clr/1992/1992_1_919.pdf

(1992)σαδεν εδικαιούτοσε αποζημίωσηλόγω του τερματισμού τηςαπα­ σχόλησηςτης,αλλά έκρινε ότι έπρεπεναείχεδοθεί προειδοποίη­ ση στην εφεσείουσα μεβάσητο άρθρο Π της Σύμβασηςπερί Τερ­ ματισμού Απασχολήσεως του 1982, πουκυρώθηκε μετον Ν.45/85, και επιδίκασε σ1 αυτήν ΛΚ320 σαν αποζημιώσεις αντί προειδο- 5 ποίησης. Κατ1 έφεση η εφεσείουσα ισχυρίστηκε ότι το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών λανθασμένα έκρινε ότι είχε εφαρμογή το άρθρο 5 (ε)του Ν.24/67, εφόσον βρήκεότι εδικαιούτοσεπροειδο­ ποίηση δυνάμει του άρθρου 11της Σύμβασης.Το μέρος της από­ φασης του Δικαστηρίου ΕργατικώνΔιαφορώνπου αφορούσετην 10 επιδίκασηαποζημίωσηςαντίπροειδοποίησηςδυνάμει του άρθρου 11της Σύμβασηςδενήταναντικείμενο τηςέφεσης. Αποφασίστηκε ότι: (α) Ηοποιαδήποτελεκτική διαφοράστο κείμενο τουάρθρου 11 της Σύμβασης περί Τερματισμού Απασχολήσεως και του άρ- 15 θρου5 του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου, 1967 (Ν24/ 67), δεν δικαιολογεί την εισήγησηότι το άρθρο 11 της Σύμβασης καθιερώνει διαφορετικάκριτήρια ή παρέχει περισσότεραδικαιώ­ ματα στον εργαζόμενο απόαυτά που καθιερώνει και παρέχει το άρθρο 5 του Ν24/

1. Και στις δύο περιπτώσεις το ερώτημα που 20 θα πρέπει να απαντηθείείναι κατά πόσο ηδιαγωγήτου εργαζόμε­ νου είναι τέτοια ώστε, κρινόμενη αντικειμενικά, να δικαιολογεί τον άμεσο καιχωρίς προειδοποίηση τερματισμό τηςαπασχόλησης τουαπότον εργοδότη του. (β)ΣτηνπροκείμενηπερίπτωσητοΔικαστήριο ΕργατικώνΔια- 25 φορών ορθά είχε ερμηνεύσει και εφαρμόσει τις πρόνοιες τουάρ­ θρου 5 του Ν 24/67, βρίσκοντας ότι η άμεση απόλυση της εφεσείουσας ήταν δικαιολογημένη υπό τις περιστάσεις. Το Δικαστήριο ΕργατικώνΔιαφορώνόμως έσφαλε στην ερμηνείακαι εφαρμογή του άρθρου 11 της Σύμβασης περί Τερματισμού Απα- 30 σχολήσεως, 1982 (πουκυρώθηκε μετο νόμο 45/85),επειδή εργαζό­ μενος πουέχει απολέσει τοδικαίωματουγιααποζημιώσειςδιότι βρέθηκε ένοχος διαγωγής τέτοιας που να δικαιολογεί την άμεση και χωρίς προειδοποίηση απόλυση του δυνάμει του άρθρου5 (ε) του Νόμου24/67δεν μπορεί ταυτόχροναναδικαιούταισε αποζη- 35 μίωση αντί προειδοποίησης με βάσητο άρθρο 11 της Σύμβασης, το οποίο ρητάεξαιρεί του δικαιώματοςσε προειδοποίησητον ερ­ γαζόμενο που είναι ένοχος σοβαρού παραπτώματος τέτοιας φύσης που θα ήταν παράλογονα απαιτηθείαπότον εργοδότη να συνεχίσ& να τον απασχολεί στην περίοδο της προειδοποίησης. 40 Καμμιά διαγωγή ή συμπεριφορά εκ μέρους του εργαζόμενου, η οποία δεν ενέχει το στοιχείο του σοβαρού παραπτώματος, δεν είναι δυνατό να λεχθεί ότι δικαιολογεί τον άμεσο και χωρίς προ­ ειδοποίηση τερματισμό της απασχόλησης του από τον εργοδότη τουκατ' εφαρμογήτουάρθρου5 του Νόμου24/
2. ^5 Η έφεσηαπορρίφθηκεχωρίς έξοδα. 920 1ΑΛΛ. Κασάχ*v.TeebnoplasticeLtd Έφεσηδι'υπομνήματος. 5 Έφεσηδι'υπομνήματος απότον ΔικαστήτουΔικαστη­ ρίου ΕργατικώνΔιαφορών (Κ.Καλλή),αναφορικάμετην απόφαση τουστην υπόθεσηαρ.910/89πουδόθηκεστις 28 Φεβρουαρίου, 1991 με την οποία απορρίφθηκεαπαίτηση της εφεσείουσας εναντίον των εφεσίβλητων εργοδοτών της για αποζημιώσεις για αδικαιολόγητο τερματισμό της απασχόλησηςτης. Γ.Μηχανικός, γιατην εφεσείουσα. 10 Π.Λφέρας,γιατους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθα δώσειοΔικαστής Ι. Πογιατζής. ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ, Δ: Η παρούσα διαδικασία αφορά 15 Έφεση δι' Υπομνήματος εναντίον της απόφασης του Δι­ καστηρίου Εργατικών Διαφορών, ημερομηνίας28/2/1991, μετηνοποίααπορρίφθηκεαπαίτησητηςεφεσείουσας ενα­ ντίον των εφεσίβλητων εργοδοτών της για αποζημιώσεις για αδικαιολόγητο τερματισμό της απασχόλησης της,δυ20 νάμει του άρθρου 3

