clr/1992/1992_1_992.pdf

(1992)17Ιουλίου,1992 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στές] ΧΑΡΙΤΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ, Εφεσείων -Ενάγων, ν. UNITEDNATIONSΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσίβλητοι -Εναγόμενοι. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8145). Δικαιοδοσία Δικαστηρίων — Οργανισμός ΗνωμένωνΕθνών και Δύ­ ναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP)— Δεν νπόκεινταιστη δικαιοδοσία τωνΚυπριακώ νΔικαστηρίων. Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών — Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP)— Απολαμβάνουν καθεστώτος πλήρους 5 ετεροδικίας στην Κύπρο. Διεθνές Δίκαιο — Διπλωματικοί πράκτορες — Απολαμβάνουν καθε­ στώτος ετεροδικίας στην χώρα όπου είναιδιαπιστευμένοι— Εν­ νοια του όρου "ετεροδικία". Συνταγματικό δίκαιο — Καθεστώς ετεροδικίας των διπλωματικών 10 πρακτόρων που είναι διαπιστευμένοι στην Κυπριακή Δημοκρατία και των οντοτήτων που εξομοιούνται με αυτούς — Δεν παραβιά­ ζει τις πρόνοιες των άρθρων30.1 και 28 του Συντάγματος. Στις 29.6.81ο εφεσείων υπέστη σωματικές βλάβες στο Αρχη­ γείο της Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, ενώ ήταν 15 στηνυπηρεσίατης.Με αγωγή τουεναντίοντου ΟργανισμούΗνω­ μένων Εθνών και της Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP),μέσω του διοικητήτης,αξίωσε αποζημιώσεις λόγω αμέλειας και/ή παράβασης καθήκοντος και/ή παράβασης σύμβασης εργασίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιλήφθηκε αυτέ- ^ " πάγγελτα του θέματος της δικαιοδοσίας του και αποφάσισε οτι δεν είχε δικαιοδοσία να εκδικάσει την αγωγή. Κατ'έφεση ο εφε­ σείων ισχυρίσθηκε ότι οι σχετικές πρόνοιες της συμφωνίαςμετα­ ξύ της ΚυπριακήςΔημοκρατίαςκαι του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών,πουστερούσαν τακυπριακά Δικαστήρια δικαιοδοσίαςνα 25 εκδικάζουν αγωγές εναντίοντων οντοτήτων αυτών,ήσαν αντίθε­ τες μετις πρόνοιεςτωνάρθρων 30.1και28τουΣυντάγματος. Αποφασίσθηκε ότι: (α)Σύμφωναμε τις πρόνοιεςτων σχετικών συνθηκών οΟργα- 992 1 ΑΛΛ. Σταυρινούv. United Nations και άλλος νισμός Ηνωμένων Εθνών καιη Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο UNFICYP)απολαμβάνουν του ιδίουκαθεστώτος που έχουν οιδιπλωματικοί πράκτορες. c 10 25 (β) Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βιέννης, οι διπλωματικοί πράκτορες απολαμβάνουν καθεστώτος πλήρους ετεροδικίας στις χώρες όπου είναι διαπιστευμένοι. Ετεροδικία σημαίνει ότι, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις, δεν υπόκεινται στη δικαιοδοσίατων δικαστηρίων του κράτους όπου είναι διαπιστευμένοι. Το προνό­ μιο αυτό είναι θεμελιώδες γιατο καθεστώς των διπλωματικών πρακτόρων. (γ) Τοκαθεστώς ετεροδικίας πουδίδεται στους διπλωματι­ κούς πράκτορες καιστις οντότητες που εξομοιούνται με αυτούς δεν είναι αντίθετο μ£τις πρόνοιες των άρθρων 30.1 και28του Συντάγματος, διότι σύμφωνα με το άρθρο 32 του Συντάγματος είναι δυνατήη ρύθμιση θεμάτων αναφορικάμε τους αλλοδαπούς κατάτρόπον συνάδοντα μετο διεθνές δίκαιοκαι διότι η εισαγόμε­ νηδιαφοροποίηση ήτανεύλογη υπότις περιστάσεις. Η έφεσηαπορρίφθηκε χωρίςέξοδα. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: 20 Preeceν:"ΕΣΤΙΑ"Α.Ε.,

(1991)1 Α.Α.Δ. 568Malactou v.Armcfti

(1987)1C.LM. 207Pavlouv.Returning Officer

(1987)1C.L.R. 252Prasadv. State of Bihar

(1953)S.CA.578· Barbierv. Connolly

(1895)113US. 923- 25 Hayesv. Missouri

(1887)30 LawEd. 578' Republicv. Christoudhia,

(1988)3 C.L.R.2622. Έφεση> Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του - Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Λαούτας, Αναπλ. 30 Π.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 28.4.1990 (Αρ. Αγωγής 3945/87) με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή του εφεσείοντα, για το λόγο ότι το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία Π. Μεσαρίτης, για τον εφεσείοντα. Cur. adv. wit. 993 Σταυρίνον v. UnitedNationsκαιάλλος

