(1992)18Ιουνίου, 1992 [ΠΙΚΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΔΛπές] ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣΠΑΦΟΥ, Εφεσείοντες, ν. ΑΡΧΗΣΛΙΜΕΝΩΝ ΚΥΠΡΟΥ, Εφεσίβλητων, (Πολιτική ΈφεσηΑρ.8469). Διοικητικό δίκαιο — Πράξεις νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου — Κατά πόσο ανάγονται στησφαίρα του δημόσιου δικαίου ή τον ιδιωτικού δικαίου — Το κριτήριο για την ταξινόμηση τους στον ένα ή τον άλλο τομέα είναι ο σκοπός για τον οποίο έγινε η πράξη — Παραχώρηση από την Αρχή Αιμένων στο Ναυτικό Όμιλο 5 Πάφου άδειας χρήσης υποστατικών στο λι/iaw Πάφου για την προώθηση των σκοπών του ναυτικού ομίλου — Υπό τις περιστά σεις κρίθηκε ότι αναγόταν στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου και, κατά συνέπεια, υπαγόταν στην αποκλειστική δικαιοδοσία τον 1 0 Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει του άρθρον 146 τον Σύνταγμα- ι υ τος. Άδεια χρήσης ακινήτου— Κατά πόσο ισοδυναμεί με μίσθωση τον ακινήτου — Κύριο κριτήριο το δικαίωμα τον κατόχου για απο κλειστική κατοχή — Απαιτείται να υπάρχει πρόθεση χαι τουιδιο κτήτη για παραχώρηση τέτοιου δικαιώματος. 15 Αποζημιώσεις — Παράνομη επέμβαση σε υποστατικό — Το μέτρο αποζημίωσης είναι ηενοικιαστική αξία του υποστατικού πον δια πιστώνεται αντικειμενικά και οχι τοόφελος πον στην πραγματικό τητα προσπορίσθηκε ο παράνομος κάτοχος. Τον Ιανουάριο 1978 η εφεσίβλητηΑρχή Λιμένων Κύπρου,πα- 20 ραχώρησεστον εφεσείονταΝαυτικόΌμιλοΠάφου,μετάαπό αίτη μα του, άδεια χρήσης μιαςπαλαιάς αποθήκηςπουβρισκόταν στο ' χώρο του λιμανιού Πάφου, συνολικού εμβαδού480 τ.μ. Ηάδεια υπόκειτο σε όρουςαναφορικά μετηνχρήσητουυποστατικού,με ταξύ των οποίων ήταν ότι θα επληρώνετο ένα μικρό ποσό σαν 25 αντάλλαγμα για την παραχωρηθείσα άδεια, ότι η διάρκειατης άδειας ήταν ένα έτος με δυνατότητα ανανέωσης, και ότι ηεφεσί βλητη μπορούσενατερματίσειτην άδεια με τρίμηνηπροειδοποίη σηστον εφεσείοντα.Μετάτηνανάληψηκατοχής,ο εφεσείωνενοι κίασε μέρος των υποστατικώνσε τρίτο πρόσωπο,το οποίο το 30 μετέτρεψεσεεστιατόριο,αφούξόδεψεΛΚ24.000γιατηνανακαίνι- 882 1 ΑΛΛ. 5 10 20 25 30 ΝαυτικόςΌμιλοςΠάφουν.Αρχ^ςΑι#ιένβ»ν σή του και μετατροπή του σε εστιατόριο. Για τον λόγο αυτό δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ενοίκιο στον εφεσείοντα μέχρι το 1986, όταν άρχισε να πληρώνει ενοίκιο ΛΚ550μηνιαίως, ποσό πουαυ ξήθηκε στις ΛΚ600 μηνιαίως το
- Το αρχικό ποσό των ΛΚ12 μηνιαίως,πουπλήρωνε ο εφεσείων στην εφεσίβλητη γιατην παρα χώρησητης άδειας,αυξήθηκεσταδιακάσε ΛΚ40μηνιαίωςτο
- Με ειδοποίηση της εφεσίβλητης, ημερομηνίας 7.7.87,δόθηκε στον εφεσείοντα ειδοποίηση τερματισμού της άδειαςμε ισχύ από 1.1.
- Ο εφεσείων αρνήθηκε να εγκαταλείψει τα υποστατικά και, στην αγωγή πουκίνησε εναντίον του η εφεσίβλητη ζητώνταςδιάταγμα παράδοσης της κατοχής των υποστατικών και αποζημιώσεις, ο εφεσείων πρόβαλε σαν υπεράσπιση ότι ήταν θέσμιος ενοικιαστής των υποστατικών και ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου δεν είχεδικαιοδοσίαναεπιληφθεί τηςαγωγής. Το πρωτόδικοΔικαστήριο έκρινε ότι οι αποφάσειςτης εφεσί βλητης σχετικά μετην παραχώρησητης άδειαςκαι τον τερματισμό της ήσαν πράξεις εξουσίας που έγιναν μέσα στα πλαίσια των δι καιωμάτων και υποχρεώσεων της εφεσίβλητης δυνάμει των σχετι κών νόμων και κανονισμών, οι οποίες μπορούσαν να ελεγχθούν μόνο από το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της δικαιοδοσίας του δυνάμει του άρθρου 146 του Συντάγματος. Εφόσον κάτι τέ τοιο δεν είχεγίνει οι αποφάσειςήσαν έγκυρες διοικητικές πράξεις που δέσμευαν το Επαρχιακό Δικαστήριο, και δεν ετίθετο θέμα ύπαρξηςθέσμιας ενοικίασης. Σαναποτέλεσμα το πρωτόδικοΔικαστήριο εξέδωσε διάταγμα παράδοσης της κατοχής των υποστατι κών στην εφεσίβλητη και επιπλέον επιδίκασε υπέρ αυτής αποζη μιώσεις για παράνομηεπέμβαση πάνωστη βάση του ενοικίου που ο ενοικιαστής του εστιατορίου πλήρωνε στον εφεσείοντα. Ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου υπήρχε μαρτυρίαότι η ετήσια ενοικιαστικήαξίατωνυποστατικών ήτανΛΚ8.30το τ.μ. Αποφασίσθηκε ότι: . -" 40 45 (α)Ο γνώμονας για την ταξινόμηση μιας πράξηςήαπόφασης νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου στη σφαίρατου δημόσιου ή του ιδιωτικού δικαίου είναι ο σκοπός για τον οποίο έγινεηπράξη ή λήφθηκε η απόφασησε συνάρτηση με τις εξουσίες του νομικού προσώπου.Εφόσον ηπράξηανάγεταιήσχετίζεται με την επίτευξη των σκοπών του νομικού προσώπου αυτή επενεργεί στη σφαίρα του δημόσιου δικαίου. Δημόσιος σκοπός είναι εκείνος για τον οποίο εξ'αντικειμένου το κοινό ή τμήμα του έχουν εκ της φύσεως των πραγμάτωνσυμφέρον στην ευόδοσήτου. (β)Στηνπροκειμένη περίπτωση,οι αποφάσειςτης εφεσίβλητης αποσκοπούσανστην προώθηση των σκοπών για τους οποίους είχε συσταθεί ηεφεσίβλητη,δηλαδήτην προώθηση του ναυταθλητισμού μέσωτων λιμενικών διευκολύνσεων, καιδεν αποτελούσαν πράξεις αναγόμενες στην προστασία του ταμιευτικού συμφέροντος της εφεσίβλητης. (γ) Το κύριο γνώρισμα μίσθωσης ακινήτου είναι το δικαίωμα 883 ΝαυτικόςΌμιλοςΠάψουν.ΑρχήςΛιμένβν
