clr/1992/1992_1_979.pdf

(1992)Η εναγόμενη 1μετέφερε μετο πλοίο εναγόμενο 2 εμπορεύματα των εναγόντων από το λιμάνι Saida του Λιβάνου στην Κύπρο.Η εκδοθείσα φορτωτική ήταν "καθαρή" (clean bill of lading), δηλαδή δεν περιείχε καμμιάτροποποίηση της δήλωσης ότι τα εμπορεύμα­ τα είχαν φορτωθεί "φαινομενικά εντάξει και σε καλή κατάσταση 5 .... ποιότητα, περιεχόμενο και αξία άγνωστα" . Κατά την άφιξη τους τα εμπορεύματα βρέθηκαν ότι είχαν υποστεί ζημιά από την εισροή θαλάσσιου νερού απότρύπαστο εμπορευματοκιβώτιο που περιέχονταν. Οι ενάγοντες αξίωσαν ΛΚ6.494.00 ισχυριζόμενη ζημιά. Οι εναγόμενοι ισχυρίσθηκαν ότι το μέρος στο λιμάνι του \Q Saidaόπουτοποθετούνταν ταεμπορευματοκιβώτια ήταν εκτεθειμέ­ νο στα κύματατης θάλασσαςκαι ότι το εμπορευματοκιβώτιο είχε τοποθετηθεί σε κλειστό αμπάριτουπλοίου,όπουδενήτανδυνατό να εισχωρήσει το θαλασσινό νερό. Επιπλέον ισχυρίσθηκαν ότι, και αν είχαν ευθύνη αυτή περιοριζόταν απότον Κανόνα IV, πα- γ$ ράγραφος5των Κανόνων της Χάγης, που είχαν ενσωματωθεί στη φορτωτική με ρήτρα "general paramount clause", σε 100 λίρες στερλίνες κατάμονάδα.Οι ενάγοντες αμφισβήτησαντην εφαρμογή των Κανόνων της Χάγης, βασιζόμενοι στο άρθρο 2 του περί Με­ ταφοράς Αγαθών διά θαλάσσης Νόμου, Κεφ 263, που προβλέπει 20 ότι οι Κανόνες της Χάγης ισχύουν μόνο για την μεταφορά αγα­ θών απόοποιοδήποτε Κυπριακό λιμάνι σε οποιοδήποτε άλλο λι­ μάνι εντός ή εκτός Κύπρου. Περαιτέρω ισχυρίσθηκαν ότι, αν εφαρμόζονταν οι Κανόνες της Χάγης, η αναφορά σε 100 λίρες στερλίνες έπρεπε να ερμηνευθεί σαν ισάξιο σε χρυσό 100 λιρών 25 στερλινών ενόψει τηςπρόνοιας του Κανόνα IX. Αποφασίσθηκε ότι: (α) Ηύπαρξη "καθαρής"φορτωτικής (clean bill of lading) δη­ μιουργούσε μαχητό τεκμήριο ότι τα εμπορεύματα είχαν παραλη­ φθεί εξωτερικά τουλάχιστον σεκαλήκατάστασηκαι χωρίς οποία- 30 οήποτε ζημιά. Από την προσαχθείσα μαρτυρία οι εναγόμενοι δεν είχανκατορθώσει νααποσείσουν τοτεκμήριο αυτόκαικατάσυνέ­ πεια ευθύνονταν για τη-ζημιά που είχε προκληθεί στα εμπορεύμα­ τα. (β) Αν και ήταν ορθό ότι το άρθρο 2 του περί Μεταφοράς 35 Αγαθών διά θαλάσσης Νόμου, Κεφ. 263 δεν-είχε εφαρμογή στην παρούσα περίπτωση εφόσον η μεταφορά είχε γίνει απο λιμάνι εκτός Κύπρου προς την Κύπρο, οι Κανόνες της Χάγης είχαν εν­ σωματωθεί στην φορτωτική με την ρήτρα "general paramount clause" και κατά συνέπεια είχαν εφαρμογή στην παρούσα περί- 40 πτώση. (γ) Η ορθή ερμηνεία της φράσης "100 λίρες στερλίνες" στον Κανόνα IV, παράγραφος5 των Κανόνων της Χάγης, σε συνδυα­ σμό με τις πρόνοιες του ΚανόναIX, ήτανότι οι 100λίρες στερλί­ νες ήταν το ισάξιο σε χρυσό σε λίρες στερλίνες 732.238γράμμα- 45 ρίων χρυσού κατά τον ουσιώδη χρόνο, δηλαδή, στην παρούσα περίπτωση,κατάτηνημερομηνία παράδοσηςτων εμπορευμάτων. 