(1)του περί Τερματισμού Απασχολή­ σεωςΝόμουαρ.24/67,όπωςέχειτροποποιηθεί. Ταουσιώδηγεγονότα,όπως έχουν διαπιστωθεί από το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, συνοψίζονται στο πιο κάτω απόσπασμα της προσβαλλόμενης απόφασης ως 25 εξής: "Οι εργοδότες διατηρούνβιομηχανίακατασκευήςπλα­ στικών ειδώνγιαοικιακήχρήση. 30 Το εργατικό προσωπικό που απασχολούσαν, εκτός του γραφειακού προσωπικού, κυμαινόταν, κατά την κρίσιμηπερίοδο,μεταξύ60και70προσώπων. Εργαζόντουσαν σε 3βάρδιες.Πρωϊνή, απογευματι921 Πογιατζής, Δ. Κασάη*v.Technoplasllcs Ltd

(1992)κή καιβραδυνή. Ηαιτήτρια εργαζόταν στην πρωινή βάρδια. Ηπρόσληψητηςέγινεστις4.9.76 καιμετάπουειδικεύθηκε ωςχειρίστρια μηχανών, τοποθετήθηκε υπεύθυ­ νηγιαμιααπότις μηχανέςτηςπρωινήςβάρδιας. 5 Το πρωί,συνήθως, λειτουργούσαν 7-9μηχανές πα­ ραγωγήςπλαστικών. Και τώρα προχωρούμε στην καθοριστική βδομάδα για την απασχόλησητηςαιτήτριας.Τισυνέβει, δηλαδή, απότις 16.10.89μέχριτις23.10.

1. 10 Στις 16Οκτωβρίου,ημέραΔευτέρα, ηαιτήτριαδεν παρουσιάσθηκεστην εργασίατης.Ειδοποίησε,όμως, με τησυγχωριανή καισυνάδελφο της κα.Λούλλα,την κα. Κυπριανούότιδενθαπήγαινεδουλειά. 'Οταν οκ. Νικολαϊδης παρατήρησεότιηαιτήτρια 15 απουσίαζεκαιημηχανήδεν εργαζόταν,την αναζήτησε. Αμέσωςκάλεσετηνκα.Κυπριανούκαιτηςέδωσενοδη­ γίες ναειδοποιήσει τηναιτήτριαναέλθει,λόγωφόρτου εργασίαςαπόανειλημμένες υποχρεώσεις. Τότε, ηκα. Κυπριανού επικοινώνησε μετην αιτή- ^0 τρία τηλεφωνικώς. Τηρώτησε πότε θαεπανέλθει στην εργασίατης και ηαιτήτριατηςείπεν ότι θαερχόταν σε 2-3 μέρες,επειδήείχεναβοηθήσειτοσύζυγοτηςσεδου­ λειές τουσπιτιού, που λόγω των βροχών τωνημερών εκείνων,υπέστει ζημιές. 25 Στη συνέχεια, η κα. Κυπριανού ξανατηλεφώνησε στην αιτήτρια,ηοποίατηςείπε ότι δεντέλειωσε ακόμη μετηνεργασίατουσπιτιού. Μετάαπ' αυτά,η κα.Κυπριανούαναφέρθηκεστους προ'ΐσταμένους τηςκ.ΡένοΧριστοδουλίδη καιΑνδρέα 30 Νικολαϊδη. Οκ.Χριστοδουλίδης - πουαςσημειωθεί είναικαιο 922 1 ΑΛΛ. Κασάηιιv.TcchnoplastlceLtd Πογιοχζικ,Α. διευθύνωνσύμβουλοςκαιμεγαλύτεροςμέτοχοςτωνερ­ γοδοτών -έδωσεν οδηγίεςστηνκα. Κυπριανού,νατης ξανατηλεφωνήσεικαινατην ρωτήσειπότε ακριβώςθα επανέλθει. 5 10 15 Έτσι,τηντελευταία εργάσιμημέρατηςβδομάδας,η κα.Κυπριανούεπικοινώνησεμετηναιτήτριακαι ζήτη­ σε να μάθει πότε ακριβώςθαέλθει.Η αιτήτριατηδια­ βεβαίωσεπως θαερχόταν, οπωσδήποτε τηΔευτέρα,23 τουμηνός. Την Δευτέρα, όμως, και πάλιν η αιτήτρια δενπα­ ρουσιάσθηκε στην εργασία της. Η κα. Κυπριανού δεν είχεπαράνατοαναφέρειστηδιεύθυνση. Στις 24 το πρωϊ, συνεχιζόμενης της απουσίας της αιτήτριας, η διεύθυνσηαπεφάσισε τον τερματισμό της απασχόλησηςτης." Ηαπόφασητων εργοδοτών να τερματίσουν την απα­ σχόλησητης εφεσείουσαςκοινοποιήθηκεσ' αυτήν με επι­ στολήτουςημερομηνίας24/10/
2. Εφόσο,μετηνπιοπάνωειδοποίησητους,οιεργοδότες 20 τερμάτισαν την απασχόλησητης Αιτήτριας,ηοποίαήταν συνεχούς διάρκειας πέραν των 26 βδομάδων, ηΑιτήτρια δικαιούται, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 3

(1)* * Μετάτηθέσπιση τουπερί ΤερματισμούΑπασχολήσεως(Τροπο­ ποιητικού)(Αρ.4)Νόμον τον 1979 (Ν.92/79) τοκείμενο τον άρθρον 3

(1)τονβασικούΝόμονδιαμορφώθηκεωςεξής: "3

(1)Ότανκατάήμετά τηνέναρξιν τηςισύχος τονπαρόντοςάρ- , θρουο εργοδότης τερματίζη δι'οιονδήποτελόγονάλλονήτωνεντων άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων,την απασχόλησιν εργοδοτουμένου ο οποίοςέχει απασχοληθήσυνεχώςυπ'αυτούεπίείκοσι έξ τουλάχιστον εβδομάδας, ο εργοδοτούμενος κέκτηταιδικαίωμαεις αποζημίωσιν υπολογιζομένηνσνμφώνωςπροςτονΠρώτονΠίνακα: Νοείται ότι ο εργοδότηςκαιο εργοδοτούμενοςδύνανται δι'εγγρά­ φου συμβάσεως συναφθείσης κατά τον χρόνοντηςπροσλήψεως του εργοδοτουμένου ναπαρατείνωσι τηνυπό τουπαρόντος άρθρονπρο­ βλεπομένης περίοδον συνεχούς απασχολήσεως μέχρις ανωτάτου ορίονεκατόντεσσάρωνεβδομάδων." 923 Πογιατζής, Δ. Κασάη*v.TcchnoplasticsLtd

