17Ιανουαρίου, 1992 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (Α.Λ0Ι20Υ,Π.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ.ΣΓΥΛΙΑΝΙΔΗΣ.ΔΑπές] ΕΠΙΤΟΙΣΑΦΟΡΟΣΙΤΗΝΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗΤΟΥΑΝΗΛΙΚΟΥ Α.Π.Α., ΕΠΙΤΟΙΣΑΦΟΡΟΣΙΤΟΝΠ.Α, Εφεσείοντα (ΈφεσηΑρ.4). Νομιμοποίηση ανηλίκου— Αίτηση γιανομιμοποίησηαπό τονπατέρα — Απαραίτητηπροϋπόθεση)] συναίνεση τηςνόμιμηςσυζύγου τον πατέρα- άρθροο τονπερί ΕξωγάμαηΤεχνώνΝομον,Κεφ278 — Δενβοίσχεται σεαντίθεσημε τηνΕυρωπαϊκήΣύμβασηγιατηνNo5 μιχηΑποκατάστασητωνΕξωγάμωνΤέχνων. Πατρικήαναγνώριση—Διαφέρειαπότηννομιμοποίηση— Ch περί Τέκνων (ΣυγγένειαχαιΝομικήΥπόσταση)Νόμοι, 1991 (Ν187/91 και213/91). 10 ic 20 Ο εφεσείων υπέβαλε αίτηση στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας γιανομιμοποίησητουανήλικουAJI.A, που είχεγεν νήσει ηΑΣ.,με τηνοποίαο εφεσείωνσυζούσε. Σεκάθεουσιώδη χρόνοοεφεσείωνήταν νόμιμαπαντρεμένοςμετηνAJI.A με την οποίαείχεαποκτήσειτρίαπαιδιά. Ο εψεσείων δενκαταχώρησε συναίνεσητηςνόμιμης συζύγου τουστηνομιμοποίηση,όπως απαιτούσετοάρθρο6τουπερί Εξω γάμωνΤέκνων Νόμου,Κεφ278.Τοπρωτόδικο Δικαστήριο απέρ ριψετηναίτησηγιατονλόγο αυτό.Οεφεσείωνισχυρίσθηκε ότι η πιο πάνωπρόνοια ήταναντίθετη μετιςπρόνοιες τωνάρθρων3 και 5τηςΕυρωπαϊκής Σύμβασης για την Νομική Αποκατάσταση τωνΕξωγάμων Τέκνων ("η Σύμβαση") που είχε κυρωθεί από την Δημοκρατία. Αποφασίσθηκεότι 25 30 (α) Ταάρθρα 3και5τηςΣύμβασης αφορούσαν, αντίστοιχα, την πατρική αναγνώρισηκαι τηνεξίσωσητωνεξωγάμων τέκνων μετατέκνα πουγεννήθηκανσεγάμο,ωςπρος τακληρονομικά τους δικαιώματα Δεν αφορούσαν την νομιμοποίηση (για την οποία σχετικό ήταν τοάρθρο 10τηςΣύμβασης) και,κατά συνέ πεια,τοάρθρο6τουπερίΕξωγάμωνΤέκνωνΝόμου,Κεφ.278,δεν βρισκότανσεαντίθεσηη σεασυμφωνίαμεαυτά. (β)Μετους περί Τέκνων (ΣυγγένειακαιΝομική Υπόσταση) Νόμους, 1991(Ν187/91 καα213/91), πουκατάργησαν τον περί Εξωγάμων Τέκνων Νόμο,Κεφ 278,γινόταν πρόνοιαμόνογια πα- 63 AJ1A.