(1992)αποκλειστικής κατοχής, πουπροϋποθέτει την ύπαρξη πρόθεσης του ιδιοκτήτηναπαραχωρήσειτέτοιοδικαίωμαστονκάτοχο.Στην προκειμένη περίπτωση, έλειπε ολοσχερώς τέτοια πρόθεση εκμέ ρουςτης εφεσίβλητης,καιγι'αντόυπήρχεάδειακαιόχι μίσθωση. (δ)Το μέτροαποζημίωσης γιατην παράνομη κατοχήακινήτου 5 είναι η ενοικιαστική αξία τουκτήματος καιόχι το όφελοςπου προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τηχρήση τηςγης ήη ακριβής απώλεια τουιδιοκτήτη.Τοκριτήριο γιατηναποζημίωση του ιδιοκτήτη είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο μετην ενοικιαστι κή αξία το κτήματος. Κατά συνέπεια το πρωτόδικο Δικαστήριο 10 λανθασμένα είχε επιδικάσει αποζημιώσεις μεβάσητοενοίκιο που πλήρωνεο ενοικιαστής στον εφεσείοντα γιατο εστιατόριο,και όχι με βάσητηνδιαπιστωθείσα ετήσια ενοικιαστική αξίατων υποστα τικών. Η έφεσηεπιτράπηκε \$ ενμέρειχωρίςέξοδα. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Pons Authority v.Republic
(1983)3C.LR. 385· Republic v. CyprusPons Authority
(1986)3CLR. 117Hadfikyriakou v.Hadfiapostolou3R.S.C.C. 89- 20 Vtuana v.Republic 3R.S.C.C 91· Antooiou v.Republic
(1984)3 C.LM. 623· Machlouzarides v.Republic
(1985)3C.L.R. 2342' TheGreekRegistrarof Co-Operative Societiesv. Nicolaides
(1965)3C.LA.164- 25 Charalambides v.Republic, 4R.S.C.C 24· Asproftas v.Republic
(1973)3CL.R. 366' Hellenic Bank v.Republic
(1986)3CLR. 48V Petrou v. TheNew Co-Operative Societyof Kaipashia, 3 R.S.C.C. 58- Photiades v.Republic,
(1988)3C.LJi. 2084Streetv.Mountford[1985]2All E.R. 289' Antoniadesv.VUliers[1988]2All E.R. 309Makrisv. Cyprus Ports Authority, Υπόθεση αρ.499/76, απόφαση 884 30 1ΑΛΛ ΝανιιχόςΌμιλοςΠάφονν.Αοχ^ςΑιμέναν 13/3/90· Chrysanthou v. Republic
(1968)3 CLJt. 519Poyadfisv. Republic
(1975)3 CLR. 378· FreesbopsLtdv. Republic
(1987)3CLR. 208V 5 Αγρόκτημα ΑΑΝΓΓΗΛΤΔ v. Δημοκρατίας
(1991)1ΑΛΛ. 225' Whitwham v. WestminsterBrymbo CoalandCokeCompany[1896] 2 Ch.D. 538' SwordheathProperties v.Tabet[1979] 1 AllEJi.240 WrothamPark Estatev. ParksideHomes[1974]2All EH. 32V 10 Penarth DockCompanyv.Pounds, 1Lloyd'sRep. 359ports,1963, Vol. 1,359Coopersν Rodgers[1975] Ch.D43 'Εφεσηκαιαντέφεση. Έφεση καιαντέφεσηκατάτηςαπόφασης του Επαρχια15 κού Δικαστηρίου Πάφου(Κρονίδης, Π.ΕΛ. και Μιλτιάδου,Α.Ε.Δ.)πουδόθηκεστις 29.5.1991 (Αρ. Αγωγής 577/ 88) με την οποία οι εναγόμενοι διατάχθηκαν να εκκενώ σουν καιπαραδώσουνστους ενάγοντες ελεύθερη καικενή κατοχήτης επίδικης αποθήκηςκαθώςκαι τηνκαταβολήν 20 αποζημιώσεωνσ' αυτούς. Χρ. Γεωργιάδης,γιατονεφεσείοντα. Ν. Παπαενσταθίον,γιατονεφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα 25 δώσειοΔικαστής Γ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ. :Οι εφεσίβλητοι, ανταποκρινόμενοι σεαί τημα των εφεσειόντων, παραχώρησαν τηχρήση τελωνεια κήςαποθήκηςστοχώροτουλιμένα Πάφουγιατηστέγαση και λειτουργία του Ναυτικού'Ομίλου της πόλης, νεοσύ30 στατου αθλητικού σωματείου, με κύριο σκοπό τηνπροα885 Πικής,Δ. ΝαυτικόςΌμιλος Πάφουν.ΑρχήςΛιμένων
(1992)γωγήτουναυταθλητισμού.Η σύστασητουόμιλουπλήρω σε,όπωςυποστήριξανοι εφεσείοντες μεδιαδοχικάδιαβή ματατουςστην Αρχή,κενόστηναθλητικήκαι πολιτιστική δραστηριότητα της Πάφου, γεγονός που επικαλέσθηκαν για την εξασφάλιση της βοήθειας τους για την ευόδωση 5 των σκοπών του όμιλου (Τεκμήριο Ι).' Η πρώτη αίτηση όμως για την παραχώρησητης αποθήκηςγια τη στέγαση καιλειτουργίατουόμιλου,απορρίφθηκε μετάαπόγνωμά τευσηαξιωματούχουτηςΑρχής,ότιαντενδείκνυτοη εγκατάστασήτουςστολιμενικόχώρο. Q Δεύτερο διάβημα του Ναυτικού 'Ομιλου προς την Αρχή, για τον ίδιο σκοπό,είχεευμενέστερη ανταπόκριση. Προφανώς κρίθηκε ότι με την επιβολή των κατάλληλων όρων μπορούσε να εναρμονιστεί ηστέγαση τουόμιλου με τις λειτουργικές ανάγκες του λιμένα Πάφου. Στις 4/1/78 15 οι εφεσίβλητοι γνωστοποίησαν στουςεφεσείοντες ότιτους παραχωρείται ηαποθήκημε τους όρους πουτίθενται στο σχετικό έγγραφοτηςΑρχής(Τεκμήριο4).