1Α.ΑΛ. 27 Μαρτίου, 1992 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ. ΠΟΠΑΤΖΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ.Δ/στές] ΚΛΕΟΠΑΣ ΝΕΟΦΥΤΟΥ, Εφεσείοντας-Εναγόμενος, ν. ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Εφεσίβλητου-Ενάγοντα. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 5961). 5 10 15 20 25 30 Πώληση αγαθών—Συμφωνία γιαπώλησηολόχληρης τηςπαραγωγής σταφυλιού συγκεκριμένου αμπελώνα, μετά από επιθεώρηση του σταφυλιούαπότοναγοραστή—Ηπαραλαβή χαι εχχοπήτουστα φυλιού θαγινόταναπότοναγοραστή, αφού εξοφλούσετο τίμημα αγοράς—Πρόνοιαστην συμφωνία ότιτοσταφύλιήτανκατάλλη λο γιαεξαγωγή—Ηεχχοπήέγινε λίγεςμέρεςμετάτην υπογραφή τηςσυμφωνίας, χαιτότεδιαπιστώθηκε ότι τοσταφύλι ήταν ακα τάλληλογια εξαγωγή—Κατάπόσο υπήρχεπαράβασησυμφωνίας από τονπωλητή — Κατά πόσο ηκυριότητα καιο κίνδυνος (risk) είχεμεταβιβασθείστοναγοραστή. Με έγγραφησυμφωνία ημερομηνίας20.7,.77ο εφεσείων πώλη σε στον εφεσίβλητο ολόκληρη τηνπαραγωγήσταφυλιού σε αμπε λώνατουστηνΑναρΙτα τηςΠάφου,αντίτουποσούτωνΛΧ800. Η συμφωνία προνοούσε ότιηεκκοπή καιμεταφοράτου σταφυλιού βάρυναν τονεφεσίβλητο, ότιη παραλαβήήταν στηδιάθεσητου εφεσίβλητου ο οποίος όμως δεν εδικαιούτο να αρχίσει εκκοπή προτού αποπληρώσει τοτίμημα αγοράς,καιότιτοσταφύλιήταν κατάλληλο γιαεξαγωγή σύμφωνα μετον"νόμο εξαγωγής". Προ τούυπογράψειτησυμφωνίαοεφεσίβλητος επιθεώρησε το σταφύλι καιτοβρήκε της αρεσκείας του.Το τίμημα αγοράς αποπληρώθηκε στις 21.7.77καιηεκκοπήάρχισε στις 24.7.77καισυμπληρώθηκεσε ,2-3 ημέρες. Κατά τηνεκκοπή διαπιστώθηκεότιτο σταφύλι ήταν ακατάλληλο γιαεξαγωγή καιαπορρίφθηκεσαντέτοιο από εται ρεία εξαγωγής, και σαναποτέλεσμα ο εφεσίβλητος τοδιέθεσεγια άλλους σκοπούς σεχαμηλώτερη τιμή.Μεαγωγήτου εναντίον του εφεσείοντα ο εφεσίβλητος ζήτησε αποζημιώσεις για ισχυριζόμενη παράβαση της συμφωνίας πώλησης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι η συμφωνία ισοδυναμούσε με πώληση μεπεριγραφή (sale by description), βρήκε ότιτααναφερόμεναγια την ποιότητα τουσταφυλιού στησύμβαση αποτελούσαν συγκεκριμένο όρο τον οποίο είχε παραβεί ο εφεσείων, καθόρισε τις αποζημιώσειςστο ποσό τωνΛΚ375.275μιλςκαιτις επιδίκασευπέρτου εφεσίβλητου. 541 Νεοφύτουν.Στυλιανού
