11 Ιουνίου. 1992 [ΓΠΚΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ.ΝΙΚΗΤΑΣΔ/σιές] STARFIBERGLASSLTD, Εφεσείοντες-Εναγΰμίνο», v. ELNEDATRADINGLTD, Εφεσίβλητων-Εναγόντων. (Πολπιχή ΈφεσηΑρ.7663). 'Εφεση — Μαρτυρία εμπειρογνωμόνων — Αξιολόγησητης αχό το Δικαστήριο —Αρχέςπου εφαρμόζονται — Περιστάσεις υπό τις οποίεςεπεμβαίνει τοΕφετείο. 5 10 * . 20 Μεαγωγήτηςη εφεσίβλητηαξίωσεαπότηνεφεσείσυσααποζημιώσειςγια ζημιέςπουυπέστη απότηνξαφνική κατάρρευση ενός βιτυου από υαλοβάμβακα, που είχε κατασκευάσει η εφεσείσυσα χαιεγκαταστήσει στο εργοστάσιο τηςεφεσίβλητης. Κατάτηνστιγ μήτης κατάρρευσης το βιτυο, που ήτανχωρητικότητας 8τόνων, ήταν πλήρες υγρής πρώτης ύλης που προοριζότανγιατηνπαρασκευή σιαμπού.Γνα τηνεπίλυσητων βασικών επίδικων θεμάτων, που ήταν η διακρίβωση της αιτίας της κατάρρευσης του βιτύου και ηδιαπίστωση της τυχόν ευθύνης της εφεσείουσας, προσήχθηκαν στοπρωτόδικοΔικαστήριο μαρτυρίες εμπειρογνωμόνων. Για την εφεσίβλητη έδωσε προφορική μαρτυρία ο εμπειρογνώμονας της, ενώ εκ μέρους της εφεσείουσας κατατέθηκε γραπτήέκθεση ξένου εμπειρογνώμονα, που έγινε αποδεχτή μετά από ενδιάμεση απόφαση δυνάμει του άρθρου 4 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ.9.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,αφούανέλυσετην ενώπιοντου μαρτυρία,θεώρησε ως ορθήτην μαρτυρία του εμπειρογνώμονα τγ & εφεσίβλητης και απέρριψεαυτήτου εμπειρογνώμονα τηςεφε σείουσας, μεταξύ άλλων, διότι ο εμπειρογνώμονας εκείνος δεν είχεπαρουσιασθεί ενώπιοντουΔικαστηρίουγιανατεθείη μαρτυ ρίατουστηβάσανοτης αντεξέτασης. Αποφασίσθηκεότι: 25 30 Ηαξιολόγηση της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δενδιαφέρει απότην αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτόςαπότο ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυραστο εδώλιοδεν έχει τόση σπουδαιότηταγιατη διαπίστωση τηςαξιοπιστίαςτου, παρό λο που παραμένει ένααπό τα στοιχεία για νακριθεί η αξία της γνώμης του.Στηνπροκειμένη περίπτωση τοπρωτόδικοΔικαστή- 875 StarFiberglassLtdv.ElnedaTradingLtd
(1992)ριο είχεαξιολογήσεισωστάτηνενώπιοντου μαρτυρία τωνεμπει ρογνωμόνωνκαιδεν υπήρχεπεριθώριοεπέμβασηςτουΕφετείου. Η έφεσηαπορρίφθηκεμε έξοδα Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 5 Daviev.EdinburghMagistrates[1953]S.C. 34· Joycev. Yeomam[1981]2ABEJt.2l· Hicksv. ChiefConstableofSouth Yorkshire[1992]2ABE.R.