(1992)ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η έφεση αυτήστρέφεται εναντίον απόφασηςΔικαστή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, μετηνοποίααπορ­ ρίφθηκεηαγωγήτου εφεσείοντα,γιατο λόγο ότι το Δικά- 5 στήριο δεν έχειδικαιοδοσία. Ο εφεσείων καταχώρισε την Αγωγή Αρ. 3945/87 ενα­ ντίον δυο εναγομένων:1.UnitedNations. 2. Commander of the United Nations Force in Cyprus, 1 0 (UNFICYP). Η απαίτησητου είναιγενικές καιειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που υπέστη στις 29 Ιουνίου, 1981, στο Αρχηγείο της Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών, ενώ ήταν στην υπηρεσίατης. Βάση της αγωγής είναι αμέλεια,και/ή παράβασηκαθή­ κοντος,και/ή παράβασησύμβασης εργασίας. 15 Οι λεπτομέρειες, όπως καταγράφονταιστην Έκθεση Απαιτήσεως, είναι:"Thedefendants and/oreither of them: 20 1. Failed to establish and enforce a safe system of work. 2. Exposed the plaintiff to a risk of damage or injury of which they knew orought tohave known. 3. Subjected the plaintiff to present and imminent 25 danger by keeping in operation a patently obsolete boiler,which was latently defective andwas not properly functioning, because: (

1. a)The boiler was not equipped neither with a system for the indication of the temperature of the 994 \ 1 ΑΛΛ. Στούρνου v. UnitedNationsκαιάλλος Στυλιανίοης, Δ. water, nor with a signal warning when the water reaches theboilingpoint. (
2. b)The tap at the bottom was permanently out of order. The water could only be taken from the top,in a way which exposedtheplaintiff to unnecessary risks. 4. Failed to train theplaintiff to operate theboiler. 5. Failed to keep the boiler in a proper and safe operating condition." Στην Έκθεση Απαιτήσεως δεν αποδίδεται αμέλεια 10 πράξη ή παράλειψη - ή παράβαση καθήκοντος σε μέλος τηςΔύναμης. Δικαστής του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας αυ­ τεπάγγελταήγειρε θέμα δικαιοδοσίας. Αφού άκουσε επιχειρηματολογία, εξέδωσε την προ15 σβαλλόμενη απόφαση. Το Δικαστήριο βασίστηκε στο Άρθρο 12(
3. a)της Συμ­ φωνίας που συνομολογήθηκε στις 31 Μαρτίου, 1964, με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 19 Μαρτίου, 1964, με ανταλλαγήεπιστολών μεταξύτου Γενι20 *ού Γραμματέατων Ηνωμένων Εθνών καιτου Υπουργού Εξωτερικών της Δημοκρατίας, αναφορικά με το νομικό καθεστώς της Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο -(η "Συμφωνία")- καικυρώθηκε,σύμφωνα με την παράγραφο 2 του Άρθρου 169 του Συντάγματος,με τον 25 περί της Συμφωνίαςτης Αφορώσης εις το ΝομικόνΚαθε­ στώς της εν Κύπρω Δυνάμεως των Ηνωμένων Εθνών (Κυρωτικός) Νόμοντου 1964, (Αρ. 29/64), (ο"Νόμος"). Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν έχει δικαιοδοσία, γιατί το Άρθρο 38 της Συμφωνίας προβλέπει άλλο μηχα30 νισμό επιλύσεως των διαφορώνμεταξύ της Δυνάμεως και επιτόπιου προσωπικού. Απέρριψε τον ισχυρισμό του δι­ κηγόρου του εφεσείοντα ότι η Συμφωνία, ή/και ο Νόμος 995 Στυλιαν(ο*ς, Δ. Σταυρινον v. UnitedNationsκαιάλλος

(1992)είναι αντισυνταγματικοί, με το νόημα ότι είναι αντίθετοι με το Άρθρο 30.1 του Συντάγματος που κατοχυρώνει το δικαίωμαπροσφυγήςστοΔικαστήριο,καιμετοΆρθρο28 πουδιασφαλίζειτοδικαίωμαίσης μεταχείρισης. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα πρόβαλε τα ακόλουθα ^ επιχειρήματαενώπιονμας:(α)Το θέμαδιέπεται απότο Άρθρο 12(