(1992)Ο εφεσείων είχεισχυρισθεί ότικατάτηνημέρατηςπώλησηςτο σταφύλι βρισκόταν σε εξαιρετικάκαλήκατάσταση καιότιοποια δήποτε καταστροφήήάλλη ζημιάσΌυτόθα έπρεπεναείχεσυμβεί τις μέρες που ακολούθησαν τηνπώλησητου. Ήτανκοινάαποδε κτό γεγονός ότι το σταφύλι είναιευαίσθητο προϊόνκαιδυνατόνα 5 καταστραφείσεμικρόχρονικόδιάστημαακόμηκαιμίαςημέρας. Αποφασίσθηκεότι: (α) Η επίδικη συμφωνία αφορούσε συγκεκριμένα αγαθά (specificgoods) μέσαστηνέννοιατουάρθρου2
(1)τουπερίΠωλή σεως Αγαθών Νόμου. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τις πρόνοιες 10 τωνάρθρων 19,20και21τουκεφ.267,ημεταβίβασητηςκυριότη ταςτου σταφυλιούκαικατάσυνέπειακαιτουκινδύνου(risk)είχε συντελεσθείτοαργότερο στις21.7.77,ότανο εφεσίβλητος εξόφλη σετοτίμημααγοράς. (β) Οόρος σχετικά με τηνποιότητα του σταφυλιού αναφερό- 15 τσνστονχρόνοτηςυπογραφήςτηςσύμβασηςκαιδενμπορούσενα ερμηνευθεί ότι επέβαλλε στονεφεσείοντατηνυποχρέωσηναδιατη ρήσειμεδικέςτουεργασίεςκαιέξοδατηνποιότητατουσταφυλιού όπως είχετότεδιαπιστωθεί μέχριςότουο εφεσίβλητοςαποφασίσει νακόψειτοσταφύλι. 20 (γ) Εφόσο ο χρόνος εκκοπής του σταφυλιού είχεαφεθεί στην αποκλειστική επιλογή του εφεσίβλητου, στον οποίο η κυριότητα του σταφυλιούκαι ο κίνδυνος (risk) είχεήδη μεταβιβασθεί, τοσυ μπέρασματουπρωτόδικουΔικαστηρίουότιο εφεσείωνείχεπάραβεί τονόρο της σύμβασης σχετικά μετηνποιότητατου σταφυλιού 25 ήτανλανθασμένοκαιέπρεπεναακυρωθεί. (δ) Ίδιοθαήταντο αποτέλεσμακαιεάνεθεωρείτοορθήηθέση ότι η πώληση ήταν πώληση με περιγραφή (sale by description), διότι η μαρτυρία που είχε δοθεί όχι μονό δεν θα έπρεπε να είχε ικανοποιήσει το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι ο εφεσίβλητος είχε 30 αποδείξειότιη κακήκατάστασητουσταφυλιούυφίστατοκατάτην ώρα της μεταβίβασης της κυριότητας αλλά, αντίθετα,φαινόταν πολύ πιοπιθανόηαλλοίωσητωνσταφυλιώνναείχεεπισυμβεί τις ημέρες μετά την εξόφληση της τιμής και μέχρι την εκκοπή του εμπορεύματος. 35 Η έφεσηέγινεαποδεχτήμεέξοδα, Έφεση. Έφεση από τον εναγόμενο κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (Κρονίδης, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 22 Μαΐου, 1979 (Αρ.Αγωγής 328/78)μετην40 οποία διατάχθηκε όπωςπληρώσειστονενάγοντατο ποσό 542 1 AAA. Νεοφύτουv.Στυλιανοί των £375,275 μίλς αποζημιώσειςγιαπαράβαση εγγράφου αγοραπωλησίας. Ε.Κοραχίδης,γιατονεφεσείοντα. Β.Βασιλειάδης,γιατονεφεσίβλητο. 5 Cur. adv. vult ΣΤΎΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ηαπόφασητου Δικαστηρίουθα δοθείαπότονκ.