AAA. 7Απριλίου,1992 ΪΚΟΥΡΡΗΣ.ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ.ΑΡΤΕΜΗΣ.Δ/σιές] ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Εφεσείων, ν. ΜΑΡΟΥΛΛΑΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΙ/ΗΜΑΡΟΥΛΛΑΣ ΧΑΡΑ ΛΑΜΠΟΥΣ Χ" ΠΕΤΡΟΥ, Εφεσίβλητης. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 77Ϊ4). Έφεση — Ευρήματα πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με την αξιοπιστία τωνμαρτύρων — Είναι καθαρά θέμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου και το Εφετείο σπάνια επεμβαίνει σ'αυτό. Καταπίστευμα — Εξυπακουόμενο ή εξερμηνείας (implied or constructive trust)— Ελάχιστη συνεισφορά συζύγου στην ανέγερ ση τον συζυγικού οίκον,που ενεγράφη στο όνομα της συζύγου — Δεν δημιουργεί καταπίστευμα. Μεαγωγήτουο εφεσείων ζήτησεδήλωσητουΔικαστηρίου ότι η εφεσίβλητη πρώην σύζυγος του ήτανκαταπιστευματοδόχος του κατά 3/4 μερίδιαστην κατοικία πουχρησιμοποιούσανσανσυζυγι κόοίκοκατάτηνπερίοδοπουήσανπαντρεμένοι.Οεφεσείων ισχυ ρίσθηκε ότι είχε συμβάλει στην ανέγερση της κατοικίας,ως επίσης και στην αγορά τουοικοπέδου.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο απέρρι ψε την μαρτυρίατου εφεσείοντα σαν εντελώς αναξιόπιστη, δέχθη κε όμως ότι ο εφεσείων είχε συμβάλει ελάχιστα στην ανέγερση, κατά την έναρξη της οικοδομής, όταν βοήθησε στο σκάψιμο των λάκκων των θεμελίων. Κατ'έφεση ο εφεσείων προσέβαλε ταευρή ματα του πρωτόδικουΔικαστηρίου αναφορικά με τηναξιοπιστία του και επιπλέον ισχυρίσθηκε ότι εφόσον το πρωτόδικοΔικαστή ριο είχεδεχθεί ότι συνέβαλε έστωσε μικρόβαθμότηνανέγερσητης οικοδομής,έπρεπεναείχεαποδεχθείτηναπαίτησητου. Αποφασίσθηκε ότι: (α) Ηαξιολόγηση της αξιοπιστίαςενός μάρτυραείναι καθαρά θέμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου και το Εφετείο σπάνια επεμ,βαίνειστοθέμααυτό. (β) Η συνεισφορά του εφεσείοντα στο κτίσιμο τηςκατοικίας ήταν ελάχιστη και κατά συνέπεια η εφεσίβλητη δεν είχε καταστεί 621 Κωνσταντίνουν.Δημοσθένους
(1992)καταπιστευματοδόχοςτουεφεσείοντα. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Πίτσιλοςν.Ευγενίου,
(1989)ΙΑΛΛ. (Ε)691' 5 Papadopoulosv.Stavrou
(1982)1 CLR 321Foumidesv.Republic
(1986)2CLR 73Psarasv.Republic
(1987)2CLR 132· Πέντανκαςv. Πένταυκα,
(1991)1ΑΛΛ.
- Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του 10 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Παπαδόπουλους, Π.Ε.Δ. και Ηλιάδης Ε.Δ.) που δόθηκε στις 30 Ιουλίου, 1988 (Αρ. Αγωγής 5770/86) με την οποία απορρίφθηκε η αγωγήτουγια δήλωσητουΔικαστηρίου ότι εδικαιουτονα εγγραφεί ως συνιδιοκτήτης τουλάχιστον κατά τα 3/4 μερί- 15 διο της κατοικίας που είναι εγγεγραμμένη στο όνομα της συζύγουτου μεβάσηκαταπίστευμαπροςόφελοςτου. Α. Ευτυχίου, γιατον εφεσείοντα. Δ. Παπαχρυσοστόμου, γιατην εφεσίβλητη. Cur.adv. vult 20 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.:- Ηέφεσηστρέφεται εναντίοντης από φασης του πλήρους ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας, με την οποία απέρριψε την αγωγή του εφεσείοντα με την οποία ζητούσε δήλωσητουΔικαστηρίου ότι εδικαιουτονα εγγραφεί ως συνιδιοκτήτης τουλάχιστον κατάτα 3/4 μερί- 25 διο της κατοικίας που είναι εγγεγραμμένη στο όνομα της συζύγου του,μεβάσηκαταπίστευμαπροςόφελοςτου. Ο εφεσείοντας νυμφεύτηκε το 1966 την εφεσίβλητη και απέκτησαν δύο κόρες. Λόγω διαφόρωνπροβλημάτων που άρχισαν να εμφανίζονταιαπότο 1978, ο γάμος διαλύθηκε 30 622 1 ΑΛΛ. Κωνσταντίνουν.Δημοσθένους Κούρρης, Δ. το