Οιόροιαφορού σαν:(α)τηδιάρκειατηςπαραχώρησης, 20 (β) τους όρουςχρήσηςτωνυποστατικών, (γ)ταδικαιώματαγιατηχρήση, και (δ) τοντερματισμότηςπαραχώρησης. Η διάρκεια της παραχώρησης ορίστηκε σε ένα έτος, υποκείμενησεανανέωση.Ο Ναυτικός Όμιλος θααναλάμ- ^5 βάνε τα έξοδα επισκευής και συντήρησης του κτιρίου.Η χρήση υπόκειτο στους νόμους και κανονισμούς που διέ πουντηλειτουργία τωνλιμένων. Ωςενοίκιο,καθορίστηκε τοσυμβολικό ποσότων£12. Τέλος,ηΑρχήείχετοδικαίω μα να τερματίσει την παραχώρηση με τρίμηνη προειδο- 30 ποίηση. Το αντικείμενο της παραχώρησηςήταν, όπωςκατέδει ξε η μαρτυρία και αναγνωρίζεται από τους ίδιους τους 886 1AA-A. ΝαυτικόςΌμιλος Πάφονν.ΑφχήςΛιμέναν Πικής,Δ. , εφεσείοντες στο αίτημα τους για παραχώρησητων υπο στατικών(Τεκμήρια 1 και3),αποθήκη τελωνείου η οποία συνιστούσε, πριν την εγκαθίδρυσητης Αρχής,περιουσια κό στοιχείο των τελωνειακών Αρχών,το οποίο περιήλθε 5 στην κυριότητα τηςΑρχής Λιμένωνβάσει τωνδιατάξεων του άρθρου 16
(1)τουπερί Οργανισμού ΛιμένωνΚύπρου Νόμου, 1973,Ν 38/73,καιτηςΚΑΠ. 168/76πουεκδόθηκε βάσει των προνοιών του.Ηεισήγησητων εφεσειόντων, η οποία επαναλήφθηκε και ενώπιον μας, ότι η μαρτυρία 10 άφησεκενό ως προςτην ιδιοκτησία τουαντικειμένου της παραχώρησης,ορθάκρίθηκεαπότο πρωτόδικοΔικαστή ριοωςανυπόστατη.Ανεξάρτητα απότημαρτυρίαπου δό θηκεωςπροςταόριακαιτοχώροπουπεριλαμβάνειο λι μένας Πάφου, η μαρτυρία κατέδειξε ότι ταυποστατικά 15 συνιστούσαν παλαιό κτίριο που αποτελούσε ανέκαθεν αποθήκη του τελωνείου. Οι τελωνειακές αποθήκεςσυνι στούσαν μέρος του λιμενικού χώρου (Δ.Π. 100/68), ο οποίος περιήλθε στην κυριότητα της Αρχής βάσει της ΚΛ.Π. 168/
- Διαπιστώνουμε ότιταυποστατικά που πα20 ραχωρήθηκανσυνιστούσαν μέρος τουλιμενικού χώρου ο οποίος ανήκεστην Αρχή καιυπόκειτοστηδιαχείρισητης. Το μέρος της έφεσης πουαφοράταευρήματα του πρωτό δικουΔικαστηρίου,αναφορικάμετηνκυριότητατηςαπο θήκης,κρίνεταιανεδαφικό. 25 Οτερματισμόςτηςπαραχώρησηςτηςαποθήκης,οδήγη σεσε διένεξη μεταξύτων μερών και,αργότερα,αποτέλεσε τοαντικείμενο τηςαγωγήςπουηγέρθηστο ΕπαρχιακόΔι καστήριο Πάφου, με αίτηματην έξωσητων εφεσειόντων καιζημίες γιατησυνεχιζόμενη κατοχήτωνυποστατικών. 30 Ταγεγονότα πουπροηγήθηκαντης διαμάχηςείναι συνο πτικάτα εξής: ΜεειδοποίησητηςΑρχής,ημερομηνίας7/7/87 (Τεκμή ριο 19), δόθηκε στους εφεσείοντες ειδοποίηση τερματι σμού της παραχώρησης,με ισχύ από 1/1/88.Συγκεκριμέ35 να, οι εφεσείοντες κλήθηκαν να εγκαταλείψουν τα υποστατικά μέχρι 31/12/
- Η ειδοποίηση συνάδει με το δικαίωμα τερματισμού που επεφυλάχθη στην Αρχή με . τους όρους της παραχώρησης. Οι εφεσείοντες αρνήθηκαν 887 Πικής,Δ. ΝαυτικόςΌμιλος Πάς?ον ν.Α#£τ&Αιρένον
(1992)να συμμορφωθούν, διεκδικώντας δικαίωμα παραμονής στα υποστατικά ως θέσμιοι ενοικιαστές, βάσει του περί Ενοικιοστασίου Νόμου 1983, Ν 23/
- Σύμφωνα με τη δική τους ερμηνεία, η μεταξύ τους και της Αρχήςσχέση αναφορικά με την κατοχήτων υποστατικών, συνιστούσε 5 ενοικίαση υποκείμενη στις διατάξεις του προαναφερθέ ντος νόμου. Με έρεισμα αυτήτηθέση,οι εφεσείοντες αμ φισβήτησαν τηδικαιοδοσίατου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου να επιληφθεί της αγωγής, υποβάλλοντες ότι η επίλυση της διαφοράς ανάγεται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του, ίο Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων που συστάθηκε με το Ν23/83.Οι εφεσείοντες υποστήριξαν ότι όχι μόνοη αρχι κή παραχώρηση του κτιρίου που επιμαρτυρείται από το Τεκμήριο 4, αλλά και οι μεταγενέστερες ανανεώσεις τεκ μηριώνουν, σωρευτικά ή αυτοτελώς, την ενοικίαση, και 15 όχι την παραχώρηση άδειαςγια χρήση των υποστατικών. Μεδιαδοχικές ανανεώσεις της αρχικήςδιευθέτησης αυξή θηκετο ενοίκιο (α)σε £25το μήναγιατηνπερίοδο 1982 1984, (β) σε£30το μήνατο 1985,και(γ)σε£40το μήνατο
- Οι ανανεώσεις, όπως και η αρχική παραχώρηση, 20 επιμαρτυρούνταιαπόμονομερείς πράξειςτηςΑρχής(Τεκ μήρια6,8και9).Από ταέγγραφααυτά,προκύπτειότιτα καταβαλλόμενα ποσά καθορίστηκαν από την Αρχή έξω από οποιοδήποτε συμβατικό πλαίσιο, και χαρακτηρίζο νται ως δικαιώματαγια την άδειαχρήσης των υποστατι κών.Περαιτέρω,η χρήσησυνέχισεναυπόκειταιστους νό μους και κανονισμούς που διέπουν τη λειτουργία της ΑρχήςΛιμένων. Του τερματισμού της παραχώρησηςπροηγήθηκε απαί τηση της Αρχήςγια ουσιαστική αύξησητουκαταβαλλόμε- 30 νου ποσού, ενόψει της είσπραξης από τους εφεσείοντες ενοικίου £550απότην ενοικίαση μέρους της αποθήκηςσε τρίτους γιατηδημιουργίακαιλειτουργία εστιατορίου. Οι εφεσείοντες, μετά την ανάληψη κατοχής των υποστατι κών, προέβησαν στην ενοικίαση του ήμισυ περίπου του 35 χώρου, συνολικής έκτασης 480 τ.μ., σε τρίτους για τη δη μιουργία και εγκαθίδρυση εστιατορίου. Η ενέργεια αυτή εμφανώς αντίκειτο στους όρους παραχώρησηςτηςαποθή κης. Οι ενοικιαστές δαπάνησαν£24.000, όπωςείναιπαρα888 1Α.ΑΛ. 5 ΝαυτικόςΌμιλος Πάφουν.Αρχ^ςΑιμένβν Πικής,Λ. δεκτό, γιατηναναμόρφωσηκαιεξωραϊσμότουχώρουκαι τον εξοπλισμό του εστιατορίου, και εις αντάλλαγμα, ο Ναυτικός Όμιλος τους απάλλαξεαπότηνκαταβολήενοι: κίου μέχριτο 1986.Απότο 1986 οι ενοικιαστές τουεστιατορίου άρχισαν να καταβάλλσυν μηνιαίο ενοίκιο στους εφεσείοντες, ανερχόμενοσε£550τομήνα, ποσόπουαυξή θηκεσε£600απότο