980 1ΑΛΛ. Λονκ* &ΥιοίAt*v.Batsl Shipping LtdΚΛ. (δ) Αν καιδεν είχεπροσαχθεί μαρτυρία αναφορικά μετηνισο­ τιμία του χρυσού, δυνάμει του άρθρου 21 του περί Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Νόμου, 1963 (Ν 48/63) καιτουάρθρου 2 του περί Νοαίσματος Νόμου,που προβλέπει ότιτο χρυσό νόμι­ σμαο^κπελεί νόμιμο UJETO πλτιρ^ής (legal lender),ήτανδυνατή η έκδοση απόφασηςυπέρ των ενάγοντων εκφρασμένησε χρυσόνό­ μισματοοποίο θα μετετρέπετο σεΚυπριακές λίρες απότο Πρωτοκολλητείο μετά τηνπροσκόμιση βεβαίωσης απότην Κεντρική Τράπεζα γιατηνισοτιμίακατάτονουσιώδη χρόνο. . 10 Εκδόθηκεαπόφαση υπέρ των ενανοντων για τοποσό των100χρυσών λιρών ήτο ισά­ ξιο σεΚυπριακές λίρες, υπό τον περιορισμό ότι αυτό δενθαυπέρβαινα τοποσό της αξίω­ σηςδηλαδή ΑΚ6.495, πλέον έξοδα. 15 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Peter derGrosse[1876]34LT. 749· CompaniaNaviera νChurchill[1906] 1 K.B. 237· National Petroleum Co.v.Athelviscount [1934]48 U.L.R. 164· .- AlbacoraSJi.L v. Westcott & LauranceLine Ltd[1966] 2U.LJt. 20 53Harris&SonsLtd v. China MutualSteamNavigation Co Ltd[1959] 2 U.LA.5O0Adamastos Shipping Co. v.Anglo-Saxon Petroleum Co

(1959)A.C. 133- 25 The Rosa S[1989]1Att E.R. 489' Brown Boveri (Australia) Pty Ltd v. Baltic Shipping Co (The NadezhdaKrupskaya) [1989]1 U.L.R.

1. ΑγωγήΝαυτοδικείου. 3Q Αγωγή Ναυτοδικείου μετην οποίαοι ενάγοντες ζητούν από τουςεναγομένους£6.679.30σαναποζημιώσεις γιαμε­ ρική καταστροφήτου φορτίου τους,την οποίαναργότερα περιόρισαν σε£6.
2. Χρ. Μασίδης,γιατους ενάγοντες. 35 Α. Θεοφίλου,γιατους εναγομένους. Cur.adv. wit. 981 Αου»ά &Yeol Α·ώv.BetelShipping LtdΚΛ.

(1992)ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ. ανέγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η εναγόμενη 1είναι μετοχική εταιρείαπεριορισμένης ευθύ­ νης. Εδρεύει στη Λεμεσό. Κατάτονουσιώδη χρόνο είχε τηνκυριότηταήήτανηναυλώτριατουπλοίου Libra, ενα­ γόμενου

1. Τον Αύγουστο του 1989 φορτώθηκεστοπλοίο 5 αυτό,ενώ ναυλοχούσε στολιμάνι της Saida του Λιβάνου, ένα εμπορευματοκιβώτιο περιέχον πυκνόδιάλυμα πορτο­ καλιού(concentrate) μεπροορισμό τηΛεμεσό.Σχετικά με τημεταφοράεκδόθηκευπόήεκμέρουςτωνεναγομένωνη υπ'αρ.3φορτωτική(linerbilloflading),ημερ. 29/8/
2. 10 To παραπάνω χημικό υλικό ήταν συσκεασμένο σε 45 πλαστικά δοχεία και90 χαρτόνια. Λεπτομέρειες φαίνο­ νται στον κατάλογο συσκευασίας, τεκ. 2,που εξέδωσε η εταιρεία της Pepsi Cola Λιβάνου. Το τεκ. 3είναι τοτιμο­ λόγιο τουεμπορεύματος από την ίδια εταιρεία. Ας ση-15 μειωθεί ότιηουσίααυτήχρησιμοποιείται απότους ενάγο­ ντες, που ήταν καιοι δικαιούχοι τουφορτίου, για την παραγωγήαναψυκτικών. Κατάτηνάφιξητουπλοίουστολιμάνι Λεμεσού διαπι­ στώθηκε ότιτο εμπορευματοκιβώτιο ήταν τρυπημένο σε20 δύοσημεία καιότι διέρρεανυγράαπότιςπόρτεςκαι από την μπροστινή αριστερή μεριά που βρισκόταν ημίααπό τιςδύοτρύπες.