ρας πως ηαποφασιστική αιτίατης πραγματοποίησης της αγοράςτων δυο ακινήτων,ήτανημεσολάβηση τουεφεσί βλητου. 5 Για τους πιο πάνω λόγους ηέφεσηπρέπει νααπορρι φθεί. Πρίναφήσουμεόμωςτην,υπόθεσηπρέπεινασημειώ σουμε πως δεν είχε τη θέσητης η πρόσθετηπαρατήρηση του πρωτόδικου Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία η αγωγήθαπετύχαινεανεξάρτητααπότηνύπαρξησυμφω10 νιαςγιατί και σε εκείνη την περίπτωση, θα εδικαιουτο ο εφεσίβλητος στο ποσό πουδιεκδικούσεως λογικήαμοιβή. Αυτό γιατί δεν είχε προσαχθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία ως προς το τί θα μπορούσε ναθεωρηθείωςλογικήαμοιβήγιατις υπηρεσίες που πρόσφερε ο εφεσίβλητος. Ομως, ο πρωτόδικος δικα 15 στήςτο καθιστά σαφέςότι ηαπόφασητου στηρίζεται στο γεγονός της ύπαρξηςσυγκεκριμένης συμφωνίαςκαι,επο μένως, ηπλεονασματική,θα λέγαμε,παρατήρησητου δεν μπορείναδιαφοροποιήσει τηντύχητηςέφεσης. 2Q Ηέφεση απορρίπτεται.Ο εφεσίβλητος δήλωσεπως δε ζητάέξοδακαιεπομένωςδενεκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτε ταιχίύρίςέξοδα. 43