- ΗενοικίασηαπότοΝαυτικόΌμιλομέρουςτης αποθή κηςσετρίτους,εκτόςτουότιαντίκειτοστουςόρουςπαρα10 Χώ^ηο^ζ» συνιστούσε σκοπό ξένο προς εκείνο για τον οποίο είχε επιδιωχθεί η παραχώρηση,και τον οποίο η Αρχή, μετά από αλλεπάλληλα διαβήματα των εφεσειό ντων,προσπάθησεναικανοποιήσει. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,μετάαπόμακράδίκη,έκρι15 νε ότι ηπαραχώρηση τωνυποστατικών συνιστούσε άδεια χρήσης,και όχι ενοικίαση του ακινήτου, χαρακτήρατον οποίο διατήρησε μέχρι και τον τερματισμό της. Καιεφό σον η άδειαπαραχωρήθηκεσταπλαίσιατηςδημόσιαςλει τουργίαςτηςΑρχής, τόσοηπαραχώρησηόσοκαιοτερμα20 τισμός της, συνιστούσαν πράξεις εξουσίας κατά τα δικαιικά θέσμια. Συνεπώς, η αναθεώρηση του τερματι σμού υπόκειτο στην αποκλειστικήαρμοδιότητατουΑνω τάτου Δικαστηρίου, βάσει του άρθρου 146.1 τουΣυντάγ ματος. Και εφόσο ο τερματισμός δεν ακυρώθηκε απότο 25 Ανώτατο Δικαστήριο, τεκμηριώνεται ως έγκυρη διοικητι κήπράξη,ενέχουσαόλεςτιςσυνέπειες πουυποδηλώνειτο κείμενο της,καθοριστικές για τα νομικά δικαιώματα πα ντός επηρεαζόμενου προσώπου, στην προκείμενη περί πτωσητουΝαυτικούΌμιλουΠάφου.Ησυνέχισητης πα30 ραμονής των εφεσειόντων στα υποστατικά, κρίθηκε ότι συνιστούσεπράξηεπέμβασηςστο ακίνητοτηςΑρχής, που δικαιολογούσε την προσφυγήσε πολιτικό δικαστήριογια τηνπροστασίακαιαποκατάστασητωνπεριουσιακώντους δικαιωμάτων.Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Πάφουδιέταξε, 35 (α)τηνέξωσητων εφεσειόντων, (β)τηνκαταβολήοφειλό μενων δικαιωμάτωνπριν τον τερματισμό,κάι (γ)την κα ταβολή μετά τον τερματισμό της άδειας (από 1/1/1988) ποσού ίσου προς τα ενοίκια που εισέπραξαν οι εφεσείο889 Πικής,Α. ΝαυτικόςΌμιλοςΠάφουν.ΑρχςςΛιμένων
(1992)ντες από την ενοικίαση μέρους της αποθήκης (£550 το μήνα). Χάριν τηςδιεξοδικής επίλυσης όλων των επίδικωνθε μάτων, το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι ηαπόφαση τουΥπουργικού Συμβουλίου, πουπεριέχεταιστην ΚΑΠ. 5 2/86, μετηνοποίαεξαιρέθηκανοιλιμενικοίχώροι απότις πρόνοιες τουπερί Ενοικιοστασίου Νόμου,εκδόθηκεάνευ ή καθ' υπέρβαση εξουσιοδότησης, διαπίστωση που θέτει εκτόςνόμουτηνπράξηωςultra-vires. Μετην έφεσηπροσβάλλονται όλαταουσιώδηευρήμα- ίο τα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, καθώςκαι ηκατάληξη στην οποίαάχθηκεαναφορικάμετηφύσηκαιτοχαρακτή ρα της μεταξύ των διαδίκων σχέσης, τη δικαιοδοσίατου Δικαστηρίου, καθώς και τις αποζημιώσεις που επιδικά στηκαν. Γιατους λόγους πουέχουμε εξηγήσειστο προοί- 15 μιο της απόφασης,δε θαασχοληθούμε με την προσβολή του ευρήματοςότι ηαποθήκησυνιστούσεμέρος τουλιμέ να Πάφου και επομένως αποτελούσε περιουσιακό στοι χείο των εφεσίβλητων. Με ειδοποίηση των εφεσίβλητων βάσει της Δ.35 θ.10,ηοποίαεπενεργεί ως αντέφεση, προ σεβλήθη η ετυμηγορία τουπρωτόδικου Δικαστηρίου ανα φορικάμετις αποζημιώσεις,καιη κρίσητουγιατην υπό σταση της Κ.Δ.Π. 2/
- Κατά την ακρόαση, η αντέφεση αποσύρθηκε παρά τις επιφυλάξεις που διατύπωσαν οι εφεσίβλητοι σε σχέσημε την εγκυρότητα της Κ.Δ.Π. 2/
- 25 Έπεταιότιηαντέφεσηδεθαμαςαπασχολήσει. Κατά τη συζήτηση της έφεσης, η επιχειρηματολογία των εφεσειόντων επικεντρώθηκε κατά πρώτο λόγο στην ανάλυσητων αρχώντουδικαίουπουδιέπουντηνταξινό μησηκαι χαρακτηρισμό πράξεων και αποφάσεωνδιοικη- 30 τικών αρχώνκαιοργάνωνώστεναπροσδιοριστεί η σφαί ρα λειτουργίας της Αρχής Λιμένων σε σχέση με την παραχώρηση των υποστατικών και μεταγενέστερα τον τερματισμό της. Έγινε εκτεταμένη αναφοράσε ελληνικά συγγράμματα [βλ. Δίκαιοντων Διοικητικών Πράξεωντου 35 Μιχ. Δ. Στασινόπουλου,έκδοση 1957, σελ. 28 -
- Εγχειρίδιον Διοικητικού ΔικαίουτουΕπαμεινώνδα Π. Σπηλιω890 1ΑΛΛ* ΝαυτικόςΌμιλος Πάφουν.Α^χήςΛιμένον Πιχής, Α. τόπουλου,Τόμος II,έκδοση4η,σ.452 -
- ΑιΠροϋποθέ σειςτου Παραδεκτούτης ΑιτήσεωςΑκυρώσεως,τουΣτέ φανου Ι. Δεληκωστόπουλου, έκδοση 1973, σ. 160 -
- Διοικητικόν Δίκαιοντου Στρατή Γ.Ανδρεάδη,έκδοση2η, 5 σ. 255 -
- Διοικητικόν Δίκαιον του Στέφανου Ι.Δελη κωστόπουλου, έκδοση 1972, τεύχος Α', σ. 149 - 150.Διοίκησις καιΔίκαιοντουΆθω Γ.Τσούτσου,έκδοση 1979,σ.