Οτανδεανοίχθηκεαπόαρμόδιοτελωνεια­ κό υπάλληλο τοπεριεχόμενο Tftav βρεγμένο. Σεσχετική έκθεσητου(τεκ.7)αναφέρει:"Itseemedthatsea waterhad25 penetrated through thehole". Τελικά στις 11/9/89το κοντέϊνερ μεταφέρθηκε στην ιδιωτική αποθήκηbonded των εναγόντωνστη Λευκωσία. Τηνεπομένη,μεοδηγίεςτωνεναγόντων,επιθεωρήθηκε από τονειδικό Στ. Μύθιλλο, Μ.Ε.1.Ομάρτυς βρίσκεται 30 στην υπηρεσία της αντιπροσωπείας των Lloyd's στην Κύπρο και εκτελεί χρέη πραγματογνώμονααπότο
3. Στις 16/10/89εσύνταξε μακρά έκθεσηπουκατατέθηκε σαν τεκ.
4. Η ουσίατης,πουσυνάδειαπόλυταμετην προφορι­ κήμαρτυρίατουστοδικαστήριο,είναι ότι τοπεριεχόμενο 35 και των90 χαρτονιών περιβράχηκε σε βαθμό που ήταν ακατάλληλο γιαχρήση καιέπρεπε νακαταστραφεί. Τα 982 1ΑΛΛ. Λονκά &ΥιοίΛνό v.Bats!Shipping Ltdno. Νικήτας,Δ. πειράματα σταοποία προέβη κατέδειξαν την παρουσία άλατοςπράγμαπουσημαίνει πωςείχεεισχωρήσειστοκοντέϊνερ θαλάσσιο νερό, που κατάβρεξε το περιεχόμενο, καθιστώνταςτοακατάλληλο.Ομάρτυςαπέκλεισετοενδε5 χόμενο ναπροξενήθηκε ηζημιά από οποιαδήποτε άλλη αιτία. Τελικά τοεμπόρευμα που επηρεάστηκεκαταστρά­ φηκε από τις τελωνειακές αρχές (βλέπε σχετικό πιστο­ ποιητικόημερ. 12/10/89, τεκ.4).Τουλικόπουείχεσυσκευ­ αστείσταπλαστικάδοχείαπαρέμεινεάθικτο. 10 Ταγεγονότα,όπωςταέχωσυνοψίσει,είναιπαραδεκτά κατάτονέναή τονάλλοτρόπο·απόδηλώσεις στιςέγγρα^ φες προτάσεις και τις γραπτές αγορεύσεις ήτην εκσυμ­ φώνουπροσκόμιση έγγραφης μαρτυρίας.Μεβάσηταδε­ δομένα αυτά η αξίωση των εναγόντων, για μερική 15 καταστροφήτουφορτίου ανερχόταν σε£6.679,30, αλλά περιορίστηκε, κατόπιν σχετικής δήλωσης τουδικηγόρου τωνεναγόντων,σε£6.
5. Τούψος τηςζημίαςδενέχειουσιαστικάαμφισβητηθεί! Είναι η θέσητων εναγόντων πως οιεναγόμενοι υπέχουν 20 συμβατική ευθύνη απέναντι τους πουαπορρέει απότη φορτωτικήκαθώςκαιαδικοπρακτικήγιατοαστικόαδίκη­ ματηςαμέλειας. Ηβασικήγραμμή υπεράσπισηςείναιότι τοφορτίοδεν έπαθε τη ζημία ενόσω βρισκόταν στην κατοχήήυπό τον 25 έλεγχοτωνεναγομένων.Σεπερίπτωσηδεπουαποδεικνύε­ ται τοαντίθετο,οιεναγόμενοι δεν φέρουν ευθύνηγιατίη ζημιάπροκλήθηκεκάτωαπόσυνθήκες πουτους απαλλάσ­ σει υπαιτιότητας. Συγκεκριμένα την αποδίδουνσε κινδύ­ νουςτηςθάλασσας,ακατάλληλησυσκευασίαήενπάση πε30 ριπτώσει διατείνονται ότι προκλήθηκε χωρίςπραγματικό σφάλμααπόμέρους τωνεναγομένων ή χωρίςαμέλειατων ιδίωνή τωνυπαλλήλωνκαιαντιπροσώπωντους. Οι τελευταίοι αυτοί ισχυρισμοί συμπίπτουν εν πολ­ λοίςή είναι επάλληλοι μετους Κανόνες της Χάγης,που, 35 υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αποτελούν τμήμα του εσω­ τερικού μαςδικαίου.ΕχουνρητάενσωματωθείστονΠίνα­ κατουΠερίθαλάσσιαςΜεταφοράςΑγαθών Νόμου, Κεφ. 983 Νυ*ήϊα&Δ. ΑοιαάώVtoi Ανδ v.Bote!ShippingLtd« Λ .

