1ΑΑΛ. 23Μαρτίου, 1992 [ΠΙΚΗΣ.ΧΡΥΣΟΓΓΟΜΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στές] ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΠΟΤΑΜΠΉΣΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες, ν. ΕΛΕΝΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΣΙΕΣΤΕΡΟΥ ΦΙΛΟΥ ΑΥΤΗΣ ΑΝΔΡΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ, Εφεσίβλητης. (Πο&τιχή ΈφεσηΑρ. 7824). 5 ΊΑ 15 ™ 25 Αμέλεια— Τροχαίο ατύχημα—Εκπροστήσεωςευθύνητουιδιοκτήτη οχήματος που ενεπλάκησε τροχαίοατύχημα — Στοιχειοθετείται μόνο στιςπεριπτώσειςόπου αποδεικνύεται ότι ο οδηγόςτου οχή ματοςενεργούσε είτεσαναντιπρόσωπος είτεσανεργοδοτούμενος τον ιδιοκτήτη στοπλαίσιο της εργασίαςτου—Άρθρο 13τουπερί ΑστικώνΑδικημάτωνΝόμου, κεφ. 148. Μαρτυρία— Εκ προστήσεως ευθύνη του ιδιοκτήτηοχήματοςπου ενεπλάκη σετροχαίο ατύχημα—Ησυγκατάθεσηγιατηχρήσητον οχήματοςδεν τεκμηριώνει αφ'εαυτής είτεσχέση κυρίου και αντι προσώπου είτε σχέσηκνρίον και υπηρέτη, μεταξύ τον ιδιοκτήτη και τουοδηγούτουοχήματος. Το όχημα του εφεσείοντα,τοοποίοοδηγούσε ουιός του με τη συγκατάθεση του εφεσείοντα, ενεπλάκη σε δυστύχημα κατά το οποίο η εφεσίβλητη τραυματίσθηκε. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, εφαρμόζοντας την απόφαση στην Δημοσθένονς Αντιπροσωπεία ΑυτοκινήτωνΑτδ ν.Κατοουρίδης
(1988)1 C1A. 265,έκρινεότιη συγκατάθεση του εφεσείοντα για τηχρήση τουοχήματος του από τουιό τουτον καθιστούσε εκπροστήσεως υπεύθυνογιατην αμελή οδήγησητουτελευταίου. Αποφασίσθηκεότι: (α) Μεβάση τις πρόνοιες τουάρθρου 13τουπερί Αστικών Αδικημάτων Νόμου,Κεφ. 148,γιανααποδοθείεκπροστήσεως ευ θύνηστον ιδιοκτήτη αυτοκινήτουπρέπει νακαταδειχθείότιοοδη γός ενεργούσεείτεσαναντιπρόσωποςτου ιδιοκτήτηείτεσανεργοδοτούμενός τουστοπλαίσιοτηςεργασίαςτου. (β)Ηαπόδειξηότιυπήρχε συγκατάθεση του ιδιοκτήτη για τη χρήση του αυτοκινήτου τουαπό τον οδηγό δεν τεκμηριώνειαφ' εαυτήςείτεσχέσηκυρίουκαι αντιπροσώπουείτεσχέσηκυρίουκαι 479 Ποταμίτηςκ.α.ν.Ιωάννου
(1992)υπηρέτη, καικατά συνέπεια στηνπαρούσα περίπτωσηλανθασμένα είχε κριθεί ότι ο εφεσείωνήτανεκ προστήσεωςυπεύθυνοςγιατην αμελή οδήγησητου υιούτου. Η έφεση έγινεαποδεχτήμεέξοδα, Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: * Rambanam v. Guirucharran[1970] 1All EJi.749· Δημοσθένους ΑντιπροσωπείαΑυτοκινήτων Λτδ ν. Κατσουρίδης
(1988)1C.LJR. 265' HellenicMining Co Ltd v. GalaxyToursLtd
(1978)1CJJi 414· 10 Morgansv.Launchbury[1972]2AB ER. 606' θεοφάνονς v.ΑσφαλιστικήςΕταιρείαςΚΟΣΜΟΣ
(1988)1 ΑΛΛ.
- Έφεση. Έφεση από τον εναγόμενο 2 κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Ηλιαδης, Προσ. ^ Α.ΕΛ.)πουδόθηκεστις 18Ιανουαρίου,1989 (Αρ. Αγωγής 3064/86) με την οποία ευρέθη εκ προστήσεωςυπεύθυνος για το τροχαίο ατύχημακαιδιετάχθηναπληρώσει αλλη λεγγύως μετονεναγόμενο 1 τοποσότων£2.