(1992)των περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμων 1967 έως 1988,σεαποζημιώσεις εκτός ανη απασχόλησητηςτερμα­ τίστηκε για έναοποιοδήποτελόγοαπόεκείνους πουεκτί­ θενταιτοάρθρο5τουΝόμου, τοοποίοπρονοείταεξής: "5. Τερματισμός απασχολήσεως δι*οιονδήποτε των5 ακολούθωνλόγων δενπαρέχειδικαίωμαεις αποζημίωσιν: (α) όταν οεργαδοτούμενος παραλείπη ναεκτέλεση τηνεργασίαντουκατ'ευλόγως ικανοποιητικόντρόπον: Νοείται ότι προσωρινή ανικανότης προς εργασίαν ^ οφειλομένη ειςασθένειαν, βλάβην, τοκετόν ή νόσονδεν θεωρείται ως εμπίπτουσα εντός τηςπαραγράφου ταύ­ της. (β)ότανοεργοδοτούμενος κατέστηπλεονάζωνυπό τηνέννοιαντουΜέρουςIV. ^ (γ) όταν ο τερματισμός οφείληται εις ανωτέραν βίαν,πολεμικήν ενέργειαν,πολιτικήν εξέγερσιν, θεομηνίαν ή καταστροφήν των εγκαταστάσεων διά πυρκα­ γιάς μήοφειλομένης εις εσκεμμένην ενέργειαν ή αμέλειαντουεργοδότου· 20 (δ) όταν η απασχόλησις τερματίζηται κατά την λήξιν συμβάσεως τακτήςπεριόδου,ή λόγω τηςυπότου εργοδοτουμένου συμπληρώσεως τηςκανονικήςηλικίας αφυπηρετήσεως βάσει εθίμου, νόμου, συλλογικής συμ­ φωνίας,συμβάσεως,κανόνωντηςεργασίαςή άλλως: 25 Νοείταιότι όταντοΔικαστήριον ΕργατικώνΔιαφο­ ρών θεωρήότιοιαδήποτεσύμβασις τακτήςπεριόδου ή οιαδήποτε σειρά συμβάσεων τακτώνπεριόδων δέοννα θεωρηθώσιν είτε κεχωρισμένως είτε εν συνδυασμώως σύμβασις ακαθορίστου περιόδου, τότε ητοιαύτη σύμ- 30 βασις ήη τοιαύτη σειρά συμβάσεων θεωρείται ωςμη αποτελούσα σύμβασιν τακτής περιόδου διατους σκο­ πούςτηςπαρούσηςπαραγράφου(ε)ότανοεργοδοτούμενος επιδεικνύητοιαύτην δια924 1ΑΛΛ. ' Κασάπη v.Technoplastics Ltd Πογιατζής, Δ. γωγήνώστενακαθιστάεαυτόνυποκείμενον εις απόλυσινάνευπροειδοποιήσεως: 5 Νοείταιότι ότανοεργοδότηςδενάσκή το δικαίωμα του προς απόλυσιν εντός λογικού χρονικούδιαστήματοςαπότουγεγονότος τοοποίοντουπαρέσχετοδικαί­ ωματούτο,θεωρείταιούτοςωςεγκαταλείψαςτοδικαί­ ωματουνσαπόλυσητον εργοδοτούμενον 10 (στ) άνευ επηρεασμού της γενικότητος της αμέσως προηγουμένης παραγράφου,ταακόλουθαδύνανται, μεταξύ άλλων, να αποτελέσωσι λόγον απολύσεως άνευ προειδοποιήσεως λαμβανομένων υπ'όψινόλων τωνπε­ ριστατικώντηςπεριπτώσεως: 15 (i)διαγωγήεκ μέρους του εργοδοτουμένου η οποία καθιστά σαφές ότι ησχέσις εργοδότου και εργοδοτουμένου δεν δύναταιευλόγως να αναμένηταιόπως συνεχισθή* (ii) διάπραξινσοβαρού παραπτώματος υπότουερ­ γοδοτουμένου εντη εκτελέσειτωνκαθηκόντωντου- 20 (in)διάπραξινποινικού αδικήματοςυπότου εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει του καθήκοντος του,άνευ της ρητής ή σιωπηρός συγκαταθέσεως του εργοδότου του(ίν)απρεπής διαγωγή τουεργοδοτουμένου κατάτον χρόνοντηςεκτελέσεωςτωνκαθηκόντωντου* 25 (ν)σοβαρά ή επαναλαμβανόμενη παράβασιςή παραγνώρισις κανόνων της εργασίας ή άλλων κανόνων εν σχέσειπροςτηναπασχόλησιν." Αναφορικά με τους λόγους τερματισμού τηςαπασχό­ λησηςοποιουδήποτεεργοδοτουμένου εφαρμόζεταιτομα30 χηχό τεκμήριο πουκαθιερώνει το άρθρο6

(1)τουΝόμου, το οποίο προνοεί ότι,σ'όλεςτις διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, ο τερματισμός από .. 925 Πογιατζής, Δ. Χασάπηv.Technoplastics Ltd