- Μελέται επίτουΔικαίουτωνΔιοικητικώνΔιαφορών του Γεώργιου Μ. Παπαχατζή,σ. 150 -
- Σύστηματου 10 Ισχύοντος Στην Ελλάδα Διοικητικού Δικαίου του Γεώρ γιου Μ.Παπαχατζή,σ. 717 -
- ΜαθήματαΔιοικητικού Δικαίουτου Μιχ.Δ. Στασινόπουλου, έκδοση 1957, σ.
- ΔίκαιοντωνΔιοικητικών ΔιαφορώντουΜιχ.Δ. Στασινό πουλου, έκδοση 4η, σ.
- Πορίσματα Νομολογίας του 15 Συμβουλίου της Επικράτειας 1929-1959, έκδοση 1969, σ.
- Διοικητικόν Δίκαιον του Μιχαήλ Α. Δένδια, έκδοση 5η, τόμος Α', σ.
- Διοικητικόν Δίκαιον του Μιχαήλ Α. Δένδια, έκδοση 2η, τόμος Γ, σ. 60 - 62], καιαποφάσεις τωνκυπριακώνδικαστηρίωνπουτείνουν ναδιαφωτίσουν 20 τα υπό εξέταση θέματα,καθώς και στο νομικό πλαίσιο λειτουργίας της Αρχής Λιμένων. Υπό το πρίσμα αυτών των αρχών,καιτων γεγονότων της υπόθεσης,οι εφεσείο-· ντες υποστήριξαν ότι ημεταξύτων μερών διευθέτησηγια τη χρήση της αποθήκης συνιστούσε ενοικίαση και όχι 25 άδεια,στηνοποίαπροέβηη Αρχήσταπλαίσιαδιαχείρισης τηςπεριουσίας τους· οπόταν, αρμοδιότηταγιατηνεπίλυ σητηςδιαφοράςπαρέχεταιαποκλειστικά στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων. Αντίθετα, οι εφεσίβλητοι υπέβαλαν ότιηδιευθέτησησυνιστούσεάδειαηοποίαπαραχωρήθηκε 30 οτα πλαίσια δημόσιας λειτουργίας της Αρχής.Οτερματι σμός της άδειας επίσης ανάγεται στο ίδιο πλαίσιο λει τουργίαςτης,διαπίστωσηπουθέτει τηνπράξη εκτόςελέγ χου από πολιτικό δικαστήριο. Τα δεδομένα αυτά θεμελίωσαν το δικαίωματων εφεσίβλητων για προσφυγή 35 στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο για προστασία των αστικών τους δικαιωμάτων. Ως προς τις αποζημιώσεις, οι εφεσείοντες υπέβαλαν ότιαυτέςείναιυπερβολικές, επειδήκαθορίστηκανμε βάση εσφαλμένο μέτρο,'και ανεξάρτητα από τις εκτεταμένες 891 Πικής, Α. ΝαυτικέςΌμιλος Πάς?ουν.Δ^χήςΑιρένων
(1992)βελτιώσεις που έγιναν στα υποστατικά. Οι εφεσίβλητοι υποστήριξαν ότι ηβάση στην οποίακαθορίστηκανοιαπο ζημιώσεις είναι σωστήκαιτο ποσό που επιδικάστηκε εύ λογουπότοφωςτωνπεριστατικώντηςυπόθεσης. Νομικήυπόσταση της ρύθμισης της παραχώρησηςτων 5 υποστατικώνκαιτηςπράξηςτερματισμού της: Η ΑρχήΛιμένων είναι οργανισμός δημόσιου δικαίου στον οποίο έχει εναποτεθεί κρατική ευθύνη και εξουσία για τη λειτουργία και διαχείριση των λιμένων της Δημο κρατίας. Οι λιμένες συνιστούν σημεία ελέγχου εισόδου ίο και εξόδου ατόμωνκαιεμπορευμάτων στηΔημοκρατία. Η διαχείριση τους συνιστά σημαντική κρατική λειτουργία, συνυφασμένη μετηνκυριαρχίατουκράτουςστο χώροτης επικράτειαςτηςΠολιτείας [βλ.PortsAuthorityv. Republic
(1983)3C.L.R. 385,καιRepublic v.CyprusPortsAuthority 15
(1986)3 C.L.R. 117]. Toκοινό έχει άμεσο συμφέρον στην ευόδωση των σκοπών τηςΑρχήςκαιανάλογο ενδιαφέρον γιατηνκαλήλειτουργία της. Οι πράξειςτης ΑρχήςΛιμένων, όπωςκαι εκείνες κάθε δημόσιας αρχήςήοργάνου,πουσχετίζονται μετηνπροώ- 20 θηση ήεκπλήρωση των δημόσιων σκοπών που έχουν ενα ποτεθεί σ' αυτή,συνιστούν πράξειςεξουσίας,δηλαδή πρά ξεις που εκπηγάζουν απότην άσκηση των εξουσιών της Αρχής.Πράξεις αυτήςτηςκατηγορίας -πράξεις εξουσίας -ανάγονταικαιεπενεργούν στοπεδίοτουδημόσιου δικαί- 25 ου,οι αρχέςτουοποίουδιέπουντηνυπόστασητους. Εφό σον είναι εκτελεστές, δηλαδή γενεσιουργοί δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, υπόκεινται σε αναθεώρηση από το Ανώτατο Δικαστήριο στο οποίο παρέχεται,βάσει τουάρ θρου 146.1 του Συντάγματος, αποκλειστική αρμοδιότητα 30 γιατον έλεγχοτηςεγκυρότηταςτους. Η λειτουργία δημόσιας αρχής ήοργάνου δεν περιορί ζεται μόνο στο πεδίο του δημόσιου δικαίου£ επεκτείνεται και στο ιδιωτικό δίκαιο οποτεδήποτε ηαρχή ενεργείγια την προστασία του ταμιευτικού της συμφέροντος (fiscus). 35 Οι πράξεις αυτές χαρακτηρίζονται ως πράξεις διαχείρι892 1 ΑΛΛ. ΝαυτικόςΌμιλοςΠάφουν.ΑρχήςΛιμένων Πιχής,Δ. σης. Έρεισμα για τον καταρτισμό ήσύναψη πράξηςδια χείρισης, αντλείται όχι απότη δημόσια εξουσία αρχήςή οργάνου, αλλά από τα περιουσιακά τους δικαιώματα βάσειτουαστικούδικαίου.