clr/1992/1992_2_231.pdf

(2)και

(3)τον Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 3/ 62— Αντικατάσταση κατηγορίας για φόνο εκπρομελέτης μεκατη­ γορία για ανθρωποκτονία - Επιβολή jroivrfc φυλακίσεως δώδεκα χρόνων— Επικυρώθηκεαπό τοΕφετείο. 5 Ποινή — Επιμέτρηση — Αποτελεί ευθύνη τον πρωτόδικον δικαστηρίον — Επέμβαση τον Εφετείουδικαιολογείται μόνο όπου η ποινή κρίνεται έκδηλανπερβολική -Πότε ηνπερβολή θεωρείται έκδηλη. _ ι υ 15 20 25 Σννταγματικό Δίκαιο — Σννταγμχχάρθρο 28 — Καθιερώνει τηναρχή της ισότητας και συνάδει με την ομοιομορφία στην μεταχείριση των παραβατών. Ποινή — Ελαφρυντικοί παράγοντες — Προσωπικές και οικογενεια­ κές συνθήκες — Τεταμένες σχέσεις και διάσταση γονέων — Εφε­ σείωναπό μικρής ηλικίας προστάτης οικογένειας—Επίδειξη ζωηρου ενδιαφέροντος για την προστασία και αποκατάσταση των δύο αδελφών τον — Προικοδότηση της μεγαλύτερης τον αδελφής — Αδιάπτωτο ενδιαφέρον για την ευημερία της μητέρας και των αδελφώντον παρά τον αρραβώνα τον. Την 18ην Μαίου 1990 ο κατηγορούμενος ηλικίας 19 χρόνων εσκότωσε το θύμαηλικίας52 χρόνωντοοποίοήτανεπ'αδελφή γα­ μπρόςτης μητέραςτου,πλήττονταςτο με πέντε αλλεπάλληλακτυ­ πήματα σε ευαίσθητα μέρη του σώματος του με χασαπομαχαιρο. Πριν το έγκλημαεπισκέί^ηκε τηνκατοικία του θύματοςκαι απο­ μάκρυνε εντέχνως τηθείατουαπό τοσπίτιγιαναέχει ελεύθερο το πεδίοναπραγματοποιήσει τασχέδιατου. Οι οικογενειακές σχέσεις των οικογενειών του εφεσείοντακαι του θείουτου διαταράχθηκαν το 1988 ότανδιαπιστώθηκε ότι ημι­ κρότερηαδελφήτου Ισαβέλλα 12τότεχρόνων,υπήρξεθύμασεξου­ αλικήςπαρενόχλησης απότο θείο τηςηοποίαόπως ηίδια ισχυρί- 231 Σάββαν.Δημοκρατίας

(1992)σθηκε άρχισε απότηνηλικίατων οκτώχρόνων. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο οικογενειών αποκατεστάθηκαν μετάτηνπάροδοκάποιου χρόνου και το βράδυτης 16ης Μαίου 1990 η μητέρα του εφεσείο­ ντα με την Ισαβέλλα διανυκτέρευσαν το σπίτι του θύματος. Σε ερώτηση του ανθαδιανυκτέρευε και το επόμενο βράδυ στο σπίτι 5 της αδελφήςτηςημητέρατου εφεσείοντα απάντησεαρνητικάδίνο­ ντας σανλόγοτηνπροσπάθειατουθύματοςναενοχλήσειπάλιτην Ισαβέλλακατάτηνεκείπαραμονήτους. Το Κακουργιοδικείο αποδέκτηκεότι η μητέρατου εφεσείοντα μετέδωσε την ανησυχία της για την Ισαβέλλα στον εφεσείοντα ο 10 οποίος αναστατώθηκεαπό το συμβάν,και αφούεπετίμησε όλατα σχετικά γεγονότα και έκαμε αναφοράστη νομολογία του Ανωτά­ του Δικαστηρίου ως προς το μέτρο της ποινής που έπρεπε να επι­ βληθεί τουεπέβαλεποινήφυλακίσεως δώδεκαχρόνων. Ο εφεσείων εφεσίβαλε την ποινή σαν έκδηλα υπερβολική και 15 εισηγήθηκε ότι η σημασία της ψυχικής φόρτισης κάτω από την οποία ελειτούργησε ο εφεσείων και οι προσωπικές του συνθήκες δεν ελήφθησανυπόψηστον βαθμόπουεπεβάλλετο στηνποινή. ότι: Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση και απεφάνθηκε 90 1.Το έγκλημα του εφεσείοντα δεν μπορεί νασυσχετισθεί μεέγ­ κλημα πάθουςπου συνήθως εκδηλώνεται υπό την πίεση έξαψης ή πολύχρονου πάθους αλλά επρόκειτο για σχεδιασμένη αντίδραση σε απαράδεκτη, κατά την κρίση του, συμπεριφορά ταυ θύματος „ , πουτουπροκάλεσε συναισθηματικήαναστάτωση. "