- Έφεσΐ). Έφεσηαπόεναγόμενους κατάτηςαπόφασηςτουΕπαρ χιακούΔικαστηρίουΛευκωσίας (Κωνσταντινίδης,Α.ΕΑ) ίο που δόθηκε στις 23/5/1988 (Αρ. Αγωγής 665/82) με την οποία κατελογίσθη ο'αυτούς ευθύνη εξαμελείας για ζη μιές που είχαν συμφωνηθεί απότην αρχήσε£5.300,και πουπροκλήθηκανστουςεφεσίβλητους - ενάγοντες. Μ. Ξ.Ιωάννου και Πρ. Μιχαήλ (δΜς) για τους εφε- 15 σείοντες. Κ.Κονσίος,γιατους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Δ: Την απόφαση τουδικαστηρίουθαδώσειο δικαστήςΣ.Νικήτας. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ: Οιεφεσείοντες-εναγόμενοι ειδικεύονται στην κατασκευήβυτίων απόυαλοβάμβακα. Με τηνεκκαλούμενηαπόφασητουτο πρωτόδικοδικαστήριο καταλό γισε ευθύνηεξ αμελείαςστους εφεσείοντες γιατηνκατάρ ρευσηενός τέτοιου βυτίου, χωρητικότητας 8τόνων, μετο 25 οποίο είχαν εφοδιάσει τους εφεσίβλητους αντίτουποσού των £
- Οι τελευταίοι έχουν εργοστάσιο παραγωγής καλλυντικών. Κατάδετον κρίσιμο χρόνο τοβυτίοήταν πλήρες υγρής πρώτης ύλης πουπροοριζότανγιατην πα ρασκευή σιαμπού.Από την εκροή του υγρού μετά τη συ- 30 ντριβήτουβυτίουπλημμύρισανταυποστατικάτωνεφεσί- . βλητων προκαλώνταςζημιές πουσυμφωνήθηκαν από την 876 ^0 ΙΚΛΛ. StarFiberglassLtdv.ElnedaTradingLtd Νυφας,Δ. αρχήσε£5.300,ποσό γιατοοποίοοιεφεσίβλητοι τελικά πήραν απόφαση. Εκδικάστηκε μόνο τοθέματης ευθύνης. Έτσι ηέφεση περιορίζεται στηβασιμότητα των ευρημά τωνπουθεμελιώνουν τηνυπαιτιότητατων εφεσειόντων. 5 ΤοβυτίοαγοράστηκετοΜάρτιοτον 1981.Τοπεριστα τικόπουανάγκασετουςεφεσίβλητους ναπροσφύγουνστη δικαιοσύνη έλαβεχώραστις 25/6/81.Οιεφεσίβλητοι απέ δωσαν τογκρέμισμα τουβυτίου σε πλημμελή εφαρμογή των 6 ξύλινων υποστηλωμάτων πουσυγκολλήθηκαν με 10 υαλοβάμβακαστον πυθμένατουβυτίουγιανατο υποβα στάζουν. Ας σημειωθεί πως χρησιμοποιήθηκαν ισάριθμα ξύλινα υποπόδιαγια στήριξη των υποστηλωμάτων.Αυτό δημιούργησε το αναγκαίούψος πουεπέτρεπε τηδιέλευση σωλήνα εξαγωγής απότο άνοιγμα τουπυθμένα. Είναι 15 αμοιβαίααποδεκτόότιοιεφεσείοντες ανέλαβαντηνεφαρ μογήκαιπράγματι εφάρμοσανταυποστηλώματατου βυ τίου. Ηεκδοχήτων εφεσιβλήτων-εναγόντων, πουουσιαστι κά παρουσίασε στοδικαστήριο οεμπειρογνώμονας τους 20 Δρ.Η. Σταυρίδης,ήτανότιτοατύχημαοφειλότανσεελατ τωματικήήλανθασμένη εφαρμογήτωνυποστηλωμάτων. Η υπεράσπιση πουπρόβαλαν οι εφεσείοντες είναι ότι τούτο δεν προκλήθηκε απόενέργεια τους (πράξηή παρά λειψη), αλλά απότηναμέλειαν τωνίδιων τωνεφεσιβλή25 των. Η θέση τους υποστηρίχθηκε απόγραπτή γνωμοδότη ση κάποιου κ. J. Μ.Knowles, πουπεριγράφεται στην επικεφαλίδατηςως reinforcedplasticsconsultant. Ηέκθε σηέγινεδεκτήως μαρτυρίαστην απουσία τουκ.Knowles κάτωαπότιςδιατάξειςτου αρθρ.4τουπερί Αποδείξεως 30 ΝόμουΚεφ.9,μετάαπόένστασηκαιεμπεριστατωμένηεν διάμεσηαπόφαση. Στηδίκηκατάθεσανσυνολικά8 μάρτυρες.