(1992)22Ιουνίου, 1992 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΟΠΑΤΖΗΣ.ΚΩΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΘΕΟΝΙΤΣΑ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ, Εφεσείονσα, ν. ΠΑΝΑΓΙΏΤΑςΠΑΠΑΝΕΟΚΛΗ, Εφεσίβλητης. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7497). Αχίνητη ιδιοκτησία — Εξουσίεςτου Διευθυντή του Κτηματολογίου δυνάμει τωνπερί ΑκινήτουΙδιοκτησίας(Διακατοχή, Εγγραφήναι Εκτίμησις) Νόμων —Διακρίνονταισεαυτέςπου ανάγονταιστην σφαίρα του δημόσιουδικαίου και σε αυτές που ανάγονται στη σφαίρα του ιδιωτικούδικαίου — Στην σφαίρατου ιδιωτικού ά- 5 καώυ οΔιευθυντής ενεργείάλλοτεμονομερώς σαναμιγές διοιχητικό όργανο καιάλλοτεσανδιαιτητήςυπό οιωνεί διχαστική ιδιό τητα— Στην τελευταίαπερίπτωση οΔιευθυντής δενέχειεξουσία να ανακαλέσει απόφαση που ήδη έχει λάβει και κοινοποιήσει στουςενδιαφερόμενους. Αχίνητη ιδιοκτησία — Εξουσία του Διευθυντή του Κτηματολογίου νακαταργήσειεγγεγραμμένο δικαίωμαδιαβάσεως—Άρθρο 12
(3)του περί ΑκινήτουΙδιοκτησίας (Διακατοχή, ΕγγραφήκαιΕχτίμησις)Νόμου,Κεφ.224,όπωςτροποποιήθηκεμε τονΝ. 16/80—Πε ριστάσειςυπό τιςοποίεςασκείται —Οποιαδήποτε ληφθείσααπό- 15 φάσηδενμπορείμετά ναανακληθείαπό τον Διευθυντή. Στις 14.12.72,εγγράφηκε δυνάμει διχαστικής απόφασηςδι καίωμα διαβάσεως υπέρ χτήματος της εφεσίβλητης στο χωριό Έμπα, Πάφου σε βάρος ομόρου χτήματος της εφεσείουσας. Το 1983μεαίτησητηςπροςτονΔιεθυντήτου Κτηματολογίου, δυνά- 20 μα του άρθρου 12
(3)τουπερίΑκινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφήκαι Εκτίμησις) Νόμου,Κεφ. 224,όπως τροποποιήθηκε μετον Ν. 16/80,ηεφεσείουσαζήτησετηνκατάργησητου εν λόγω δικαιώματος διαβάσεως. Μεεπιστολή του ημερομηνίας 13.5.85 ο Διευθυντής πληροφόρησε τους διαδίκους ότι το δικαίωμα διαβά- 25 σεως δεν μπορούσε να καταργηθεί. Με νέα επιστολή του όμως ημερομηνίας 29.6.85 ο Διευθυντής ανέφερεότι επανεξέτασετην αίτησημεβάση νέαστοιχείαπου είχανέλθει σεγνώσητουκαιότι είχεαποφασίσεινακαταργήσει τοδικαίωμα διαβάσεως. Ηεφεσί βλητη έκαμε αίτηση - έφεση εναντίον της απόφασης αυτής στο jO 906 10 1AJLA, Σολομώντοςν.Παπανεοκλή 10 ΕπαρχιακόΔικαστήριο,σύμφωναμετο άρθρο80τουΝόμου.Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκε την αίτηση και ακύρωσε την απόφαση του Διευθυντή,τόσοδιότιέκρινεότι,μετάτηναπόρριψη της αίτησης για κατάργηση του δικαιώματος διαβάσεως με την επιστολήτουτης 135.85 ο Διευθυντήςδενείχεδικαίωμαεπανεξέ τασηςτου θέματος καιανάκλησηςτης ληφθείσας απόφασης,όσο καιδιότι επίτηςουσίαςτοπρωτόδικο Δικαστήριο έκρινεότιδεν είχανκαταδειχθεί οι προϋποθέσεις που επιβάλλειτο άρθρο12
