1A.AA. 19Μαϊου,1992 [ΚΟΥΡΡΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/σχές] RAYMOND MCKENNA, Εψεσείων- Ενάγων, ν. ΚΩΣΤΑ ΒΟΥΤΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Εφεσίβλητων-Εναγομένων, ν. ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΑΓΑΘΟΚΛΗ, Εφεσφλήτου-Τριτοδιαδίκου. (ΠολιτικέςΕφέσεις Αρ.7579&7581). Αμέλεια — Τροχαίο ατύχημα — Συντρέχουσα αμέλεια — Καταμερι σμός ευθύνης — Αυτοκίνητο οδηγούμενο μελογική ταχύτητα στην ορθή πλευρά του δρόμου συγκρούσθηκε με αυτοκίνητο που ερχό ταν από την αντίθετη κατεύθυνση, και που μπήχε στην πλευρά του στην προσπάθεια του ναπροσπεράσει μοτοσνχλέττα — Κατανομή ευθύνης εξίσου μεταξύ των δύο οδηγών από το πρωτόδικο Δικα στήριο ανατράπηκε από τοΕφετείο. Δικόγραφα — Κατά πόσο ημαρτυρία συνάδει με τοπεριεχόμενο των δικογράφων - Συνάγεται από το σύνολο της μαρτυρίας χαι όχι μόνο από το τι θααναφέρει ο ενάγων στην μαρτυρία του. Πολιτική Δικονομία — Τροποποίηση δικογράφων —Ειδοποίηση Τριτοδιαδίχου, δεν περιλάμβανε απαίτηση για συνεισφορά στην ζημιά του δίδοντος την Ειδοποίηση — Το Εφετείο αυτεπάγγελτα έδωσε άδεια για να γίνει η σχετική τροποποίηση, ώστε να δοθεί τέλος στην υπόθεση. Ενώ ο εφεσείων οδηγούσε το αυτοκίνητοτου με λογική ταχύ τητα στην ορθή πλευράτουδρόμουμεκατεύθυνσηαπότηΛεμεσό προς τοΚολόσσι, οεφεσίβλητος,στηνπροσπάθειατουναπροσπε ράσει μοτοσυκλέττα που οδηγούσε ο τριτοδιάδικος,μπήκε στην πορεία του εφεσείοντακαι συγκρούσθηκανταδύο αυτοκίνητα.Η ενέργειααυτήτουεφεσίβλητουπροκλήθηκεκαιαπότογεγονός ότι η μοτοσυκλέττα, την στιγμή που ο εφεσίβλητος προσπαθούσενα προσπεράσει, πήγε προς τα δεξιά για να στρίψει μέσα σε χώρο στάθμευσης.Στηνέκθεσηαπαίτησηςοεφεσείωνανάφερεότιη σύγ- 775 Mc&ennnv. Βοννήtun άλλων
(1992)κρούσηπροκλήθηκε απότην προσπάθεια τουεφεσίβλητου ναπρο σπεράσει μοτοσυκλέττα, ενώ ο εφεσείων στο Δικαστήριο ανάφερε ότι δεν.είχε δεί καθόλου την μοτοσυκλέττα. Οι ζημιές είχαν συμφωνηθεί σεΛΚ2.100γιατον εφεσείοντα καιΛΚ2.700γιατον εφε σίβλητο. Στην ειδοποίηση εναντίον του τριτοδιάδικουο εφεσίβλη- 5 τος ανάφερε ότι ζητούσε συνεισφορά του τριτοδιάδίΜου για τις αποζημιώσεις που ο Ιδιος τυχόν θα κατεδικάζετο να πληρώσει στον εφεσείοντα, αλλά δεν ζητούσε συνεισφορά για τις δικές του ζημιές. Μεταπιοπάνωγεγονότα,τοπρωτόδικοΔικαστήριο βρήκεότι 10 ο εφεσείων και ο εφεσίβλητος ευθύνονταν εξίσουγια τοδυστύχη μα,καιότι,μεταξύτουεφεσίβλητου καιτουτριτοδιάδικου,ηευθύ νη έπρεπε να καταμερισθεί σε 1/3 και 2/3 αντίστοιχα Απέρριψε όμως την αγωγή του εφεσείοντα διότι έκρινε ότι η μαρτυρία δεν συνήδε μετοπεριεχόμενο τηςέκθεσης απαίτησης,διότι ο εφεσείων 15 στην μαρτυρίατου είχεαναφέρειότι δενείχεδεικαθόλουτημοτο συκλέττατουτριτοδιάδικου.