1. a)τηςΣυμ­ φωνίας. Οι πράξεις, οι οποίες αποτελούν βάση της αγωγής, δεν αφορούν υπηρεσιακά καθήκοντα των μελώντης Δύναμης. Ως εκ τούτου, ηαστική δικαιοδο- W σία των Δικαστηρίων της Δημοκρατίας δεν επηρεάζε­ ται. (β) Τα Άρθρα 12, 13 και 28 της Συμφωνίας είναι αντίθετα με το Άρθρο 30.1 του Συντάγματος,το οποίο διαφυλάσσει απεριόριστο το δικαίωμαπροσφυγής στο 15 Δικαστήριο και απαγορεύει τη σύσταση Δικαστικών Επιτροπώνκάτωαπόοποιοδήποτεόνομα. (γ) Οι πρόνοιες της Συμφωνίας,οι σχετικές μετην παρούσα υπόθεση, παραβιάζουντο δικαίωμα της ισό­ τητας, που διασφαλίζεται από το Άρθρο 28 του Συ- 20 ντάγματος. Η Κυπριακή Πολιτεία ανακηρύχθηκε ανεξάρτητη και κηρύχθηκε Δημοκρατία τα μεσάνυκτα της 15ης προς την 16η Αυγούστου, 1960. Τότε υπεγράφη το Σύνταγμα της από τον Sir Hudge Foot,όπως ήταν τότε, Κυβερνήτη της 25 Αποικίας της Κύπρου,τονκ.Γεώργιο Χριστόπουλο, Γενι­ κό Πρόξενο της Ελλάδας,τον κ. Turrel, Γενικό Πρόξενο της Τουρκίας, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον Δρ. Κουτσιούκ, με την ιδιότητα τους ως ο πρώτος Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας, σύμφωνα με το 30 Άρθρο 187.1(
2. a)τουΣυντάγματος, πουείχανεκλεγείβάσει του Εκλογικού Νόμουπου ίσχυεαμέσως πριν τηνημερο­ μηνία της έναρξης ισχύος του Συντάγματοςσε υλοποίηση ή εκτέλεση των Συμφωνιών Ζυρίχης - Λονδίνου - (βλ. Graham ThomasPreece ν. "ΕΣΤΙΑ"Ασφαλιστική&Λντα- 3 5 996 1 ΑΛΛ. Σταυρινονv.UnitedNationsχοιάλλος Στυλιανίοης, Α. σφαλισηχή Εταιρεία Α.Ε.,

(1991)1Α.Α.Δ.

1. Στις 20 Σεπτεμβρίου, 1960, με την ΑπόφασηΑρ. 1489 (XV) της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η ΚυπριακήΔημοκρατίαέγινε μέλοςτωνΗνωμένων Εθνών, 5 αφού,σύμφωναμετο Άρθρο 4 του ΚαταστατικούΧάρτη, αποδέχτηκετιςυποχρεώσειςπουδιαλαμβάνονταισ' αυτό. Τα Άρθρα 104 και 105 του Καταστατικού Χάρτη προνοούν:- j0 "
2. The Organization shall enjoy in the territory of each of its Members such legal capacity as may be necessary for the exercise of its functions and the fulfilment of its purposes. 15 105.1 The Organization shall enjoy in theterritory of each of its Members such privileges and immunities as arenecessary for thefulfilment of its purposes. 20
3. Representatives of the Members of the United Nations and officials of the Organization shall similarly enjoy such privileges andimmunities as are necessary for the independent exercise of their functions in connexion with theOrganization. 25
4. The General Assembly may make recommendations with a view to determining the details of theapplication of paragraphs 1and2 of this Article or may propose conventions to the Members of theUnited Nationsfor this purpose." ("Άρθρον
5. -Η Οργάνωσις θααπολαύη επί του εδάφους εκάστου των Μελών της της αναγκαίας διά την άσκησιν των καθηκόντωντης και εκπλήρωσιν των σκοπώντης ικανότητος δικαίου. 30 Άρθρον
6. -
7. Ο Οργανισμός θαΐίπολαύηεις το ' έδαφος εκάστου των Μελών του πασών των προνο997 Σϊυλιανίόης, Δ. Σταυρινον v.UnitedNationsχαιάλλος

(1992)μιώνκαιατελειών όσαιείναιαναγκαίαιδιά την εκπλήρωσιντωνσκοπώντου.