1. Ηποινήπου επεβλήθηκε απότο Κακουργιοδικείοαποκαλύ­ πτει ότι οι προσωπικές συνθήκες του εφεσείοντα και η αναστάτω­ ση του επενήργησαν σοβαρά στη μείωση της ποινής για έγκλημα ανθρωποκτονίας που προσεγγίζει τα όριατου φόνου εκ προμελέτης.
2. Ηαρχήότι ο καθορισμός της ποινής αποτελείπρωταρχικό έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου αποτελεί αφετηρία για την κρίση τηςυπερβολικότηταςτης.
3. Σε εγκλήματα που έχουν σαν αποτέλεσμα την αφαίρεση αν­ θρώπινης ζωής,για να καθορισθεί η εγκληματικότητα του δράστη 35 λαμβάνεται υπόψηο σχεδιασμός και ο βαθμόςαδιαφορίας γιατην ανθρώπινη ύπαρξη. Ο εφεσείων επέδειξε παντελή αδιαφορία για τηζωήτουθύματοςτηνοποία ετερμάτισε ηθελημένακαιβάναυσα.
4. Το Κακουργιοδικείο όπως αναφέρεται στην απόφαση του και όπως αντανακλάταιστην ποινή,έλαβε υπόψηόλους τους με- 40 τριαστικούς παράγοντεςκατάτηνεπιμέτρηση τηςηοποίαμεκανέ­ να μέτροδεν κρίνεται έκδηλαυπερβολική. Η έφεση απορρίπτεται. 232 30 2ΑΛΛ. Σάββαν. Δημοκρατίας Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: Afxenti "Iroas"νTheRepublic

(1966)2C.LJi. 116Hourris νTheRepublic

(1968)2 C.LJi. 206KyprianouνThePolice

(1971)2C.L.R. 158· 5 OmstodoulouνTheRepublic

(1974)2 C.LJi. 4Αεμή νΔημοκρατίας

(1989)2Α.Α.Δ.340Χριστοδούλον νΔημοκρατίας

(1989)2AAA. 352· Philippou νRepublic

(1983)2 C.L.R. 245' Demetiiou νRepublic

(1988)2 C.LJi. 175· ιQ Κωνσταντίνου νΔημοκρατίας

(1989)2ΑΛΛ. 224· Φιλίππου άλλως "Φαλκονέτι" νΑστυνομίας

(1989)2ΑΛΛ. 245· Γεωργίου ν.Αστυνομίας

(1991)2ΑΛΛ. 525. Έφεσηεναντίον Ποινής. Έφεση εναντίον τηςποινής απότονΑνδρέαΑιμιλίου Σάββα οοποίος βρέθηκε ένοχος στις 29.11.90από το Κα­ κουργιοδικείο Λεμεσού (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 18069/90)στην κατηγορίατηςανθρωποκτονίαςκατάπα­ ράβασητου άρθρου205

