(1992)9Απριλίου, 1992 [ΚΟΥΡΡΗΣ. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στίς] ΧΡΙΣΤΟΣΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες-Εναγόμενοι, ν. , ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Εφεσιβλήτων-Εναγόντων, (Πολιτική ΕφεσηΑρ. 7845). Αμέλεια — Τροχαίο ατύχημα — Καταμερισμός ευθύνης — Σύγκρου ση αυτοκινήτων σε συμβολή δευτερεύοντος με κύριο δρόμο, σε απόσταση 68 π. από την συμβολή — Καταμερισμός ευθύνης 90% για τον οδηγό που ερχόταν από τον δευτερεύοντα δρόμο και 10% για τον οδηγό που οδηγούσε κατά μήκος του κύριου δρόμου — 5 Δεν επενέβη το Εφετείο. Γύρω στις 1 το πρωί ο εφεσείων 1 οδηγούσε το αυτοκίνητο ιδιοκτησίας της εφεσείουσας 2, στην οδό Δοϊράνης με σκοπό να στρίψει αριστερά στη λεωφόρο Μακαρίου Γ στη Λευκωσία. Την ίδιαώραο εφεσίβλητος 1 οδηγούσετοαυτοκίνητοτηςσυζύγουτου 10 εφεσίβλητης 2 στη λεωφόρο μεκατεύθυνσηπροςτοΧίλτον.Οεφε σείων 1μπήκεστηλεωφόρο χωρίς νασταματήσειστο αλτ,ο εφεσί βλητος 1πάτησε φρένα αλλάδεν κατόρθωσενα αποφύγειτησύγ κρουση, που έγινε με το πισινό μέρος του οχήματος της εφεσείουσας 2, σε απόσταση 68 π. από την αριστερή γωνία της 15 συμβολής των δύο δρόμων. Η λεωφόρος ΜακαρίουΓ έχει τέσσερεις λωρίδες κυκλοφορίας, δύο λωρίδες προς κάθεκατεύθυνση. Δεν υπήρχε οποιαδήποτεμαρτυρίαπου ναδικαιολογούσε εύρημα ότι ο εφεσίβλητος 1οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα. Με ταγε γονότα αυτά το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε και τους δύο οδη- 20 γούς υπεύθυνους για το δυστύχημα και κατένειμε την ευθύνη σε 90% για τον εφεσείοντα 1 και 10% για τον εφεσίβλητο 1. Κατ' έφεση ο εφεσείων 1 ισχυρίσθηκε ότι ο καταμερισμός της ευθύνης ήταν προφανώς λανθασμένος,ενόψει της απόστασηςπουείχε δια νυθεί απόαυτόν μετά την είσοδο του στη λεωφόρο,πουκαταδεί- 25 κνυε ότι η ευθύνη του εφεσίβλητου 1 ήταν πολύ μεγαλύτερη από 10%. Αποφασίσθηκε (διαφωνούντος τουΚούρρηΔ.)ότι: Μεβάσητα ευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου,τα οποία εδικαιολογούντοπλήρως από τημαρτυρία,ησύγκρουση είχεγίνει 30 γιατί ο εφεσείων 1δεν σταμάτησε στο αλτ και προχώρησεκατευ θείαν καιέστριψε μέσα στηλεωφόρο,οδεεφεσίβλητος 1 είχεκάμει ότι ήτανδυνατό γιανααποτραπεί ησύγκρουσηδηλαδή προσπάθη- 630 1 ΑΛΛ Αγγελήςκ.άλλοι ν.Καποδίστρια Μ.άλλης σε ναακινητοποιήσει το αυτοκίνητοτου. Κατάσυνέπεια οκαταμε ρισμός της ευθύνης που έγινε απότο πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν ορθός. 5 10 Σύμφωνα μετον Κούρρη Δ.,ενόψει τηςαπόστασης τουσημείον σύγκρουσης από την γωνία της συμβολής των δύο δρόμων, και του γεγονότος τηςύπαρξης δύο λωρίδων κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση που οδηγούσε ο εφεσίβλητος 1,ο καταμερισμός της ευθύνης πουείχεκάμει το πρωτόδικοΔικαστήριο ήτανπρόδη λα λανθασμένος, διότι ο εφεσίβλητος 1είχετην ευκαιρίακαι όφειλε ναείχε λάβει μέτρα γιααποφυγή τηςσύγκρουσης, δηλαδήνα οδηγήσει το αυτοκίνητο του στην άλληλωρίδα κυκλοφορίας προς την Ιδια κατεύθυνση. Κατάσυνέπεια η ευθύνη του ήταν μεγαλύτε ρηαπό 10% καιέπρεπενααυξηθεί σε 30%. Η έφεσηαπορρίφθτρίεμεέξοδα. 15 Αποφάσεις πουαναφέρθηκαν: Πίτσιλλος ν. Ευγενίου,