(1)για ενέργεια τουφορτωτήήιδιοκτήτητωνεμπορευμάτων (πράξη ή πα­ ράλειψη),2 (η)ανεπάρκειατηςσυσκευασμίας και2(q)ότι 5 ο μεταφορέας απαλλάσσεται ανδείξει ότιαπώλεια του φορτίου οφείλεται σεοποιαδήποτε αιτία χωρίς δικό του σφάλμαήτωνυπαλλήλων καιαντιπροσώπωντου. Η μαρτυρία που προσήγαγαν οι εναγόμενοι είχε σαν στόχο ναδείξει ότι δεν ήτανδυνατόναυποστεί βλάβητο 10 φορτίο κατά τονπλουν, αλλά αυτό πρέπει να συνέβηκε κατά τοστάδιο μεταφοράς πριν απότηφόρτωση. Ο Α. Μιχαήλ, υπάλληλος της εταιρείας που αντιπροσωπεύει τους εναγομένους, είπε πως παρευρισκόταν κατάτην άφιξητου πλοίου στη Λεμεσόκαι είδε το επίδικο κοντέϊ- 15 νερ στουπ* αρ. 1κύτος του πλοίου, που ήταν κλειστό. Ενώοπρώηνπλοίαρχοςτου"Libra"Gabby Buchaaya,που εξακολουθεί ποικιλοτρόπως τησυνεργασία τουμετους εναγομένους, είπε πως τα αμπάριατου πλοίου κλείνουν με το σύστημα θυρών McGregor, πουτακαθιστούν αδια-20 περαστά από νερό. Ανέφερε επίσης πως το λιμάνι της Saida είναι επικίνδυνο το χειμώνα. Είναι εκτεθειμένο στους ανέμους καιτη θαλασσοταραχήγιατί στερείται κυ­ ματοθραυστών. Έτσι υπάρχει ο κίνδυνος να βρέχονται από τα μεγάλα κύματα ταυπόφόρτωση εμπορεύματα,25 που είναι τοποθετημένα κατά μήκος της μοναδικής απο­ βάθραςτου λιμένα. Νατι ακριβώςανέφερεκατάτηνκυρίως εξέτασητου: "Ε.Ηφόρτωσηστολιμάνι τηςSaida, πούβρίσκονται - Π ταεμπορεύματαγιαφόρτωση. Α. Κάτωστο μώλοέχει ανοίξει ένα μέρος καιβάλ­ λουν τα κοντέϊνερς. Έρχεται τοκαράβι να φορτώσει, αφήνουνέναμέρος,ανέχειπολύθαλάσσιο κύμακτυπά πάνωκαιμπορεί ναπετάξει μέχρι20μέτρα μακρυά. Ε. Ανκαπετάνιε, έχουμε ένα....κοντέϊνερ μπορεί να « 984 Ι ΑΛΛ. Λουκά &ΥιοίArt v. Bate!ShippingLtd ΜΑ. Νιιφας,Δ. φορτωθείαπότολιμάνιτηςSaida; Α. Μπορεί ναφορτωθεί αλλάείναιεπικίνδυνοαπό τανεράπουμπαίνουνμέσα." Στοσημείοαυτόπρέπει νααναφερθείπωςηφορτωτι5 κή περιέχει δήλωση στην οποία αναγνωρίζεται ότι τα αγαθάφορτώθηκαν"φαινομενικάεντάξει καισεκαλή κα­ τάσταση ποιότητα,περιεχόμενο και αξίαάγνωστα".Η φορτωτικήδεν είναι τροποποιημένη.Δεν περιέχει δηλαδή καμιάσημείωσημε την οποίαο εκδότης αναφέρεταιστην 10 κακή κατάσταση του εμπορεύματος κατά το χρόνο της φόρτωσης. Γιαπαράδειγμα ότι το φορτίο ήταν ακάθαρτο. Με άλλα λόγια έχουμετον τύποτης "καθαρής"φορτωτι­ κής(clean billof lading).Στιςπαραπομπέςτων εναγόντων περιλήφθηκανκαιοι υποθέσεις PeterderGrosse [1876] 34 15 L.T. 749, CompaniaNaviera v.Churchill[1906]1K.B. 237, NationalPetroleum Co. v.Athelviscount [1934]48 L1.L.R. 164. Μια σημαντική υποχρέωση του μεταφορέα είναι αυτή που επιβάλλει ο Κανόνας 3