1. Οι Αντιπρόσωποι των Μελών των Ηνωμένων ΕθνώνκαιοιυπάλληλοιτουΟργανισμούθααπολαύωσιν ομοίως πασών των προνομιών και ατελειών όσαι j είναι αναγκαίαι διάτην ανεξάρτητονάσκησιντων κα­ θηκόντωντωνσχετιζομένων μετονΟργανισμόν. 3.Η ΓενικήΣυνέλευσιςδύναταιναπροβαίνη ειςσυ­ στάσεις προςκαθορισμόντων λεπτομερειών της εφαρ­ μογήςτωνπαραγράφων 1 και2τουπαρόντοςάρθρουή ^ δύναταιπροςτούτοναπροτείνησυμβάσειςειςταΜέλη τωνΗνωμένωνΕθνών.") (Βλ. Δεύτερο Πίνακα τουπερί ΚαταστατικούΧάρτου των Ηνωμένων Εθνών (Τροποποιήσεις) Κυρωτικού Νόμουτου 1965,(Αρ.50/65).) 15 Στις 13 Φεβρουαρίου, 1946, η Γενική Συνέλευση, με βάση τα Άρθρα 104 και 105, υιοθέτησε τη Συνθήκηεπί των Προνομίων και Ασυλιών των Ηνωμένων Εθνών (1 U.N.T.S. 15),(η "Συνθήκη"). Το Άρθρο 1 της Συνθήκηςπροβλέπει ότι ταΗνωμένα 2 " Έθνη έχουν νομική προσωπικότητα καιέχουν τηνικανότητα:(α)Τουσυμβάλλεσθαι. (β)Τηςαπόκτησης καιδιάθεσηςακίνητηςκαι κινη­ τήςπεριουσίας*και" (γ)Έγερσηςδικαστικήςδιαδικασίας. ΤοΆρθρο 2τηςΣυνθήκηςέχει:"Section 2.TheUnitedNations,itsproperty andassets wherever located and by whomsoever held, shall enjoy immunity from every form of legal process except 3Q 998 25 1 ΑΛΛ. Στανοινού v.UnitedNationsκαιάλλος Στυλιανίόης, Δ. insofar as in any particular case it has expressly waived its immunity. Itis,however,understood that nowaiverof immunity shallextend toanymeasure of execution." Τα Άρθρα 19 και 27 αναφέρονται στα προνόμια και 5 ασυλία του Γενικού Γραμματέακαι των Βοηθών Γενικών Γραμματέωνκαιέχουν:- ^ !5 "Section
2. In addition to the immunities and privileges specified in Section 18, the Secretary-General andall Assistant Secretaries- General shallbe accorded in respect of themselves, their spouses and minor children, the privileges and immunities exemptions and facilities accorded to diplomatic envoys, in accordance with international law." "Section
3. The Secretary-General, Assistant Secretaries-General and Directors travelling on United Nations laissez-passer on the business of the United Nations shall be granted the same facilities as are accorded to diplomatic envoys." Η ΚυπριακήΔημοκρατία,λόγω γεγονότων που συνέ20 βησαν μέσα και πέριξ της Δημοκρατίαςτης Κύπρου, αποτάθηκεστο Συμβούλιο Ασφαλείας. Με Απόφαση S/5575 του Συμβουλίου Ασφαλείας της 4ης Μαρτίου, 1964, καθιδρύθηκε απότο Γενικό Γραμμα­ τέατων Ηνωμένων Εθνών ΕιρηνευτικήΔύναμητωνΗνω25 μένων Εθνώνστην Κύπρο,(η "Δύναμη"). Ενόψει των προνοιών του Άρθρου 105 του Καταστα­ τικούΧάρτηκαιτηςΣυνθήκηςτων Ηνωμένων Εθνών, έγι­ ναν ειδικές διευθετήσεις πουκαθορίζουνορισμένους ανα­ γκαίους όρους για την αποτελεσματική εκπλήρωση της 30 αποστολής της Δύναμης, όσο αυτή παραμένει στην Κύπρο. Οι διευθετήσεις ενσωματώθηκανστηΣυμφωνία. Η Συμφωνία αυτή έχει αυξημένη ισχύ έναντι οποιου­ δήποτε εσωτερικού νόμου, σύμφωνα με το Άρθρο 169.3 999 Στνλιαν16η$, Δ. Στανρινού v.UnitedNationsχα»άλλος

(1992)του Συντάγματος - (βλ. Malachtou v. Aimefti

(1987)1 C.L.R.207·Pavlou v.Returning Officer& Others

(1987)1 C.L.R. 252,σελ. 268). Η Δύναμηαποτελείται απότοΔιοικητή,που διορίζε­ ται απότο Γενικό Γραμματέα,σύμφωνα με τηνπιο πάνω5 Απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας της4ηςΜαρτίου, 1964, και κάθε άλλο στρατιωτικό προσωπικό πουτίθεται κάτωαπότη διοίκησητου. Ο όρος "μέλος τηςΔυνάμεως", όπως ορίζεται από το Άρθρο 1 της Συμφωνίας,"αφοράεις πανπρόσωπον όπερ 10 ανήκον ειςτηνστρατιωτικήν υπηρεσίαν Κράτους τινός, υπηρετεί υπό τας διαταγάςτου Διοικητού της Δυνάμεως Ηνωμένων Εθνών,ως καιειςπάνταπολίτην τεθέντα υπό τας διαταγάςτου Διοικητού υπότου Κράτους της ιθαγε- ^ νείαςτουπολίτουτούτου". ΗΚυβέρνηση τηςΔημοκρατίαςανέλαβενασέβεται τον αποκλειστικό διεθνή χαρακτήρατης Δύναμης και τη διε­ θνήφύσητηςδιοίκησης καιαποστολής της- (Άρθρο 6). Το Άρθρο 12παρέχει αστική ετεροδικία στα μέλη της Δύναμης, για οποιοδήποτε ζήτημα αφοράταυπηρεσιακά 20 τους καθήκοντακαι παραπέμπειστο Άρθρο 38(β) γιατη διαδικασία επίλυσης διαφορών που αναφύονταισε ζητή­ ματα που αφορούντα υπηρεσιακάκαθήκονταμέλους της ΔύναμηςκαιΚύπριοπολίτη.ΤοΆρθρο 12δενέχει εφαρ­ μογή στην παρούσα υπόθεση, γιατί εναγόμενος δενείναι 25 μέλοςτηςΔύναμης. Το Κεφάλαιο "Προνόμια και Ασυλίαι της Δυνάμεως" αποτελείται απότο Άρθρο23 μόνο,τοουσιαστικό μέρος τουοποίουέχει:"