(3)τουΝόμουγιαναασκηθείη εξουσίατου Διευθυντήγιακατάργηση εγγεγραμμένουδικαιώματοςδιαβάσεως. 15 Κατ1 έφεση, ηεφεσείουσαπροσέβαλε ταπιο πάνω ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου και, επιπλέον, ισχυρίσθηκε ότι η δεύτερη επιστολήτου Διευθυντήμπορούσεναθεωρηθείσανδιόρ θωσηλάθους,δυνάμειτουάρθρου 61τουΝόμου,καικατάσυνέπειαέγκυρη. 5 Αποφασίσθηκεότι: 20 jc 30 35 40 (α) Οιενέργειεςτου Διευθυντήτου Κτηματολογίουεντάσσο νται,ανάλογα μετην περίπτωση, είτε στη σφαίρατου δημόσιου δικαίου είτε στη σφαίρα του ιδιωτικούδικαίου. Στον τομέα του ιδιωτικούδικαίουο Διευθυντής ενεργείείτε σαναμιγέςδιοικητι κό όργανο,είτε σανδιαιτητής υπότην οιωνεί διχαστική ιδιότητα πουορισμένεςπρόνοιεςτουνόμουτου προσδίδουν. (β) Στις περιπτώσεις, όπως η παρούσα όπου ο Διευθυντής ενεργείσαν διαιτητήςυπόοιωνείδικαστικήιδιότητα,μετάτηνέκδόσητηςαπόφασης του δεν έχειεξουσίαεπανεξέτασηςτουθέμα τοςη ανάκλησηςτης εκδοθείσαςαπόφασηςτου. (γ) Δεν ετίθετο θέμα εφαρμογής του άρθρου 61 του Νόμου διότι,αποτη μιατοθέμαδενενέπιπτεμέσασταθέματαπουκαλύ πτονται απότο άρθρο εκείνο και απότην άλληδεν είχε δοθείη αναγκαία προειδοποίηση προς τους ενδιαφερομένους που προ βλέπειτοάρθροεκείνοσαναναγκαία προϋπόθεσηγιατην άσκηση τωνεξουσιώντουΔιευθυντή. • (δ)Το άρθρο 12
(3)του περίΑκινήτου Ιδιοκτησίας(Διακατο χή,Εγγραφή καιΕκτίμηση)ΝόμουΚεφ.224,όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 16/80,δεν παρέχει στο Διευθυντή του Κτηματολογίου γενικήεξουσίανακαταργείκατά τηνκρίσητου εγγεγραμμέναδι καιώματαδιαβάσεως,αλλάπαρέχειτέτοια εξουσία μόνοσεπερι πτώσεις όπουδιαπιστώνεται σανπραγματικόγεγονός ότι "συνε πείαδιανοίξεωςδημοσίαςοδούήετέραςδιόδουήεξ'άλλου λόγου δεν υφίσταταιπλέον ηανάγκηαυτού",και μετά από αίτησητου ιδιοκτήτηείτετουδουλεύοντος είτετουδεσπόζοντοςακινήτου. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 907 Σολομώντος ν.Παπανεοκλή
(1992)Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: leropoulos v.Distria LandsOfficerUmassol
(1987)3CLR 830WestparkLtdv. Republic
(1987)3CLR 1473Macblouzaridesv.Republic
(1985)3CLR2342AnUmlou v. Republic
(1984)3CLR623· ~ Republicv. M.D.M.Estate
(1982)3CLR642' Geogbiou v.Hjiptesa
(1970)1CLR58· Moustafav.Republic
(1973)3CLR47· Asproftas v.Republic
(1973)3CLR 366 Chtistodoulou v. Republic
(1970)3CLR377· JQ WhiteHUTSLtd v.Republic
(1970)3CLR 132Cbaraiambides v.TheRepublic4RSCC24· Valana v. Republic3RSCC91· Peyiotisv. Polemides
(1982)1 CLR 442· Kafferosv.Theocbawus
(1978)1CLR619· 15 Αθανάση v.Χατζημάμα, Πολ.Εφ. 7545, απόφαση20.3J9QHadfikyxiakou v.HadjiApostolou3RSCC89Παναγιώτου v. Χ"Κυριάκου
(1991)1A.AA. 362· Fatsita v.Fatsita
(1988)1CLR 210; Φιλίππου v. Στυλιανού
(1992)1ΑΛΛ. 448· 20 ReAJ>. LanitiLtd
(1983)1CLR 820· Papaloizou v.Themistokleous22 CLR 177· Cbakkartov.Attorney General
(1961)CLR231· Chrysantbou v. Antonlades
(1969)1CLR 622Panayiotouv.Kyriakou
(1985)1 CLR 156. 908 0 - 1ΑΛΛ. Σολομώντοςν.Παπανεοηλή Έφεση. 5 Έφεση από την καθ* ης η αίτηση κατάτης απόφασης τουΕπαρχιακούΔικαστηρίου Πάφου,(Ιωαννίδης, Α.ΕΑ) που δόθηκε στις 19.10.1987 (Αρ. Αίτησης 33/85) με την οποία ακυρώθηκε απόφασητου Διευθυντή του Κτηματο λογικού και Χωρομετρικού Τμήματος με την οποίακα τάργησε δικαίωμα διόδου υπέρ του κτήματος της εφεσί βλητης. £. Ευσταθίου,γιατην εφεσείουσα. 10 Ε.ΚωμοδρόμοςκαιΑ. Εύζατνας,γιατηνεφεσίβλητη. Cur. adv.vult ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει οΔικαστήςΓ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΓΓΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ: Οιλόγοιτηςέφεσης περιστρέ15 φονταιγύρωαπό τις εξουσίεςπουπαρέχει στο Διευθυντή του Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος το άρθρο 12