(2)για "την προσήκουσα και 20 προσεκτική φόρτωση μεταφορά επιμέλεια και εκ­ φόρτωση των μεταφερομένων αγαθών (the carrier shall properly and carefully load. carry.... care for and dischargethegoodscarried)". Οι εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι με τη χρήσητου συστήματος McGregor εξεπλήρωσαν 25 τηνυποχρέωση τουςπουαπορρέει απότονπαραπάνω κα­ νόνα. Για το θέμα αυτό έγινε αναφορά στις αποφάσεις Aibacora S.R.L. v. Westcott&Laurance Line Ltd [1966] 2 L1.L.R.53 και Harris & Sons Ltd. v. China Mutual Steam Navigation Co.Ltd [1959]2L1.L.R.500. 30 Συμπληρωματικά έχει λεχθεί ότι με τη·μαρτυρία του πλοιάρχου έχει αποδειχθεί πως το εμπορευματοκιβώτιο παραλήφθηκε από την αποβάθρα "που δέρνεται απότα κύματα", κατάτηνέκφρασητουσυνηγόρου,καιτοποθετή­ θηκεσε αμπάριτουπλοίου πουκλείει μευδατοστεγές σύ35 στημα. Έτσι αποκλείεται ηζημιά να έχει προκληθείκατά τον πλουν ή ενόσω οι εναγόμενοι είχαν το φορτίο στην κατοχήτους. Περαιτέρω υποστηρίχθηκε -κατάτρόπο γε985 Νϋφας, Δ. Αοικά &ΥιοίΑν* v. Batsi Shipping Ltd ΜΑ.

(1992)νικό οφείλω να πώ -πως με βάσητις προαναφερθείσες απαλλακτικές ρήτρες των Κανόνων της Χάγης οι εναγό­ μενοιαπαλλάσσονταιευθύνης. Πρέπει πρώτα να διαλευκάνουμε ένα ζωτικόζήτημα, πουέθεσεοδικηγόροςτωνεναγόντων,πουάπτεταιάμεσα 5 καιτουθέματοςτηςέκτασηςτηςαποζημίωσης,στηνπερί­ πτωση φυσικά που το δικαστήριο καταλογίζει ευθύνη στους εναγόμενους.Τοθέμαείναικατάπόσον είναιεφαρ­ μοστέοι οι Κανόνες της Χάγης, δοθέντος ότι κατά το αρθρ.2του Κεφ.263, ισχύουν μόνογιατημεταφορά αγα- 10 θών από οποιοδήποτε κυπριακό λιμένα σε οποιοδήποτε άλλολιμένα εντός ήεκτός Κύπρου.Εδώη μεταφοράέγινε από τηSaida προςκυπριακό λιμένα καιεκπρώτηςόψεως οι Κανόνεςδεντυγχάνουνεφαρμογής. Έχωόμωςκαταλή­ ξει ότι εφαρμόζονται στην παρούσα περίπτωση στην ^ Κύπρο,ωςχώραπροορισμού,σύμφωνα μεσχετικήρήτρα της φορτωτικής που καλείται μάλιστα "Paramount Clause". Μεταφέρωαυτούσιοτοπεριεχόμενοτης: "GeneralParamount Clause The Hague Rules contained in the International 20 Convention for theUnification of certain rulesrelating to Bills of Lading, dated Brussels the 25th August 1924 as enacted in the country of shipment shall apply to this contract. When no such enactment is in force in the country of shipment, thecorresponding legislation of the 25 country of destination shall apply, but in respect of shipments to which no such enactments are compulsorily applicable, the terms of the said Convention shall apply." Οπως εξηγεί ο Scrutton on Charterparties and Bills of 30 Lading, 18ηέκδοση,σελ. 405,406ορισμένοι ήόλοι οιΚα­ νόνες της Χάγης μπορεί να ενσωματωθούν με ειδική ρήτρασεναυλοσύμφωνοή φορτωτική. "Although the Act does not apply to charterparties, some or all of its provisions may be incorporated in a 35 986 Χ ΑΛΛ. 5 Λουκά&ΥιοίΛν* v.BaUlSkippingLtd ΜΛ. Νικήτας Δ. charterparty. The incorporating clause is frequently called a "Clause Paramount". Some forms of clause purport to incorporate the entire Act, or its foreign equivalent, into the charter. Other forms incorporate only the Hague Rules." (Βλέπε και την AdamastosShippingCo. v. AngloSaxonPetroleum Co [1959] A.C. 133.) Από μιά πρώτη θεώρηση ανακύπτειτο ερώτημα κατά πόσον το εμπόρευμα έπαθε τη ζημία πριν φορτωθεί και 10 επομένως παραδόθηκεελαττωματικό, όπως ισχυρίζονται οι εναγόμενοι, ή ότι εβλάβη κατά τη μεταφορά.