(1989)1ΑΛΛ. (Ε)691· Papadopoulos v.Stavrou
(1982)1 CLR 321· Fournidess v.Republic
(1986)2CLR 73· Psaras v.Republic
(1987)2 CLR13220 Vamakides v.Papamichael
(1970)1CLR 367Charalambous ν CybarcoKypriaki EteriaEcodomon & Odopiias Ltd,
(1976)1 CLR124Cbristodoulou v.Peppis
(1988)1CLR 317. Έφεση. 25 Έφεση από τους εναγομένους κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Παπαδοπούλου (κα), Ε.Δ.) που δόθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, 1989 (Αρ. Αγωγής 3234/88) με την οποία κατένειμε 90% ευθύνη στον εναγόμενο 1 και 10% στον ενάγοντα 1 σχετικά με τροχαίο 30 δυστύχημα. Α. Διχηγορόπονλος, για τους εφεσείοντες. Ρ. Σχίζας, για τους εφεσίβλητου. Cur. adv. vult. 631 Αγγελήςκ.άλλοιν.Καποδίστρια».άλλης
(1992)ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.: Τηναπόφαση τηςπλειοψηφίας,τωνδι καστώνΑρτεμίδη καιΑρτεμη, θαδιαβάσειοδικαστήςΑρτεμίδης.Εγώθαδώσωδιισταμένηαπόφαση. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Ο εφεσείων-εναγόμενος 1οδηγούσε γύρω στις 1.00 το πρωϊ το αυτοκίνητο, ιδιοκτησία της 5 εταιρείαςτουεφεσείουσας-εναγομένης 2, στηνοδόΔοϊρά νης με σκοπό να στρίψει αριστερά στη λεωφόρο Μακα ρίου Γ στη Λευκωσία, γιανασυνεχίσειτηνπορείατουμε κατεύθυνση το Χίλτον. Την ίδια ώρα ο εναγόμενοςεφεσίβλητος 1, οδηγούσε το αυτοκίνητο της συζύγου του 10 εναγομένης-εφεσίβλητης 2,στηλεωφόροαπότηκατεύθυν ση του κέντρου της Λευκωσίας προς το Χίλτον. Ο εφε σείων μπήκεστηλεωφόρο χωρίςνασταματήσει στο "Αλτ" της συμβολής της Δοϊράνης με τη λεωφόρο. Ο εφεσίβλη τος πάτησε φρένα αλλά το αυτοκίνητο του δεν ακίνητο- 15 ποιήθηκε πριν από τη σύγκρουση, που έγινε στο πισινό μέροςτουοχήματοςτου εφεσείοντος. Το πρωτόδικοΔικαστήριο συμπέρανε πως και οι δυο οδηγοί ήσαν αμελείς καικαθόρισε τοποσοστό ευθύνης σε 90% στον εφεσείοντα και 10% στον εφεσίβλητο.Συνεπώς εξέδωσε απόφαση, με βάσητα ποσά πουπροσυμφωνήθηκαν από τους διάδικους,ως εξής:£45 υπέρτουεφεσίβλη του 1 και£1.575τηςεφεσίβλητης2, και£240υπέρτηςεφε σείουσας
- Οιεφεσείοντες προσβάλλουν τηναπόφαση τουπρωτό δικουΔικαστηρίου και επιδιώκουντηνανατροπήτωνπο σοστών ευθύνης που τους βαραίνει. Για να επιτύχει το στόχο αυτό ο δικηγόρος τους προσπάθησε να μας πείσει πωςπρέπειναεπέμβουμε,γιανααναθεωρήσουμετα ευρή ματα στα οποίακατέληξε τοΔικαστήριο,αφού διαπίστω σε τααληθήγεγονότα μετάτην αξιολόγηση τηςπροφορι κήςκαιπραγματικής μαρτυρίας.