- 20 Α. Ερωτοχρίτον,γιατονεφεσείοντα. Α. Μάγος, γιατηνεφεσίβλητη. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει οΔικαστήςΓ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Τοθέμαπουεγείρειη έφεσηείναικατεξο- 25 χήνομικό,μεγάληςσημασίας,όχι μόνογιατηνέκβασητης έφεσηςαλλάκαιγιατοκοινόγενικά.Είναιτοακόλουθο: Συγκατάθεσηήάδειαγια την οδήγησηοχήματος καθι στά τον ιδιοκτήτη εκ προστήσεως υπεύθυνογια τηναμέ480 1 ΑΛΛ. Ποταμίτης κ.α.ν.Ιαάννον Πικής, Α. λείατουοδηγούκατάτηχρήσητουαυτοκινήτου; Τοπρω τόδικοΔικαστήριο,καθοδηγούμενοαπότιςαποφάσεις (α) Rambanam v. Gunucharran [1970] 1All E.R. 749, και(β) Δημοσθένους ΑντιπροσωπείαΑυτοκίνητωνΑτό. ν. Κα5 τσονρίδης
(1988)1 C.L.R. 265, έκρινε ότι η συγκατάθεση του εφεσείοντα γιατηχρήσητου αυτοκινήτουτουαπότο γιο του,τον καθιστούσε εκπροστήσεως υπεύθυνογιατην αμελή οδήγηση του τελευταίου. Η εκ προστήσεως ευθύνη προσώπουγιατις συνέπειες αστικούαδικήματοςπου δια10 πράττεται από άλλο πρόσωπο ρυθμίζεται από το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148. Εκ προστήσεως ευθύνη φέρει ο εναγόμενος για τις πράξεις άλλου προσώπου όταν (α)αυτές εξουσιοδοτούνται ήεπι κυρώνονται, ή (β) συνιστούν πράξεις εργοδοτουμένου 15 (υπηρέτη)στοπλαίσιοτηςεργασίαςτου. Συνοπτικά, εκ προστήσεως ευθύνη, βάσει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου περιορίζεται σε πράξεις αντιπροσώπουή υπηρέτηκάτωαπότους όρους πουθέτει το άρθρο 13.Συνάγεται απότην πρωτόδικηαπόφασηότι 20 κατά το χρόνο διάπραξης του αστικού αδικήματος της αμέλειας από το γιο του εφεσείοντα, ότι ο οδηγός ενερ γούσε είτε ως αντιπρόσωπος ή ως εργοδοτούμενος του πατέρατου. ^ Στη Hellenic MiningCo. Ltd. v. Galaxy ToursLtd 25
(1978)1 C.L.R.414, αποφασίστηκεότιγιατηναπόδοσηεκ προστήσεως ευθύνης στον ιδιοκτήτη αυτοκινήτου,πρέπει νακαταδειχθείότιοοδηγόςενεργούσε είτεωςαντιπρόσω πος είτε ως εργοδοτούμενος στο πλαίσιο της εργασίας του. Το Εφετείο τόνισε ότι η συγκατάθεση για τη χρήση 30 αυτοκινήτου δεν τεκμηριώνει αφεαυτήςείτε σχέσηκυρίου και αντιπροσώπου,ήκυρίουκαιυπηρέτη.Στηνκατάληξη αυτήτο Ανώτατο Δικαστήριο έχει αχθεί υπό το φως της απόφασης της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στη Morgans v. Launchbury andOthers [1972]2 35 All E.R.606. Στηνπροκειμένηυπόθεσηαποδόθηκεευθύνη στον εφεσείοντα γιατο λόγο και μόνο ότι συγκατατέθηκε στη χρήση του αυτοκινήτου του από άλλο. Συνεπώς η πρωτόδικηαπόφαση συγκρούεται άμεσαμετολόγο (ratio) 481 KKitHfeΔ. ΠοναμΙτηςa. α.ν.Ιωάννου
(1992)της HellenicMining. Ο λόγος της απόφασηςστη Δημοσθένους συναρτάται άμεσα με τη διαπίστωση του Εφετείου ότι σ*εκείνητην υπόθεση ο οδηγός του οχήματος, ο Γενικός Διευθυντής της εταιρείας,είχετοόχημαυπότονέλεγχοτου,σταπλαί- ' σια της εργοδότησής του,κάτωαπόσυνθήκες που το Δι καστήριο έκρινε ότι εστοιχειοθετείτο μεταξύ του και της εταιρείας, σε σχέση με τη χρήσητου αυτοκινήτου,σχέση αντιπροσώπου και αντιπροσωπευομένου. Στηναπόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στη Δημοσθένους, γίνεται 10 αναφορά