(3)του ΠοινικούΚώδικα, Κεφ. 154,(όπωςτροποποιήθηκεαπό τοΝ.3/62) καικατα20 δικάστηκεαπό ΚωνσταντινίδηΠ.Ε.Δ.,Ερωτοκρίτου Ε.Δ., Παμπαλλής, Ε.Δ.σεφυλάκισηδώδεκαετών. 15 Ε.Ευσταθίου, Ν.Παπαμιλτιάδης, Κ.Καμένος, για τον εφεσείοντα. 25 Ρ.Γαβριηλίδης, ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίας, ΎΐΛτηνεφεσίβλητη. Cur.adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσειοΔικαστήςκ. Γ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Ο εφεσείων κρίθηκε ένοχος απότοΚα233 Πικής,Δ. Σάββα ν.Δημοκρατίας

(1992)κουργιοδικείο Λεμεσούγια το έγκλημα της ανθρωποκτο­ νίας και καταδικάστηκε σε δωδεκαετή φυλάκιση. Μετην έφεση εκκαλείται ηποινήως έκδηλαυπερβολική.Το στοι­ χείο της υπερβολής προκύπτει, όπως υποβλήθηκε εκ μέ­ ρους του εφεσείοντα, απότηνπαράλειψητου Κακουργιο- 5 δικείουναδώσει τηδέουσαβαρύτητα;(α) Στην ψυχική φόρτιση κάτωαπότην οποίαλει­ τούργησε (ο εφεσείων) κατάτο χρόνοδιάπραξης του εγκλήματος,και (β)τιςπροσωπικές τουσυνθήκες. ™ 'Οπως συνάγεται απότην απόφασητου Κακουργιοδικείου και οι δύο παράγοντες λήφθηκαν υπόψη προς με­ τριασμό της ποινής· γεγονός που δεν αμφισβητείται. Το παράπονο είναι ότι η σημασία των παραγόντων αυτών δεναντανακλάταιστοβαθμόπουεπιβαλλότανστηνποινή 15 πουτέθηκε.Το χάσμαείναι τόσο μεγάλο,σύμφωνα μετον εφεσείοντα,ώστενακαθίσταταιηποινήκαταφανώςυπερ­ βολική. Όπως αναγνωρίστηκε, η απόφασητου Κακουργιοδικείου δεν αποκαλύπτει οποιοδήποτε σφάλμα στον προσδιορισμό των αρχώνή των γεγονότων πουεπενέργησανστον καθορισμό τηςποινής.Αντίθετα, διαπιστώνεται ότι αποτιμούνται όλα τα σχετικά γεγονότα και γίνεται εκτενής αναφοράστη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστη­ ρίου ηοποία τείνει ναδιαφωτίσει ως προς το μέτρο της ποινής για το σοβαρό έγκλημα της ανθρωποκτονίας. 25 (Michael AntoniAfxenti "Iroas" v. The Republic

(1966)2 C.L.R. 116, Christofis Demetris Hourris v. The Republic

(1968)2 C.L.R. 206, Kyrpianou v. ThePolice

(1971)2 C.L.R. 158, Christodoulou v. The Republic

(1974)2C.L.R. 4, Βλάτης Αδμήτου Λεμή ν.Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 30 340, καιΧριστάκηςΧριστοδονλου ν.Δημοκρατίας