Η σωστή απάντηση στο ερώτημα εξαρτάται από τις δηλώσεις στη φορτωτική για την εμφάνιση του φορτίου.Ηπρωταρχική υποχρέωση του μεταφορέα είναι να παραδώσει ότι και 15 όπως το παρέλαβε. Η φορτωτική αποτελεί εκ πρώτης όψεως μαρτυρία των όρων της ναύλωσης μεταξύ των οποίων καιτουόρουότι τοεμπόρευμαπαραλήφθηκεστην κατάσταση που δηλώνεται στη φορτωτική. Η τελευταία δημιουργεί με άλλα λόγια μαχητό τεκμήριο, που μπορεί 20 να ανατραπεί με αντίθετη μαρτυρία από τον μεταφορέα, εκτός αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της αρχήςτουκωλύματος (doctrine of estoppel). Ο εκδότης του Carver "Carriage by Sea", 13η έκδοση, τόμος 1, σελ. 83, παραθέτει το σχόλιο του δικαστή 25 Channell στηνυπόθεσηCompania Naviera, ανωτέρω: 30 35 "Similarly,in The Peter der Grosse, it was held by Sir R.Phillimore, and by the Court of Appeal,that theclause "weight, contents and value unknown," did not destroy the effect of the words "in good order, etc.," as an admission that thegoods (bales of feathers) were ingood order externally. James L.J. said: "The bill of lading, taken together, must be considered to admit that the goods when shipped were,as far as they could be seen, in good order; and by adding the words above quoted, the master does no more than say that he does not admit anything as to the contents of the packages, which he cannot see. He does admit, however, that the goods 987 Νικήτας,Δ. Αοιηα &ΥωΙΑ«δv.BotolShipping LtdΗΛ.

(1992)appear to beingood condition outside, and this throws upon the appellants theonus ofprovingthat thedamage didnotarisewhilstthegoodswereonboard theshiporin their custody,orthatitcomes within the exceptionsof thebillsoflading." 5 Ο μεταφορέας λοιπόν για να αποφύγει ευθύνη πρέπει να αποδείξει ότι το εμπόρευμα φορτώθηκε σεκακήκατά­ σταση τουλάχιστον εξωτερικά. Ημαρτυρία των εναγομέ­ νων στο προκείμενο, την οποία έχω προ ολίγου συνοψί­ 10 σει, δενέχειεπιτελέσει τέτοιοσκοπό.Κινείται στησφαίρα των εικασιών. Ιδιαίτεραανληφθεί υπόψηότι η μεταφορά έγινε κατάτον Αύγουστο που δεν αναμένονται συνήθως κακές καιρικές συνθήκες. Δεν υπάρχει μαρτυρίαήικανο­ ποιητική μαρτυρίαπου νατεκμηριώνει τους ισχυριομούς των εναγομένων. Ούτε μπορεί να συμπεράνει κανείς, ελ- 1 5 λείψει συγκεκριμένης μαρτυρίας,πού βρισκόταν το φορ­ τίο στη διάρκεια του ταξιδιού που ήταν υπό την κατοχή των εναγομένων. Τέλος δεν υπάρχει τροποποίηση στη φορτωτικήότι τοκοντέϊνερ ήταντρυπημένο ήακάθαρτο. Είναι απαραίτητημιαπαρατήρηση πριν εγκαταλείψω 20 τοθέμα.