Οπρωτόδι κος δικαστής,αφούανάλυσε μεαρτιότητατιςμαρτυρίες, έφτασε σεευρήματαύστερα απόενδελεχήσυσχέτισητων 35 δεδομένων πουείχαν προκύψει ιδιαίτερα εκείνωνπου αφορούσαν τατεχνικής φύσεως ζητήματα.Τακύρια και καίριασυμπεράσματαβρίσκονταισυμπυκνωμέναστις πα ρακάτωγραμμές: 877 Νικήτας,Δ. StarFlbernlnscLtdv.ElnedaTradingLtd
(1992)"Αποδέχομαι ότιαιτίατης κατάρρευσης του βυτίου ήταν τογεγονός της διάτρησης του πυθμένα του από ένα από τα υποστηλώματα του. Αυτό τοσυμπέρασμα συνάδει με την πτώση του βυτίου στο πλευρό. Καιπι στοποιείται απότην ανεύρεση του υποστηλώματος 5 σφηνωμένου στονπυθμένατουβυτίου Αποδέχομαι ακόμη ότι η διάτρηση τουπυθμένα οφείλεται σε κακή εφαρμογή του υποστηλώματος, σε συνδυασμό μετο γεγονός ότι ενώκατά ταάλλατο βυτίο ήτανκαλάκατασκευασμένο,δενήτανενισχυμένο JQ γιανααντέξει αυτούτουείδουςτηνεφαρμογή." Πέρααπότην ανεπαρκήενίσχυσηοάλλος λόγος που, σύμφωνα με όσα δέχθηκεη πρωτόδικηαπόφαση,τρύπησε ο πυθμένας ήτανότιτουποστήλωμα δεν εφαπτόταντου βυτίουμεολόκληρη τηνεπιφάνειατου,αλλάμόνο στοένα 15 του άκρο. Ομοίως και τα υπόλοιπα δέχονταν τοβάρος στη μύτη τουυποστηλώματος. Αυτό, είπε ο μάρτυς, τα έκανε να μοιάζουν με ακόντιαπουαναπόφευκταθα προ καλούσαν μιά μέρα διάτρηση λόγω του μεγάλου βάρους του βυτίου και του περιεχομένου του.Πρέπει νασημειω- 20 θεί ότιη μαρτυρία τουκ.Σταυρίδη αποτέλεσε τουπό στρωμα των παραπάνωευρημάτων. Ημαρτυρίατουδιευ θυντήτων εφεσειόντων κ.Κλ. Βαρναβίδηκαικατ' εξοχήν εκείνητου κ. Knowles ως προς τα αίτιατου ατυχήματος δενκρίθηκαναξιόπιστες. 25 Πολύ σωστά οδικηγόρος των εφεσειόντων επεσήμανε ευθύς εξ αρχής ότι η έκβαση τηςυπόθεσης συναρτάται άμεσα μετις μαρτυρίες των δύο ειδικών, Σταυρίδη και Knowles. Αυτό περιορίζει σεκάποιο βαθμό το ευρύτερο πλαίσιο τηςέφεσης όπως διατυπώθηκε αρχικά. Έτσι με30 τον πρώτο και ουσιαστικό λόγο της έφεσης οι εκκαλούντες παραπονούνται ότι εσφαλμένα ο πρωτόδικος δικα στής παραγνώρισε τηνέκθεση Knowles και αποδέχθηκε τηνπραγματογνωμοσύνηΣταυρίδη. Κατά τηνεισήγηση ο τελευταίος είχε μενειδικότητα 35 στις κατασκευές απόυαλοβάμβακα όχι όμως καισεθέμα τα ξυλουργικής και ίσως (έτσι τέθηκε) μηχανικής.Περαι τέρω έπρεπε ναληφθεί υπόψηηημερομηνία πώλησης του 878 1ΑΛΛ. 5 StarFiberglassLtdv.ElnedaTradingLtd ΝικήταςA. βυτίου και νασυσχετισθεί με το χρόνο κατάρρευσης του. Ούτε ακόμηλήφθηκε υπόψη ότι ηκατάρρευση μπορούσε να ήτανεπακόλουθο κακήςχρήσης ήσυντήρησης τουβυ τίου.