Ηκατανομήευθύνηςπροσβλήθηκε με εφέσεις τόσο του εφεσείοντα όσο καιτουτριτοδιάδικου. Επίσης ο εφεσείων πρόσβαλε τηναπόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίουνα απορρίψειτηναγωγήτουγιατονπιοπάνωλόγο. 20 Αποφασίσθηκε ότι: (α)Αναφορικά μετηνκατανομήευθύνης μεταξύτου εφεσίβλη του και του τριτοδιάδικου,δεν υπήρχε περιθώριο επέμβασης του Εφετείου. Αναφορικά όμως με την κατανομήευθύνης μεταξύ του εφεσείοντα και του εφεσίβλητου, ενόψει του ότι ο εφεσείων οδη- 25 γούσε το αυτοκίνητοτου στην ορθήπλευράτουδρόμουκαι με λο γική ταχύτητα,και του ότι αντιμετώπισε ξαφνικά το όχημα του εφεσίβλητου, που οδηγήθηκεστην λανθασμένηπλευράτου δρόμου μηαφήνονταςμεαυτότοντρόποοποιοδήποτεπεριθώριο αντίδρα σης στον εφεσείοντα, ηαπόφασητου πρωτόδικουΔικαστηρίου να 30 κατανείμει ευθύνηκαιστον εφεσείοντα ήτανλανθασμένη. (β) Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου να απορρίψει την αγωγή λόγω του ότι η έκθεση απαίτησης δεν συνήδε με την ενώπιον τουΔικαστηρίου μαρτυρία,διότι ο εφεσείων στηνμαρτυ ρία του ανάφερε ότι δε είχε δει καθόλου τη μοτοσυκλέττα. ήταν 35 λανθασμένη, διότι ενώπιον του Δικαστηρίου υπήρχε άλλη μαρτυ ρία αναφορικά με την ύπαρξη της μοτοσυκλέττας και τον ρόλο που αυτή έπαιξε στο δυστύχημα, πράγμα που επιβεβαιώθηκε και απόταευρήματατου ίδιουτουπρωτόδικουΔικαστηρίου. (γ)Αν και στην ειδοποίηση απαίτησηςεναντίον του τριτοδιά- 40 δικού ο εφεσίβλητος δεν είχε περιλάβει απαίτησηγια συνεισφορά στην δικήτου ζημιά,για να δοθεί τέλος στην υπόθεση,το Εφετείο έδωσε άδεια για τροποποίηση της ειδοποίησης τριτοδιαδίκουγια να περιληφθεί τέτοια απαίτησηκαι εξέδωσε απόφασηγια τοανά- 776 1ΑΛΛ. Mckenna ν.Βουτήκαι άλλον λόγο ποσό, υπό τον όρο ότι ησχετική τροποποίηση θα εγίνετο μέσασε 15μέρες. Ηέφεση.7579επετράπηκεμε έξοδα. Εκδόθηκεαπόφασηυπέρ τουεφεσείοvta γιαΛΚ2.100.Ηέφεση7581 απορ ρίφθηκεμεέξοδα.Εκδόθηκεαπόφαση" εναντίον του τριτοδιάδικον γιαΛΚ1.400 και επιπλέον γιαΛΚ 1.800, υπό τον όρο ότι μέσα σε 15ημέρεςθαεγίνοντο οιαναγχαίες τροποποιήσειςσταδικόγραφα. 5 1Q Υποθέσεις πουαναφέρθηκαν: Despoils v. Tseriotou
(1969)1CJJt. 261 Emmanuelv.Nicolaou
(1977)1C.LR. 15Papadopoulos v.Perideous
(1980)1 C.LR.576· 15 Tavelis v.Evangelou
(1984)1 C.LR.