Τοπιοβασικόαπόαυτά, και που είναι εις βάρος του εφεσείοντα 1, είναι ότι δεν σταμάτησε στο "Αλτ" προτού μπει στη λεωφόρο. Ο ίδιος ισχυρίστηκε στη μαρτυρίατουπως σταμάτησε καιήλεγξε το δρόμο. Δεν είδε όμως το αυτοκίνητοτου εφεσίβλητου που ερχόταν από τα δεξιά του, και γι' αυτό προχώρησε 632 1 ΑΛΛ. Αγγελήςχ.άλλοιν.ΚαποδίστριαΜ. άλλης ΛρτεμΙΑης,Δ. και έστριψε αριστερά στη λεωφόρο. Βέβαια το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την εκδοχή του, και πολύ ορθά, γιατί από αυτή την κατεύθυνση ερχόταν το αυτοκίνητο του,εφεσίβλητου 1, με χαμηλή μάλιστα ταχύτητα, με τα 5 φώτααναμμένα σε μια λεωφόρο φωτισμένη με λαμπτήρες υψηλής τάσης. Από το "Αλτ" στη Δοϊράνης η ορατότητα προς την κατεύθυνση που ερχόταν ο εφεσίβλητος είναι πάνωαπό200μ. Πράγματι,όπως αποδεικνύεταιαπότοσχεδιαγράφημα 10 που ετοίμασε ο αστυφύλακας που εξήτασε το δυστύχημα, η σύγκρουση έγινε μέσα στη λεωφόρο σε απόσταση 68π. από το αριστερό άκρο της συμβολής της με τη Δοϊράνης. Είναι αυτό το γεγονός που χρησιμοποίησε ο δικηγόρος των εφεσειόντων για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του 15 πως ότανο εφεσείων 1μπήκε στη λεωφόρο δεν υπήρχε αυ τοκίνητο. Σε αυτό το σημείο παρεμβάλλουμε ένα άλλο ση μαντικό στοιχείο της πραγματικής μαρτυρίας.Η ορατότη τα από τη λεωφόρο Μακαρίου μέσα στη Δοϊράνης εμποδίζεται απότο ακραίοκτίριο,που είναι η κλινική του 20 εφεσείοντα
- Ο εφεσίβλητος είπε πως όταν πλησίασε τη πάροδο είδε να εκπέμπονται απόαυτήφώτααυτοκινήτου, αλλά ανέμενε πως θα σταματούσε στο "Αλτ". Όταν πλη σίασε όμως περισσότερο, είδε το αυτοκίνητο μπροστά του μέσα στη λεωφόρο, πάτησε φρένα αλλά η σύγκρουση δεν 25 απετράπη. Αναφέραμε ήδη πως το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε πως ο εφεσίβλητος 1 ήταν κατά 10% συνυπεύθυνος του δυστυχήματος, και αυτό γιατί στη μαρτυρία του είπε πως σε κάποιαστιγμή δεν είδε το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου 30 που κινήθηκε μπροστά του μέσα στη λεωφόρο. Δεν προ σβάλλει όμως την κρίση του δικαστηρίου με αντέφεση αναφορικά με την ευθύνη του, και γι' αυτό δεν θα πούμε τίποτε περισσότερο πάνωσ' αυτότοθέμα. Έχουμε τη γνώμη πως ηαπόφασητου πρωτόδικου δι35 καστηρίου είναι καθόλα ορθή. Ηδικαστίνα,αφούαξιολό γησετη μαρτυρία, κατέληξε σε συμπεράσματαπου κατά τη γνώμη μας ήτανλογικά αναμενόμενα. Ηκρίση της αναφο633 Αγγελήςκ.άλλοιν.Καποδίστρια«. άλλης
(1992)ρικάμετηναξιοπιστίατων μαρτύρων, δικαστικήλειτουρ γίαπουανάγεται κατάκύριολόγοστο έργοτου πρωτόδι κουδικαστή,είναι ακλόνιτηγιατί εκτός απότην ευκαιρία που είχεηίδιαναακούσει καιναδει τους μάρτυρες, τεκ μηριώνεταικαιμεταλογικάσυμπεράσματαπουβγαίνουν αβίαστα απότην πραγματικήμαρτυρία.Ο εφεσίβλητος 1 οδηγούσε μεχαμηλήταχύτητασε μιααπότις μεγαλύτερες λεωφόρους της Κύπρου,όπουκαταλήγουνπολλές πάρο δοι που ελέγχονται στη συμβολή τους με σημείο "Αλτ". Ένας οδηγός που κινείται σε μια τέτοια λεωφόρο είναι λογικό να αναμένει αυτούς που οδηγούν από τις παρό δους πωςθασταματήσουν στησυμβολή τους γιανα ελέγ ξουντηντροχαίακίνησησ'αυτή.