(3)του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και εκτίμησις) Νόμου, Κεφ. 224, όπως τροπο ποιήθηκε με το Νόμο 16/80 που εισήγαγε τηδυνατότητα 20 κατάργησηςδικαιώματοςδιόδου. Την 14 Δεκεμβρίου 1972, εγγράφηκε δυνάμει δικαστι κής απόφασης δικαίωμα διόδου υπέρ του κτήματος της εφεσίβλητης με αριθμό εγγραφής 8678, Φύλλο/Σχέδιο XLW/51, τεμάχια 76/1, 78/2 και 78/1/2 στο χωριό Εμπα 25 *αι σε βάρος του όμορου κτήματος της εφεσείουσας με αριθμόεγγραφής8679,τεμάχια78/1/1,72. Η εφεσίβλητη με την αίτηση της προς το Διευθυντή Α1565/83, ζήτησε τηνκατάργησητουπιο πάνω δικαιώμα τος διόδου. Παραθέτουμε το σχετικό άρθρο 12
(3)του 30 Νόμου. "Οσάκις το τοιούτο δικαίωμα είναι δικαίωμα διό δου, εάν συνεπεία διανοίξεως δημοσίας οδού ήετέρας 909 K&V/&8&Δ. Σολομώννοςν.ΙΙαηανεοχλή
(1992)διόδουή εξάλλουλόγουδενυφίσταταιπλέονη ανάγκη αυτού, ο κύριος του δουλεύοντος η του δεσπόζοντος ακινήτου δικαιούται να απαίτηση την κατάργησιν αυτού,οδεΔιευθυντής ερευνάτηνυπόθεσιν, αποφασί ζει εάν το δικαίωμα τούτο δέον να καταργηθήή μή, 5 γνωστοποιεί την απόφασιν αυτού προς άπαντος του ενδιαφερομένους και,εάνη απόφασις αυτούείναι ότι το δικαίωμαδέον νακαταργηθή,χωρεί εις τηνκατάρ γησιν αυτού μετάπάροδοντριάκονταημερών απότης n ημερομηνίαςτηςρηθείσης γνωστοποιήσεως: Νοείται ότι, εάν υποβληθή οιαδήποτε αξίωσις δια τηνυπότουκυρίουτουδουλεύοντος ακινήτουκαταβολήν οιασδήποτεαποζημιώσεωςδιάτηνκατάργησιντου ρηθέντος δικαιώματος, ο Διευθυντής αφού λαβή υπ' όψιν τα γεγονότα εκάστης περιπτώσεως, συμπεριλαμ- 15 βανομένουτουχρόνουχρήσεωςτουδικαιώματοςκαθο ρίζει την τυχόν καταβλητέαν αποζημίωσινκαιγνωστο ποιεί ταύτην εις απαντάς τους ενδιαφερομένους και δενχωρεί εις την κατάργησιντουδικαιώματος προτού ικανοποιηθή ότι ηυπ'αυτούεκτιμηθείσα αποζημίωσις 20 κατεβλήθη." Την 13 Μαΐου 1985, ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός Πάφου,κατόπινοδηγιώντουΔιευθυντή, πλη ροφόρησε7τους διαδίκουςπως,για λόγους που ανέφερε, το δικαίωμαδιόδουδεν μπορούσε νακαταργηθεί.Την29 25 Ιουνίου 1985, ο Διευθυντής, με νέα επιστολή του προς τους διαδίκους,τους πληροφόρησε πως επανεξέτασε την αίτηση,όπωςσημειώνει,βάσει νέων στοιχείων που ήλθαν σεγνώσητουκαιότι απεφάσισενακαταργήσειτοδικαίω- ^Q μα. Η εφεσίβλητη με αίτηση-έφεσή της κατάτο άρθρο 80 του Νόμου,ζήτησε την ακύρωσηαυτήςτης δεύτερης από φασηςτουΔιευθυντή.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοακύρωσε την απόφασηγιατί έκρινε πωςδεν είχεδικαίωμαο Διευ θυντής ναεπανεξετάσει τηνήδηαπορριφθείσα αίτησηκαι 35 να ανακαλέσει ή να ακυρώσει την πρώτη του απόφαση μετά τη γνωστοποίηση της προς τους διαδίκους. Εναπό910 1ΛΛΛ Σολομώηοςν.Πααανεοχλή Kov/ftqe,Δ. κειτο στην εφεσείουσα να εφεσφάλει την απόφασητου Διευθυντήπροκειμένου τοζήτημανακριθεί οριστικάαπό τοΔικαστήριο.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο εξέτασεκαιτην ουσία της υπόθεσης. Κατέληξε πως και στην περίπτωση 5 πουθαεθεωρείτοότιοΔιευθυντήςνόμιμαεπανεξέτασετο ζήτημα,ηδεύτερηηαπόφασητουήτανλανθασμένηγιατί δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του άρθρου 12