(1989)2Α.Α.Δ.352). Γιαναγίνειοαναγκαίοςσυσχετισμός μετα­ ξύ των γεγονότων της υπόθεσης και της ποινής που επι­ βλήθηκε,θαπροβούμεσεαναφοράσταγεγονόταπου στοι­ χειοθετούν το έγκλημα, αφενός, και σ' εκείνα που 35 διαφωτίζουν σε σχέσημε το άτομο και τις συνθήκες του κατηγορουμένου,αφετέρου: 234 2A.A.A. Σάββα ν.Δημοκρατίας ΠικήςΔ. Το έγκλημα διαπράχθηκετην 18/5/90.Οκατηγορούμε­ νοςήτανηλικίας 19καιτοθύμα52 ετών.Τοθύμαήτανεπ' αδελφή γαμπρός της μητέρας του κατηγορουμένου. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο οικογενειών ήταν πολύ στενές. 5 Διαταράχθηκαν όμως δύοπερίπουχρόνιαπριν το έγκλη­ μα, το 1988, όταν διαπιστώθηκε ότι η μικρότερη αδελφή τουεφεσείοντα, ηΙσαβέλλα, 12τότε χρόνων,υπήρξε θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης η οποία,όπως η ίδια ισχυρί­ στηκε,άρχισε απότα8τηςχρόνιαμεθύτητοθείοτης,το ΙΟ θύματουεγκλήματος·οοποίος,εκμεταλλευόμενος τησυγ­ γενική σχέση, με διάφορα προσχήματα, καθιστούσε την Ισαβέλλααντικείμενο ικανοποίησηςτωνσεξουαλικών του ορέξεων. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο οικογενειών αποκα­ ταστάθηκαν μετά την πάροδοκάποιουχρόνου με τησυ15 ναίνεση της μητέρας του εφεσείοντα για να μην πληγεί η ηθικήυπόσταση,όπωςκατάθεσεημητέρατουεφεσείοντα, της οικογένειας της αδελφής της προς την οποία έτρεφε μεγάλη αγάπηκαι σεβασμό γιατί ανέλαβε τηνανατροφή της από τα 7 της χρόνια. Όταν επήλθε η αποκατάσταση των σχέσεων των δύοοικογενειών, αυτήήτανπλήρηςκαι 9 η επεκτεινόταν σε όλα τα μέληπεριλαμβανομένου και του εφεσείοντα. Ο εφεσείων ήταντομεγαλύτερο παιδίτης οικογένειας του. Ακολουθούσαν οι δύο αδελφές του, ηΧαραλαμπία 25 ηλικίας 17 ετών κατάτο χρόνο διάπραξηςτου εγκλήμα­ τος, ύπανδρη και μητέρα ενός παιδιού,και η Ισαβέλλα ηλικίας 14 χρονών. Οι σχέσεις μεταξύ των γονιών του ήταν κατά το πλείστο τεταμένες και το ενδιαφέρον του πατέρα γιατην υλική και ηθικήευημερία της οικογένειας 30 του περιορισμένο. Πριν το τραγικόσυμβάν οι γονείς του βρίσκονταν σε διάσταση και ο πατέρας διέμενε μακριά από την οικογένεια. Από μικρός ο εφεσείων ανάλαβετο ρόλο του προστάτη της οικογένειας για τηναναπλήρωση τουκενούπουάφησεηαδιαφορίατουπατέρα.Άρχισε να 35 εργάζεταιμετάτηναποφοίτησητουαπότο δημοτικόσχο­ λείοκαιεπεδείκνυε ζωηρόενδιαφέρονγιατηνπροστασία καιαποκατάστασητωναδελφώντου.Συνέβαλεμετηνερ­ γασία του στην προικοδότηση της μεγαλύτερης του αδελ­ φήςκαιπαρά τον αρραβώνα του με οεκαπεντάχρονηνέα 235 Πιχής,Δ. Σάββα ν.Δημοκρατίας