(1992)τρική αναγνώριοη, τηςοποίαςτααποτελέσματα ήσαν ότιτο εξώ γαμο τέκνο εξισωνόταν νομικά,απότηνγέννησητου,μετα σε γάμογεννηθέντα τέκνατωνδύογονέων τουκαιτωνσυγγενών τους. Ηέφεσηαπορρίφθηκε e χωρίςδιαταγήγιαέξοδα. Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: Malachtouv.Aimefti
(1987)I C.LR.270· InreCbanlambous
(1987)1CLR.427. Έφεση. 1 0 Έψεση απότοναιτητήκατάτηςαπόφασηςτουΟικογε νειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αντωνιάδης, Πρ.Οικο γενειακού Δικαστηρίου) πουδόθηκετην 1ηΜαρτίου, 1991 (Αρ. Αίτησης 6/90) μετηνοποίαηαίτηση τουγια πατρική jc αναγνώριση απορρίφθηκε. Δ. Παπαχρνσοστόμον, γιατονεφεσείοντα. Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας της Δημο κρατίαςμε Ε.Ρωσσίδον -Παπαχνριαχού (χα), Δικη γόρος τηςΔημοκρατίας,γιατη Δημοκρατία. Cur.adv. volt.20 Α. ΛΟΙΖΟΥ, Πρ.: Ηαπόφασητου Δικαστηρίουθα δοθεί απότον Δικαστήκ.Δ.Γ. Στυλιανίδη. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Μετηνέφεση αυτή προσβάλλε ται η απόφαση τουΠροέδρου τουΟικογενειακού Δικα στηρίου Λευκωσίας μετηνοποίααπέρριψε τηναίτησητου 25 εφεσείοντα για έκδοση διατάγματος νομιμοποίησης του ανήλικου Α.Π.Α.,γιατολόγο ότιδεν παρουσίασε συναί νεσητηςνόμιμης συζύγουτου. Ο εφεσείων είναι νόμιμα παντρεμένος μετην Α.Π.Α.. Από το γάμο αυτό απέκτησαν τρία νόμιμα παιδιά, ένα 30 ενήλικοκαιδυοανήλικα. 64 1AJLA. AJI.A. ΣτνλιανΙδης,Δ. Η σύζυγος και τα παιδιά κατοικούν στον Άγιο Δομέτιο. Ο εφεσείων κατοικάστην Παλλουριώτισσα στην ίδια διεύθυνσημετηνΑΣ. απότοχωριό Αληθινού. 5 ΗΑ.Σ. γέννησε στις 24Νοεμβρίου, 1989, αρσενικό παιδί. Καταχωρίστηκε στα ληξιαρχικά βιβλία μετο όνομαΑ. καιόνομαπατέραΠ.Α. -ο εφεσείων. Στις 30Οκτωβρίου,1990,οαιτητήςκαταχώρισεαίτηση στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας, μετην οποία ΙΟ ζητούσε:"Διάταγματου Δικαστηρίου κηρύττον τον ανήλικον Α.ΠΆ.,νόμιμοντέκνοντουαιτητούσυμφώνωςτουάρ θρου6του Κεφ. 278 και του άρθρου4του Νόμου50/ 79." ^ Ηαίτησηδόθηκε, σύμφωναμετηνΠρόνοιατουΚανο νισμού 16των περί ΔιαθηκώνκαιΔιαδοχής (Κήρυξηθα νάτουκαιΝομιμοποίηση)Κανονισμών,Δευτερογενής Νο μοθεσία Κύπρου, Τόμος II, σελ. 492, στο Γενικό ΕισαγγελέατηςΔημοκρατίας. 20 Δεν καταχωρίστηκε συναίνεση της νόμιμης συζύγου του αιτητή. ΗδικηγόροςπουπαρουσιάστηκεγιατοΓενικόΕισαγ γελέα δήλωσεστο Οικογενειακό Δικαστήριο ότι δενέφερε ένσταση για πατρικήαναγνώριση,αλλά,πρόβαλεότι για 25 την έκδοση διατάγματος νομιμοποίησης ήταν αναγκαία προϋπόθεσηη συναίνεσητηςσυζύγουτουπατέρα. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,αφούάκουσετις δυοπλευ ρές,εξέδωσετηνεκκαλούμενηαπόφαση. , Ο δικηγόρος του εφεσείοντα επιχειρηματολόγησε ενώ30 πιόν μαςότι οιπρόνοιες του Άρθρου 6του περίΕξωγά μων Τέκνων Νόμου,Κεφ.278, είναι αντίθετες καιασύμ65 SseiaavMk£S»Δ. ΑΜΑ.