(3)έτσι πουναήτανεπιτρεπτήηκατάργησητουδικαιώματος. Μετους λόγους της έφεσης αμφισβητείταιη ορθότητα 10 της πρωτόδικης απόφασης σε σχέση και με τις δυο της πτυχές. Αναπτύχθηκε ενώπιον μας και το επιπρόσθετο επιχείρημαπωςηεπιστολή της 13Μαΐου 1985 δεν ενσω ματώνει απόφασητου Διευθυντή. Ήταν, υποστηρίχτηκε, απλή επιστολή του Επαρχιακού Κτηματολογικού Λει15 τουργού και όχι τουΔιευθυντή,ήτανχειρόγραφηκαιδεν μπορούσε ναθεωρηθεί ότι συγκέντρωνε ταχαρακτηριστι κά απόφασης.Στηνπραγματικότητα ηαίτηση εξετάστηκε καιαποφασίστηκεμετηνεπιστολήτης29Ιουνίου 1985. Δεν έχειεγερθεί όμωςτέτοιο θέμαείτεπρωτόδικα είτε 20 μετουςλόγους της έφεσης ενώπιον μας.Οπρώτοςλόγος έφεσης περιγράφει την επιστολή της 13 Μαΐου 1985 ως "προηγούμενη απόφαση"την οποία,όμως, ο Διευθυντής είχεδικαίωμα,σύμφωνα μετην εφεσείουσα, ναακυρώσει ή να ανακαλέσει. Εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να 25 υπάρξει αμφιβολία ως προς το ότι η επιστολή της 13 Μαΐου 1985 ενσωμάτωνε την απόφαση του Διευθυντή. Αυτόπροκύπτειαπότοπεριεχόμενοτηςκαιέτσιτηναντι λαμβανόταν και ο ίδιος διευθυντής που με την επιστολή του.της29 Ιουνίου 1985 αναφέρεταιστογεγονός ότιστά30 ληκεκατόπινοδηγιώντουκαιστογεγονός τηςεπανεξέτα σηςτης. Ο Διευθυντής είναι διοικητικό όργανο στο οποίο, με τις πρόνοιες τουΚεφ.224 αλλάκαιάλλων νόμων, ανατέ θηκεευρύφάσμααρμοδιοτήτων.Οι ενέργειεςτου, ανάλο5 γαμετην περίπτωση;εντάσσονται σεδυογενικέςκατηγο 3 ρίες. Πρώτα είναι εκείνες που έχουν ως αντικείμενο ζητήματα που εμπίπτουν στην σφαίρα του δημοσίου δι911 Kov/Sq&A. Σολομώνΐοςν.ΟαπανιζοΜλή
(1992)καίου. Αυτές οι ενέργειες, εφόσον συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις,ελέγχονται απότοΑνώτατο Δικαστή ριο κατά την ενάσκηση της αποκλειστικής δικαιοδοσίας του σύμφωνα μετοάρθρο 146.1 του Συντάγματος.Μετά, είναι, εκείνες πουεμπίπτουν στην σφαίρα τουιδιωτικού 5 δικαίουωςαποσκοπούσες στη ρύθμιση ιδιωτικώνδικαιω μάτωνπάνωσεακίνητηπεριουσία καιπου, επομένως, εκφεύγουν τηςαναθεωρητικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου. (Βλ leropoulos v. District LandsOfficer Limassol
(1987)3 CLR 830, WestparkLtd v. Republic io
(1987)3 CLR 1473,Machlouzaiides v. Republic
(1985)3 CLR 2342, Antoniouand Othersv.Republic
(1984)3 CLR 623, Repubiic v. M.DM. Estate
(1982)3 CLR 642 Constantinos Nicolaou Geoighiou v. Evangelie. HjiGeorghiou HjiPhesa
(1970)1CLR 58,DjemalMouUa 15 Moustafa v. Republic (Ministerof Interiorand Another
(1973)3CLR47, GeorgeAsproftas v.Republic(Ministryof Interior
(1973)3 CLR 366, Qiristatis Christodoulou v. Republic(Minister of Interior and Another,)