Π.Αρτεμη,Δ. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.:Την20.7.77οιδιάδικοιυπέγραψανέγ γραφο αγοραπωλησίας, δυνάμει του οποίου ο εφεσείο10 ντα^εναγόμενος πωλούσεστον εφεσίβλητο/ενάγοντα ολό κληρη την παραγωγή σταφυλιού στο αμπέλι του στην Αναρίτα της Πάφου. Με την αγωγή του ο εφεσίβλητος/ ενάγονταζητούσε αποζημιώσεις ισχυριζόμενος ότι οεφεσείδφοντας/εναγόμενος παρέβηόρο του πιόπάνωεγγρά15 Φ0**»Υ«*τΙτο εμπόρευμαδενήτανκατάλληλογιαεξαγωγή. συμφώνως του "νόμου εξαγωγής",όπωςπρονοούσε,κατά την εισήγηση του, η σύμβαση.Το πρωτόδικο Δικαστήριο επεδίκασεσ'αυτόναποζημιώσεις£375,275 μίλς. Μετηνέφεση τουο εφεσείοντας/εναγόμενος προσβάλ20 λει τηναπόφασητουΕπαρχιακούΔικαστηρίουπροτάσσο νταςσανλόγουςότιτοπρωτόδικοΔικαστήριο:- (α)εσφαλμέναβρήκεότι οεφεσείονταςπαρέβηόροτου πωλητηρίουεγγράφουκαι (β) κακώς βρήκε ότι ο εφεσείοντας είχεοποιαδήποτε 25 ευθύνηγια την ακαταλληλότητατων πωληθέντωνσταφυ λιών. Τα παραδεκτά γεγονότα τηςυπόθεσης είναι σε συντο μία τ' ακόλουθα:Ο εφεσίβλητος/ενάγοντας ήτανέμπορος φρούτων και ο εφεσείοντας/εναγόμενος ιδιοκτήτηςαμπε30 λώνοςστο χωριό Αναρίτα.Στις20 Ιουλίου 1977, οεφεσί βλητος,αφούεπιθεώρησε το σταφύλι σε μέρος του αμπε λώνα του εφεσείοντα, το βρήκε της αρεσκείας τουκαι με 543 Αρτεμης,Δ. Νεοφύτουν.Στυλιανού
(1992)έγγραφησυμφωνίατης ίδιαςημερομηνίας (τεκμ.1) αγόρα σε ολόκληρη τηνπαραγωγή τουαμπελώνακαιτην21.7.77 πλήρωσε καιτοσυμφωνηθένποσό. Σύμφωνα με τη μαρτυρίαπουδόθηκε για τον εφεσί βλητο,ηεκκοπήτουσταφυλιούάρχισελίγεςμέρεςαργότε-5 ρα και συγκεκριμένα στις 24.7.77 καιδιάρκεσε 2-3 μέρες. Κατά την εκκοπήκαι αργότεραδιαπιστώθηκε όπως πως το σταφύλι ήταν κακής ποιότητας και ακατάλληλο για εξαγωγή και δεν έγινε αποδεκτόγια το σκοπό αυτόαπό εταιρείαεξαγωγήςγεωργικώνπροϊόντων. 10 Είναι ηθέσητου εφεσείοντα ότι κατάτην ημέρα της πώλησης το σταφύλι βρισκόταν σε εξαιρετικάκαλή κατά σταση και ότι οποιαδήποτεκαταστροφήή άλλη ζημιά σ' αυτόθαπρέπει ναεπεσυνεβη τις μέρες που ακολούθησαν τηνπώλησητου. 'Οπωςαναφέρθηκεκαιστη μαρτυρία του 15 εφεσίβλητου/ενάγοντα καιτου2ου μάρτυρα του,είναι δυ νατό το σταφύλι να καταστραφεί σε μικρό χρονικό διά στημα,ίσωςκαιμίαςημέρας. Σεαντίθεση μεαυτήτη μαρ τυρίαυπήρξε όμως και ο ισχυρισμός ότι τούτο συμβαίνει μόνοόταντοσταφύλιδενείναικανονικάψεκασμένο.