- Το 1970 η εφεσίβλητη αγόρασε οικόπεδο στον Άγιο Δομέτιο για £4.250 από την Ιερά Μονή Κύκκου, πάνω στο οποίο ανήγειραν μια κατοικία που χρησιμο ποιούσαν σαν συζυγικό οίκο. Ηκατοικία αυτήείναι εγγε5 γραμμένη στο όνοματης εφεσίβλητης. Ο ισχυρισμός του εφεσείοντα ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ήταν πως η εγγραφή της οικίας αυτής επ' ονόματι της εφεσίβλητης έγινε υπό μορφήκαταπιστεύματος ή και υπό συνθήκες που δημιουργούν και/ή ισοδυνα10 μούν με καταπίστευμα (resulting and/or constructive trust) προς όφελος του εφεσείοντα και κατά τον ισχυρισμό του ηεφεσίβλητη ως καταπιστευματοδόχος και/ή θεματοφύλα κας όφειλε να επιστρέψει και/ήμεταβιβάσει στον εφεσείο ντα το αναλογούμενο σε αυτόν μερίδιο ή/καινατουκατα15 βάλει αποζημιώσεις για παράβαση ρητών και/ή εξυπακουόμενων όρωνκαταπιστεύματος. Μεβάσητην αγωγήτου ο εφεσείοντας ισχυρίζεται πως δικαιούται τουλάχιστον τα 3/4 του πιο πάνω ακινήτου, την αξίατουοποίουυπολόγισε γύρω στις £22.
- 2" Είναι ο ισχυρισμός του εφεσείοντα πως η κατοικία κτίστηκε ως επί το πλείστον με δικά του χρήματα, πως στοίχισεπερίπου£7.000απότις οποίες τις £6.000κατέβα λε ο ίδιος και ότι κατέβαλε επίσης τα έξοδα του αρχιτέ κτονα. Ο εφεσείοντας ισχυρίζεται επίσης ότι κατέβαλε 25 £1.760γιατην αγοράτου οικοπέδου. Η εκδοχή της εφεσίβλητης είναι πως ο εφεσείων ουδέ ποτε πλήρωσε οποιοδήποτε ποσό για την αγοράτου οικο πέδου ή/και για την οικοδομή, ουδέποτε πλήρωσε τον αρ χιτέκτονα ή έκανε οποιαδήποτε εργασία πάνω στην 30 οικοδομή. Η μόνη εργασία που έκανε κατ* εξαίρεση, ήταν στην αρχήτης οικοδομής, όταν βοήθησε στο σκάψιμο των λάκκων των θεμελίων. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αφού αξιολόγησε τημαρτυ ρία των διαφόρων μαρτύρων που είχε ενώπιον του,απο35 δέχτηκε τη μαρτυρία της εφεσίβλητης και των μαρτύρων 623 Κοΰρρης,Δ. Κωνσταντίνουν.Δημοσθένους
(1992)της,καιαπέρριψετημαρτυρίατουεφεσείοντακαι αποφά σισεότι ο εφεσείοντας δεσυνέβαλε στην αγοράτουοικο πέδου καιτο κτίσιμο τηςκατοικίαςσε τέτοιο βαθμό που ναδικαιολογεί ότι εδικαιουτοσε μερίδιο του εν λόγω οι κοπέδουκαικατοικίας.Τοσχετικό απόσπασμα τουπρω- 5 τόδικουΔικαστηρίου,έχειωςεξής: "Οενάγων μαςέκαμετη χειρίστη εντύπωση.Είναιένας ψεύτης πουθέλειναεκμεταλλευτεί τηνπρώηνσύζυγοτου γιακαθαράπροσωπικούς σκοπούς.Θέλειναωφεληθεί εις βάρος μιαςαθώας κοπέλαςπουεβασανίσθηκαιετυραννί- 10 σθημαζίτουκαιπουο ίδιος μετηνσυμπεριφοράτουτην εγκατέλειψε μεδύοανήλικες κόρες. Είναιφοβερά αναξιό πιστος και δεν πιστεύουμε πως ο οποιοσδήποτε θαμπο ρούσεναδεχθεί έστωκαιέναμέρος απότους ισχυρισμούς του. Πέραν εκείνων που παραδέχεται η εναγομένη από 15 μόνη της ή και από μάρτυρες της, συγκεκριμένα δεχόμα στε πως ο ενάγοντας βοήθησε για την εκσκαφήτων λάκ κωνκαιγιατο σχίσιμοτωντοίχων,γιαταυδραυλικά και ηλεκτρικά. Αυτό αποτελεί ελάχιστη προσφορά προς το σπίτι. Εξετάζοντας τώρα αν γι' αυτή την προσφορά θα 20 πρέπει να πάρει οτιδήποτε μερίδιο, με τις αρχές που έχουν διατυπωθεί στην υπόθεση MILTIADOUS ν. MILTIADOUS