(1970)3 CLR 377, WhiteHillsLtd andOthers v. Republic(Minister of 20 Interior and Another)
(1970)3 CLR 132Theocharis Chsralambides v. TheRepublic (District Lands Officer and Another)4 RSCC24,5awas Yianni Valana v.TheRepubiic of Cyprus throughthe Directorof LandsandSurveys3 RSCC91.) 25 To άρθρο80 του Κεφ.224 προσφέρει το μηχανισμό για τον έλεγχο της ορθότητας των αποφάσεων,διαταγώνκαι γνωστοποιήσεων του Διευθυντή που εμπίπτουν στη σφαί ρα του ιδιωτικού δικαίου. 'Οπως έχει νομολογηθεί με σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ηαναθεώ- 30 ρήση τηςπροσβαλλόμενης ενέργειας τουΔιευθυντή γίνε ται μεβάσητις αρχέςπουδιέπουντην αναθεώρησηαπότο Ανώτατο Δικαστήριο τωνενεργειών τουπουεμπίπτουν στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου μετηδιαφοράπωςτο Επαρχιακό Δικαστήριο δικαιούται να αντικαταστήσει την 35 κρίση του Διευθυντή με τη δική του. (B\J>eyiotisν. Polemidis
(1982)1 CLR 442, Ka&eros and Another v. TheocharousandOthers
(1978)1 CLR
- Οπως επιση μάνθηκε στηνυπόθεσηΜενέλαοςΓ. Αθανάση και άλλοι ν. 912 1ΑΛΛ. Σολομώντοςν.Παπανεοκλή Kov/toffi,Δ. Μάμας ΒαρνάβαΧατζημάμακαιάλλος, Πολ. Εφ.7545 20.3.90,ηέρευνα σταπλαίσια τηςάσκησης τηςδικαιοδο σίαςτουΔικαστηρίου κατάτοάρθρο80,δενπεριορίζεται στο εύλογο αλλά επεκτείνεται καιστην ουσία τηςαπόφα5 σηςτουΔιευθυντή.Δεν έχειεγερθεί,καιδεν είναιτουπα- ρόντος το ζήτημα τηςκαθόλου συνταγματικότηταςτου άρθρου
- (Βλ. σχετικά AchiBeasHadjikyriakou v. TheologiaHadjiApostolouandAnother3RSCC89, Κυρια κού Νικήτα Παναγιώτονv.Σόνια Ανδρέα Χ"Κνριάκόυ 10 και άλλης
(1991)1 Α.ΑΑ 362 Fatsita v. Fatsita and Another
(1988)1CLR 210,Παναγιωτού Α. Φιλίππουν. ΘεόδωροςΠλάτωνοςΣτυλιανού
(1992)1 AAA 448. Είναι καθαρόότιτοζήτημα στην παρούσα υπόθεση εμπίπτει στη σφαίρατου ιδιωτικού δικαίουκαι εγείρεται 15 τοκατάπόσο οιαρχές που διέπουν τηδυνατότηταανά κλησης εκτελεστής διοικητικής πράξηςστοτομέα του δη μοσίου δικαίου,εφαρμόζονταικαιστην περίπτωση πουο Διευθυντής ενεργεί στησφαίρατουιδιωτικούδικαίου. ΟΔιευθυντής ενεργεί στησφαίρατου ιδιωτικούδικαί20 ουείτε ωςαμιγέςδιοικητικό όργανο,ανμπορεί ναχρησι μοποιηθεί οόρος,προκειμένου, δηλαδή,ναεκτελέσει αμι γώς διοικητικά καθήκοντα είτε ως διαιτητής υπό την οιωνεί δικαστική ιδιότητα που ορισμένες πρόνοιες του Νόμουτουπροσδίδουν. (Βλ. Peyiotis v.Polemidis (ανωτέ2s ρω), Constantinos Nikolaou Georghiouv.Evangelia HjiGeorghiou HjiPhesa (ανωτέρω), IDReA.P. Laniti Ltd
(1983)ΓCLR820).Στηνπαρούσαυπόθεσηείναισαφέςότι οΔιευθυντής έχειενεργήσει ωςδιαιτητήςυπόοιωνεί δικα στική ιδιότητα. Επισημαίνουμε ότιη σειρά των αποφάσε30 ωνστις οποίεςτονίστηκε αυτήηπτυχήτουρόλουτουΔιε υθυντή,αφορούσε,ακριβώςτην ενάσκηση.της διακριτικής του ευχέρειας σεσχέσημετην εγγραφήδικαιώματοςδιό δου. Δεν θαμαςαπασχολήσει, επομένως, τοερώτημαως 35 προς τηνεξουσία ανάκλησης αμιγώς διοικητικών ενερ γειών που εμπίπτουν στησφαίρα τουιδιωτικού δικαίου 913 Kew/ftij&Δ. Σολομάντοςν.ΠαηανεοΗλή