Η σύγκρουση έγινεγιατί ο εφεσείων 1χωρίς νασταματήσει στο "Αλτ" προχώρησε κατ' ευθείαν και έστριψε μέσα στη λεωφόρο. Έχοντας υπόψη τη χαμηλή ταχύτητα και τη μικρή απόσταση του από την πάροδοΔοϊράνης όταν ο εφεσείων 1 μπήκε στη λεωφόρο, ο εφεσίβλητος 1έκαμε ό,τι ήτανδυνατόγιανα αποτραπείησύγκρουση,προσπάθησεδηλαδήνα ακινητο ποιήσειτοαυτοκίνητο του. Ηέφεση απορρίπτεται,κατά πλειοψηφία,μεέξοδα. Η πρωτόδικηαπόφασηεπικυρώνεται. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.:- Η έφεση στρέφεται εναντίον της από φασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας, με την οποία κατένειμε 90% ευθύνη εναντίον του εφεσείοντα- 25 εναγόμενου 1 και 10% εναντίον του εφεσίβλητουενάγοντα 1,σχετικά με τροχαίο αδίκηματο οποίο επεσυνέβηκεστηΛεωφόροΜακαρίουΓ\ Λευκωσία. Οι ζημιές του εφεσίβλητου-ενάγοντα 1, οι ζημιές του εφεσείοντα-εναγόμενου 2καιοι ζημιέςτουεφεσίβλητου 2, 30 είχανσυμφωνηθεί μεταξύτωνδιαδίκωνσε£50, £1.750και £2.400 αντίστοιχα και δεν ήταν το αντικείμενο της αγω γής,ούτεκαιείναιαντικείμενο τηςπαρούσαςέφεσης. Ταγεγονότα σε συντομία είναιταεξής: Ο εφεσίβλητος 1,γύρω στη μια ηώρατο πρωί της25/1/88,οδηγούσε το 35 αυτοκίνητο JP333, ιδιοκτησία της εφεσίβλητης 2, κατά 634 10 15 20 1 ΑΛΛ. Αγγελήςχ.άλλοιν.Καποδίστριακ.άλλης Κούρρης, Δ. μήκος της Λεωφόρου ΜακαρίουΓ, στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Η Λεωφόρος Μακαρίου Γ', από την κατεύ θυνση του εφεσίβλητου 1 έχει δύο λωρίδες κυκλοφορίας, πλάτους 10 ποδών κάθε λωρίδα. Η οδός Δοϊράνης η 5 οποίασυμβάλλει στη Λεωφόρο ΜακαρίουΓ', ελέγχεται με σήμα τροχαίας "ΑΛΤ" το οποίο είναι τοποθετημένο στην αριστερή πλευρά του δρόμου και στην άσφαλτοφέρει επί σης άσπρη γραμμή. Το αυτοκίνητο υπ*αριθμό SY022, ιδιοκτησία της εφε10 σείουσας εταιρείας 2, οδηγούσε ο εφεσείοντας 1 και κατευθύνετο από την οδό Δοϊράνης προς τη Λεωφόρο Μα καρίου Γ'. 'Οταν το αυτοκίνητο του εφεσείοντα 1εισήλθε στη Λεωφόρο Μακαρίου Γ' και ενώ κάλυψε απόσταση 68 ποδών από τη νοητή προέκταση της αριστερής πλευράς 15 της οδού Δοϊράνης, συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο εφεσίβλητος 1, κάτω από συνθήκες οι οποίες αμφισβητήθηκαν ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Από τη σύγκρουση το αυτοκίνητο των εφεσειόντων κτυπήθηκε στο πίσω μέρος, όπου και έπαθεζη20 μ ι ές. Η εκδοχή του εφεσείοντα 1 ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, είναι ότι οδηγούσε το αυτοκίνητο κατά μήκος της οδού Δοϊράνης όπου βρίσκεται η κλινική του, προς τη Λεωφόρο ΜακαρίουΓ', προχωρώντας αργά. Στα25 μάτησε στη συμβολή της με τη Λεωφόρο Μακαρίου Γ', έλεγξε δεξιά, δεν υπήρχε καμιά κίνηση και προχώρησε σιγά-σιγά, με ταχύτητα περίπου 10-15 μ.α.