(1992)φωνές μετιςπρόνοιες των Άρθρων3και5τηςΕυρωπαϊ κήςΣύμβασηςγιατηνΝομικήΑποκατάστασητωνΕξωγά μων Τέκνων, (η "Σύμβαση"), που κυρώθηκε με βάση το Άρθρο 169 του Συντάγματοςκαιέχει αυξημένηΜΐχύ ένα ντι του εσωτερικού νόμου. Για υποστήριξη παράθεσετις 5 αποφάσεις Malaehtou v. Anneft/
(1987)1C.L.R.207 στη σελ. 218 καιίαreCharalambous
(1987)1GLR. 427. Η Σύμβασηδίδειτοδικαίωμαστον αιτητήναζητήσει τηνομιμοποίηση τουπαιδιούκαιοιπροϋποθέσεις τηςδι καστικής νομιμοποίησης, πουπροβλέπονται στο Άρθρο6 *° του Νόμου, Κεφ. 278, ειδικά η προϋπόθεση της συναίνε σης της νόμιμης συζύγου του εφεσείοντα, είναι αντίθετες μετις πρόνοιες τηςΣύμβασηςκαι,ωςεκτούτου,είναιανί σχυρες. Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, από την 15 άλληπλευρά, εισηγήθηκε ότι ηθεραπείαπουζητάο αιτητής - η νομιμοποίηση -είναι ένδικη θεραπεία πέραν της Συμβάσεως και, ως εκτούτου, οι πρόνοιες τουΕσωτερι κούΔικαίου πρέπει ναεφαρμόζονται. Οι όροι καιπεριο ρισμοίτου Άρθρου6,όπωςέχειαποφασιστείστην υπόθε- *° ση ία re Charalambous, (παραπάνω), δεν αποτελούν εμπόδιο για πατρική αναγνώριση, αλλά, όμως, έχουν εφαρμογήστην περίπτωση νομιμοποίησης. Εξώγαμα τέκνα πριν το 1946 δεν είχαν στην έννομη τάξη της Κύπρου νομική προστασία αναφορικά με την 25 πατρότητα τους. Το Μέρος IV του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, που θεσπίστηκε ως Νόμος 25/45 και η ισχύς του άρχισε την 1η Σεπτεμβρίου, 1946, εισήγαγε τη νομιμοποίηση καιτηνατελήή απλή,(πουδημιουργεί μόνο δικαίωμα διατροφής για το παιδί), πατρική αναγνώριση 30 εξωγάμων τέκνων στηνέννομητάξητηςΚύπρου. Ο Κύπριος Νομοθέτηςυιοθέτησετη Γερμανικήθέση. Οι παραπάνω πρόνοιες αντικαταστάθηκαν με τον περί Εξωγάμων Τέκνων Νόμοτου 1955, (Αρ. 15/55), που 66 1AAA. IireiwsvtoiK,Δ. ASIA. είναιτο Κεφ.278 της Έκδοσηςτου 1959 των Νόμωντης Κύπρου. Νομιμοποίηση γίνεται μεεπιγενόμενο γάμοκαι μεδικαστικόδιάταγμα. Τοδικαστικόδιάταγμαεκδίδεται αν οιπροϋποθέσεις πουπροβλέπει ηπαράγραφος3του 5 Άρθρου 6 ικανοποιούνται. Μεταξύ των προϋποθέσεων αυτών είναι η συναίνεση τηςσυζύγου τουπατέρα, εάν είναιπαντρεμένος. Ησυναίνεση της νόμιμης συζύγου αποτελούσεπροϋ πόθεση σύμφωνα μετονΓερμανικό Αστικό Κώδικακαι 10 τον Ελληνικό ΑστικόΚώδικα Οόροςαυτόςτέθηκε από τον Νομοθέτη