(1992)συνέχισετη συνδρομή του στην οικογένεια και διατήρησε αδιάπτωτο το ενδιαφέρον για την ευημερία της μητέρας καιτωναδελφώντου. Η δυσαρέσκεια τουεφεσείοντα γιατηδιαγωγήτου θύ­ ματοςέναντι τηςαδελφήςτουαναζωπυρώθηκετοαπόγευ- 5 ματης 17/5/90κάτωαπότις εξής συνθήκες: Η μητέρα του εφεσείοντα, λόγω του κλονισμού της υγείαςτης,καιηΙσαβέλλαδιανυκτέρευσαν το προηγούμε­ νο βράδυστο σπίτι του θύματος μεπρόσκληση τηςσυζύ­ γου του. Σεερώτηση του εφεσείοντα το απόγευματης 17/ ίο 5/90 αν θαδιανυκτέρευε και το επόμενο βράδυστο σπίτι της αδελφής της, εφόσον φαινότανναήτανακόμα άρρω­ στη, η μητέρα του απάντησε αρνητικά και στην επιμονή του για την αποκάλυψη των λόγων της άρνησης της του είπε ότι το προηγούμενο βράδυ,κατάτην παραμονήτης 15 στο σπίτι του θείου του, ο τελευταίος προσπάθησε και πάλιναενοχλήσειτηναδελφήτου.Έτσιερμήνευσεη μητέ­ ρα του το άνοιγμα της θύρας του υπνοδωματίου στο οποίοκατακλίθηκανστο ίδιοκρεββάτιη μητέρακαιη Ισα­ βέλλα, προφανώς κατά την επιστροφή από την εργασία 20 του γύρω στις 11 μ.μ. Όπως ανάφερε η μητέρα, το θύμα έκλεισε.την πόρτα μόλις έγινε αντιληπτός από την ίδια. Το περιστατικό αφεαυτούείναι ουδέτερο. Ησύζυγος του θύματος κατάθεσε ότι το θύμα δε γνώριζε ότι το βράδυ εκείνο ηαδελφήτηςκαιηΙσαβέλλα θαδιανυκτέρευανστο 25 σπίτι τους και απέδωσε το άνοιγμα τηςπόρταςσε επιθυ­ μίατουθύματος ναδειτοεγγονάκι τουτο οποίο συνήθως κοιμόταν σε εκείνο το δωμάτιο. Το θύμα και η σύζυγος του συγκατοικούσαν με την οικογένεια της ύπανδρης κόρης τους. Είναι πρόδηλο ότι η μητέρα του εφεσείοντα 30 απέδωσε ανήθικα ελατήρια στο θύμαυπότο φως των γε­ γονότων που στο παρελθόν οδήγησαν σε προσωρινή δια­ κοπή των σχέσεων των δύο οικογενειών. Η μητέρα του εφεσείοντα ανησύχησε για την Ισαβέλλα, ανησυχία την οποία, όπως το Κακουργιοδικείο αποδέκτηκε, μετέδωσε 35 στον εφεσείοντα ο οποίος, όπως έκρινε το δικαστήριο, αναστατώθηκεαπότο συμβάν. Ότι επακολούθησε αποκα­ λύπτει σχεδιασμό εκ μέρους του εφεσείοντα να φονεύσει 236 2ΑΛΛ. Σάββαν.Δημοκρατίας Πιχής,Δ. τοθείοτου. Ότανεπέστρεψε από τηνεργασίατουτοβράδυτης 17/ 5/90, κοντά στα μεσάνυκτα, ο εφεσείων επισκέφθηκε την κατοικία του θύματος και απομάκρυνε εντέχνως τη θεία 5 του απότο σπίτι της,λέγοντας της ότι ημητέρα του είχε ανάγκη της βοήθειας της, ώστε να αφεθεί ελεύθερο το πεδίογιαόσα,όπωςσυνάγεται,σχεδίαζε ναπράξει. Αφού απομάκρυνετηθείατου, επέστρεψε στοσπίτι τουθύματος και του επετέθη με μαχαίρι το οποίο έφερε στη μέσητου 10 και το οποίο χρησιμοποιούσε στην εργασία του για τη σφαγήζώων, πλήττοντας το θύμα με πέντε αλλεπάλληλα κτυπήματα σε ευαίσθητα σημεία του σώματος τα οποία προκάλεσαν το θάνατοτου.Το φονικό μέσο"χασαπομάχαιρο", όπως χαρακτηρίστηκε, η βιαιότητα των πληγμά15 χων και τα μέρη του σώματος στα οποία είχανκαταφερ­ θεί, καταμαρτυρούν αποφασιστικότητα εκ μέρους του εφεσείοντα ναδολοφονήσει το θύμαπουσεσυνδυασμό με την απομάκρυνσητης θείαςτου εύλογα κρίνεται ωςπρο­ σχεδιασμένηπράξη. 20 25 30 Οκ. Ευσταθίου,στηναγόρευσητου, αναγνώρισετησο­ βαρότητατουεγκλήματος καιτηναπέχθειατηνοποίαδιε­ γείρει. Εισηγήθηκε όμως ότι οι πράξεις του εφεσείοντα δεν μπορεί να διαχωριστούν από τοάγχοςκαιτηναγωνία κάτωαπό τηνοποίατελούσεγιατηνπροστασίατηςαπρο­ στάτευτης απότον πατέρατου οικογένειας και ιδιαίτερα της μικρής του αδελφής. Είναικάτωαπότο φάσμα αυτής της αγωνίας καιπάθουςπου έδρασε,τόσο μεγάλου,ώστε να απωλέσει τον αυτοέλεγχο και να προβεί στη φονική πράξη.Προσεγγίζει, όπωςεισηγήθηκε,ταόρια εγκλήματος πάθουςγνωστού στηΓαλλία ωςCrimePassionelle. Δυσκολευόμεθα νασυσχετίσουμε το έγκλημα του εφε­ σείοντα με έγκλημα πάθους που συνήθως εκδηλώνεται υπό τηνπίεσηέξαψης ήπολύχρονου πάθουςπουμεταβάλ­ λεται σεέμμονη ιδέα. Οεφεσείων, όπωςαποκαλύπτουντα 35 γεγονότα, μετά που πληροφορήθηκε για το συμβάν, είχε την αυτοκυριαρχία να μεταβεί στην εργασία του και την ψυχραιμία να επινοήσει σχέδιο για την εξόντωσητουθύ237 Πικής, Δ. Σάββαν.Δημοκρατίας