ω., για να κα τευθυνθεί προς το Χίλτον. Αφού κάλυψε απόσταση γύρω στις 30 υάρδες,ένοιωσε ένα τράνταγμα,το αυτοκίνητο με30 τακινήθηκε, κτύπησε στο αριστερό πεζοδρόμιο όπου και ακινητοποιήθηκε σε απόσταση 3 ως 4 ποδών από εκείνο του ενάγοντα,γιατί έσπασε ο αριστερός τροχός. Ηορατό τητα προς την κατεύθυνση της Λευκωσίας απόόπου ερχό ταν ο εφεσίβλητος 1, την οποία έχει μετρήσει είναι 150 35 μέτρα. Ο εφεσίβλητος 1,καταθέτονταςστο Δικαστήριο, έδωσε μια εντελώς αντίθετη εκδοχή. Ανέφερε ότι οδηγούσε στη 635 Κονρρης, Λ. Αγγελήςκ. άλλοιν.Καποδίστριαχ.άλλης
(1992)Λεωφόρο Μακαρίου Γ' με κατεύθυνση από Λευκωσία προς Χίλτον,γύρω στα25 μ.α.ω.. Ενώ προχωρούσε στην πορεία του, βρέθηκε το αυτοκίνητο του εφεσείοντα 1. Αντέδρασε αμέσως πατώντας τα φρένα του αυτοκινήτου του,αλλά συγκρούστηκαν. Τοαυτοκίνητοτουεφεσείοντα 5 1 δεν το είχε δει να βρίσκεται στην οδόΔοϊράνης σταμα τημένο στο "ΑΛΤ" σε καμιάπερίπτωση. Είδε μόνοφώτα αλλάεπειδήοίδιος βρισκότανστονκύριοδρόμοδενπερί μενεναβγει απότηνπάροδο αυτοκίνητο.Μόλις συγκρού στηκανκαισταμάτησε τοαυτοκίνητοτουεφεσείοντα 1σε 10 απόσταση3ως 4 μέτρααπότοδικότου,πρόσεξε το άλλο αυτοκίνητο να μετακινείται και να σταματά στην άκρη του δρόμου,γεγονός το οποίο ανάφερεκαι στην Αστυνο μία. Η πρωτόδικος Δικαστής, αφούαξιολόγησε τημαρτυ ρίατων μαρτύρων πουκατέθεσαν ενώπιον της, αποδέχτη κε τημαρτυρίατου εφεσίβλητου 1 καιαπέρριψε τη μαρτυ ρία του εφεσείοντα 1ότι προτού εισέλθει στη Μακαρίου Γ, σταμάτησε στησυμβολήτωνδρόμων. Το σχετικό απόσπασμα της πρωτόδικης απόφασης 20 αναφέρειταεξής: "Η αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων με οδηγεί στο συμπέρασμακαιευρίσκω ότιοεναγόμενος 1 κινήθηκε γύρω στην μίαη ώρατο πρωίτης25.1.88 από την οδό Δοϊράνης προς τηΛεωφόρο Μακαρίουτου Γ 25 όταν ο ενάγοντας αρ. 1 βρισκόταν καιεκινείτο στη Λε ωφόροκαι μέσα στην ακτίναορατότηταςτουχωρίςνα ασκήσει τον αναγκαίοέλεγχογιατην τροχαίακίνησηη οποία υπήρχε και εκινείτο στην λωρίδα κυκλοφορίας την οποία κάλυψε αμέσως πριν την σύγκρουση. Ευρί- 30 σκωεπίσης ότι πριν τηνσύγκρουση ο εναγόμενος αρ.1 κάλυψε απόσταση 68' εις την Λεωφόρο ΜακαρίουΓ* και μετακίνησε το αυτοκίνητο του αμέσως μετά την σύγκρουση η οποία έγινε σε σημείο το οποίο απέχει μόλις 6' απότηναριστερήάκρητηςασφάλτουτηςΛεω- 35 φόρουΜακαρίου Γ'.". 636 1 ΑΛΛ. Αγγελήςκ.άλλοιν.Καποδίστριακ.άλλης Κούρρης,Δ. Αναφορικά με την ευθύνη, το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρειταεξής: 5 10 15 20 "Εις την παρούσα υπόθεση έχοντας υπ' όψη τασυ μπεράσματα μου ευρίσκω ότι ο εναγόμενος 1 υπήρξε αμελής γιατί παρέλειψε να σταματήσει το αυτοκίνητο του στο σημείο του ΑΛΤ κατά τρόπο που ασκώντας προσεκτικό έλεγχοσταδεξιάτουνααντιλαμβάνετοτην παρουσία του ενάγοντα στον δρόμο. Και εάν ακόμη δεχθώ ότι σταμάτησε στο ΑΛΤ, δεν είναι ηευθύνη του λιγότερη αφού δεν άσκησε έλεγχοκατάτρόπο που να αντιλαμβάνετοτο αυτοκίνητοτουενάγοντα.