Από 20 τηνπλευράτουοεφεσείονταςανέφερεότιτοσταφύλιείχε ψεκασθεί απότον ίδιοστις 12.7.77καιαπέδωσετηναλλα γή στην κατάσταση του στην καθυστέρηση εκκοπής. Ως αποτέλεσμα της ακαταλληλότηταςτουσταφυλιούγια εξα γωγήοενάγονταςανάφερε ότι τοδιέθεσε γιαάλλους σκο- 25 πουςσεχαμηλότερητιμήγιαναμειώσειτηζημιάτου. θεωρούμε αναγκαίο στο στάδιοαυτόνα παραθέσουμε αποσπάσματατουεγγράφουαγοραπωλησίας(τεκμ.1), που ήταν συμπληρωμένο στερεότυπο έντυπο, σχετικά με τα επίδικαθέματα. 30 "ΕΓΓΡΑΦΟΝΑΓΟΡΑΠΩΛΗΣΙΑΣ ΕΙΔΟΣ:Σταφύλισουλτανίνα ολόκληροντηνΠαραγω544 1 AAA Νεοφύτουv.Στυλιανού Αρτεμης, A γήντουαμπελιού20σκάλεςειςΑναρίταν. ΠΟΣΟΤΗΣ:Ολόκληρον τηνΠαραγωγήν. ΠΟΙΟΤΗΣ: ΠΡΑΓΜΑ ΕΜΠΟΡΕΥΣΙΜΟΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΝΔΙΕΞΑΓΩΓΗΝ ΣΥΜΦΩΝΩΣΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΕΞΑΓΩΓΗΣ. ΤΙΜΗ: ΠΑΡΑΛΑΒΗ:Ειςτηνδιάθεσητουαγοραστή. ΠΛΗΡΩΜΗ:Λίρεςπενήνταπροκαταβολήκαιτο υπόλοιπον£750.- τοαργότερον22.7.77. Ηεκκοπήκαιμετα φοράόλα ταέξοδα βαρύνουντον αγοραστή. Ο αγορα στής δεν δικαιούται να αρχίσει εκκοπή χωρίς την πληρωμήτων 750λιρών προςεξόφληση 15 (Οι λέξεις που φαίνονται με κεφαλαίαγράμματαπιό πάνω,ήταντυπωμένες στο έντυποτου εγγράφου,εκείνες δεπουείναιμεμικράγράμματα,ήτανχειρόγραφες.) Είναιοισχυρισμός τουεφεσίβλητουότιταόσααναφέ ρονται σχετικά με την ποιότητααποτελούν ουσιώδη όρο 20 τηςσύμβασης,τονοποίοπαρέβη ο εφεσείοντας. Αντίθετα, οτελευταίος ισχυρίζεταιότιοόροςαυτόςείναιαπλώςπε ριγραφικός του αντικειμένου της αγοραπωλησίας, το οποίο ο εφεσίβλητος είχε ήδη επιθεωρήσει και δενήταν "όρος" που μπορεί ν' αποτελέσει βάσηγια αποζημιώσεις 25 ανυπήρχεπαράβαση. Επιπρόσθετα,ισχυρίζεται ότι η κυ ριότητα τουεμπορεύματοςείχε μεταβιβασθείστον αγορα στή μετά την υπογραφή της σύμβασης και έτσι η κατα στροφή ή αλλαγή στην ποιότητα του σταφυλιού δεν δημιουργεί στον εφεσείοντα καμμιάυποχρέωση γιακατα3Q βολήαποζημιώσεων. Το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε την πώληση του σταφυλιούσανπώλησημεπεριγραφή(saleby description), 545 AguSpqg,Α Νεοφύτουv.Στυλιανού