- Εφέσεις. Εφέσεις από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Σταυρινίδης, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 30.1.1988 (Αρ. Αγωγής 408/84) με την 20 οποίααπερρίφθηηαξίωσητουενάγοντακαιεξεδόθηαπό φαση υπέρ των εναγομένων και σε βάρος του ενάγοντα στην ανταξίώση γιατοποσό των£1.350,πλέον έξοδα,σε αγωγή γιααποζημιώσειςγιατροχαίο ατύχημα. Α. Διχηγορόπονλος, γιατον εφεσείονταστην
- 25 XQ- Πουργονρίόης, γιατους εφεσίβλητους στην
- Α. Λεμής,γιατονεφεσείοντα στην
- Χρ. Πονργονρίδης, γιατους εφεσίβλητους στην
- Cur.adv. vuit. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Ηαπόφαση τουΔικαστηρίου θαδοθεί 30 απότον κ. Π.Αρτεμη,Δ. 777 Mckennav. Εουτή«αιάλλον
(1992)ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Ηπαρούσαέφεση αφορά απόφασησε αγωγή γιααποζημιώσειςγιατροχαίοατύχημαπουεπεσυνέβηκέ στις 22 Οκτωβρίου 1983 στο δρόμο ΑκρωτηρίουΚολοσσίου και στο οποίο ενέχονταν τα αυτοκίνηταπου οδηγούσαν ο εφεσείοντας -ενάγονταςκαιο εφεσίβλητος- 5 εναγόμενος 1, καθώςκαι η μοτοσικλέτα τουτριτοδιάδι κου. Οι εναγόμενοι-εφεσίβλητοι ήγειραν επίσης απαίτηση εναντίον του τριτοδιάδικουγια συνεισφορά σεοποιοδή ποτεποσόήθελανβρεθείυπεύθυνοιέναντιτουενάγοντα- ίο εφεσείοντα. Τα γεγονότα, όπως τα βρήκε το πρωτόδικοΔικαστή ριο, είναι σε συντομία ταακόλουθα.Γύρω στις 5.40 μ.μ. όταν άρχισε να σουρουπώνει και ενώ ταδύοαυτοκίνητα οδηγούνταν σε αντίθετη κατεύθυνση με τα μεγάλα τους φώτα σε χαμηλή στάση, συγκρούστηκαν στο δρόμο που αναφέραμεπιόπάνωκαιστηνείσοδοτουχώρουστάθμευ σης τουεστιατορίου Chris.Οεφεσείοντας-ενάγονταςοδη γούσε στην αριστερή πλευρά του δρόμου με κατεύθυνση τοΚολόσσικαιενώοεφεσίβλητος- εναγόμενος 1 προσπα θούσε ναπροσπεράσει τημοτοσικλέτα τουτριτοδιάδικου, που επρόκειτο να εισέλθει δεξιά του στο χώρο στάθμευ σης, οδήγησε το αυτοκίνητο του στη λανθασμένηπλευρά του δρόμου και συγκρούστηκε με εκείνο του εφεσείονταενάγοντα. Η ζημιά του εφεσείοντα-ενάγοντα και του εφεσίβλη του-εναγόμενου 1συμφωνήθηκανσε £2.100.-και £2.700.αντίστοιχα.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο καταμέρισετην ευ θύνη μεταξύ ενάγοντα και εναγόμενου 1 σε 50% για τον καθένα βρίσκοντας ότι, ο μεν εφεσείοντας-ενάγοντας δεν 30 επέδειξετηδέουσαπροσοχήπροςτοδρόμογιανααντιλη φθεί εγκαίρως το αυτοκίνητο του εφεσίβλητουεναγόμενου 1και τη μοτοσικλέτα, την οποίαδεν είδεκα θόλου,καιεπίσης απέτυχεναοδηγήσει τοαυτοκίνητοτου ελαφρότεραπροςταδεξιάγιανααποφύγειτη σύγκρουση. 35 Αναφορικά μετον εφεσίβλητο-εναγόμενο 1, αποφάνθη κε πωςπροσπερνούσε, χωρίς ναήτανασφαλέςναπράξει τούτο και ενώ το αυτοκίνητο του εφεσείοντα-ενάγοντα 778 15 20 25 1 ΑΛΛ 5 Mckenn·ν.