Δεν νομίζω ναισχύει εδώη αρχή τουκωλύματος, όπως υπέβαλε ο δικηγόρος του ενάγοντος, πράγμα που δεν θαεπέτρεπε στους εναγομένους ναισχυριστούν ότιτα εμπορεύματα δεν ήταν σε καλήκατάσταση όταν τα παρέ­ λαβαν.Παραπέμπωστην απόφασηHarris, ανωτέρω. Πρέ-25 πει όμως ναπαρατηρήσωότι αναφορικάμετις υπόλοιπες πτυχές ηυπόθεση διαφοροποιείται γιατί στην περίπτωση εκείνη το εμπόρευμα (ξυλεία) είχε εγγενές κρυφό ελάττω­ μα(rot). Περαιτέρω βρίσκω ότι οιεναγόμενοι δεν προστατεύο- 30 νται απότιςαπαλλαγές του Κανόνα της Χάγης IVπου έχουν επικαλεστεί. Καμιά μαρτυρία δενέχει προσαχθεί για την υπαγωγήτης κρινόμενης περίπτωσης σεοποιαδή­ ποτε απότις εξαιρέσεις αυτές. Για παράδειγμαοικίνδυ­ νοι θαλάσσης αναφέρονταισετυχαίαπεριστατικάπουδεν 35 θα μπορούσαν ναπροβλεφθούν. Ηεξαίρεση δεν καλύπτει τη φυσική ενέργεια των ανέμων καικυμάτων (Scrutton on 988 1ΑΛΛ. Λουχά &ΥιοίΑτό v. Betel Shipping Ltd κ,α. Νικήτας, Δ. Charterparties, σελ. 225-226). Τίποτε δεν τέθηκε υπόψη μου που θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις απαλλαγής κάτω από το κεφάλαιο αυτό. Ούτε αποδείχθηκε πως η βλάβηπροήλθε απόκακή συσκευασία. Αντίθετα υπάρχει η 5 βεβαίωση της φορτωτικής πως ήταν σε καλή κατάσταση. Κατ' ακολουθίαν οι ενάγοντες απέδειξαν την. υπόθεση τους,ηδεαγωγήτους επιτυγχάνει. Ωστόσο ο δικηγόρος των εναγομένων έχει εγείρει θέμα εφαρμογής του Κανόνα IV, παράγραφος 5,αναφορικάμε 2Q την έκταση της αποζημίωσης που είναι υπόχρεοι να πλη­ ρώσουν οι πελάτες του. Η εισήγηση είναι ότι αφού στη φορτωτική δεν αναγράφεται ηαξίατου εμπορεύματος για να δικαιούται σε μεγαλύτερο ποσό η αξίωση δεν μπορεί, σύμφωνα με τον παραπάνω κανόνα, να υπερβαίνει τις 15 £100 κατά μονάδα.Στην κρινόμενη δε περίπτωση τις £50 διότι πρόκειται για μερική καταστροφή του φορτίου, θ α διαβάσωτην παράγραφο 5: 20 "Neither the carrier nor the ship shall in any event be or become liable for any loss or damage to or in connection with goods in an amount exceeding one hundred- pounds per packageor unit,ortheequivalent of that sum in other currency, unless the nature and valueof such goods have been declared by the shipper before shipment and inserted inthebill of lading. 25 Ο δικηγόρος των εναγόντων αντέτεινε πως δεν έχουν εφαρμογή οι Κανόνες της Χάγης, αλλά για τους λόγους πουπροεξέθεσα είναι δεσμευτικοί καιστην παρούσαπερί­ πτωση. Οκ. Μιτσίδης προχώρησε να εισηγηθεί πως μπρο­ στά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο η παράγραφος 5 του Κανό30 να IV πρέπει να ερμηνευθεί σε συνάρτηση με τον Κανόνα IX πουαναφέρει: "The monetary units mentioned in these rules are to be taken tobe goldvalue." To ίδιο ακριβώς θέμα εξετάστηκε διεξοδικά και σε 35 βάθος σε δύο σχετικά πρόσφατες ξένες'αποφάσεις. Η πρώτη είναι ηΑγγλική TheRosa S[1989] 1 All E.R. 489. Ο 989 Νικήτας,Δ. Λουκά &ΥιοίΑτό v. BatsiShipping Ltd ΚΑ.