1. Η.Δύναμις, ως δευτερογενές των Ηνωμένων Εθνώνόργανον,απολαύειτουκαθεστώτος,τωνπρονο­ μίων καιασυλιών ων απολαύεικαιοΟργανισμός συμφώνως τη Συνθήκη επίτωνΠρονομίων καιΑσυλιών τωνΗνωμένων Εθνών." 1000 JU 1 ΑΛΛ. Σταυρινον v. UnitedNationsκαι άλλος ΣτυλιανίΑης,Δ. Το Άρθρο25,στην έκτασηπου αναφέρεταιστο Διοικη­ τή,έχει:- 5 "
2. Ο Διοικητής θα δικαιούται των προνομίων, ασυλιών και διευκολύνσεων των προνοουμένων ενάρθροις 19 και 27 της Συνθήκης επί των Προνομίων και Ασυλιών των Ηνωμένων Εθνών." Οι εναγόμενοι, στην παρούσα περίπτωση, είναι τα Ηνωμένα Έθνηκαι ο Διοικητής της Δύναμης. Τα Ηνωμέ­ να Έθνη, και ηΔύναμη απολαμβάνουν πλήρη αστική ετε10 ροδικία. Ο Διοικητής της Δύναμης έχει τα ίδια προνόμια και ασυλίες που έχει ο Γενικός Γραμματέας σύμφωνα με τα Άρθρα 19και27 της Συνθήκης,ταοποίαέχουν παρατεθεί πιο πάνω. 15 Η Συνθήκη εξομοιώνει το Γενικό Γραμματέα με το δι­ πλωματικό πράκτοραήαντιπρόσωπο -(diplomatic envoy) -στο Διεθνές Δίκαιο. Από την εποχήτου σχηματισμού των πρώτων οργανω­ μένων ομάδων ατόμων παρουσιάστηκε ησύναψη σχέσεων 20 μεταξύτους γιαδιακανονισμό ζητημάτωνκο',νούενδιαφέ­ ροντος. Εκεί ανάγεται ηγένεσητου θεσμού της διπλωμα­ τικής εκπροσώπησης. Οι διπλωματικοί πράκτορες αποτελούν το κύριο όργα­ νο των διεθνών διαπολιτειακών σχέσεων. Το δικαίωμα 25 της πρεσβεύσεως είναι συνυφασμένο με την έννοια του Κράτους και απορρέει από την κυριαρχία και ανεξαρτη­ σία των Κρατών και αποτελεί, μάλιστα, ένα από τα συ­ στατικά στοιχεία της ιδιότητας τους, ως υποκειμένων του Διεθνούς Δικαίου - (βλ. G. Tounkine και Α.Β. El-Erian 30 AnnuaireCDI19571.σελ.9-12). Οι διπλωματικοί πράκτορες έχουν το απαραβίαστο και ετεροδικία. 1001 Στυλιανίόςς,Δ. Σταυρινοίιv. UnitedNationsκαι άλλος