(1992)και, επομένως, το αν η ανάκληση αποτελεί ως εκ της φύσης της θεσμό του δημοσίου δικαίου, θα ήταν όμως χρήσιμο ίσως να σημειώσουμε εδώ τις δυνατότητες που παρέχει στο Διευθυντή το άρθρο 61 του Κεφ. 224, το οποίο,όπως έχει εξηγηθεί, αναφέρεταιδυνητικά, σε θέμα- 5 ταπου εμπίπτουντόσο στοδημόσιοόσοκαιστο ιδιωτικό δίκαιο,. (Βλ. Sawas Yianni Valana TheRepubiicofCyprus through the Director of Lands and Surveys 3 RSCC 91.) Ετσι, δεν χρειάζεται να εμπλακούμε στις γενικές αρχές τουδιοικητικούδικαίουωςπροςταπροαπαιτούμεναγια ίο νόμιμηανάκλησηδιοικητικήςπράξης.Είναιαρκετόναση μειώσουμε, γιατους σκοπούςτηςυπόθεσης αυτής,τομο νομερήχαρακτήρατηςανάκλησηςκαιτογεγονός ότιηέν νοιατηςεξυπακούειδυνατότητατουδιοικητικούοργάνου να επιλαμβάνεται εκ νέου θέματος που έχει ρυθμιστεί με 15 ορισμένο τρόπο με δική του πρωτοβουλία. (Βλ. γενικά Π Α Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Β* έκδοση 1984, σελ. 234 παράγραφος676 καιεπέκεινα,ΜΑ Στασι νόπουλος - ΔίκαιοτωνΔιοικητικών ΠράξεωνΑνατύπωση 1982, σελ. 379 κ. επ.,Α. Ι.Τάχος -Ελληνικό Διοικητικό 20 ΔίκαιοΒ'έκδοσησελ. 363κ.επ.,Επ.ΣπηλιωτόπουλοςΕγ χειρίδιοΔιοικητικούΔικαίου,4ηέκδοσησελ. 174παραγρ. 177). Αυτήημονομερής καιεξ ιδίαςπρωτοβουλίαςτουΔιε υθυντήρύθμιση θεμάτωνιδιωτικής φύσηςωςπρος δικαι- 25 ώματασεακίνητη περιουσία,είναιασυμβίβαστηπροςτον διαιτητικό ή οιωνεί δικαστικό του ρόλο. Το άρθρο 12
(3)του Νόμου,θέτει τις προϋποθέσεις κάτωαπότις οποίες ενεργοποιείταιη εξουσίατουΔιευθυντήγιάκατάργησηδι καιώματος διόδου.ΟΔιευθυντής δεν μπορείναπαρέμβει 30 αυτοδικαίως.Δεν έχειτηνεξουσία ναεξετάζει πότεοιπε ριστάσεις δικαιολογούν την κατάργησηδικαιώματος διό δου.Χρειάζεται νααπαιτήσειτηνκατάργησηοκύριοςτου δουλεύοντος ή του δεσπόζοντος ακινήτου. Ο διευθυντής ενεργώντας στα πλαίσια αυτούτου ρόλου, επιλύει ταζη- 35 τήματα που εγείρονται ενώπιον του απότουςενδιαφερο μένους μεβάση τιςπρόνοιεςτουΝόμου.Η έκδοση απόφα σης απότο Διευθυντή οδηγεί τηδιαδικασία,ως προςτον ίδιο, σε οριστικό τέλος. Από εκείκαι πέραο Διευθυντής 914 ΧΑΛΛ. Σολομώντοςν.Παπανίοχλή Κων/δηςΔ. δενέχειτη δυνατότηταναεπανέλθειγιανααναθεωρήσειο ίδιος την ορθότητατης δικήςτουαπόφασηςπροκειμένου να την ανακαλέσει ή να την ακυρώσει. Εφόσο,βέβαια, κατά την άποψηκάποιουαπότους ενδιαφερομένους συ5 ντρέχουν λόγοι για την υποβολή νέας απαίτησηςγιακα τάργηση,ο Διευθυντής οφείλει νατην εξετάσει προκειμέ νου να αποφασίσει αν, παρά την προηγούμενη αρνητική τουαπόφαση,δικαιολογείται,μεβάση ταπραγματικάδε δομένατης εποχής, η κατάργηση τουδικαιώματος.Εκείνο, 10 πουδενμπορεί νακάμειοΔιευθυντής είναι ναεπανέλθει ο ίδιος και προσεγγίζοντας τα γεγονότα με διαφορετικό φακό,σταπλαίσιαδικήςτουέρευνας,ναανακαλέσειήνα ακυρώσει την αρχικήτου απόφαση πουήδηαπέκτησε τη δικήτης οντότητα ως προσδιοριστική ιδιωτικώνδικαιω15 μάτων.Σημειώνουμε, παρεπιμπτόντως, πως στην παρού σα υπόθεση ο Διευθυντής, ενώ αναφέρεταιστην δεύτερη απόφαση του σε νέα στοιχεία που,ήλθαν σε γνώσητου, όπως δίκαια δέχτηκε και ο δικηγόρος της εφεσείουσας, δενπροσδιόρισε ποιαήταναυτάτανέαστοιχεία.