τόσο στη HellenicMiningχωρίς να αμφισβητεί ται ο λόγος της, όσο και στις αποφάσεις Morgans ν. Launchbury and Others, και Rambarram. Η Δημοσθένους δεν αποκλίνει απότηναρχήπουυιοθετήθηκε στηHellenic 1 5 Mining. Μεταξύτων αποφάσεωντουαγγλικού Ανακτοσυμβουλίου στη Rambarram, και της Δικαστικής Επιτροπής της ΒουλήςτωνΛόρδων στηMorgans, διαπιστώνεταιδιάστα ση απόψεων ως προς τα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν απότησυγκατάθεσητου ιδιοκτήτηγιατηχρήση 20 του οχήματος απότρίτο πρόσωπο.Το χάσμα μεταξύτων δυο αποφάσεων,καθώς καιηέκταση του,πραγματεύεται το Δικαστήριο στη Θεοφάνους ν.ΑσφαλιστικήςΕταιρείας ΚΟΣΜΟΣ
(1988)1Α.Α.Δ. 265,ηοποίαδενείχεδημοσιευ θεί κατά το χρόνο έκδοσης της απόφασης στη Δημοσθέ- ™ νους, ούτε αναφέρθηκεστο Δικαστήριο απότους δικηγό ρους των διαδίκων.Όπωςδιαπιστώνεται στη Θεοφάνους καιστιςδυοαγγλικές αποφάσεις,γίνεται·δεκτήη αρχήότι γιατηθεμελίωση εκπροστήσεως ευθύνης είναιαναγκαίαη ύπαρξη σχέσης αντιπροσωπευομένου και αντιπροσώπου, 30 ήκυρίουκαιυπαλλήλου,καθώςκαιμαρτυρίαότιη οδήγη σηστοπλαίσιοτηςοποίαςεκδηλώθηκε η αμέλεια εντάσσε ταισταπλαίσιατηςσχέσηςαυτής.Η διαφωνίασυνίσταται στις επιπτώσεις ήσυμπεράσματαπουμπορεί ναεξαχθούν από τη συγκατάθεση για την οδήγηση του οχήματος. Στη 35 Rambarram αποφασίστηκε ότι η συγκατάθεση τεκμηριώ νει,εκπρώτηςόψεως,τηνύπαρξη σχέσηςαντιπροσωπευο μένου και αντιπροσώπου μεταξύ του ιδιοκτήτη τουοχή482 1ΑΛΛ Ποταμίτηςκ. α.ν. Ιωάννου Πικής,Δ. ματος και του οδηγού. Αντίθετα, στη Morgans αποφασί στηκεότι ησυγκατάθεση αφεαυτήςδεν υποδηλώνει αντι προσώπευση, θέση που θα συγκρουόταν, όπως υποδει κνύεται, με τις καθιερωμένες αρχές δικαίου για τη 5 στοιχειοθέτηση τέτοιας σχέσης. Δεν ήταν αναγκαίο στη θεοφάνουςγιατηνεπίλυσητωνεπίδικωνθεμάτωννατο ποθετηθεί το Εφετείο στο θέμα της διαφοράς μεταξύ της RambarramκαιMorgans. Ό,τιαποφασίστηκε στη θεοφά νουςείναι ότι στην απουσία μαρτυρίαςπερί τουαντιθέ10 του,ο έλεγχοςοχήματος απότρίτουποδηλώνει τησυγκα τάθεση του ιδιοκτήτη για τη χρήση από αυτόν. Στη MorgansτοΔικαστήριο έκρινεότι ηεξίσωσητηςσυγκατά θεσης με την ύπαρξησχέσης αντιπροσώπου καιαντιπρο σωπευομένου θα ισοδυναμούσε με νέα νομοθετική ρύθμι15 ση του θέματος που δεν είναι δικαστικά επιτρεπτό.Στην Κύπρο οι αρχέςτου κοινού δικαίουγια την εκ προστήσε ως ευθύνη έχουν ενσωματωθεί στο άρθρο 13τουΚώδικα Αστικών Αδικημάτων που ρητά προβλέπει πότε υπάρχει τέτοιαευθύνη*όταναποδεικνύεταισχέσηαντιπροσωπευο^° μένουκαι αντιπροσώπουήεργοδότηκαι εργοδοτουμένου. Ηεξουσιοδότησηχρήσηςκινητούαντικειμένουδενυποδη λώνειωςθέμαλογικής ήκοινής εμπειρίαςκαιτηδημιουρ γία σχέσης αντιπροσώπου και αντιπροσωπευομένου ανα φορικά με τη χρήση του. Συνεπώς συγκατάθεση για τη 25 χρήσηαυτοκινήτουδεντεκμηριώνει αφεαυτήςσχέση αντι προσωπευομένου καιαντιπροσώπουή εργοδότηκαιεργο δοτουμένου, όπως άλλωστε αποφασίστηκε στη Hellenic Mining. Η έφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. Ηπρωτόδικηαπόφαση παρα μερίζεταικαιαντικαθίσταται ωςανωτέρωμεέξοδαυπέρτου εφεσείοντα. 483