(1992)δικαστής Hobhouse, αφού αναφέρθηκε εκτεταμένα και σε αποφάσεις απόξένες δικαιοδοσίες επί του ιδίουθέματος, κατέληξε ότι ο υπολογισμός γίνεται με βάσητην ισοτιμία λίρας καιχρυσού κατάτοχρόνοπαράδοσηςτουφορτίου. "On its true construction art IV, r.5 of the Hague 5 Rules was to be read in conjunction with art IX, which clearly provided that thegoldvalue of sterling was to be used as a measure of value of the monetary units mentioned in the rules. Accordingly , "£100" in r. 5 was to be understood as "£100 sterling gold value", and the 1 0 correct limit of the defendants' liability in respect of the damaged cargo was therefore the sterling value of 732.238g of finegoldat thedate of delivery of the cargo, ie £6,630.50." Η raison d'etre του ΚανόναIX τηςΔιεθνούς Σύμβασης 15 των Βρυξελλών του 1924 (Κανόνες της Χάγης) είναι η διατήρησημιαςρεαλιστικής αποτίμησηςτηςαποζημίωσης, έτσι ώστε να αντισταθμίζεταικατά κάποιοτρόπο η μείω­ ση της αξίας του χρήματος με την πρόνοια για την ισοτι­ μία του ποσού που προβλέπει με το χρυσό. Η απόφαση 20 του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Νέας Νοτίου Ουαλλίας στην Brown Boveri (Australia) Pty Ltd v. Baltic Shipping Co (The Nadezhda Krupskaya)[1989] 1 Ll.L. R. 519,κατέ­ ληξε στο ίδιο συμπέρασμα, αφού έλαβε υπόψη και την υπόθεση Rosa5,ανωτέρωκαι επίσης όλη τηξένη νομολο- 25 γία. Το θέμα της μείωσης της αξίας του χρήματος διατυ­ πώνεταιστησύνοψηως εξής: "Art. IV, r. 5 and art. IX had to be read together; the long era of stability with its reference to the gold standard, the serious and debilitating inflation which 30 accompanied and followed the First World War and the concerted effort particularly of the International Trading Community to return to objective standards measured in gold all suggestedthat thereference in the opening words of art. IX was intended to apply to the limitation of 35 "£100 sterling"." 990 1 ΑΛΛ. Αουχά &ΥιοίΑτο v. Batsi Shipping Ltd κ.α. Νικήτας, Α. Ακολουθεί τοεύρηματουδικαστηρίουως προςτηνερ­ μηνείατωνδύοκανόνων: 5 "The result of construing art. IV, r. 5 and art. IX together was to require (at least where conversion in anothercurrency was necessary)theappellantsto tender to therespondent theequivalent of £100 goldat present prices for eachpackageorunit; Βλέπε επίσηςσχόλιο αναφορικάμετηναπόφασηRosa Sστην All E.R. Rev. του 1989, σελ. 267 πουκαταλήγειως 10 εξής: "It cannot be denied that the decision fits well with international expectations." Εδώδενέχειπροσαχθείμαρτυρία όσοναφοράτηνισο­ τιμία του χρυσού. Όμωςτο αρθρ.21 του περί Κεντρικής 15 Τράπεζαςτης ΚύπρουΝόμουαρ.48/63 προβλέπει γιατην ισοτιμίακυπριακήςλίραςκαιχρυσού. Περαιτέρω, σύμφω- να μετονπερίΝομίσματοςΝόμο,αρθρ.2,τοχρυσόνόμι­ σμααποτελείνόμιμομέσοπληρωμής(legal tender). Επομένωςεκδίδεταιαπόφασηυπέρτωνεναγόντωνκαι 20 εναντίον των εναγομένων για το ποσό των 100 χρυσών λιρών ή τοισάξιοσεκυπριακέςλίρες μετηνκαθορισθείσα ισοτιμία που προβλέπει ο περί Κεντρικής Τράπεζας Νόμος και υπό τον περιορισμό ότι δεν θαυπερβαίνει το ποσότης αξίωσης δηλαδή £6.495. Περαιτέρωοι εναγόμε25 νοικαταδικάζονταισεέξοδα. ^ Σημ. Το Πρωτοκολλητείο θα καθορίσει την ισοτιμία, μετάτηνπροσκόμισηβεβαίωσηςαπότηνΚεντρικήΤράπε­ ζα,κατάτοχρόνο παράδοσης του φορτίουδηλαδήστις 6/ 9/89. Απόφασηγια£6.495με έξοδα υπέρτωνεναγόντων. 991