Ολαόσα 20 σημειώνειως λόγους γιατηνκατάργηση του δικαιώματος διόδου,ήτανγνωστάστον ίδιοαπότηναρχή. Για τους πιο πάνω λόγους, είναι ορθή η πρωτόδικη απόφαση πως μετάτην έκδοσητηςαπόφασηςτουΔιευθυ ντή για την απόρριψητης απαίτησης για κατάργησητου 25 δικαιώματοςδιόδου,εναπόκειτο πια στους ενδιαφερόμε νουςπουαισθάνονταναδικημένοιναπροσβάλουντηνορ θότητα της ενώπιον του Δικαστηρίου σύμφωνα με τις πρόνοιεςτουΝόμου. Ηδιαζευκτικήθέσητης εφεσείουσας ως προς το ίδιο 30 ζήτημα,στηρίχτηκε στιςπρόνοιεςτουάρθρου61του Κεφ. 224. Το άρθρο 61
(1)παρέχει στο Διευθυντή την εξουσία διόρθωσης λάθους ή παράλειψης στο κτηματολογικό μη τρώο ήσε οποιοδήποτε βιβλίο ή σχέδιο τουΕπαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείουήσεοποιοδήποτεπιστοποιητι35 χό εγγραφής.Το άρθρο61
(2)πουπροστέθηκε μετοντρο ποποιητικόΝόμοτου 1980 (Ν. 16/80), διευρύνει τις εξου-, σίεςτουΔιευθυντή.Προβλέπειταακόλουθα: 915 ΚονΛ^ζΕ,Δ. Σολομώντοζν.Πακανεοηλή
(1992)"Οσάκις λόγωλάθους,παραλείψεως,ψευδούςβεβαι ώσεως,ή ψευδούς παραστάσεως, γενομένηςκαλήτηπίστειή δολίως,διενεργηθήοιαδήποτεεγγραφήεν οιανδή ποτε βιβλίω ΕπαρχιακούΚτηματολογικού Γραφείου, ο Διευθυντής δύναται,μετάτηνδιαπίστωσιν τωναληθών 5 γεγονότων, ναπροβήεις ακύρωσιντηςτοιαύτηςεγγρα φής,ως καιπαντόςπιστοποιητικού σχετιζομένου προς τηνεγγραφήνταύτην" Το Ανώτατο Δικαστήριο είχετην ευκαιρίαναασχολη θεί σε σειρά υποθέσεων μετηφύση καιτηνέκταση των 10 εξουσιών πουπαρέχει στοΔιευθυντή το άρθρο 61.(Βλ. Lambris Haralambous Papaloizou v. Kornelia ttemistokleous22 CLR 177, hnbrahimMehmedCbakkarto v. Attorney General.
(1961)CLR 231. Melpomeni Panayiotou Chrysanthou andOthers v.Neoclis Antoniades 15
(1969)1CLR 622,Panayiotou v.Kyriakou
(1985)1 CLR 156, Παναγιωτού Φιλίππουv. Θεόδωρος ΠλάτωνοςΣτυ λιανού
(1992)1 AAA 448.Ταγεγονότατηςυπόθεσηςδεν δικαιολογούν ναεπεκταθούμε στοθέμα ήνα εξετάσουμε ανηθέσπισητης παραγράφου2τουάρθρουδιαφοροποιεί 20 όχι μόνο την έκταση των εξουσιών τουΔιευθυντή, από την άποψητου αντικειμένου τους,αλλάκαιτηφύσητους έχοντας υπόψητη δυνατότηταπουτου αναγνωρίζεταινα διαπιστώνει τα αληθή γεγονότα σε σχέση όχι μόνο με λάθοςήπαράλειψη αλλάκαι μεψευδήβεβαίωσηήψευδή 25 παράσταση. Ο Διευθυντής δενέχει εκδώσει την δεύτερη απόφαση κατ' επίκλησητωνπρονοιών τουάρθρου 61 και,βέβαια, δεν ακολούθησε τηδιαδικασία της παραγράφου3του άρ θρου πουαποτελεί προϋπόθεση γιατηνόμιμη ενάσκηση 30 των εξουσιών πουτου παρέχονται απότις προηγούμενες παραγράφους. Καμιάτροποποίηση,διόρθωση ήακύρωση διενεργείται εκτός αν δοθεί προηγούμενη ειδοποίηση 30 ημερών σεοποιοδήποτεπρόσωποείναιδυνατόναεπηρεά ζεται,τοοποίο και δικαιούται μέσα σετασσόμενη προθε- 35 σμία νακαταχωρίσει ένσταση. Δεδόθηκετέτοιαειδοποίη ση από το Διευθυντή σε οποιονδήποτε στην παρούσα υπόθεση. 916 1ΑΛΛ. Σολομώντοςν. Παπανεοκλή. Kov/oqe»Δ. Ενπάσηπεριπτώσει, ηέκδοσητης δεύτερης απόφασης του Διευθυντή βρισκόταν, ως θέμα ουσίας, εντελώς έξω από τιςεξουσίεςπουκαλύπτειτοάρθρο61
(1)και