σε μια προσπάθεια ισοζυγίου μεταξύ της προστασίαςτωνεξώγαμωνπαιδιώνκαιτηςιερότηταςτου γάμου, ο οποίος αποτελεί θεμελειώδη θεσμό της κοινω νίας. 15 ΟσκοπόςτηςΣύμβασης,όπωςαναφέρεταιστοΠροοί μιο,είναιναβελτιώσειτηνομικήθέσητωνεξώγαμωνπαι διών μετον περιορισμό τωνδιαφορώνμεταξύαυτών και τωννόμιμων παιδιώνκαινασυνεισφέρει στηνεναρμόνησητωννόμωντωνΚρατώνΜελών. 20 Το Άρθρο 3προβλέπει τηνπατρικήαναγνώριση και έχει, σεελληνική μετάφραση:"Η πατρική αναγνώρισις παντός εξωγάμου τέκνου δύναται να μαρτυρήται ή επιτυγχάνεται δι' εκουσίας αναγνωρίσεωςήδικαστικήςαποφάσεως." 25 Το Αρθρο9δίδεισταεξώγαματέκνατοίδιοκληρονο μικόδικαίωμαστηνπεριουσίατουπατέρατουκαιτης μη τέραςτουκαικάθεμέλουςτηςοικογένειαςτουπατέρακαι τηςμητέραςτουσανναείχεγεννηθείσεγάμο. Μετηνπατρικήαναγνώρισηδεν συντελείται νομιμο30 ποίηση του τέκνου. Για τηνομιμοποίηση προβλέπονται στοΆρθρο10τηςΣύμβασηςταεξής:"Ογάμος μεταξύτουπατρόςκαιτης μητρόςεξωγά67 ΣτυλιανΙΑικ, Δ. AJIA.
(1992)μουτέκνουθααποδίδη ειςτοτέκνοντηννομικήνκατάστασιντουενγάμωγεννηθέντοςτέκνου." Τα αποτελέσματα της νομιμοποίησης και τηςπατρι κήςαναγνώρισηςδενείναιταίδια. ΗΣύμβαση έχειαυξημένηι#χύκαι εκτοπίζειαντίθετο 5 ήασύμφωνο εσωτερικό νόμο,ανεξάρτητα ανείναιπρογε νέστεροςή μεταγενέστερος. Οι πρόνοιες του Άρθρου 6 αναφορικά μετηνομιμο ποίησηδενείναιαντίθετεςμετιςπρόνοιεςτηςΣύμβασης. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα ζήτησε απότο Δικαστή- \Q ριο τούτο όπως, διαζευκτικά, με βάση το Άρθρο 3 της Σύμβασης, εκδώσει δικαστικό διάταγμααναγνώρισης της πατρότηταςτουΑ.Π.Α.. Στην πορεία της βελτίωσης και εκσυγχρονισμού του ΟικογενειακούΔικαίουθεσπίστηκε οπερίΤέκνων(Συγγέ- * 5 νεια και Νομική Υπόσταση) Νόμος του 1991, (Αρ. 187/ 91), που τροποποιήθηκε με τον περί Τέκνων (Συγγένεια καιΝομική Υπόσταση) (Τροποποιητικός)Νόμοτου 1991, (Αρ.213/91). Ο νόμος αυτός που τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Νοεμ- 20 βρίου,1991,κατάργησετονπερίΕξωγάμωνΤέκνωνΝόμο, Κεφ.278. Ονέος νόμος είναι ουσιαστικά μεταφορά στην έννομη τάξη της Κύπρου του Ογδόου Κεφαλαίου του Αστικού Κώδικα και Εισαγωγικού Νόμου της Ελλάδας μετάτιςΤροποποιήσειςτουΝόμου1329/1983, (βλ.,κείμε- " νο στηδημοτικήπουεκδόθηκεμετο Προεδρικό Διάταγμα 456/1984). Ο νόμος αυτόςδεν