Είναι επί σης αμελής γιατί ενώ εμποδιζόταν όπως ανέφερε από τηναντανάκλασητωνφώτωντηςΛεωφόρου Μακαρίου Γ να διαπιστώσει εάν υπήρχαν φώτα αυτοκινήτου κινήθηκεαπόπλάγιοδρόμοπροςτηνΛεωφόρο. Ο εναγό μενος παρέλειψε στοιχειώδες καθήκονπουείχεως οδη γός ο οποίος εκινείτο από πλάγιο δρόμο προς κύριο δρόμο και ειδικότερα προς μιαΛεωφόροόπως η Λεω φόρος Μακαρίου του Γ' με δύο λωρίδες κυκλοφορίας σεκάθεκατεύθυνση ναβεβαιωθείγιατηνπαρουσία και απόσταση των αυτοκινήτων της πορείας που θαακο λουθούσε.". Σχετικάμετοθέματηςσυντρέχουσας αμέλειας,η πρω τόδικος Δικαστής αφούανέφερε τις υποθέσεις όπου εξε25 τάστηκε το θέματης συντρέχουσας αμέλειας, αναφέρειτα εξής: "Με βάση τες αρχές που διατυπώνονται στις" πιο . πάνωαποφάσειςκαιλαμβάνονταςυπ'όψητασυμπερά σματαμουκαταλήγωότι οενάγωνείναιυπεύθυνοςσυ30 ντρέχουσας αμέλειας γιατί απέτυχε να επιδείξει την προσοχή και την παρατήρηση που είχε καθήκον σαν οδηγός τις οποίες εάν ασκούσε θα αντιλαμβάνετο πιο έγκαιρα την κίνηση του εναγομένου από την οδό Δοϊ ράνης. Το γεγονός ότι δεν είδε σε καμμιά περίπτωση 35 τον εναγόμενο κατά την ώρα που αυτός εκινείτο από την πάροδο γιατί τέτοιο ισχυρισμό σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του δεν πρόβαλε ενώ από τίποτε δεν 637 Κούρρης.Δ. Αγγελήςχ.άλλοιν.Καποδίστριαη.άλλης
(1992)εμποδιζόταν αλλά αντίθεταείχεπροειδοποίηση από τα φώτα που αντελήφθη,όπως ο ίδιος είπε, μαρτυρεί ότι για κάποιο ελάχιστο χρόνο αμέσως πριν αντιδράσει δεν είχε την προσοχή του στην πορεία του. Από την πραγματικήμαρτυρίαφαίνεταιότιαντέδρασεότανβρι-5 σκόταν ήδη στο τέλος τηςσυμβολής τηςοδούΔοϊράνης σε σχέσημε τηνπορεία τουγεγονός απότο οποίοφαί νεται ότι ο εναγόμενος είχε ήδη βγει στην Λεωφόρο διότι διαφορετικά η σύγκρουση δεν θα γινόταν στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του εναγομένου. Εάν ο 10 ενάγοντας ασκούσε το καθήκον που έχει κάθε οδηγός να ασκεί,την απαραίτητηπροσοχήκαιπαρατήρηση, θα αντιλαμβάνετο τον εναγόμενο και θα ελάμβανε μέτρα πιοέγκαιρα.Θατοναντιλαμβανότανότανεκινείτοαπό την πάροδο. Παρά το γεγονός ότι έγινε εισήγηση στο 15 Δικαστήριο ότι ο ενάγοντας έτρεχε τέτοιο συμπέρασμα ούτε απότην πραγματικήμαρτυρίαυπάρχει αλλά ούτε και απότην μαρτυρία του εναγομένου μπορεί ναεξα χθεί αφού ποτέ και σε καμμιά περίπτωση δεν είδε το αυτοκίνητοτουενάγοντα. 20 Από ταγεγονότα πουέχω δεχθεί ευρίσκω ότι ησυ μπεριφορά του ενάγοντα αρ. 1 σε σχέση με την αιτία του δυστυχήματος και την ευθύνη που πρέπει να του αποδοθεί είναι πολύ μικρή. Μετην απόφασημουαυτή καθορίζω την ευθύνη του εναγομένου σε ποσοστό 90% 2 5 καιτηνευθύνητου ενάγοντασε10%.". Οι λόγοι εφέσεως πουπροβάλλουν οι εφεσείοντες στην έφεση τους, στρέφονται- εναντίον των ευρημάτων αξιοπι στίας των μαρτύρων από το πρωτόδικο