Πράξειςδιαχείρισηςδημόσιας 5 αρχής επενεργούν στον τομέα του ιδιωτικού δικαίουκαι αποτελούν αντικείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων κατά το αστικό δίκαιο. Στις πράξεις διαχείρισης εμπί πτουν και συμβάσεις αναφορικάμε τη διάθεση καιεκμί σθωσηακίνητης περιουσίας δημόσιας αρχής. Η ισοτιμία 10 των συμβαλλομένων είναι ένα από τα χαρακτηριστικά πράξεων διαχείρισης οποτεδήποτε παίρνουν τη μορφή "σύμβασης"· άλλο είναι ηαποβολή,εκ μέρους τηςΑρχής, τουμανδύατηςεξουσίας στονκαταρτισμότους. , Πράξεις διαχείρισης διαστέλλονται απόπράξειςεξου15 °ίαζ»ανάλογα με το σκοπό γιατον οποίο εκδίδονταικαι τασυστατικάτουςστοιχεία.ΣτηνΚύπρο,έχεικατ' επανά ληψηαναγνωριστείότιστηδικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δι καστηρίου,καικατ'ακολουθίαστηναποκλειστικήτουαρ μοδιότητα,υπάγονται μόνο εκτελεστέςπράξεις δημόσιων *0 αρχώνπου επενεργούν στον τομέατου δημόσιουδικαίου [βλ. μεταξύ άλλων, Achilleas HadjiKyriakou v. Theologia Hadjiapostolou 3 R.S.C.C. 89; Sawas Yianni Valana v. Republic 3 R.S.C.C. 91]. Εμπειρική υπήρξε ηπροσέγγιση στην ταξινόμηση των διοικητικών πράξεων ως προς το 25 πεδίοδικαίου,δημόσιο ήιδιωτικό,στο οποίο επενεργούν. Ηουσίακαιόχι οτύποςήημορφήτην οποίαλαμβάνειη πράξη, συνιστά το κριτήριο για την κατάταξη τους σε πράξεις εξουσίας ήπράξεις διαχείρισης. Ηδιάκρισητων δυο τομέων δικαίου και τα κριτήρια για το διαχωρισμό του 30 ζ . απασχόλησαν το Ανώτατο Δικαστήριο ειδικά στην Antoniou andOthers v. Republic
(1984)3 C.L.R.623,και Machlouzarides v. Republic
(1985)3C.L.R. 2342.Οσκοπός για τον οποίο λαμβάνεταιηαπόφαση,ήγίνεται πράξη σε συνάρτηση με τις εξουσίες δημόσιας αρχής,αποτελεί το ^ γνώμοναγιατηνταξινόμησητουςστοέναήτοάλλο πεδίο τουδικαίου.Εφόσονηπράξη ανάγεται ή σχετίζεται με την επίτευξη των σκοπών δημόσιας αρχής ή οργάνου,αυτή επενεργεί στον τομέα του δημόσιου δικαίου. Δημόσιος σκοπός είναι εκείνος για τον οποίο εξ αντικειμένου το 893 ΠΐΜής,Δ. ΝαυτικόςΌμιλοςΠάφουν.Α(βήςΛιμένων
(1992)κοινό ήτμήμα του έχουν εκ της φύσεως τωνπραγμάτων συμφέρον στην ευόδωση του. Στοντομέατου ιδιωτικού δικαίουεμπίπτουνόχι μόνο πράξεις διαχείρισης δημόσιαςαρχήςήοργάνου,αλλάκαι μονομερείςπράξειςκρατικήςεξουσίας πουέχουν ωςαντί- 5 κείμενο τη ρύθμιση ή διακανονισμό δικαιωμάτων στον τομέα του ιδιωτικού δικαίου [βλ. TheGreek Registrar of Co-Operative Societies v.NicosNicolaides
(1965)3C.L.R. 164]. Γνώμονα για τηρύθμιση των δικαιωμάτωνκαι υπο χρεώσεων των επηρεαζόμενων, σ' αυτό το πεδίο λειτουρ- ίο γίας δημόσιας αρχής ή οργάνου, συνιστούν οι σχετικές αρχές του ιδιωτικού δικαίουκαιόχι ηπροώθησηοποιου δήποτε δημόσιου σκοπού τον οποίο ηΑρχή είναιεπιφορ τισμένηναπροάγει.Σ'αυτήτηνκατηγορίαανήκουν, όπως έχεινομολογηθεί, αποφάσειςτωνκτηματολογικών αρχών, 15 ρυθμιστικές δικαιωμάτων ακίνητης ιδιοκτησίας, καθώς και αποφάσεις άλλων αρχών που αφορούν συμβατικά ή περιουσιακά δικαιώματα σε κινητά [βλ. μεταξύ άλλων, Sawas Yianni Valana v. Republic (ανωτέρω) (διόρθωση λάθους στα κτηματολογικά μητρώα). Achilleas 20 HadjiKyriakou v. Theologia Hadjiapostolou and Others (ανωτέρω) (επίλυση συνοριακής διαφοράς). Theocharis Charalambides v.Republic, 4R.S.C.C.24 (καθορισμός ημε ρομηνίας για τη καταναγκαστική πώληση περιουσίας). George Asproftas v. Republic
(1973)3 C.L.R.366 (αίτηση 2 5 για εγγραφήακινήτου).Hellenic Bank v.Republic
(1986)3 C.L.R.481 (εγγραφή υποθήκης βάσει του περί Εταιρειών Νόμου). EliasPetrou andOthers v. The New Co-Operative Societyof Karpashia,"} R.S.C.C. 58 (εγγραφή μελών στο μητρώο συνεργατικών). Photiades v. Republic,