(1992)Οι διπλωματικοί πράκτορες,σύμφωνα με τηνκρατού­ σα θεωρία, η οποία διατυπώθηκεκαι ρητά στο προοίμιο της Σύμβασης της Βιέννηςπερί Διπλωματικών Σχέσεων (βλ. τον περί της Συμβάσεως της Βιέννης του 1961 περί • Διπλωματικών Σχέσεων (Κυρωτικός)Νόμοτου 1968,(Αρ. 5 40/68))-για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής άσκη­ σης των καθηκόντων τους ως εκπροσώπων των Κρατών, απολάμβαναν και απολαμβάνουν προνομίων και ασυ­ λιών,όχιβεβαίωςγιαναευνοηθούν ωςάτομα. Ορισμένα από τα προνόμια των διπλωματικών πρα- ίο κτόρων δεν είναι απαραίτηταγιατηνελεύθερη και αποτε­ λεσματική άσκηση των καθηκόντων των διπλωματικών αποστολών. Τα προνόμια των διπλωματικών πρακτόρων χωρίζο­ νται σε δυο κατηγορίες: Εκείνα που απορρέουν από το 15 Διεθνές Εθιμικό Δίκαιο και εκείνα που παρέχονται από τα Κράτηλόγωαβροφροσύνης ή σκοπιμότητας. Η διάκρι­ σηαυτήδενακολουθείται στηΣύμβασητηςΒιέννης. Στην πρώτη κατηγορία κατατάσσονται το απαραβίαστον και η ετεροδικία, που ήταν, με βάσητο Εθιμικό Δί­ καιο, υποχρεωτικά για τα Κράτη. Ήταν και είναι ανα­ γκαία και επιβαλλόμενα από το Διεθνές Δίκαιο για την εξασφάλιση στους διπλωματικούς πράκτορεςτηςαπαραί­ τητης ανεξαρτησίας για την απρόσκοπτη άσκηση τωνκα­ θηκόντων τους. Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βιέννης, η ετεροδικία αποτελεί θεμελιώδες προνόμιο του διεθνώς προστατευο­ μένου καθεστώτος των διπλωματικών πρακτόρων. Η ετε­ ροδικίααφοράτηδικαστικήεξουσία, μετηνέννοια ότιτα πρόσωπαπουαπολαμβάνουναυτήδενυπόκεινται στηδι­ καιοδοσίατωνΔικαστηρίων τουΚράτουςστο οποίο είναι διαπιστευμένα. Εξαιρούνται από τη δικαιοδοσία των Δι­ καστηρίων και,ως εκ τούτου,δεν μπορούν να δικαστούν απόταΔικαστήρια,γιαέλλειψηδικαιοδοσίας. Η ετεροδικία συμπληρώνει τηνπροστασία πουπαρέχε- 35 1002 20 25 1 ΑΛΛ. Σταΐφίνον v. UnitedNationsκαιάλλος Στυλιανίδης,Δ. ται από το απαραβίαστο. Η "ετεροδικία" είναι όρος ο οποίος αποδίδει τον Αγγλικό όρο "immunity from jurisdiction" και το Γαλλικό "immunite de jurisdiction". Λόγωτηςετεροδικίας,ηεξαίρεση τουδιπλωματικού πρά5 κτορα από τη δικαιοδοσία των Δικαστηρίων στη χώρα στην οποίαείναι διαπιστευμένος είναι γενική και εκτείνε­ ται σε όλα τα Δικαστήρια που ασκούν Ποινική,Αστική καιΔιοικητικήΔικαιοδοσία. Το Άρθρο 31

(1)της Σύμβασης της Βιέννης προβλέπει 10 σχετική αστική ετεροδικία. ΗΣύμβασητης Βιέννης κωδι­ κοποίησετοΕθιμικόΔιεθνές Δίκαιο. Οδιπλωματικόςπράκτοραςαπολαμβάνειτο προνόμιο της ετεροδικίαςγιαόλεςτιςπράξειςτου,επίσημες ήιδιω­ τικές,εκτόςαπότιςακόλουθες εξαιρέσεις:15 (α)Εμπράγματηαγωγήπουαφοράακίνητηιδιοκτη­ σία πουβρίσκεται στο έδαφοςτου Κράτους στο οποίο είναι διαπιστευμένος, εκτός εάν ο διπλωματικός πρά­ κτορας την κατέχει για λογαριασμό του Κράτους του γιασκοπούςτηςαποστολής. 20 (β) Αγωγήπουαφοράκληρονομιά στην οποίαεμφα­ νίζεταιωςεκτελεστήςδιαθήκης, διαχειριστής, κληρονό­ μοςή κληροδόχος, ως ιδιώτης με ίδιοτίτλο καιόχι στο όνοματουΚράτουςγιατοοποίοείναι διαπιστευμένος· και 25 (γ)Αγωγή πουαφοράοποιαδήποτεεπαγγελματικήή εμπορική δραστηριότητα που ασκείται από αυτό έξω απότα επίσημα καθήκοντατου,στο Κράτος που είναι διαπιστευμένος. Ητελευταίαεξαίρεσηέχειπεριορισμένη σημασία,γιατί 30 οι διπλωματικοί πράκτορες δεν δικαιούνται,'κατά κανό­ να, λόγω της επίσημης ιδιότητας τους, να-ασκούν στο Κράτος στο οποίο είναι διαπιστευμένοι επαγγελματική δραστηριότητα άσχετη με τα διπλωματικά τους καθήκο­ ντα. 1003 Στυλιανϋης,Δ. Σταυρινοΰ v. UnitedNationsκαι άλλος

(1992)ΤοΆρθρο42 της Σύμβασηςτης Βιέννης προβλέπει:- "Ο διπλωματικόςπράκτωρδενασκεί εντωπαρωη διαπίστευσις Κράτει δραστηριότητα επαγγελματικήν ή εμπορικήνπρος ίδιον όφελος." Ο Κύπριος νομοθέτης, πριν τηνκύρωση της Σύμβασης 5 της Βιέννης, με το 'Αρθρο 12