Δικαστήριο και ισχυρίζονται ότι σύμφωνα μετην αποδεχθείσααπότοΔι- 30 καστήριο μαρτυρία,ο εφεσίβλητος-ενάγοντας 1θαέπρεπε να βρεθεί εξ' ολοκλήρου υπεύθυνος για το ατύχημαή δια ζευκτικά θαέπρεπε ναβρεθούν οεφεσίβλητος 1 καιοεφε σείοντας 1εξίσου υπεύθυνοι γιατοατύχημακαιότιτοεύ ρημα του Δικαστηρίου ότι ο εφεσείοντας 1 είναι 35 υπεύθυνος κατά90% καιοεφεσίβλητος 1 κατά10%, είναι εσφαλμένο καιαδικαιολόγητο,ενόψει τηςενώπιον τουΔι καστηρίου μαρτυρίας στο σύνολο της και/ήείναι αντίθε638 1 ΑΛΛ. Αγγελήςκ.άλλοιν.Καποδίστριακ.άλλης Κοΰρρης, Λ τοςμετοβάροςτης μαρτυρίας. Αναφορικά με τα ευρήματατης πρωτόδικουΔικαστή που βασίζονται στην αξιοπιστία μαρτύρων, είναι καθιε ρωμένη αρχή ότι η αξιολόγηση ενός μάρτυρα αν είναι 5 αξιόπιστος ήόχι, είναι καθαρά θέματουπρωτόδικουΔι καστηρίουκαικατάκανόνατοΕφετείοσπάνιαεπεμβαίνει στο να αποφασίσει περί της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (Βλέπε, μεταξύάλλων,ΜόδεστοςΠίτσιλλοςν. Δημητράκη Ευγενίου,
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 691, Papadopoulos ν. 1° Stavrou
(1982)1CLR 321,Foumides v.Republic
(1986)2 CLR73,Psaras&Anotherv.Republic
(1987)2CLR 132). Εφαρμόζονταςτηνπιοπάνωαρχήστηνπαρούσαυπό θεση,καταλήγωστο συμπέρασμα ότι τίποτε δεδικαιολο γείτηνεπέμβασημουσταευρήματατουπρωτόδικουΔικα στηρίου αναφορικά μετην αξιοπιστίατων μαρτύρων που είχε ενώπιον του.Το πρωτόδικοΔικαστήριο, έδωσεπολύ πειστικούς λόγουςγιατην προτίμηση της μαρτυρίαςτων συγκεκριμένων μαρτύρωνκαιο ισχυρισμόςτων εφεσειόντων ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αξιολόγησεορθά τημαρτυρία,δενευσταθεί. Στονκαταμερισμότης ευθύνης μεταξύδύοοδηγών,οι καθοριστικοίπαράγοντεςείναιηυπαιτιότητακαιη αιτιώ δης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών, της σύγκρουσης καιτης ζημιάςπουπροκλήθηκεκαιαποτελεί 25 το αντικείμενο της δίκης (Βλέπε Varnakides ν. Papamichael&Another
(1970)1 CLR367). ΤοΔικαστήριο δεν επεμβαίνει στον καταμερισμόευθύ νης απόταπρωτόδικαΔικαστήρια,εκτός εάν ικανοποιη θεί ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εφάρμοσε εσφαλμένη 30 αρχή δικαίου, ή έκαμε καταμερισμό ευθύνης ο οποίος είναι πρόδηλα λανθασμένος (Βλέπε μεταξύ άλλων Charalambous v. Cybarco Kypnaci Etena Ecodomon & Odopiias Ltd.,
(1976)1 CLR 124 και Christodoulou & Anotherv. Peppis
(1988)1 CLR317). 639 Κούρβης,Α. Αγγελής«. άλλοιν.Καποδίστρια». άλλης
(1992)Είναι ηεισήγησητουδικηγόρουτων εφεσειόντων ότι ο εφεσείοντας 1δε φέρει ευθύνηγια το ατύχημα,καθότιτο ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια του εφεσί βλητου 1, ο οποίος οδηγούσε το αυτοκίνητο του κατά μήκοςτηςΛεωφόρου ΜακαρίουΓ'μεμεγάληταχύτητα.Ο5 δικηγόροςυποστήριξε ότιότανμπήκεοεφεσείοντας 1 στη ΛεωφόροΜακαρίουΓ',καικάλυψε 68πόδιακαιδενήταν ορατός απότον εφεσίβλητο 1τηστιγμή πουη ορατότητα είναι600 πόδια,έπρεπεναοδηγούσετοαυτοκίνητοτουμε ταχύτητα 10φορέςπερισσότερηκαιότι οεφεσίβλητος δεν 10 μπορούσεναέτρεχε25μ.