(1992)τον εργοδότη τηςαπασχόλησης του εργοδοτουμένου τεκ­ μαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ότι δενέχει γίνει για οποιοδήποτε από τους λόγους πουεκτίθενται στο άρθρο5 τουΝόμου(ανωτέρω).Ηεφαρμογήτουτεκ­ μηρίου αυτούδεδιέφυγε τηςπροσοχής του Δικαστηρίου 5 Εργατικών Διαφορών στην παρούσα υπόθεση, τοοποίο ορθά προσέγγισε το επίδικο θέμα επί του προκειμένου έχοντας κατά νουν ότι οι εργοδότες είχαν το βάροςνα αποδείξουν ότι τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας για συγκεκριμμένο υπαρκτό λόγο πουπρονοείται ίο στοάρθρο5του Νόμου. Στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών προβλήθηκαν από τους διαδίκους δυοεκδιαμέτρου αντίθετοι νομικοί ισχυρισμοί. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι η απουσίατης από τηνεργασία της,κάτωαπότας περιστάσεις τηςπα- 15 ρούσαςυπόθεσης ως έχουνεκτεθεί πιοπάνω,δενσυνιστά διαγωγή τέτοια που δικαιολογούσε, μεβάσητοάρθρο5, τον τερματισμό της απασχολήσεως της χωρίς προειδο­ ποίηση από τους εργοδότες της. Αντίθετα, οι εργοδότες ισχυρίστηκαν ότιηαπουσίατηςΑιτήτριας απότην έργα- 20 σία τηςτηνκατέστησε υποκείμενησεαπόλυσηχωρίς προ­ ειδοποίηση μεβάση τοάρθρο5τουΝόμουμεεπακόλουθο τηναπώλειατουδικαιώματοςτηςγιααποζημίωση. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι η απασχόληση της Αιτήτριας τερματίστηκε γιαυπαρκτόλόγο καιότι η25 επί τουπροκειμένου απόφασητων εργοδοτών της ήταν η φυσιολογική απόφασηενόςμέσουσυνετού εργοδότη. Ακο­ λούθως, διετύπωσε την επίτου προκειμένου θέσητου ως εξήςστις σσ. 7&8του Υπομνήματος: "Η περίπτωση απουσίας εργοδοτουμένου απότην 30 εργασία του, χωρίς δικαιολογημένη αιτία ή λόγο και πολύ περισσότερο χωρίς ποηγούμενη άδεια - όπως είναιη περίπτωσητηςαιτήτριας- κρίναμεότι αποτελεί παράβασηαπόμέρους της ουσιώδους όρου τηςσύμβα­ σηςεργασίαςτης.Δεχθήκαμεότι επέδειξετέτοιαδιάγω- 35 γή,πουκατέστησε τον εαυτότηςυποκείμενο σε απόλυ­ ση καιακόμη παραβίασε σοβαράκαικατ' επανάληψη 926 1ΑΛΛ. Κασάπηv.TechnoplasticsLtd Πογιατζής,Δ. κανόνεςτηςεργασίαςτης. Και οιδυοπιο πάνωδιαπιστώσεις μαςβρήκαμεότι καλύπτονται'από τους λόγους του άρθρου 5 του Νόμου. 5 10 Τονομικό υπόβαθροτηςαπόφασης μαςείναι: Το άρθρο5,παρ.(ε)και (στ)(ν) του Νόμου 24/67-90 και οι αρχές καθορισμού και ερμηνείας των δικαιωμά­ τωνκαιυποχρεώσεων των μερώνσεμιασύμβασηεξαρ­ τημένης εργασίας. Σύμβαση ενοχικού δικαίου και αμφοτεροβαρούςπεριεχομένου." Παρά τογεγονός ότιτοπρωτόδικο Δικαστήριο απέρ­ ριψε τηναπαίτησητηςΑιτήτριας για αποζημιώσεις "γιατί οι εργοδότες απέδειξαν νομικό λόγο γιατον τερματισμό της απασχολήσεως της",αποδέχτηκε, εντούτοις, την απαί15 τησητηςγιαπληρωμή ημερομησθίων αντίπροειδοποιήσεως κατ' εφαρμογή,όμως, τουάρθρου 11*τηςΣυμβάσεως περί του Τερματισμού της Απασχολήσεως του 1982 η οποία κυρώθηκεμετον περί της Συμβάσεωςπερί τουΤερ­ ματισμού τηςΑπασχολήσεως (Κυρωτικό) Νόμο του1985 20 (Ν.45/85), και επεδίκασε στην Αιτήτρια αποζημιώσεις ύψους £320. Είναι αναγκαίοόσοκαι ενδιαφέρον ναεξετάσουμε το •σκεπτικό που οδήγησε το πρωτόδικο Δικαστήριο στην εφαρμογήστα γεγονότα τηςπαρούσαςυπόθεσης της πρό25 νοιας τουάρθρου 11της εν λόγω Σύμβασης καιστο συ­ μπέρασμα ότι οι εργοδότες παρέβηκαν την υποχρέωση τους κάτω από τοεν λόγω άρθρο ναδώσουν στην Αιτή­ τρια λογική προειδοποίηση πριν τηναπολύσουν ήνα της * "Εργαζόμενος του οποίου ηαπασχόλησηπρόκειται να τερματι­ σθεί δικαιούται σελογική περίοδο προειδοποίησης ήαντίαντής σε αποζημίωση, εκτός ανείναι ένοχος σοβαρού παραπτώματος τέτοιας φύσηςπον θαήτανπαράλογο νααπαιτηθείαπό τονεργοδότη να συ­ νεχίσει νααπασχολείτονεργαζόμενο αυτόκατά τηνπερίοδο τηςπρο­ ειδοποίησης." 927 Πσγιατζής,Δ. Κασάπηv.TechnoplasttcsLtd