Οδικηγόροςτωνεφεσίβλητων επισήμανεκαιδιεξήλθεόλατασημεία της μαρτυρίαςπουκατάτην άποψη του αντικρούουντιςπαραπάνωαιτιάσειςτων εφεσειόντων. Οκ.Σταυρίδηςέχειπράγματιεντυπωσιακάπροσόντα. Με επιστέγασμα το διδακτορικό τουτίτλο. Έχει επίσης θητεία ωςερευνητής σε πανεπιστήμιο. Ηειδικότητα του 10 εκτείνεται σευλικά ενδυναμωμένα μεπλαστικές ή άλλες ίνες. Κατασκευές από υαλοβάμβακα- καιασφαλώςσυνα φή θέματαόπωςηενσωμάτωση ήσυγκόλλησηάλλων υλι κών μευαλοβάμβακα -εμπίπτουν στοπεδίο τωνεξειδι κευμένων γνώσεων του.Επισημαίνεται ότιη αρμοδιότητα 15 τουμάρτυραναεκφέρει άποψηστοθέμαπουμαςαπασχο λεί δεναμφισβητήθηκε κατά τηνπρωτόδικηδιαδικασία. Ανεξάρτητα όμως απ'αυτό είναι περισσότερον από πρό δηλο, κρίνοντας από ταακαδημαϊκάπροσόντα καιτην πείραπουμετέπειτααπέκτησε,ότιομάρτυραςήτανκαθό20 λα αρμόδιος να αποφανθείπάνωστο επίδικο θέμα. Πρέ πει να υπομνησθεί ότιτουποστήλωμα απόξύλο επικολ λήθηκε στοβυτίο μετουλικό για τοοποίο ήταν ειδικά καταρτισμένος ομάρτυρας.Αλλωστεκαιηέκθεσηπουκα τατέθηκε για λογαριασμό τωνεφεσειόντων ετοιμάστηκε 25 απόμάρτυρα με παρόμοια προσόντα. Ούτε προκύπτει από τηδιαδικασία πως γεννήθηκε ζήτημα γιατο οποίο μόνο ξυλουργός ήτέλος πάντων άλλος ειδικός θα μπο ρούσενα γνωματεύσει. Ο πρωτόδικος δικαστής ανάλυσε μεθετικότητα τους 30 λόγους πουτον ώθησανναπροτιμήσει τημαρτυρία Σταυ ρίδη. Συνάμα υπέδειξε ταμειονεκτήματα τηςμαρτυρίας Knowles. Αςσημειωθεί ότιη έκθεσητουεντοπίζει τααίτια του συμβάντος στο συνδυασμό του τρόπου μετον οποίο έγινε ηεγκατάσταση του βυτίου καισεκάποια εξωτερική ™ δόνηση, θαμπορούσε δε η δόνηση ναείχεπροκληθεί από τηλειτουργία βαριώνμηχανημάτωνήτηδιέλευση έξωαπό το εργοστάσιο βαριών οχημάτων, απόκαθίζησητουεδά φουςήσεισμό. Ο πρωτόδικος δικαστής επεσήμανε ότιο κ,Knowles 879 Νικήτας, Δ. StarFiberglassLtd v. ElnedaTrodinsLtd
(1992)είναι συνεργάτης των εφεσειόντων και δεν δόθηκεευκαι ρία να ελεγχθεί το βάσιμο της γνώμης του με τηβάσανο της αντεξέτασης' ενώ οΔρ. Σταυρίδηςκρίθηκεανεξάρτη τος μάρτυς χωρίς κανένα ενδιαφέρον στην έκβαση της δίκης.Προέβηόμως καισε μιαπιοσημαντικήδιαπίστωση 5 πουκαθιστάτην έκθεση ακόμηπιόεύτρωτη: "Ηίδιαη έκ θεση του J. Μ. Knowles αφήνει αναπάντητακαίρια ση μεία. Όχι μόνο αναφέρεται σε γεγονότα που δεν έχουν αποδειχθεί,αλλάπεριέχει καιτην έκφρασηγνώμης χωρίς εξήγηση της συλλογιστικής πουοδήγησε στη διαμόρφωση 10 της." Έχει τηθέση της εδώηαπόφασητου δικαστή Cooper στην Daviev. Edinburgh Magistrates