α.ω.. Μεβάσητηνεισήγησητουδικηγόρουτων εφεσειόντων, ο εφεσίβλητος 1έπρεπεναέτρεχε μεταχύτητα250 μ.α.ω., το οποίο είναι ανεδαφικό.Περαιτέρω,δεν μπορεί να λε χθεί ότι οεφεσίβλητος 1 έτρεχεμε μεγάληταχύτητα,καθό- ** τι δεν υπάρχει μαρτυρίααναφορικάμε την ταχύτητατου εφεσίβλητου 1 από μέρους του εφεσείοντα 1, αφού σε καμιάπερίπτωση δεν είδε το αυτοκίνητοτου εφεσίβλητου 1.Ούτεκαιτο μήκοςτροχοπεδήσεωςτουαυτοκινήτουτου εφεσίβλητου 1,μήκους 25 ποδιών μπορούσε ναδικαιολο- ^ γήσει εύρηματουΔικαστηρίου ότι οεφεσίβλητος 1 έτρεχε μεμεγάληταχύτητα. Περαιτέρω, είναι η εισήγηση του δικηγόρου του εφε σείοντα 1, ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν έγινε το ατύχημα στη συμβολήτων δρόμων,αλλάαφού ο εφεσείο- 25 ντας 1 κάλυψε68πόδια εντόςτηςΛεωφόρου ΜακαρίουΓ' και το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου 1 συγκρούστηκε στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του εφεσείοντα
- Υπέβαλε ότι οκαταμερισμός της ευθύνης έπρεπε ναήταν50%ενα ντίον τουεφεσίβλητου 1 και50% εναντίοντουεφεσείοντα 30
- Δε συμφωνώ ότι ο καταμερισμός ευθύνης έπρεπε να κατανεμηθεί εξίσου στον εφεσίβλητο 1και στον εφεσείο ντα
- Αλλά, έχοντας υπόψη τα γεγονότα τηςπαρούσας έφεσης, έχωκαταλήξει στοσυμπέρασμαότι τοπρωτόδικο 35 Δικαστήριο έκαμε καταμερισμό ευθύνης ο οποίος είναι πρόδηλα λανθασμένος. Στηνπροκειμένη περίπτωση, όταν 640 1 ΑΛΛ. Αγγελήςκ.άλλοιν.Καποδίστριακ.άλλης Κούρρης,Δ. μπήκε ο εφεσείοντας 1στη Λεωφόρο ΜακαρίουΓ, ήταν ορατός απότον εφεσίβλητο 1,απόαπόσταση 150 μέτρων και ο εφεσίβλητος 1 δεν τον είδε. Εάν ο εφεσίβλητος 1 έβλεπε τον εφεσείοντα 1 όταν εισήλθε από την πάροδο 5 εντός της Λεωφόρου ΜακαρίουΓ απόαπόσταση 150 μέ τρων, τότε θα μπορούσε να λάβει αποτρεπτική ενέργεια καιναοδηγήσει τοαυτοκίνητοτουπροςταδεξιά, στηδεύ τερη γραμμή λωρίδας της τροχαίας, καθότι στο σημείο σύγκρουσης όπως είχα αναφέρει προηγουμένως, υπάρ10 χουν δύο λωρίδες μετην ίδιακατεύθυνση. Ηαμέλεια του εφεσίβλητου 1 συνίσταται στο ότι απέτυχε να επιδείξει την προσοχή και την παρατήρησηπου είχε καθήκον σαν οδηγός, τις οποίες εάν ασκούσε, θα αντιλαμβανόταν πιο έγκαιρα τηνκίνηση του εφεσείοντα 1απότηνοδόΔοϊρά15 νης.Απότηνπραγματική μαρτυρία, φαίνεταιότιαντέδρα σε όταν βρισκόταν ήδηστο τέλος της συμβολής της οδού Δοϊράνης,ότανήδηοεφεσείοντας 1είχεβγει στη Λεωφό ρο ΜακαρίουΓ' και ησύγκρουση συνέβηκε σε απόσταση 68ποδιώναπότηνπάροδο. 20 Μεβάσηταγεγονότα τηςπαρούσαςέφεσης,κρίνω ότι ηευθύνηπουπρέπει νααποδοθείστον εφεσίβλητο 1,είναι μεγαλύτερη απότο 10%πουκαθόρισετοπρωτόδικοΔικα στήριο καιτηνοποίακαθορίζωσε 30%. Για τους πιο πάνωλόγους θαεπέτρεπα την έφεση ως 25 ανωτέρω. Κατάπλειοψηφία ηέφεση απορρίπτεται μεέξοδα. 641 /'