Βοντήκαιάλλον ΑφνεμηςΔ. βρισκότανπολύπλησίον του. Βρήκε ότι μεταξύεφεσίβλητου-εναγομένου 1 καιτριτοδιάδικουη ευθύνηήταν 1/3και 2/3αντίστοιχα, γιατί,σύμφωναμεταευρήματατου,ενώο εφεσίβλητος- εναγόμενος 1 προσπερνούσε τη μοτοσικλέτα ο τριτοδιάδικος χωρίς προειδοποίηση την οδήγησε προς ταδεξιάγιανα μπει στοχώρο στάθμευσης αναγκάζοντας και τον εναγόμενο να πράξει τούτο, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί μετονενάγοντα. Το πρωτόδικοΔικαστήριο όμως απέρριψε την αγωγή 10 τουεφεσείοντα-ενάγοντα,γιατίόπωςανέφερε, η μαρτυρία του δεν συμφωνούσε με την εκδοχή του όπωςφαινόταν αυτή στην 'Εκθεση Απαιτήσεως και δεν καλυπτόταν από αυτή.Καιτούτογιατί,ενώστηνΈκθεσηΑπαιτήσεως ανα φέρεται ότι ησύγκρουση έγινεστην προσπάθεια τουεφε15 σίβλητου- εναγόμενου 1 ναπροσπεράσει μοτοσικλέτα,στο Δικαστήριο ο εφεσείοντας-ενάγοντας κατέθεσε ότι ουδέ ποτε είδε να βρίσκεται μοτοσυκλέτα στο δρόμο. Η έφεση του ενάγοντα στρέφεται (α) εναντίον αυτούτου σημείου και προσβάλλει την απόφασητου πρωτόδικουΔικαστη20 ρίου,ωςλανθασμένηκαι,(β)εναντίοντουεξίσουκαταμε ρισμού τηςευθύνης.Ηέφεσητουτριτοδιάδικουπροσβάλ λει τον καταμερισμό ευθύνης μεταξύ του και του εφεσίβλητου-εναγόμενου 1. Οι αρχές, με βάση τις οποίες το Εφετείο επεμβαίνει 25 στονκαταμερισμόευθύνης απότοπρωτόδικοΔικαστηρίο είναιπολύκαλάγνωστές καιυπάρχεισωρεία αποφάσεων επί του σημείου και το θεωρούμε περιττό να τις αναλύ σουμε. (Ίδε μεταξύ άλλων Despotis v. Tsenotou
(1969)1 C.L.R. 261, στη σελ. 263, Emmanueland Another v. 30 Nicolaou andAnother
(1977)1 C.LR. 15, στις σελ.24-31, Papadopoulos v.Pericleous
(1980)1C.L.R.576, στις σελ. 579-80, Tavelis v. Evangelou andAnother
(1984)1 C.L.R. 460, στη σελ. 463). Αρκεί να πούμε ότι το Εφετείο επεμ βαίνει μόνο όπουοκαταμερισμός ευθύνης είναιπρόδηλα 35 εσφαλμένος. Αφού εξετάσαμε με προσοχή τη μαρτυρία που είχε ενώπιον του οπρωτόδικοςΔικαστής από,τηνπλευράτων εφεσίβλητων καιτουτριτοδιάδικου,βρίσκουμε πως τα μπερασματα και ο καταμερισμός στον οποίο κατέλι 779 Αρτεμης,Δ. Rflckenno ν.Βοννήηαιάλλον
(1992)πρωτόδικοΔικαστήριο είναι τέτοια πουδεν χωρεί επέμ βαση εκμέρους μας.ΤοΔικαστήριο είχεδύοαντίθετεςεκ δοχές και με βάση αυτές,αφούαξιολόγησε τημαρτυρία, κατάληξε στο συμπέρασμα ότι το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης μεταξύ των δύο αυτών διαδίκων φέρει ο τρίτο- 5 διάδικος,γιατί ανέκοψε την πορείατου εναγόμενου που τον προσπερνούσε κατάτηστιγμήεκείνη,χωρίς να βεβαι ωθεί ότι ήταν ασφαλισμένο να οδηγήσει τη μοτοσυκλέτα του προς ταδεξιά για να εισέλθει στο χώρο στάθμευσης. Βρίσκουμεπως ήτανεπιτρεπτόυπότις συνθήκες καιδι- 10 καιολογημένο γιατοπρωτόδικοΔικαστήριο να καταλήξει στοσυμπέρασματουκαιγι'αυτόαπορρίπτουμετηνέφεση, όσον αφορά την ευθύνη ενός εκάστου των διαδίκων αυίών. Αναφορικά με την ευθύνη εφεσείοντα-ενάγοντα και 15 εφεσίβλητου-εναγόμενου 1,έχουμε διαφορετικήάποψη.