(1992)ματος.Επρόκειτογιασχεδιασμένη αντίδρασησεαπαράδε­ κτη, όπως την έκρινε, συμπεριφορά του θύματοςπου, στην ευμενέστερη γιατον εφεσείοντα περίπτωση,τουπρο­ κάλεσε συναισθηματική αναστάτωση. Είναι το στοιχείο τηςέντασης,όπωςανάφερεο δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, 5 που οδήγησε την κατηγορούσα αρχή να αντικαταστήσει την κατηγορία γιαφόνο εκπρομελέτης μεκατηγορία για ανθρωποκτονία. Ηδιαπίστωση τουκ. Γαβριηλίδη ότι το έγκλημα τοοποίο διαπράχθηκε ευρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ φόνου εκ προμελέτης καιανθρωποκτονίας είναι 10 ορθή. Εγκλήματα ανθρωποκτονίας αυτής τηςσοβαρότη­ τας προσελκύουν είτε το ανώτατο όριο τηςποινήςπου προβλέπει ονόμος, ισόβιαδεσμά,ήποινήπου προσεγγίζει εκείνα ταόρια μεταξύ 15-20ετών φυλάκισης.ΤοΚακουρ­ γιοδικείο δέχτηκε ότιηαναστάτωση τουεφεσείοντα επέ- *5 δράσεστηδιάπραξητουεγκλήματος γεγονόςπουλήφθηκε υπόψηστον καταλογισμό τηςευθύνηςγιατοέγκλημα. Εκτός απότησυναισθηματική φόρτιση,οισκληρές οι­ κογενειακές συνθήκες του εφεσείοντα, καθώςκαιη νεαρά του ηλικία,λήφθηκανυπόψηστην επιμέτρηση τηςποινής. 20 Ηποινήπουτουεπιβλήθηκε αποκαλύπτειότιοιπροσωπι­ κές τουσυνθήκες καιηαναστάτωση πουτουπροκάλεσε το συμβάν πουτουεξιστόρησεημητέρατου επενήργησαν σοβαρά.στη μείωσητηςποινής γιαέγκλημα ανθρωποκτο­ νίαςπουπροσεγγίζει ταόριατουφόνουεκπρομελέτης. 25 Η επιμέτρηση της ποινής αποτελεί ευθύνητουπρωτό­ δικουδικαστηρίου,όπωςέχειεπανειλημμένα διακηρυχθεί. Πεδίογια επέμβασηπαρέχεταιμόνον εφόσον η ποινήκρί­ νεται έκδηλαυπερβολική. Σειράαποφάσεωντου Εφετείου πραγματεύεταιτιςαρχέςπουδιέπουντηναναθεώρησητης 30 ποινής με αναφορά στο μέτρο της.(Βλ. μεταξύ άλλων Philippou v.Republic(\9Μ) 2C.L.R., 245,βλ. επίσηςμετα­ ξύ Demetriou v.Republic