(1992)καταβάλουν ταημερομίσθια πουαντιστοιχούσαν στη δι­ καιούμενηπροειδοποίηση.Στηναπόφαση τουτο Δικαστή­ ριο Εργατικών Διαφορών είπε επίτουπροκειμένουτα εξής: '"Ομως, εγείρεται,κατάτηνάποψημας,καιμεβάση 5 τον κυρωτικό της σύμβασης του περί Τερματισμού Απασχολήσεως 1982, Νόμο αρ.45/85 και ειδικώτερα του άρθρου 11,τοερώτημα κατά πόσον θαέπρεπενοι εργοδότες ναδώσουν,εν όψεικαιτηςευδόκιμης επί13 χρόνια προσφοράς τηςσ'αυτούς, προειδοποίηση ήνα ^ της καταβάλουν τα ημερομίσθια πουαντιστοιχούσαν στηδικαιούμενηπροειδοποίησηπροτούτηςδιακόψουν τηναπασχόληση. Μεπιοαπλάλόγια,ηαιτήτριαεκτόςαπότοδικαίω­ ματηςσεαποζημιώσειςέχειαπολέσει καιτοδικαίωμα 15 στηνόμιμηπροειδοποίηση; Για νατο απωλέσει πρέπει τοπαράπτωμα της να αξιολογείται ωςσοβαρόμετηνέννοια ναήταντέτοιας φύσης που θαήταν παράλογονααπαιτηθεί από τους εργοδότες νασυνεχίσουν νατηναπασχολούν κατάτη 20 διάρκειατηςπροειδοποίησης. Όλα αυτά,κρινόμενα υπότοφωςτουπιοπάνωκυ­ ρωτικού νόμου, επέβαλλαν στους εργοδότες, όταν ελάμβαναν τηναπόφαση νατερματίσουν την απασχό­ ληση τηςαιτήτριας,νατηςδώσουν ανάλογηαποζημίω- 25 ση πουαντιστοιχούσε σταημερομίσθια τηςπροειδο­ ποίησηςπου εδικαιούταν. Συνακόλουθα,ενώαπότημιαβρίσκουμεότιδικαιο­ λογημένα απεφάσισαν τον τερματισμό της απασχόλη­ σηςτηςαιτήτριας,απότηνάλλη, κρίνουμε ότιθαέπρε- 30 πενατηςδοθείπροειδοποίηση. Με όλα ταπιο πάνω στο νου καταλήγουμεπωςοι 928' 1ΑΛΛ. Κασάπι)v.TechnoplastlceLtd Πογιαγζής,Δ. εργοδότες απέδειξανότι ολόγοςγιατονοποίοντερμά­ τισαν την απασχόλησητης αιτήτριαςείναι δικαιολογη­ μένος, σύμφωνα μετοάρθρο.5 τουπερί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου. Όμως, έπρεπε να είχαν δώσει στην αιτήτριαπροειδοποίησηγιατηναπόφασητουςνα της τερματίσουν την απασχόληση. Η αιτήτρια τους πρόσφερε τιςυπηρεσίεςτηςγια 13συνεχήχρόνια." ΤομέροςαυτότηςαπόφασηςτουΔικαστηρίου Εργατι­ κών Διαφορών δενέχει εφεσιβληθεί απότους εργοδότες. Κρίναμε, εντούτοις, αναγκαίο να το αναφέρουμε γιατί, όπωςθαφανείπιοκάτω,χρησιμοποιήθηκε απότονευπαίδευτοδικηγόροτηςΑιτήτριας ως επιχείρημα εναντίοντης απόρριψης της απαίτησης της για αποζημιώσεις, κάτω απότοάρθρο3

(1)τουπερίΤερμαστισμού Απασχολήσεως Νόμουτου 1967 όπωςέχειτροποποιηθεί. Με γραπτή αίτηση του ημερομηνίας 21/3/1991,προς τον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφο­ ρών,κάτωαπότονΚανόνα 17

(1)*των Δικονομικών Κα­ νόνων (Παράρτημασυνημμένοστους περίΔιαιτητικούΔι­ καστηρίου Κανονισμούς του 1968**), ο ευπαίδευτος δικηγόρος τηςΑιτήτριας γνωστοποίησε τηνεπιθυμίατης να εφεσιβάλει τηνπρωτόδικηαπόφασηεκθέτονταςταυτό­ χροναταακόλουθανομικάσημεία πάνωσταοποίαστηρί­ ζειτηνέφεση της: "1. Εσφαλμένα το Δικαστήριο απεφάσισε ότι ημη προσέλευσητηςΑιτήτριας στην εργασία τηςτην 23/10/ * "17

(1)Διάδικοςεπι&νμώννα εφεσιβάλη απόφασιν τονΔικαστηρίον Εργατικών Διαφορών δι' νπομνήματος δυνάμειτου άρθρου 12 (2Χγ) τουπερί ΕτησίωνΑδειώνμετ'ΑπολαβώνΝόμου τον1967, δεόν όπωςεντός21ημερώναπό τηςτοιαύτηςαποφάσεως, υποβάληέγγραφον αίτησηιν τωΠρωτοκολλητή, εκθέτωνάμα και τανομικά σημεία εφ'ωνστηρίζει τηνέφεσιντου." **Οι περίΔιαιτητικούΔικαστηρίουΚανονισμοί του 1968καταρ­ γήθηκανμε τοάρθρο 7τονΝόμον5/33. Όμως, οιΔικονομικοίΚανό­ νεςοι ενσωματωμένοιστοΠαράρτηματωνενλόγωΚανονισμών, εξα­ κολουθούν να ισχύουνδυνάμει τηςπρώτης επιφύλαξης τουεν λόγω άρθρον. 929 Πογιατζής,Δ. Κασάπηv.TechnoplasticsLtd

(1992)89ήτανυπόταςπεριστάσεις αδικαιολόγητηκαιπαρά­ βασηουσιώδους όρου τηςσύμβασης εργασίας από μέ­ ρουςτης.

1. ΕσφαλμένατοΔικαστήριο απεφάσισεότιη Αιτή­ τρια επέδειξε διαγωγή και κατέστησε τον εαυτό της 5 υποκείμενοσεαπόλυση.
2. Εσφαλμένα τοΔικαστήριο απεφάσισεότιηαπό­ λυσητηςΑιτήτριας δενήτανπαράνομη.
3. Εσφαλμένα τοΔικαστήριο απεφάσισε ότι στην περίπτωση τηςΑιτήτριας ισχύει τοάρθρο5 τουΠερί ™ Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου24/67." Στις3/4/1991οΠροεδρεύσαςτουΔικαστηρίουΕργατι­ κώνΔιαφορώνυπέγραψεκαικατέθεσεστονΠρωτοκολλη­ τή Υπόμνημα, σύμφωνα με τον Κανόνα 17