(1953)S.C. 34, 40, πουκαθορίζει την αποστολή των εμπειρογνωμόνων στην απονομήτηςδικαιοσύνης: 15 "Their duty is to furnish the judge or jury with the necessary scientific criteria for testing the accuracy of their conclusions, so as to enable the judge or jury to form their own independent judgementbythe application of thesecriteria tothefactsprovedinevidence." 20 Ασφαλώς ηέκθεση δενπροσεγγίζει τέτοια επίπεδα. Θα μπορούσε περαιτέρωναειπωθεί ότιη εκτίμησητηςμαρτυ ρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει απότην αντιμετώπι σηάλλων μαρτυριών. Μόνοπουησυμπεριφοράτους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη 25 διαπίστωση της αξιοπιστίας τους παρόλοπουπαραμένει ένααπό ταστοιχεία γιανακριθείη αξίατηςγνώμης τους: Joyce v. Yeomans [1981] 2All E.R. 21.Στεκόμαστε ακόμη καιστηνπολύ πρόσφατηαπόφασητηςδικαστικήςεπιτρο πής της Βουλής των Λόρδων στην Hicks v. Chief30 Constable ofSouth Yorkshire[1992]2All E.R.65 αναφορι κά με την έκτασητηςαναθεώρησης των ευρημάτωνκατώ τερων δικαστηρίων.Τασυμπεράσματατουςδενείναιανα τρέψιμα αν ήταν "fairly open to the courts below on the evidence and it was impossible to say that they were 35 wrong". Εδώ ηαπόρριψητης έκθεσης ήταναπόλυταδικαιολο γημένη. Τα παράπονααναφορικά με το χρόνο που διέρ880 1 ΑΛΛ. 5 Star FiberglassLtd τ.ElnedaTradingLtd Νικήτας,A. ρεύσεαπότην εγκατάστασητουβυτίουωςκαιτηχρήσηή συντήρηση του,ωςπαράγοντεςπουμπορούσανναπροξε νήσουν την κατάρρευση,δεν ευσταθούν. Όπωςορθά πα ρατήρησε οκ.Κούσιος δενυπάρχειμαρτυρίαπουναυποστηρίζει τηβασιμότητατους.Ενπάσηπάντωςπεριπτώσει ημαρτυρίατουκ.Σταυρίδη, πουέγινεαποδεκτή,απέκλει σε πειστικά τηδυνατότηταγιατέτοιες πιθανολογήσεις. Ο λόγος αυτός της έφεσης είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. 10 Οτελευταίος λόγος είναι ότι το δικαστήριο λανθασμέ. να καθοδηγήθηκε αναφορικάμε την εφαρμογή τουαρθρ. 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο ενσωματώνει την αδικοπραξία της αμέλειας που ήτανδημιούργηματουκοινούδικαίου.Πρέπειναπαρατη15 ρήσουμε ευθύς αμέσως πωςοκ. Ιωάννουδεν μας ανέπτυ ξε το θέμα και το εκλαμβάνουμε ότι το εγκατέλειψε, θα μπορούσαμε ναπούμε πως ηευθύνητων εφεσειόντων θε μελιώνεται, ενόψει των ευρημάτων που έγιναναποδεκτά, στις διατάξειςτουαρθρ.51
(1)(β)γιαπαράβασητου καθή20 κοντός επιμέλειας όπως προσδιορίζεται από την παρά γραφο(ε)τουίδιουάρθρου. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδασεβάροςτων εφεσειό ντων. Η έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 881