προβλέπει νομιμοποίηση. Προνοεί μόνοπατρικήαναγνώρισηεκούσιαή δικαστική. Το αποτέλεσμα της πατρικήςαναγνώρισης εκούσιας ή δικαστικής είναι ότι τοτέκνο αποκτά από τηγέννησητου 30 τη νομικήκατάστασηκαιταδικαιώματατέκνου γεννημέ νουσε γάμοαπέναντιστους δύογονείς τουκαιτους συγ68 1AAA. ASIA. ΣτυλιανΙΑης, Δ. γενείς τους (Άρθρο 23). Η εκούσια αναγνώριση, με το Άρθρο 16, γίνεται από τον πατέρα εφόσον συναινεί σ' αυτόnμητέρατου τέκνου. Η εκούσια αναγνώριση απότον πατέρα, σύμφωνα με 5 το Άρθρο 17, γίνεται με ένορκη δήλωση ενώπιον του Πρωτοκολλητή του Οικογενειακού Δικαστηρίου ή με δια θήκη. Η συναίνεση της μητέρας παρέχεται με ένορκη δή λωσηενώπιον τουΠρωτοκολλητή. Όταν ησυναίνεση της μητέρας δοθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 αυτού,ηαναγνώριση θεωρείται ότι συντελέστηκεκαιγίνο νται οι ανάλογες αλλαγές σταληξιαρχικά βιβλία. Δικαίωμα προσφυγής στο Δικαστήριο για δικαστική αναγνώριση έχει η μητέρα και το τέκνο. 'Οταν n μητέρα αρνείται την προβλεπόμενη οπό το εδάφιο
(1)του Άρ15 θρου 16συναίνεση της,δικαίωμαδικαστικής αναγνώρισης έχουν, επίσης ο πατέρας,και στην περίπτωση που ο πατέ ρας έχει πεθάνει ή δεν έχει δικαιοπρακτική ικανότητα, ο παππούςκαιηγιαγιάτηςπατρικήςγραμμής (Άρθρο 20). Το Άρθρο 25
(2)του νόμου προνοεί ότι όλες οι υποθέ2ο °εις που εκκρεμούν κατά την ημερομηνία που τίθεται σε εφαρμογή ο παρώνΝόμος θα συνεχιστούν και θαεκδικα στούν από το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου εκκρεμούν αλλά μεβάσητιςπρόνοιες τουπαρόντοςΝόμου. Το Άρθρο 10 του περί Ερμηνείας Νόμου, Κεφ. 1,δεν 25 έχει εφαρμογή·γιατί η αντίθετη πρόθεση του Νομοθέτη είναι πρόδηλη απότην προαναφερόμενηπρόνοια. Μεβάσηόσα έχουν προεκτεθεί νομιμοποίηση δεν μπο ρούσε ναδιαταχθείχωρίς την παρουσίασητης συναίνεσης της συζύγου του εφεσείοντα. 30 ο εφεσείων δεν έχει δικαίωμα μετη νέα ισχύουσα νο μοθεσία να αποταθείγιαδικαστική αναγνώριση. Μπορεί, όμως, να κάμει εκούσια αναγνώριση που είναι πολύ απλή 69 ΣτνλιανΙΑικ,Α. AJIJL
(1992)καιέχειόλα τααποτελέσματα ταοποίαοευπαίδευτοςδι κηγόρος του εφεσείοντα ήθελε ναεξασφαλίσει μετηνομι μοποίηση. Γιαόλους τουςπιοπάνω λόγους ηέφεσηαποτυγχάνει καιαπορρίπτεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεται χωρίςέξοδα. 70