(1992)28Ιανουαρίου,1992 (ΠΙΚΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ.Δ/στές] ΚΩΣΤΑΣ ΣΑΒΒΑ ΨΩΜΑ, Εφεσείων, ν. ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητων, (Ποινική ΈφεσηΑρ. 5536). Ποινή — Κλεπταποδοχή κατάπαράβαση του άρθρου 306(a)του Ποι νικού Κώδικα Κεφ. 154 — Επιβολή ποινής φυλάκισης δώδεκα μηνών -Κρίθηκε σαν υπερβολική και μειώθηκε σε ποινή φυλάκι σης έξημηνών. Προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες — Εφεσείων οικογενειάρχης ηλικίας 35 ετών με λευκό ποινικό μητρώο — Πατέρας τριών ανη λίκων παιδιών του οποίου η παρουσία και η φροντίδα στο σπίτι ήταν μεγάλης σημασίας για τηλειτουργία τηςοικογένειας. Ποινή — Υπερβολική ποινή — Πότε δικαιολογείται η επέμβαση τον Εφετείου προς εξουδετέρωση της υπερβολής της ποινής η οποία πρέπει να είναι έκδηλη— Πως τεκμηριώνεται ηέκδηλη υπερβολή. Συνταγματικό δίκαιο — Σύνταγμα άρθρο 28 — Καθιερώνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης των παραβατών η οποία δεν παραβιάσθηκε στην παρούσα υπόθεση για τον λόγο ότι δεν υπήρξαν ουσιώδεις διαφορές στη συμμετοχή των κατηγορουμένων στη διάπραξη του εγκλήματος. Ο εφεσείων καιοαδελφόςτουκαισυγκατηγορούμενοςτουδια πραγματεύονταν την πώληση 890 κιλών κλοπιμαίου χαλκού που είχαν στην κατοχή τους. Οι ποινές που τους επεβλήθηκανήταν ποινές φυλάκισης δώδεκα και δεκαπέντε μηνών αντιστοίχως. Ο συγκατηγορούμενος ήτανο εμπνευστής του εγκλήματος και βαρύνότανμεπροηγούμενεςκαταδίκες. g \Q \$ 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψετηνέφεσηεναντίοντηςποι νήςγιατον λόγο ότι ήτανέκδηλαυπερβολικήκαιαπεφάνθηκεότι: 1. Ηηλικία του εφεσείοντα σε συνδυασμό με το λευκό ποινικό του μητρώο και τις οικογενειακές του συνθήκες συνιστούσαν σοβάρουςπαράγοντες μετριασμούτηςποινής. 2. Ταπεριστατικάτηςυπόθεσης απότηνοποίαάντλησε καθο δήγηση το πρωτόδικο Δικαστήριο για καθορισμό της ποινής δεν 40 25 2 \ΛΛ. Ψωμάν.Αστυνομίας είχανκααμιάσυνάφειαμεταγεγονότατηςπαρούσαςκαισυνεπώς ο παραλληλισμόςτηςεγκληματικότηταςτωνπαραβατώνστιςδύο υποθέσειςήτανεσφαλμένος. 3.Υπότοφωςτωνπιοπάνωπεριστάσεων η ποινήείναιέκδη λαυπερβολική. Ηέφεσηεπιτρέπεται. Ηποινή των12μηρώνφυλάκισηςυποκαθί σταταιμεποινήφυλάκισης6μηνών. 10 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: ΓεωργίουνΑστυνομίας
(1991)1 Α.ΑΛ.525Πετρολίναλτδ νΑστυνομίας
(1989)2ΑΛΛ. 281· ΜιχαηλίδηςνΔημοκρατίας
(1989)2Α.ΑΛ. 285· Μιχαήλκ.α. νΔημοκρατίας
(1990)2ΑΛΛ 232- 15 KyprianouνThePolice
(1976)2CLR. 75. Έφεσηεναντίον Ποινής. Έφεση εναντίον της ποινής απότον Κώστα Σάββα Ψωμάο οποίος βρέθηκεένοχος στις 31Οκτωβρίου,1991 20 απότοΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας (Αριθμός Ποι νικής Υπόθεσης 8289/90) στην κατηγορία κλεπταποδοχής κατάπαράβαση τωνάρθρων306(α),29και20τουΠοινι κού Κώδικα,Κεφ. 154,καικαταδικάστηκεαπότον Αρε στή,Ε.Δ.σε 12μήνεςφυλάκιση. 25 Μ. Πισσάς>γιατονεφεσείοντα. Γ. Στνλιανίδης, ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, γιατους εφεσίβλητους. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει οΔικαστήςκ.Γ.