(2). Δεν είχε ως αντικείμενο τη διόρθωση λάθους ή παράλειψης 5 απόεκείνες πουαναφέρονταιστηνπαράγραφο 1ούτεκαι ετίθετοζήτημαακύρωσηςεγγραφήςγιαοποιονδήποτεαπό τουςλόγους που αναφέρονταιστηνπαράγραφο2.Βέβαια, πιθανή επιτυχία απαίτησης κατά το άρθρο 12
(3)του Νόμου αναπόφευκτα θαοδηγούσε και σε διαφοροποίηση 10 των σχετικών βιβλίων του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείουπροκειμένου ναδιαγραφεί από αυτάτοδικαίω' μα διόδουπου θα χαταργείτο.Αυτόόμως θα ήταντοαπο τέλεσμα της προηγούμενης έκδοσης έγκυρης απόφασης σύμφωναμετιςπρόνοιεςτουάρθρου12
(3)τουΝόμουκαι 15 δενθα μετέβαλλε τη φύση του ζητήματος. Ηέφεσηόμως θα.έπρεπε νααπορριφθείκαι αν επρό κειτονακριθεί,ανεξάρτητα από ταπιοπάνω,μεβάση τις πρόνοιες του άρθρου 12
(3)του Νόμου. Ητανηεισήγηση της εφεσείουσας πωςτο άρθρο 12
(3)παρέχειστοΔιευθυ20 ντή την εξουσία να επανεξετάσει εξ αρχής το κατάπόσο συντρέχουν οι περιστάσεις που θα δικαιολογούσαν την παραχώρησηδικαιώματοςδιόδου.Υποστηρίχτηκε, δηλα δή, ηάποψηπως μπορεί ο Διευθυντής να καταργήσειδι καίωμα διόδουόχι μόνο όταν διαπιστώνει γεγονότα που 25 κατά το νόμο δικαιολογούν κάτι τέτοιο, μεταγενέστερα της εγγραφήςτου,αλλά και ότανκρίνει ότι, με γνώμονα τις σύγχρονες αντιλήψεις,ταγεγονόταπουυπήρχανκατά το χρόνο της εγγραφής δεν θαέπρεπε να είχαν οδηγήσει στην εγγραφή.Έτσι, κατάτην εισήγησητης εφεσείουσας, 30 μπορούσε ο Διευθυντής να επανεξετάσει τα πραγματικά . δεδομένα με βάσηταοποίατο Δικαστήριο στηνπαρούσα υπόθεσηδιέταξετηνεγγραφήτουδικαιώματοςδιόδουκαι να το καταργήσει εφόσο κρίνει πως με βάσητις τωρινές αντιλήψεις, όπως βέβαιατις αντιλαμβάνεταιο ίδιος,δεν 35 θα έπρεπεναείχεεγγραφείήδιατηρηθείτέτοιοδικαίωμα. Δεν μπορούμε νασυμφωνήσουμε. Δε νομίζουμε ότι το άρθρο 12
(3)παρέχει στο Διευθυντή τέτοια εξουσία. Η φύσηκαιη έκτασητης:εξουσίας τουΔιευθυντήπροκύπτει 917 Κον/οης,Δ. Σολομώντοςν.Παπανεοχλή
(1992)απότις ίδιες τις πρόνοιες του άρθρου 12
(3). Για να είναι επιτρεπτή η κατάργηση δικαιώματος διόδου θα πρέπει πρώτα ναδιαπιστωθεί ωςπραγματικόγεγονός ότι "συνε πεία διανοίξεως δημοσίας οδού ή ετέρας διόδου ή εξ άλλου λόγου δενυφίσταταιπλέον ηανάγκη αυτού."Είναι 5 σαφέςότι ονομοθέτης θέλησεναδημιουργήσει μηχανισμό έρευναςπροςδιαπίστωσητουανοπεριορισμός πουσυνε πάγεταιτοδικαίωμαδιόδουστοδουλεύον ακίνητο εξακο λουθεί να είναι αναγκαίοςέχοντας υπόψητα πραγματικά δεδομένα όπως αυτάεξελίσσονται.ΟΔιευθυντής δενέχει 10 εξουσία για την κατάργησηδικαιώματοςδιόδου εκτός αν διαπιστώνει μεταβολή των πραγματικών δεδομένων που μπορούν να συσχετισθούν προς την ανάγκη διατήρησης του. Δεν είχε διανοιχτεί δρόμος ή άλλη δίοδος ούτε έγινε 15 επίκληση οποιασδήποτεάλλης μεταβολής πουθα μπορού σε ναοδηγήσει στο συμπέρασμα πωςτοδικαίωμα διόδου, ως εμπράγματοδικαίωμαπροσαρτημένο στη γη, δενήταν πια αναγκαίο. Ηδιαμόρφωσητουχώρου ήτανακριβώςη ίδια με εκείνητου χρόνου της δικαστικής απόφασηςπου 20 οδήγησε στην εγγραφήτουδικαιώματος. Για τους πιο πάνω λόγους η έφεση απορρίπτεται με έξοδαυπέρτης εφεσίβλητης. Η έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 918