(2)* τωνεν λόγω Δικονομικών Κανόνων,μετοοποίο παραπέμπεται ^ στο Ανώτατο Δικαστήριο γιαγνωμοδότηση τοπιο κάτω Νομικό Ερώτημα: "Υπό τοφως τωνπιοπάνω(καιεννοώ τωνευρημά­ των μαςπάνω στα γεγονότα καιτων σχετικών προ­ νοιών τουΝόμου,όπως επίσης καιτωναρχών έρμη- 20 νείας του περιεχομένου των συμβάσεων εργασίας), σωστά και δίκαιααποφασίσαμεότιοτερματισμόςτης απασχόλησης της αιτήτριας απότους εργοδότες της, στις 24/10/89ήτανδικαιολογημένος και κατάσυνέπεια δενδικαιούταισεκαταβολήναποζημιώσεων;Ειδικώτε- 25 ρα: Σωστά καιδίκαιαυπό τις περιστάσεις, βρήκαμεν ότι συντρέχουν οιλόγοιπουαναφέρονται στις παρ. (ε) και (στ)(ν) τουάρθρου5 τουπερί Τερματισμού Απα­ σχολήσεως Νόμου: Μεδυο λόγια, ηερμηνεία πουδώ*"17

(2)Το υπόμνημασυντάσσεται συμφώνωςτωΤύπω5. ΟΠρόε­ δροςδεόνόπως υπογραφή και κατάθεση τούτοπαρά τω Πρωτοκολ­ λητή εντός 14ημερών από τηςλήψεως νπό τονΠρωτοκολλητού της δυνάμειτηςπαραγράφον

(1)τονπαρόντοςΚανόνος γενομένηςαιτή­ σεως." 930 1ΑΛΛ, Κασάπηv.TechnoplastlcsLtd Πογιατζής,Δ. - σαμε στις σχετικές παραγράφους του άρθρου5ειδικαιολογείτο απόταγεγονότα;" Ο ευπαίδευτος δικηγόρος της Αιτήτριας ισχυρίστηκε ενώπιον μας ότι-(α) "τοπαράπτω­ ματηςΑιτήτριας δενήταντόσοσοβαρόώστε νααπολυθεί 5 χωρίς αποζημίωσημε βάσητοάρθρο5 τουΝόμουαρ. 24 του 1967"· (β)δεν υπάρχει οποιαδήποτεδιαφοράμεταξύ της πρόνοιαςτουάρθρου5(ε)και (στ) τουΝόμουαρ.24/ 67, αφ' ενός,καιτουάρθρου 11της Σύμβασηςπου κυρώ­ θηκε από τοΝόμο αρ.45/85, αφ'ετέρου*τογεγονός ότι το 10 Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών επεδίκασε στην Αιτή­ τρια αποζημίωση κάτωαπό τοάρθρο 11(ανωτέρω) φανε­ ρώνει ότι τοΔικαστήριο αυτόδέχτηκε τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι εδικαιούτο σε προειδοποίηση πριναπολυ­ θεί και, επομένως, δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση 15 τηςοιπάρα.(ε)και(στ)(ν)τουάρθρου 5τουΝόμου24/67. Ο ευπαίδευτοςδικηγόρος της Αιτήτριας ήγειρε επίσης το θέμα της διαδικασίαςπου οι εργοδότες ακολούθησαν πρινκαικατάτοντερματισμότηςαπασχόλησης της Αιτήτριας.Αναφέρθηκε επί τουπροκειμένου στοάρθρο7*της 20 εν λόγω Σύμβασης και ισχυρίστηκε ότι η απόλυση είναι παράνομηεπειδήοι εργοδότες δεν έδωσανστηνΑιτήτρια τη δυνατότητα να.υπερασπίσει τον εαυτό της πριν την απόλυσητης.Θαπρέπει,όμως,ναπαρατηρήσουμεότι το θέμα αυτόδεν είχε εγερθεί ενώπιον του Δικαστηρίου Ερ­ 25 γατικώνΔιαφορώνκαιότιδενέχειπεριληφθείστα νομικά σημεία πάνω σταοποίαεδράζεται ηέφεση,ταοποία ανα­ φέρονται στην Ειδοποίηση της Αιτήτριας προς τονΠρω­ τοκολλητή, ημερομηνίας 21/3/1991 (ανωτέρω). Ούτε έχει περιληφθεί στο ερώτημα που το Δικαστήριο Εργατικών 30 Διαφορών υπέβαλε στο Ανώτατο Δικαστήριο με το υπό εξέταση Υπόμνημα του και δεν αποτελεί, ως εκ τούτου, αντικείμενο της παρούσαςέφεσης. Ηδιαδικασίαενώπιον μας δε γίνεται υπό; μορφή επανεκδίκασης. Ηπαρούσα *"Ηαπασχόληση εργαζομένου δενπρέπεινα τερματίζεται γιαλό­ γουςσχετιζόμενουςμε τησυμπεριφορά τον ήτηνεργασία τονπριννα τονδοθεί ηδυνατότητανανπερασπίσει τονενατότον απότιςκαταγ­ γελίεςπον έχουνδιατυπωθείσεβάροςτους, εκτός'ανδενμπορείλογι­ κά νααναμένεται από τονεργοδότη να τουδώσει αυτήτη δυνατότη­ τα." 931 Πογιατζής,Δ. Καοάπηv.TechnoplastlcsLtd

(1992)έφεσηδι' Υπομνήματος δενδιεξάγεται εφ'όλης τηςύλης. Τα επιχειρήματα του κ.Μηχανικού που έχουν ωςαφετη­ ρίατοάρθρο7τηςενλόγωΣύμβασηςδεν μπορεί νααπο­ φασιστούν στοπαρόνστάδιο καιδεν προτιΒέμεθα, ως εκ τούτου,ναταεξετάσουμεή ναασχοληθούμε περαιτέρωμε 5 αυτά. Η απάντηση τουευπαίδευτου δικηγόρου τωνεργοδο­ τών στους ισχυρισμούς της Αιτήτριας είναι ότι οι πρό­ νοιες του άρθρου 11τηςΣύμβασηςκαιτων πάρα. (ε)και (στ)τουάρθρου5τουΝόμουαρ.24/67είναιδιαφορετικές 10 και ότι υπάρχουν περιπτώσεις, όπως είναι ηπαρούσα, στιςοποίες οεργοδοτούμενος δικαιούταισελογικήπερίο­ δοπροειδοποίησης ήαντί αυτήςσεαποζημίωσηκάτωαπό τοάρθρο 11της Σύμβασηςπαράτογεγονόςότιη συνοπτι­ κήαπόλυση του είναι δικαιολογημένη κάτωαπότοάρθρο 15 5(ε)και(στ)(ν)τουΝόμουαρ. 24/67. Έχουμε εξετάσειτοπαρόν Υπόμνημα σύμφωνα με το Δικονομικό Κανόνα 17