Μ. Πικής 30 ΠΙΚΗΣ, Δ. :Τούψος τηςποινής πουεπιβλήθηκε από το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας στον εφεσείοντα δώδεκαμήνεςφυλάκιση-γιατοαδίκηματης κλεπταποδο χής (Άρθρο 306(a) -Κεφ. 154),είναι το μόνο θέμα που 41 Πικής,Α. Ψωμάν.Αστννομίας εγείρεται καιπουθαμαςαπασχολήσεισ'αυτή τηνέφεση. Η ποινή προσβάλλεται ως υπερβολική με αίτηματον παραμερισμόκαιτηνυποκατάστασητης μεπολύχαμηλό τερηποινή φυλάκισης. Ηυπερβολικότητα τηςπροκύπτει, όπως εισηγήθηκε οδικηγόρος τουεφεσείοντα, απότοσυ- 5 σχετισμότης με το άτομοκαιτις οικογενειακές συνθήκες τουεφεσείοντα,παράγοντες πουάπτονταιάμεσατηςποι νήςπουεπιβάλλεται. Ταγεγονόταπουσυνθέτουν τοαδίκημαείναιταεξής: Ο εφεσείων και ο αδελφός του και συγκατηγορούμενός 10 του στο πρωτόδικο Δικαστήριο, είχαν στην κατοχήτους κλοπιμαία αντικείμενα, 890 κιλά χαλκού αξίας£800, και διαπραγματεύονταντηνπώλησητους.Στο συγκατηγορούμενο του εφεσείοντα επιβλήθηκε ποινή 15 μηνώνφυλάκι σης. Ηδιάκριση στη μεταχείριση των παραβατών αποδό- 15 θηκε από τον πρωτόδικο δικαστή στις διαφορετικές προσωπικές του συνθήκες. Παρόλο που το Δικαστήριο ανεύρε ότι ο συγκατηγορούμενος του εφεσείοντα διαδρα μάτισε ".... ένα πιο πρωταγωνιοτικό ρόλο στηδιάπραξη τουαδικήματος....",η διαφοράστην εγκληματικότητατης 20 συμπεριφοράςτουκρίθηκεοριακή και,επομένως,δενεδικαιολογείτο διάκριση στη μεταχείριση τους ένεκεν του διαφορετικού βαθμούποινικής ευθύνηςστηδιάπραξητου εγκλήματος. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα υποστήριξε ότι οι ποινές που επιβλήθηκαν στους δυο συγκατηγορουμέ- 25 νους του δεν αντανακλούσανεπαρκώς τη συνδρομήενός εκάστου στη διάπραξητου εγκλήματος, σε συνάρτηση με τις προσωπικές τους συνθήκες. Αντίθετα με τον εφεσείο ντα ο συγκατηγορούμενός του βαρυνόταν με προηγούμε νεςκαταδίκεςκαιήταν, κατάτοδικηγόροτουεφεσείοντα, 30 οεμπνευστής τουεγκλήματος. Τα ευρήματατου Δικαστηρίου δεν καταδεικνύουν ου σιώδεις διαφορές στη συμμετοχή των κατηγορουμένων στη διάπραξητου εγκλήματος, γεγονός πουκαταρρίπτει και τον κύριο λόγοπουπροβλήθηκε απότοδικηγόροτου ^ εφεσείοντα γιατηστοιχειοθέτησηανισότηταςστημεταχεί ριση τωνπαραβατών. 42 2Α.Α.Δ. Ψωμά ν.Αστυνομίας Πιχής,Δ. Ο εφεσείων είναι ηλικίας 35 ετών με λευκό (πριν τη διάπραξη αυτού του αδικήματος)ποινικό μητρώο. Είναι οικογενειάρχης,πατέραςτριών παιδιώνσχολικής ηλικίας. Η ημερήσια απασχόληση της συζύγου του σε εργοστάσιο 5 μακριάαπότην κοινότητα όπουδιαβιούν,σε συνδυασμό μετηνυκτερινήαπασχόλησητου ίδιου,καθιστούντην κα θημερινή παρουσία τουεφεσείοντα στην οικογενειακήκα τοικία μεγάλης σημασίας για τη λειτουργία της οικογέ νειας, και κυρίως για τη διακίνηση των παιδιών στα 10 σχολεία καιτη φροντίδα τους στοσπίτικατάτηναπουσία της μητέρας τους. Υπό το φως αυτής της πραγματικότη τας η φυλάκιση του εφεσείοντα για τη χρονικήδιάρκεια των 12μηνών,συνιστούσε ιδιαίτεραεπώδυνητιμωρία, γε γονός που δεν αποτιμήθηκε στις σωστές διαστάσεις από 15 το πρωτόδικο Δικαστήριο, όπως υπέβαλε ο συνήγορος του. Οδικηγόροςτωνκαθ'ωνη έφεσηέκαμεεκτενήαναφο ρά στις αρχές δικαίουπου άπτονταιτου μέτρου τηςποι νής και των περιστάσεων κάτωαπότις οποίες δικαιολο20 γείται η παρέμβαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως διαγράφονται από τη νομολογία και συνοψίζονται στο πιο κάτωαπόσπασμααπότην απόφασηστη Γεωργίουν Αστυνομίας