Ο εφεσείοντας οδηγούσε τοαυτοκίνητοτου μελογική ταχύ τητα,τηρώνταςτηνορθήπλευράτουδρόμουκαιενώβρι σκότανσεπολύ μικρήαπόσταση,βρέθηκεαντιμέτωποςμε το όχημα του εφεσίβλητου-εναγόμενου 1,που οδηγήθηκε 20 στην εσφαλμένη πλευρά του δρόμου. Οποιοδήποτε περι θώριογιααντίδρασηπροςαποφυγήτηςσύγκρουσηςήταν, κατά τη γνώμη μας,πολύ περιορισμένο, αν όχι ανύπαρ κτο,καιβρίσκουμε πωςυπότις συνθήκες τίποτεδενμπο ρούσε να κάμει ο ενάγοντας και δεν μπορεί να δεχθούμε 25 ότιθαέπρεπεναοδηγήσειπροςταδεξιά,όπωςανέφερετο πρωτόδικο Δικαστήριο, γιατί βρέθηκε σε μίακατάσταση για την οποίαδεν ήτανο ίδιος υπεύθυνος,κάτωαπό την οποία δεν θα αναμένετο ένας λογικός οδηγός νασκεφθεί και νααντιδράσει μετοντρόποπουανέφερετοπρωτόδι- 30 κο Δικαστήριο. Ως εκ τούτουεπεμβαίνουμε στον καταμε ρισμό ευθύνης μεταξύ εφεσείοντα-ενάγοντα καιεφεσίβλη του-εναγόμενου 1 και βρίσκουμε ότι ο εφεσείονταςενάγονταςκαμμιάευθύνηδενφέρειγιατοατύχημα. Επίσης διαφωνούμε με την απόφασητου πρωτόδικου 35 Δικαστηρίου νααπορρίψειτηναγωγή.Η'ΕκθεσηΑπαιτή σεως περιλαμβάνει σωρεία λεπτομερειών αμέλειας, που καλύπτουντηνπερίπτωσηκαι,επιπρόσθετα, παρόλονότι ο ίδιοςο εφεσείοντας-ενάγοντας ανέφερεότι δεν είδεμο τοσυκλέτα στησκηνήτουατυχήματος, εντούτοις απόάλλη 40 780 1ΑΛΛ. Mckennaν. Βοννήκαιάλλον Αρτεμης,Δ. μαρτυρία που δόθηκε εκ μέρους του και συγκεκριμένα αυτήτουαστυνομικού,τέθηκεενώπιοντουΔικαστηρίουη ύπαρξη της μοτοσυκλέτας και στα ευρήματατου το ίδνο το Δικαστήριο αναγνωρίζει την ύπαρξητης και μάλιστα 5 αναγνωρίζει τον ουσιαστικό ρόλο που είχε ο οδηγός της μοτοσικλέτας στη σύγκρουση μεταξύ των δύοαυτοκινή των. Κάτω απότο φως των πιό πάνω και εν όψει των συμφωνηθεισών ζημιώνεκδίδουμεαπόφασηυπέρτουεφε σείοντα-ενάγονταστηναγωγήτουεναντίοντωνεφεσίβλη10 των -εναγόμενων για το ποσό των £2,100.-καιαπορρί πτουμε την ανταπαίτηση των εφεσίβλητων-εναγόμενων. Αναφορικά με την ευθύνη μεταξύ εφεσίβλητουεναγόμενουκαιτριτοδιάδικου,επικυρώνουμετηναπόφα ση. Επίσης εκδίδουμε απόφαση συνεισφοράς υπέρ των 15 εφεσίβλητων-εναγόμενων και εναντίον τουτριτοδιάδικου για τα2/3τουποσούπουβρέθηκανυπεύθυνοι έναντιτου εφεσείοντα-ενάγοντα,ήτοι για£1.400.-καιγιατα2/3των εξόδων. Οι εφεσίβλητοι-εναγόμενοι, θα εδικαιούντο επί 20 σης τα2/3των δικών τους ζημιών απότοντριτοδιάδικο, ήτοι £1.800.-.Έχουμεόμως παρατηρήσειότι δεν έχεισυ μπεριληφθεί τέτοιααπαίτησηεναντίοντουτριτοδιάδικου. Τοθεωρούμε λογικό,υπότιςπεριστάσεις,γιαναυπάρξει ένα τέλος στην υπόθεση, όπως εκδώσουμε απόφασηκαι υπέρτουεφεσίβλητου-εναγόμενου καιεναντίοντουτριτο 25 διάδικου για το ποσό των £1.800.-, νοουμένου ότι εντός 15ημερώναπόσήμεραθαγίνουνοιαναγκαίεςτροποποιή σειςσταδικόγραφαγιανακαλύψουντηνπερίπτωση. Πε ραιτέρω,δίδονταιοδηγίες όπως μησυνταχθεί η απόφαση 30 μέχριςότουγίνειητροποποίηση,γιατηνοποίακαιδίδου μεάδεια,ήμέχριτηςπαρόδουτων 15ημερών. Τέλος, επιδικάζουμε έξοδα έφεοης υπέρ του εφεσείο ντα-ενάγοντα και εναντίον των εφεσίβλητων-εναγόμενων στην έφεση 7579και υπέρ των εναγομένων και εναντίον 35 τουτριτοδιάδικου-εφεσείονταστην αγωγή 7581. Η έφεσηεπιτρέπεταιενμέρει μεέξοδαεναντίοντωνεφεσιβλήτωνστηνΈφεση 7581. 781