(4)*καιυπότοφως των επιχειρη­ μάτωντων ευπαιδεύτωνδικηγόρων τωνδιαδίκωνκαι κα­ ταλήξαμε στο συμπέρασμα ότιθαπρέπει νααπαντήσουμε 20 καταφατικά στο Νομικό Ερώτημαπουέχει τεθείαπότον ΠροεδρεύσαντατουΔικαστηρίου ΕργατικώνΔιαφορών. Η Σύμβαση περί του Τερματισμού τηςΑπασχολήσεως του 1982, η οποίακυρώθηκε μετοΝόμοαρ.45/85, καιτης οποίας οιπρόνοιες απέκτησαν,ωςεκ τούτου καισύμφω- 25 να με το άρθρο 169.3 του Συντάγματος, αυξημένη ισχύ έναντιτωνπρονοιώνοποιουδήποτεημεδαπούνόμου,στό­ χευεστη θέσπισηαπότασυμβαλλόμενα κράτηορισμένων διεθνών κανόνων οιοποίοι ναδιασφαλίζουν στους εργοδοτουμένους τωνοποίων ηαπασχόληση τερματίζεται με 30 πρωτοβουλία του εργοδότη, ένακαθορισμένο καθεστώς * "17

(4)ΤοΑνώτατονΔικαστήριον θααποφασίση τονομικόνσημείον το εγειρόμενον νπό τονυποβληθέντος δυνάμειτον παρόντος Κανόνος υπομνήματος και θαεπιστρέψη τηνυπόθεσιν ειςτονΠρόεδρον, ομούμετά τηςεπ'αυτούγνωμοδοτήσεως του, ήθαεκδώσηδιά­ ταγμακατάτοδοκούν." 932 1ΑΛΛ. Κασάπΐ) v.TechnoρUsIleaLtd Πογιατζ^ς,Δ. προστασίαςμεκατώτατοόριοδικαιωμάτων.Όταν η Σύμ­ βασηαυτήκυρώθηκε με το Νόμοαρ. 45/85και άρχισενα εφαρμόζεταιστην Κύπρο,υπήρχεήδη σε ισχύοπερίΤερ­ ματισμούΑπασχολήσεωςΝόμοςτου 1967οοποίος,μετις 5 διάφορες τροποποιήσεις που είχε στο μεταξύ υποστεί, εξασφάλιζε στους εργοδοτουμένους ένα αρκετά.προοδευ­ τικό καθεστώς δικαιωμάτων σε περίπτωση τερματισμού της απασχόλησης τους με πρωτοβουλία του εργοδότη τους.θααποφύγουμεγενικεύσειςπου δενείναιαπαραίτη10 τες για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Όμως, αναφορικά μετοάρθρο11της Σύμβασης,έχουμε παρατη­ ρήσει ότι, ενώ παρέχει στον εργαζόμενο του οποίου η απασχόλησηπρόκειται νατερματιστεί, δικαίωμασελογι­ κήπερίοδοπροειδοποίησης,ταυτόχροναπρονοείότιεξαι15 ρείται του δικαιώματος αυτού ο εργαζόμενος στην περί­ πτωση που είναι ένοχος σοβαρού παραπτώματος τέτοιας φύσηςπουθα ήτανπαράλογονααπαιτηθείαπό τονεργο­ δότη να συνεχίσει/να απασχολεί τον εργαζόμενο αυτό κατά την περίοδο της προειδοποίησης. Μετο ίδιοάρθρο 20 παρέχεταιστον εργαζόμενο δικαίωμα σεαποζημίωση στις περιπτώσεις που,ενώ δικαιούταισε λογικήπερίοδοπρο­ ειδοποίησης,οεργοδότηςδεντουπαρέχειτέτοια προειδο­ ποίηση. Αναφορικά μετην απώλειατουδικαιώματος του εργαζομένου σε λογική προειδοποίηση, το άρθρο 11 δεν 25 εξειδικεύειτηνσυμπεριφοράτουεργαζόμενουπουμπορεί να οδηγήσει στην απώλεια αυτή. Περιορίζεται στο να κα­ θορίσειότι ησυμπεριφοράαυτή πρέπει να ισοδυναμεί με σοβαρό παράπτωμα τέτοιας φύσης ώστε ο εργοδότης να _ μπορεί εύλογα νααρνηθείνασυνεχίσεινααπασχολείτον εργαζόμενοαυτόκατάτηνπερίοδοτηςπροειδοποίησης. Το ερώτημαπουπροκύπτει είναι κατάπόσοτοάρθρο 11 της Σύμβασηςπαρέχει στον εργαζόμενο, συγκεκριμένα στηνπαρούσαεφεσείουσα,οποιοδήποτεδικαίωμασεπρο­ ειδοποίηση ήαντίαυτήςσεαποζημίωση, τοοποίοδενείχε 35 ήδημε βάσητο νομικό καθεστώς που ίσχυεπριν το 1985 σύμφωνα μετις πρόνοιες των άρθρων3

(1),9και 5(ε),(στ) (ν)τουπερίΤερματισμούΑπασχολήσεωςΝόμουτου 1967. Το άρθρο 3

(1)του Νόμου,όπως τροποποιήθηκε,παρέχει στον εργαζόμενο του οποίου η απασχόλησητερματίζεται 40 με πρωτοβουλία του εργοδότη του, δικαίωμα σε αποζη933 Πογιατζήζ, Δ. Κασάπηv.TechnoplastlcsLtd