(1988)3 30 C.L.R.2084(ανανέωσησυνεταιρισμού) ]. Εξέτασητων όρων,βάσειτωνοποίωνπαραχωρήθηκε η χρήσητων υποστατικών, όπως προσδιορίζονται στηγνω στοποίηση της απόφασηςπουπεριέχεται στο Τεκμήριο 4, αποκαλύπτειότι(α)ΠρόκειταιγιαμονομερήαπόφασητηςΑρχήςπρος 894 1Α.ΑΛ. Ναυτικός Όμιλος Πάφουν.ΑρχήςΑιμένον Πιχης,Α (β) ικανοποίηση δημόσιας ανάγκηςγια την προώθηση του ναυταθλητισμού μέσοτων λιμενικών διευκολύνσεων, και όχι πράξη αναγόμενη στην προστασία του ταμιευτι κούσυμφέροντοςτηςΑρχής, 5 (γ) υποκείμενη (η χρήση) στο νομικό καθεστώς λει τουργίαςκαιεπιτήρησηςτων λιμένων. Ονόμοςκαιοικανονισμοί παρέχουνεκτεταμένεςεξου σίες στην Αρχήναελέγχει την είσοδο και διακίνησηατό μων και αγαθώνστο λιμενικό χώρο [βλ. μεταξύ άλλων, 10 άρθρο 10 - Ν38/73 και Κ.15 των περί Οργανισμού Λιμέ νων Κύπρου (Λειτουργία Περιοχών Λιμένων) Κανονι σμώντου 1976, ΚΔ.Π.8/76]. Τοκύριογνώρισμα μίσθωσης ακινήτουείναιτο δικαί ωμα του κατόχουγια την αποκλειστική χρήση του ακινή15 του, όπως σωστά διαπίστωσε το πρωτόδικο Δικαστήριο, αντλώντας καθοδήγησηαπό τηStreet v.Mountford
(1985)2 All E.R. 289. Στημεταγενέστερη απόφασηAntoniades ν. Villiers
(1988)2 All E.R. 309, επεξηγείται ότι για τονκα ταρτισμόμίσθωσης ακινήτου, απαιτείται20 (α)πρόθεση εκ μέρους του κατόχουγια αποκλειστική χρήσητωνυποστατικών, και τη. (β)συμμερισμός τηςπρόθεσης αυτήςαπότονιδιοκτή Στην προκείμενη περίπτωση,ελλείπει ολοσχερώς πρό25 θέση εκ μέρους των ιδιοκτητών, παροχής αποκλειστικής κατοχήςτηςαποθήκηςστοΝαυτικόΌμιλοΠάφου. Διαπιστώνουμε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο σωστά έκρινε ότι ηπαραχώρησηχρήσης της αποθήκηςαπότους εφεσίβλητους, συνιστούσε άδεια και όχι εκμίσθωση. Ση 30 μειώνουμε παρενθετικά ότι εκμίσθωση ακίνητης ιδιοκτη σίας της Αρχής επιτρέπεται μόνο μετά από έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου και εφόσον πρώταδιαπιστωθεί ότι ηπεριουσία δεν είναι αναγκαίαγια τους σκοπούς της 895 Πικής,Α. ΝαυτικόςΌμιλος Πάφουν.ΑρχςςΛιμένων
(1992)Αρχής. Είναι αμφίβολο αν συμφωνία ηοποίακαταρτίζε ταικατάπαράβασητουάρθρου 10
(2)(η) τουΝ 38/73,συνι στά νόμιμη σύμβαση ενόψει τωνδιατάξεων τουάρθρου 23(a) τουπερί Συμβάσεων Νόμου-Κεφ. 149. Δεθαεπε κταθούμεσε εξέτασητουθέματοςαυτούεφόσο δεν εγείρε- 5· ταιστην έφεση. Καταλήγουμε ότι ηπράξηπαραχώρησηςτης αποθήκης συνιστούσε πράξηεξουσίας αναγόμενηστο πεδίοτου δη μόσιουδικαίου. Το νομικό καθεστώς της μεταξύτων μερών σχέσηςδε 10 μεταβλήθηκε σεοποιοδήποτε μεταγενέστερο στάδιο*αντί θετα, η κατοχή των υποστατικών από τους εφεσείοντες συνέχισενατελείυπότους ίδιουςπεριορισμούς πουείχαν αρχικά οριστεί. Ο τερματισμός τηςάδειας ανάγεται στο ίδιο πλαίσιο ^ σχέσεων μεταξύ των μερών και επενεργεί στον ίδιοτομέα δικαίου.Το δικαίωματερματισμού συνιστούσεεπακόλου θο πράξης εξουσίας, συναρτάτο με αυτή και σκοπούσε στον επαναπροσδιορισμό των δικαιωμάτωντωνεφεσειό ντων στον τομέα τουδημόσιου δικαίου.Τοσυμπέρασμα ^0 αυτόπροκύπτει απότηνεφαρμογήτωναρχώνπου έχουμε εξηγήσει στα γεγονότα της υπόθεσης και υποστηρίζεται άμεσααπότηναπόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην StavrosMakris v. Cyprus Ports AuthorityandOthers Υπόθεση Αρ. 499/76, αποφασίστηκε στις 13/3/90καιθα 2 5 δημοσιευθεί στου τόμους
(1990)3 Α.ΑΑ . Προς την ίδια κατάληξη κατατείνουν καιοι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη Chrysanthou andAnother v. Republic
(1968)3 C.L.R. 519'και Poyiadjis v. Republic
(1975)3 C.L.R. 378. Η απόφαση στη Freeshops Ltd v. Republic ^0
(1987)3 C.L.R.2081, διακρίνεται επειδή έρεισμα για την πράξητερματισμού σ' εκείνητην υπόθεση αποτέλεσαντα συμβατικά δικαιώματα και όχι η δημόσια εξουσία της Αρχής. Έπεται ότιηεγκυρότητα του τερματισμού της άδειας 35 χρήσηςτωνυποστατικών,μπορούσε νααναθεωρηθείμόνο 896 1ΑΛΛ. 5 Ναυτικός Όμιλος Πάφουν.Αρχι>ςΑιμένον Πικής, Α. απότοΑνώτατο Δικαστήριοβάσειτουάρθρου 146.0 τερ ματισμός οριοθέτησε τιςσχέσεις μεταξύτωνδιαδίκωνκαι τεκμηρίωσε την εκπνοήτηςάδειαςγιατηχρήσητης τελω νειακής αποθήκης [Αγρόκτημα ΛΑΝΓΓΗΑΤΑ. και'Αλλοι ν. Δημοκρατίας
(1991)1 AAA 225]. Μετά τη λήξητης άδειαςστις 31/12/87, οι εφεσείοντες απώλεσανκάθε δικαί ωμαχρήσηςτωνυποστατικών. Η συνέχιση της κατοχής των υποστατικών από τους εφεσείοντες, συνιστούσε επέμβασηστοακίνητοτων εφεσι10 βλήτων και παραβίαση των δικαιωμάτωνπου τουςπαρέ χει τοιδιωτικό δίκαιο. Γιατηνπροστασίατωνπεριουσια κών τους δικαιωμάτων κατέφυγαν στο πολιτικό δικαστήριο,στην αρμοδιότητατουοποίουυπάγεταιη επί λυσηδιαφορών πουανάγονταισε δικαιώματαπουεκπη15 γάζουναπότο ιδιωτικόδίκαιο. Αποζημιώσεις: Το μέτρο της αποζημίωσης για την παράνομηκατοχή ακινήτου είναι ηενοικιαστική αξία του κτήματος και όχι τοόφελος πουπροσπορίζεταιοκάτοχοςαπότηχρήσητης 20 γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο για την αποζημίωση του ιδιοκτήτη είναι αντικειμενικό, αλλη λένδετο μετην ενοικιαστική αξίατουκτήματος.Αυτό κα θορίστηκε στηWhitwham v. WestminsterBrymboCoaland Coke Company