(1992)βρήκεότιτααναφερόμεναγιαποιότηταστησύμβαση απο τελούσαν συγκεκριμένο όρο,τον οποίοπαρέβηο εφεσείο ντας, καθόρισε τις αποζημιώσεις και τις επεδίκασε υπέρ τουεφεσίβλητου. Είναι φανερό ότι ο εφεσίβλητος αγόρασε το σταφύλι 5 του εφεσείοντα με σκοπό να το εξάξει στο εξωτερικό. Ο εφεσείων γνώριζε το γεγονός αυτό. Είναι όμως εξ ίσου φανερόότι ο εφεσίβλητος δενήτανδιατεθειμένος να στη ριχθεί ούτε και στηρίχθηκε σε οποιαδήποτεδιαβεβαίωση του εφεσείοντα αναφορικά με την ποιότητα του σταφυ- 10 λιού μέσαστοαμπέλικαιτηνκαταλληλότητατουγια εξα γωγή.Ειδικός επί τουπροκειμένου,όπωςπροκύπτει από τημαρτυρία,ήτανο ίδιοςοεφεσίβλητος οοποίοςεπιθεώ ρησετο σταφύλι πριντοαγοράσεικαιτο βρήκεκατάλλη λογιαεξαγωγή·Τότεμόνοπροχώρησεστηνυπογραφήτης 15 σύμβασης, Τεκμ.1.Στον επίδικοόρο της σύμβασηςαυτής απλώς περιγράφεται η ποιότητατου σταφυλιού κατά το χρόνο τηςυπογραφήςτηςσύμβασης,όπωςτηνείχεδιαπι στώσει ο ίδιος ο εφεσίβλητος και τίποτε περισσότερο. Ο όρος αυτός δεν επιδέχεται ερμηνεία που να υποστηρίζει 20 τηνάποψηότι ο εφεσείων ανέλαβεναδιατηρήσει μεδικές τουεργασίεςκαιέξοδατηνποιότητατουσταφυλιούόπως είχετότε διαπιστωθεί,μέχριςότουοεφεσίβλητος κόψειτο σταφύλι απότο αμπέλι. Ούτε υπάρχει άλλη πρόνοια στη σύμβασηπουναεπιδέχεταιτέτοιαερμηνεία. 25 Εφόσοοχρόνος εκκοπήςτουσταφυλιούαπότο αμπέ λι είχεαφεθείστηναποκλειστικήεπιλογήτουεφεσίβλητου ο οποίοςγνώριζε ότι το σταφύλι είναι,από τηφύση του, προϊόν πολύευάλωτοκαιεύκολαυποκείμενο σεποιοτική αλλοίωση απόμέρασε μέρα, γιαναπετύχειοεφεσίβλητος 30 στην αξίωση του εναντίον του εφεσείοντα έπρεπε ναείχε περιληφθεί στη σύμβασηόροςπουναεπιβάλλει στονεφε σείοντα την υποχρέωση να διατηρήσει την ποιότητα του σταφυλιούμέσαστοαμπέλι,στηνκατάστασηπουείχεδια πιστωθεί,καθ'όλητηδιάρκειατουχρόνουπουακόλουθη- 35 σετηνυπογραφήτης σύμβασης μέχριτη στιγμήπουοεφε σίβλητος θα επέλεγε να αρχίσει και να συμπληρώσει την εκκοπήτου.Τέτοιος όροςδεν έχειπεριληφθεί στησύμβα ση. Το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο 546 1AAA. Νεοφύτουv.Στυλιανού Αοτέμης, A εφεσείωνπαρέβηκετονόροτηςσύμβασηςπουπεριγράφει . την ποιότητα του σταφυλιού πουπωλήθηκεείναι λανθα σμένοκαιθαπρέπειναακυρωθεί. 5 Ηεπίδικησύμβαση αφορά, κατάτηνκρίσημας, συγκεκριμένααγαθά (specific goods) μέσαστηνέννοιατουάρ θρου2
(1)τουΠερίΠωλήσεωςΑγαθώνΝόμου,Κεφ.267, τοοποίοπρονοείταεξής: "Specific goods" means goods identified and agreed uponatthetimeacontractofsaleIsmade". 10 15 20 25 „ Toεπόμενοθέμαπουεγείρεταιείναιοχρόνος μεταβί βασηςτηςκυριότηταςτωναγαθώνκαι κατάσυνέπεια και του κινδύνου(risk). Οι σχετιακές πρόνοιεςτου Κεφ.267 περιέχουνταακόλουθα: "19.