(1992)μίωσηπου καθορίζεταισύμφωνα μετον Πρώτο Πίνακα, μετην προϋπόθεση, όμως,ότιη απασχόλησητουήταν συ­ νεχής καιείχε διαρκέσει για26τουλάχιστο βδομάδες. Το άρθρο 9 του Νόμου, όπως έχει τροποποιηθεί, παρέχει στον εργαζόμενο δικαίωμα σε καθορισμένης διάρκειας 5 προειδοποίηση από τονεργοδότη τουπριν τοντερματι­ σμό τηςαπασχόλησης του.Δενυπάρχει ισχυρισμός ότι η διάρκειατηςπροειδοποίησηςαυτήςδενείναιλογικήόπως ρητά απαιτείτοάρθρο 11τηςΣύμβασης.Αντίστοιχεςμε τις πρόνοιες τουάρθρου 11της Σύμβασης γιααπώλεια 10 τουδικαιώματος τουεργαζομένουσεπροειδοποίησηείναι οι πρόνοιες του άρθρου 5τουπερίΤερματισμού Απασχο­ λήσεωςΝόμουστο οποίο εκτίθενταιοιπεριπτώσεις κατά τις οποίες οτερματισμός τηςαπασχόλησης τουεργαζόμε­ νουδενπαρέχεισ'αυτόνδικαίωμα σεαποζημίωση.Η πα- 15 ράγραφος(ε)τουάρθρου5προνοεί κατάτρόπογενικόότι στις περιπτώσεις πουο εργαζόμενος επιδεικνύει διαγωγή η οποίαπαρέχειτοδικαίωμαστον εργοδότητουνατερμα­ τίσει την απασχόλησητου χωρίς νατου δώσει τηνπροει­ δοποίησηστην οποίαάλλως πωςθαεδικαιούτο,ο εργαζό- 20 μένος αυτός δεδικαιούταισεαποζημίωση. Ηπάρα.(στ) εξειδικεύει μερικές περιπτώσεις, πάντοτε χωρίς επηρεα­ σμό της γενικότητας τηςπάρα. (ε),στις οποίες η διαγωγή του εργαζόμενου μπορεί να δικαιολογήσει τηναπόλυση 25 τουχωρίςπροειδοποίησηαπότονεργοδότη του. Συγκρίναμε μεπροσοχήτιςεπίδικες πρόνοιες του άρ­ θρου5τουΝόμουαρ.24/67 μετηνπρόνοιατουάρθρου 11 της Σύμβασης.Η οποιαδήποτε λεκτικήδιαφοράστοκείμε­ νοτους δεν δικαιολογεί την εισήγησηότιτοάρθρο 11 της Σύμβασηςκαθιερώνειδιαφορετικάκριτήριαή παρέχειπε- 30 ρισσότερα δικαιώματαστον εργαζόμενο απότακριτήρια πουκαθιερώνεικαιταδικαιώματαπουπαρέχουνστονερ­ γαζόμενο ταεπίδικα άρθρατουπερί Τερματισμού Απα­ σχολήσεωςΝόμουτου 1967 όπωςέχει τροποποιηθεί. Και στις δυο περιπτώσεις τοερώτημα πουθαπρέπει νααπα- 35 ντηθεί είναι κατάπόσο ηδιαγωγήτου εργαζόμενου είναι τέτοια ώστε, κρινόμενη αντικειμενικά,ναδικαιολογεί την άμεσο και χωρίς προειδοποίηση τερματισμό της απασχό­ λησηςτουαπότον εργοδότητου. 934 1ΑΛΛ. Κασάπη,v.Technoplastlcs Ltd Πογιατζ^ς,Δ. Εν όψει των περιστατικών της παρούσας υπόθεσης, όπως έχουν διαπιστωθεί από το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών,φαίνεταιότι ορθάέχουνερμηνευτεί και εφαρ­ μοστεί οι πρόνοιες του άρθρου 5 του Νόμου αρ. 24/67. 5 Εκεί που το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορώνφαίνεται ότι έσφαλε είναι στην ερμηνεία και εφαρμογή των προ­ νοιών του άρθρου 11 της Σύμβασηςπουκυρώθηκε με το Νόμο45/85.Εργαζόμενοςπουέχειαπωλέσει το δικαίωμα τουγιααποζημιώσειςεπειδήβρέθηκεένοχος διαγωγήςτέ10 τοιας που να δικαιολογεί την άμεση και χωρίς προειδο­ ποίησηαπόλυσητουδυνάμειτηςπάρα.(ε)καιτηςυποπα­ ραγράφου(ν)τηςπάρα.(στ)τουάρθρου 5τουΝόμου αρ. 24/67, δενμπορείταυτόχροναναδικαιούταισεαποζημίω­ σημεβάση τοάρθρο11τηςΣύμβασης,τοοποίορητάεξαι15 ρεί του δικαιώματος σε προειδοποίηση ή αντί αυτής σε αποζημίωση τον εργαζόμενο που είναι ένοχος σοβαρού παραπτώματος τέτοιας φύσης πουθαήτανπαράλογο να απαιτηθεί από τον εργοδότηνασυνεχίσεινατον απασχο­ λεί στην περίοδο της προειδοποίησης. Καμιά διαγωγή ή 20 συμπεριφοράεκμέρουςτουεργαζόμενου, ηοποίαδενενέ­ χειτοστοιχείο τουσοβαρούπαραπτώματος,δενείναι δυ­ νατόναλεχθείότιδικαιολογεί τονάμεσοκαιχωρίςπροει­ δοποίηση τερματισμό της απασχόλησης του από τον εργοδότητουκατ' εφαρμογήτουάρθρου5τουΝόμου24/ 25 67. Έχοντας αποφασίσεικατάτονπιοπάνωτρόποτονο­ μικό σημείο που έχει εγερθεί με το Υπόμνημα που έχει υποβληθεί επιστρέφουμε την υπόθεση στον Προεδρεύσαντα του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών μαζί με την 30 παρούσαγνωμοδότηση μας,σύμφωνα με τον Κανόνα 17

(4)τωνενλόγωΔικονομικών Κανόνων. Η έφεση απορρίπτεται.Όμως,λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων, δεν εκδίδουμε οποιαδήποτεδια­ ταγήαναφορικάμεταέξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 935