(1988)2C.L.R.,175, Κωνσταντί­ νου ν.Δημοκρατίας,

(1989)2 Α.Α.Δ.),224και Φιλίππου άλλως "Φαλκονέτι" ν.Αστυνομίας,

(1989)2 Α.Α.Δ.)245. 35 Οι αρχές αυτές συνοψίζονται στηΓεωργίου ν. Της Αστυ­ νομίας,

(1991)2Α.Α.Δ. 525,στοαπόσπασμαπου ακολου­ θεί στησελ.531:238 2ΑΛΛ. 5 !0 15 20 " 3 0 Σάββαν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. "Η υπερβολή πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα όπωςυποδηλώνειοόροςέκδηλη, δηλαδή ναείναι φανε­ ρήσε οποιοδήποτε έχει νασυσχετίσει με το μέτρο του δικαίου,τη σοβαρότητατουεγκλήματος μετηντιμωρία ηοποίαεπιβάλλεται. Έκδηληυπερβολή μπορεί νατεκ­ μηριωθεί μεαναφοράσεένααπόδύοπαράγοντες ήκαι σεσυνδυασμότωνδύο:

(1)Πασιφανή έλλειψη αντιστοιχίας μεταξύ της σοβαρότητας του εγκλήματος και της ποινής που επιβάλλεται,και

(2)Ουσιώδη απόκλιση της ποινής που επιβάλλε­ ται απότο πλαίσιο που οριοθετεί ηνομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, νοουμένου ότι οι δικαστι­ κές αποφάσειςπαρέχουνσταθερές ενδείξεις γιατην ύπαρξη τέτοιου πλαισίου.Ηομοιομορφία στημεταχείρηση των παραβατών που συνάδει και με την αρχήτηςισότηταςπουκαθιερώνειτοάρθρο28, απο­ τελείβασικήαρχή τουδικαίου.Τοπλαίσιο τοοποίο διαγράφεταιαπότηνομολογία ωςπροςτηντιμωρία συγκεκριμένων τύπων εγκλημάτων είναιαπαρέγκλι­ τα ευρύ ανάλογο με την ανομοιογένεια των γεγονό­ τωνπουμπορείνασυνθέσουντοίδιοαδίκημα. Αφετηρία για την κρίση της υπερβολικότητας της ποινής αποτελεί ηαρχή ότι οκαθορισμός της αποτελεί πρωταρχικό έργο του εκδικάζοντοςτην υπόθεσηδικα­ στηρίου. Το πρωτόδικο δικαστήριο είναι σε ιδανική θέση να εκτιμήσει τα περιστατικά και τη σοβαρότητα τουεγκλήματος καθώςκαιτουςκινδύνουςπουενέχουν οιδιάφορεςμορφέςεγκλήματοςγιατοκοινωνικόσύνολα" Η ιερότητα τηςζωήςκαι ηπροστασία τηςαποτελούν την πρώτη σε ιεράρχιση μέριμνα της κάθε πολιτισμένης κοινωνίας.Ηαφαίρεσητης μεεγκληματικήπρόθεσηαπο­ τελεί κάτωαπόοποιεσδήποτε συνθήκες σοβαρό έγκλημα. 35 Στονκαθορισμότηςεγκληματικότηταςτουδράστη λαμβά­ νεται σοβαράυπόψηο σχεδιασμός και ο βαθμόςαδιαφο239 Πικής,Δ. Σάββα ν.Δημοκρατίας

(1992)ρίας για την ανθρώπινη ύπαρξη.Στην προκείμενη περί­ πτωση ο εφεσείων επέδειξε παντελή αδιαφορία για την ζωήτου θύματος,τηνοποίατερμάτισε ηθελημένα και βά­ ναυσα. Κάθε στοιχείο μετριαστικό της ποινής λήφθηκε υπόψη,όπως αναφέρεταιστην απόφασητου Κακουργιο- 5 δικείουκαιόπως αντανακλάται στηνποινή. Η ποινήπου επιβλήθηκε δεν κρίνεται μεκανένα μέτρο έκδηλαυπερβο­ λική. Ηέφεσηαπορρίπτεται. 240