(1)του περί Διπλωματικών Δικαιωμάτων, Ασυλιών και Προνομίων Νόμουτου 1965, (Αρ. 60/65),προνόησε απαλλαγήτου διπλωματικού πρά­ κτορααπό τηνΠοινικήκαιΑστική Δικαιοδοσία, ταυτόση­ μημετηνπρόνοιατου'Αρθρου 31

(1)τηςΣύμβασης. ίο Ο Διοικητής της Δύναμης, εναγόμενος 2, με βάση το Άρθρο 25 της Συμφωνίας και τα 'Αρθρα 19 και 27 της Συνθήκης των Ηνωμένων Εθνών, έχει αστική ετεροδικία, εκτός απότις περιπτώσεις -εξαιρέσεις που έχουνπροα­ ναφερθεί. Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία στην παρούσαυπόθεση. Ηπαράγραφος1 τουΆρθρου 30τουΣυντάγματοςδεν περιέχεται στην Ευρωπάικήν Σύμβασιν διάτηνΠροάσπισιν των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιω- 20 δών Ελευθεριών -("Ε.Σ.Δ.Α."). Ηπαράγραφος αυτή προνοεί:"

1. Εις ουδένα δύναται ν' απαγορευθήη προσφυγή ενώπιον του δικαστηρίου,εις οδικαιούταιναπροσφυ­ γή δυνάμει του Συντάγματος. Η σύστασις δικαστικών 25 επιτροπών ή εκτάκτων δικαστηρίων υπό οιονδήποτε όνομααπαγορεύεται." Αυτή στηρίχτηκε στο Άρθρο 8 του Συντάγματος της Ελλάδος του
2. Περιλαμβάνει δυο σκέλη: Το πρώτο αναφέρεται στο ανθρώπινο δικαίωμα προσφυγής στο Δι- 30 καστήριο και το δεύτερο στις διατάξεις για τη δικαστική εξουσία. ΤοδικαίωμαπροσφυγήςστοΔικαστήριο είναι θεμελιώ1004 15 1 ΑΛΛ. Σναίφνον v. UnitedNationsκαιάλλος ΣτυλιανίΑι»ς,Δ. δεςκαιδεν μπορεί ναανασταλεί,ούτε σεπερίπτωσηπρο­ κήρυξης έκτακτηςανάγκηςσύμφωνα μετοΆρθρο 183του Συντάγματος, (ιδιαίτεραπαράγραφος2). ΕκτεταμένηανάλυσητουΆρθρου 8τουΕλληνικού Συ5 ντάγματος του 1952 βλέπε στο Σύγγραμματων A.L Σβώ­ λουκαιΓ.Κ. Βλάχου - "ΤοΣύνταγματηςΕλλάδος" Μέρος Ι,Τόμος Β', 1955,σελ.115-
3. Το δικαίωμαπροσφυγής στο Δικαστήριο προστατεύε­ ταιρητάαπόπολλάάλλαΣυντάγματα. ΤαΔικαστήριαπε10 ριφρουρούν το πολιτειακό αυτόδικαίωμα.-(Βλ. Κρίτω­ νος Γ. Τορναρίτη - 'Το Πολιτειακόν Δίκαιον της ΚυπριακήςΔημοκρατίας",σελ.100-104.) Οι συντάκτες του Κυπριακού Συντάγματος γνώριζαν το Διεθνές Δίκαιο και τα προνόμια και ασυλίες των δι15 πλωματικών πρακτόρων.Μετονκαταρτισμόκαι υπογρα­ φή του Συντάγματος δημιουργήθηκε ένα νέο Κράτος. Το Κράτος αυτό θα είχε διακρατικές σχέσεις και θα ήταν υποκείμενο του Διενούς Δικαίου. Από τις πρώτες ημέρες τηςανακήρυξηςτηςΔημοκρατίαςτης ΚύπρουηνέαΠολι™ τείαυπέβαλεαίτησηναγίνει μέλος του Οργανισμού Ηνω­ μένων Εθνών και, πράγματι, όπως έχει προαναφερθεί, πέντε εβδομάδεςαπότηνημέρατηςΑνεξαρτησίας, λήφθη­ κεησχετικήαπόφασηαπόταΗνωμέναΈθνη. ΤοΕθιμικόΔιεθνές Δίκαιο,σ'αυτότοπεδίοτουΔικαί25 ου,εφαρμοζόταναπόόλατα Κράτη,παρόλοπουτο ατο­ μικό δικαίωμα προσφυγής-στο Δικαστήριο προστατευό­ ταν σε χώρες με γραπτό Σύνταγμακαι σε χώρες που δεν έχουν γραπτόΣύνταγμα, όπωςη Αγγλία. Στην Ινδική υπόθεση Ram Prasad v. State of Bihar 30

(1953)S.C.A. 578,οΔικαστής Mukherjee, στησελ. 592,πα­ ρατήρησε ότι "the meanest of citizens has aright of access toaCourt for theredressof hisjust grievances". Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής το Δικαστήριο αποφάσισε ότι όλοι "should havelike access to the Courts 1005 Στυλιανίό^ς,Δ. Σταυρινον v.UnitedNationsκαιάλλος