(1)Where thereis acontractfor thesaleof specific or ascertainedgoods theproperty inthemis transferred to thebuyer at such time as theparties to the contract intedittobetransferred.
(2)Forthe purpose of ascertaining the intentionof the parties regard shall be had to the terms of the contract, theconductof theparties andthecircumstances of thecase.
(3)Unfless a different intention appears, the rules contained insections 20 to 24 arerules for ascertaining the intentionof theparties as to thetime at which the propertyinthegoodsistopasstothebuyer.
- Where thereis anunconditionalcontractfor the saleof specific goods in adeliverable state,theproperty in the goods passes to the buyer when the contract is made,andit is immaterial whether thetime of payment of thepriceorthetimeof deliveryof thegoods, or both, ispostponed.
- Where thereis a contractfor thesale of specific goods and the seller is bound to do something to the 547 Ανέμης,Δ. Νεοφύτου ν. Στυλιανού
(1992)goods for the purpose of putting them into a deliverable state, theproperty doesnotpassuntil such thing is done andthebuyerhas noticethereof." Είναι καθαρό ότι στην περίπτωση αυτή, αντικείμενο της αγοραπωλησίας ήτανη συγκεκριμένη παραγωγήστα-5 φυλιού στον αμπελώνα του εφεσείοντα στην κατάσταση που βρισκόταν και εφόσον ο εφεσείοντας δεν είχεκαμιά υποχρέωση νακάμει οτιδήποτεγιανατεθούντααγαθάσε παραδόσιμηκατάσταση,γιατίηπαραλαβήκαιεκκοπήτου σταφυλιού θα γινόταν από τον εφεσίβλητο, η κυριότητα 10 των αγαθώνκαθώςκαιοκίνδυνος (risk)είχεμεταβιβαστεί στον εφεσίβλητο/αγοραστή ανόχι κατάτηνυπογραφήτης συμφωνίας,τουλάχιστο κατάτηστιγμήτηςεξόφλησης της τιμήςαγοράς,δηλαδήστις21.7.77, γιατίτοάμεσοδικαίω ματουαγοραστήγια παραλαβήτωναγαθώνήτανυπότην 15 αίρεσητης εξόφλησης τηςτιμής πουθαέπρεπεναγίνει το αργότερο μέχρι 22.7.77.Συνεπώς,για οποιαδήποτετυχόν επακολουθήσασα ζημιά στα αγαθά ο εφεσείοντας καμιά ευθύνηδενθαέφερε. Έτσι,και σεπερίπτωσηπουθαήτανορθήη θέση ότι η 20 πώληση ήταν πώληση με περιγραφή (sale by description) στην οποίαείχεβασιστεί οεφεσίβλητος, ηαγωγήθα έπρε πε να είχε απορριφθεί από το πρωτόδικο δικαστήριο, γιατί η μαρτυρία που είχε δοθεί στην υπόθεση, όχι μόνο δεν θα έπρεπε να είχε ικανοποιήσει το πρωτόδικο δικά-25 στήριο ότι ο εφεσίβλητος / ενάγοντας είχεαποδείξει ότι η κακή κατάσταση του εμπορεύματος υφίστατο κατά την ώρατης μεταβίβασης τηςκυριότητας αλλά,αντίθετα, φαι νόταν ωςπολύ πιο πιθανόη αλλοίωση των σταφυλιώννα είχεακολουθήσει καιεπισυμβεί τις μέρες μετάτηνεξόφλη- 30 σητηςτιμήςκαιμέχρι τηνεκκοπήτουεμπορεύματος. Με βάσηταπιό πάνωβρίσκουμε ότι ηέφεσητουεφεσείοντα/εναγόμενου ευσταθεί καιακυρώνουμε τηναπόφα ση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, απορρίπτοντας την αγωγήτου εφεσίβλητου με έξοδα σε βάρος του,τόσο στο 35 πρωτόδικοΔικαστήριο όσοκαιστηνέφεση. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. 548