(1896)2 Ch.D.538, και επαναλήφθηκε σε 25 σειρά μεταγενέστερων αποφάσεων, στηSwordheath Properties v. Tabet
(1979)1All E.R. 240, Wrotham Park Estate v. Parkside Homes
(1974)2 All E.R. 321, και Penarth Dock Company v. Pounds, 1 Lloyd's Rep. 359 ports, 1963, Vol. 1, 359. Στον προσδιορισμό της ενοικια30 στικής αξίαςδελαμβάνονται υπόψηβελτιώσεις στοκτήμα που επέφερε ο εναγόμενος (βλ. McGregor on Damages 14thed.,p. 1135etseq.). To πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα συνάρτησε τις αποζημιώσεις με τα οφέλη που προσκόμισαν οι εφεσείο3$ ντες απότην παράνομη κατοχήτουκτήματος.Τοεύρημα για την ετήσια ενοικιαστική αξία συγκριτικών ακινήτων 897 Πιχής,Δ. ΝαυτικόςΌμιλοςΠάφουν.Α^χήςΑιμένον
(1992)στο χώρο του λιμένα Πάφου, £8,30σ το τετραγωνικό μέτρο,ήταναφεαυτούεύλογοκαιπαρείχετη βάσηγιατον καθορισμότηςζημίαςπουυπέστησανοι εφεσίβλητοι. Το κοινό δίκαιο περιόριζε την αποζημίωσηπουμπο ρούσε να επιδικασθεί στη ζημία η οποία είχε προκύψει 5 μέχρι την καταχώρηση της αγωγής. Η αδυναμία αυτή στους μηχανισμούςτουδικαίουγιααποζημίωση,θεραπεύ θηκε με την εισαγωγή του θεσμού Ord.36 r.58 (μεταγενέ στερα αναριθμήθηκεσε Ord.36Br.7) πουπαρέχει εξουσία στο δικαστήριο σε περιπτώσεις συνεχιζόμενων αστικών *0 αδικημάτων να επιδικάζειαποζημιώσειςγιαολόκληρη τη ζημία που ο ενάγων υπέστη μέχρι τηδίκη.Ανάλογο κενό στον τομέα του δικαίουτης επιείκειας θεραπεύθηκε μετη θέσπιση του Lord Cairn's Act, 1858. Το προεξάρχον στοι χείο στον καθορισμό του πλαισίου των αποζημιώσεων 15 είναι, όπως υποδεικνύεται στη Coopers v.Rodgers
(1975)Ch.D. 43, η απόδοση δικαιοσύνης υπό το φως του συνό λουτωνπεριστατικώντηςυπόθεσης. Στην Κύπρο, το θέμαρυθμίζεται μετηΔ.33 θ.14, προ σαρμοσμένη στις διατάξειςτης Ord.36r.58. Διαπιστώνου- 20 μεότι παρεχότανευχέρειααποζημίωσηςτων εφεσίβλητων για ολόκληρη τηζημίαπουυπέστησαν μέχρι τηνημερομη νία καθορισμού των αποζημιώσεων, που συνετελέσθημε τηνέκδοσητηςπρωτόδικηςαπόφασης. Συγκεφαλαιώνονταςκρίνουμε, καιαυτόείναι το απο- ^5 τέλεσμα στοοποίοκαταλήγουμε, ότι(α) η άδεια για.τη χρήση των υποστατικών απότους εφεσείοντες τερματίστηκε μετηνειδοποίησητης7/7/87, (β) οι εφεσείοντες απώλεσανκάθεδικαίωμαπαραμονής σταυποστατικάμετάτη31/12/87, 30 (γ)ησυνέχισηκατοχήςτηςτελωνειακής αποθήκης μετά την ημερομηνία εκείνηαπότους εφεσείοντες, συνιστούσε παράνομηεπέμβασηη οποίαέπληττε τααστικάδικαιώμα τατωνεφεσίβλητων και,κατάσυνέπεια,θεμελίωσεαγώγι898 1 ΑΛΛ. ΝαυτικόςΌμιλος Πάψουν.ΑρχήςΛιμένων Πιχής, Α.' μοδικαίωμα υποκείμενοστηδικαιοδοσίαπολιτικού δικα στηρίου. Ηέκδοσηδιατάγματοςέξωσηςκαιαπαγορευτικούδια τάγματος ήτανδικαιολογημένη ενόψει της συνέχισης της 5 κατοχήςτωνυποστατικώναπότουςεφεσείοντες μέχρικαι τηναποπεράτωση τηςδίκης.Επίσηςδικαιολογημένηήταν η επιδίκαση αποζημιώσεωνυπέρτωνεφεσίβλητων γιατην αποστέρηση της ακίνητης ιδιοκτησίας τους. Το μέτρο όμως τωναποζημιώσεων,γιατουςλόγους πουέχουμε εκ!0 θέσει, ήτανεσφαλμένο.Αυτόέπρεπεναήτανηενοικιαστι κή αξία των υποστατικών που ήταν £8.30c (το έτος) το τ.μ. Οπολλαπλασιασμός αυτούτουποσού μετοεμβαδόν τηςαποθήκης(480 τ.μ.),μαςδίδειτοποσότηςετήσιαςζη μίας, ή μέρους του, μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της 15 απόφασης,πουαποτελεί,γιατουςλόγους πουέχουμεεξη γήσει,τηνημερομηνίαπροσδιορισμούτωναποζημιώσεων. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμερικώςκαιη απόφαση του πρω τόδικουΔικαστηρίουγιατοποσότωναποζημιώσεωντρο ποποιείταιαναλόγως. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμερικώς. Ηαντέφεσηαπορρίπτεται. Λεν εκδίδεταιδιαταγήγια ταέξοδα.