(1992)of the country for the protection of their persons and property,theprevention of wrongs and theenforcement of contracts". (Barbier v. Connolly

(1895)113 U.S. 923 και Hayes v.Missouri

(1887)30Law Ed.578). Ηπαράγραφος 1 του Άρθρου 30τουΣυντάγματοςδεν 5 αποκλείει την ετεροδικία των διπλωματικών πρακτόρων, που προϋπήρχε στο Διεθνές Εθιμικό Δίκαιο καικωδικο­ ποιήθηκεμετηΣύμβασητης Βιέννης. Ένδειξη για την αναγνώριση του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου είναι η πρόνοια του Άρθρου 32 του Σύνταγμα- 1 0 τος, που είναι στο Μέρος II - "ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩ­ ΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ" - και προβλέπει:"Ουδέν εκ των διαλαμβανομένων εν τω παρόντι μέρειεμποδίζει τηνΔημοκρατίανναρύθμισηδιάνόμου 15 οιονδήποτε θέμασχετικόν προςτους αλλοδαπούς κατά τρόπονσυνάδονταπροςτοδιεθνέςδίκαιον." Η ετεροδικία των Ηνωμένων Εθνών καιτου Διοικητή της Δύναμης δεν είναι αντίθετηή ασύμφωνη μετηνπαρά­ γραφο 1 τουΆρθρου 30τουΣυντάγματος. 20 Η Συμφωνίαδεν παραβιάζει,επίσης,την αρχήτης ισό­ τηταςπουδιασφαλίζεταιαπότοΆρθρο28του Συντάγμα­ τος, γιατί η διαφοροποίηση είναι αντικειμενικά εύλογη και επιτρεπτή- (βλ. TheRepublicof Cyprus andAnotherv. MariaChristoudhiaandAnother,

(1988)3C.L.R. 2622. Συνοψίζοντας,τονομικόκαθεστώςτηςΔύναμηςδιέπε­ ται από το Άρθρο23 της Συμφωνίαςπουκυρώθηκε μετο Νόμο,το οποίοτην εξομοιώνει μετον Οργανισμό Ηνωμέ­ νων Εθνών. Η Δύναμη είναι δευτερογενές όργανο των Ηνωμένων Εθνών και απολαμβάνει των προνομίων και ασυλιών πουαπολαμβάνει οΟργανισμός, σύμφωνα μετη Συνθήκητων Ηνωμένων Εθνών. Η Συνθήκηπαρέχει μετοΆρθρο2 γενική καιαπόλυτη 1006 25 1 Α^Λ. Σταυρινον v. UnitedNationsκαι άλλος Στυλιανίοης,Δ. ετεροδικίαστονΟργανισμό και,ωςεκτούτου,ταΚυπρια­ κάΔικαστήριαδενέχουνδικαιοδοσία. Ο Διοικητής της Δύναμης -εναγόμενος 2, δικαιούται σταπρονόμιακαιασυλίες πουέχειο Γενικός Γραμματέας 5 καιοι Βοηθοί Γενικοί Γραμματείς του Οργανισμού Ηνω­ μένων Εθνών,δηλαδή,τα ίδιαπρονόμια καιασυλίες που παρέχονταιστους διπλωματικούς πράκτορεςσύμφωνα με τοΔιεθνές Δίκαιο. Σύμφωναμετο ΕθιμικόΔιεθνές Δίκαιοκαιμετη Σύμ10 βάση της Βιέννης, η οποία ουσιαστικά κωδικοποίησε τούτο, ο Γενικός Γραμματέας και ο Διοικητής της Δύνα­ μης έχουν ετεροδικία ποινική, αστική και διοικητική, εκτός στις τρεις εξαιρέσεις πουέχουν προεκτεθεί καιείναι άσχετες μετηνπαρούσαυπόθεση. 15 Οι πρόνοιες του Νόμουκαι της Συμφωνίας δεν είναι αντίθετες ήασύμφωνες με την παράγραφο 1του Άρθρου 30του Συντάγματος, ούτε παραβιάζουν τηναρχήτης ισό­ τητας όπως διακηρύττεται και διασφαλίζεται από το Άρθρο28του Συντάγματος. ν 20 Η Συμφωνίαπροβλέπει στο Άρθρο 38 μηχανισμό επί­ λυσης των διαφορών του επιτόπιου προσωπικού. Ο εφε­ σείων δεναφήνεταιχωρίςθεραπεία. Για τους πιο πάνω λόγους, η έφεση αποτυγχάνει και απορρίπτεται. 25 " Κάτω από τα περιστατικά της υπόθεσης και ενόψει των νομικών ζητημάτωνπου έχουν εγερθεί στηνπαρούσα υπόθεση,δενεκδίδεταικαμιάδιαταγή γιαέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται χ(ορίςδιαταγή γιαέξοδα. 1007