(1982)1C.L.R.σ. 797, δενδεχόμαστε πως ο ενάγοντας προσφέροντας εκείνη την ελάχιστη εργασία το έκανεμεσκοπόναέχεικάποιομερίδιοπάνωστοσπίτι, 25 ούτε ησυμπεριφοράτων μερών προήκατάτην συμβίωση τουςκαικατάτοκτίσιμο τουσπιτιού,ούτεκαιμετά, μπο ρεί ναμαςοδηγήσει στοσυμπέρασμαπωςυπήρξεμιασυμ φωνία ήπως μπορούμε ναεξάξουμε το συμπέρασμαπως με τη συμπεριφορά και διαγωγή τους οι διάδικοι είχαν 30 υπόψητουςπωςοέναςθαήτανεγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του σπιτιού, αλλά θατο κρατούσε και γιατους δύο.Δεν υπάρχει τίποτε που να μαςοδηγήσει στο συμπέρασμα με βάση τη νομολογία πως η εναγομένη ήταν εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του σπιτιού σαν κατεπιστευματοδόχος για 35 τονπρώηνσύζυγοτης.". Οι προβαλλόμενοι λόγοι της έφεσης, στρέφονται ενα ντίον των ευρημάτων αξιοπιστίας των μαρτύρων απότο πρωτόδικο Δικαστήριο και γίνεται ισχυρισμός ότι το 624 1 ΑΛΛ. Κωνσταντίνουν.Δημοσθένους Κούροης,Δ. πρωτόδικοΔικαστήριο παρερμήνευσε,καικατ' ακολουθία έσφαλε,στην εφαρμογήτων νομικών αρχώνπου ισχύουν σταγεγονότατηςπαρούσαςέφεσης. Αναφορικά με ταευρήματατουπρωτόδικου Δικαστή5 ριουπουβασίζονταιστηναξιοπιστίαμαρτύρων, είναικα θιερωμένη αρχήότι ηαξιολόγηση ενός μάρτυρααν είναι αξιόπιστος ήόχι, είναι καθαρά θέματουπρωτόδικουΔι καστηρίουκαικατάκανόνατοΕφετείοσπάνιαεπεμβαίνει στο να αποφασίσει περί της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα 10 (Βλέπε, μεταξύάλλων, ΜόδεστοςΠίτσιλος ν. Δημητράκη Ευγενίου,
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 691, Papadopoulos ν. Stavwu
(1982)1CLR 321,Fournides v.Republic
(1986)2 CLR73,Psaras&Anotherv.Republic
(1987)2CLR 132). Εφαρμόζονταςτηνπιοπάνωαρχή στηνπαρούσα υπό15 θέση,καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τίποτεδε δικαιο λογείτηνεπέμβασημαςσταευρήματατουπρωτόδικουΔι καστηρίου αναφορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων που είχε ενώπιον του. Το πρωτόδικο Δικαστήριο,έδωσε πειστικούς λόγους για την προτίμηση της μαρτυρίαςτων 20 συγκεκριμένων μαρτύρων και ο ισχυρισμός του εφεσείο νταότι τοπρωτόδικοΔικαστήριοδεναξιολόγησε ορθάτη μαρτυρία, δενευσταθεί. θα εξετάσουμε τώρατο δεύτερο λόγο εφέσεως, ότι το πρωτόδικοΔικαστήριοπαρερμήνευσε,καικατ' ακολουθία 25 έσφαλε, στην εφαρμογήτων νομικών αρχώνπου ισχύουν στα γεγονότα της εξεταζόμενης υπόθεσης. Ο συνήγορος επισήμανε πως ο εφεσείοντας βοήθησε για την εκσκαφή των λάκκων,γιατο σχίσιμο των τοίχων για ναεπαναποτεθούν τα ηλεκτρικά καλώδια και για τα υδραυλικά.Το 30 ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο γι* αυτήτην ελάχιστη προσφορά,το πρωτόδικο Δικαστήριο θαμπορούσε νακαταλήξει στοσυμπέρασμαότιοεφεσείο νταςδικαιούταισεμερίδιοστηνεπίδικηκατοικία,μεβάση εξυπακουόμενο ή εξ' ερμηνείας καταπίστευμα 35 (constructiveimpliedorconstructivetrust). Χωρίς κανένα ενδοιασμό, έχουμε καταλήξει ότι ησυ νεισφορά του εφεσείοντα στην αγορά του οικοπέδουκαι 625 Κοΰρρης,Δ. Κωνσταντίνου ν.Δημοσθένους
(1992)τοκτίσιμοτηςκατοικίαςήτανελάχιστηκαικατάσυνέπεια η εφεσίβλητη δεν κατέστηκαταπιστευματοδόχος τουεφε σείοντα (Βλέπε, μεταξύ άλλων Γεώργιος Πένταυκα ν. Αννας ΓεωργίουΠένταυκα,
(1991)1 Α.Α.Δ. 547. Για τους πιο πάνωλόγους, η έφεση αποτυγχάνεικαι 5 απορρίπτεταιμε έξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 626