(1991)2Α.Α.Δ. 525, στην οποίαέκαμειδιαί τερηαναφοράστιςσελ.530 -531:25 30 35 "Τοστοιχείο τηςυπερβολικότηταςτηςποινήςπρέπει ναείναιέκδηλοώστεναδικαιολογείται ηεπέμβασητου Εφετείου προς εξουδετέρωση της υπερβολής και απο κατάστασητης πρέπουσας αναλογικότητας μεταξύ της σοβαρότητας του εγκλήματος, έννοιας που είναι συνυ φασμένηκαιμετοάτομοκαιτις συνθήκες τουπαραβάτηαφενός,καιτης ποινής ηοποίαεπιβάλλεται,αφετέ ρου, όπως ορίζει ηνομολογία. Ηυπερβολή πρέπει να έχειαντικειμενικόέρεισμαόπωςυποδηλώνει οόροςέκ δηλη, δηλαδήνα είναι φανερή σε οποιοδήποτε έχεινα συσχετίσει μετομέτρο τουδικαίου,τησοβαρότητατου εγκλήματος μετηντιμωρίαη οποίαεπιβάλλεται.Έκδηληυπερβολήμπορείνατεκμηριωθεί μεαναφοράσεένα από δύοπαράγοντεςήκαισε συνδυασμό των δύο:-
(1)43 Πικής, Δ. Ψωμά ν.Αστυνομίας
(1992)Πασιφανήέλλειψηαντιστοιχίας μεταξύ τηςσοβαρότη τας του εγκλήματος και της ποινής που επιβάλλεται, και
(2)Ουσιώδη απόκλισητης ποινήςπουεπιβάλλεται απότοπλαίσιοπουοριοθετεί η νομολογία του Ανωτά τουΔικαστηρίου,νοουμένου ότι οι δικαστικές αποφά- 5 σεις παρέχουν σταθερές ενδείξεις για την ύπαρξητέ τοιου πλαισίου. Η ομοιομορφία στη μεταχείριση των παραβατών που συνάδει και με την αρχήτης ισότητας πουκαθιερώνει τοάρθρο28,αποτελείβασικήαρχήτου δικαίου. Το πλαίσιο το οποίο διαγράφεταιαπότηνο μολογίαωςπροςτηντιμωρίασυγκεκριμένων τύπωνεγ- ™ κλημάτωνείναιαπαρέγκλιταευρύανάλογομετηνανο μοιογένεια τωνγεγονότων πουμπορείνασυνθέσουν το ίδιοαδίκημα." Αναφορά έγινε επίσης απότοδικηγόρο της Δημοκρα- ^ τίας στις ΥποθέσειςΠετρολίναΑτό. ν.Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ.281, Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ.285, και Σταύρος Μιχαήλκ.α.ν. ΤηςΔη μοκρατίας
(1990)2Α.Α.Δ. 232. Ένα από τα ουσιώδη στοιχεία σε σχέση με το άτομο 20 του εφεσείοντα, σε συσχετισμόμετην ποινήπου τουεπι βλήθηκε, είναι ή ηλικία του, 35 ετών. Ο παράγοντας αυτός,σεσυνδυασμό μετολευκό ποινικότου μητρώο,συ νιστούσαν σοβαρούς παράγοντεςμετριασμού τηςποινής. Ήταν η πρώτηφορά πουοεφεσείων ερχότανσεσύγκρου- 25 ση με τις προσταγές του δικαίουκαι αντιμέτωπος με τις συνέπειες που ενείχε. Οι οικογενειακές του συνθήκες επί σηςσυνηγορούσαν υπέρτηςεπίδειξηςεπιείκειαςσ'αυτόν. Στον καθορισμό τηςποινής τοπρωτόδικο Δικαστήριο άντλησε καθοδήγηση από την Ioannis Kyprianou v. The 30 Police
(1976)2 C.L.R.75,την οποίαθεώρησε ως ενδεικτι κήως προςτο πλαίσιο της ποινήςγιααδικήματα κλεπτα ποδοχής.Στην υπόθεση εκείνηο κατηγορούμενος καταδι κάστηκε, μεταξύ άλλων, σε δεκαοκτάμηνη φυλάκιση για κλεπταποδοχή περιουσίας £234.-. Τα περιστατικά της 35 44 2Α.ΑΛ. Ψωμάν.Αστυνομίας Πιχής,Δ. υπόθεσης εκείνης είναι εντελώςδιαφορετικάαπότην πα ρούσα.Εκτός απότοαδίκηματηςκλεπταποδοχήςοκατη γορούμενος καταδικάστηκεκαιγιατοαδίκηματηςκλοπής απόπρόσωποτο οποίοβρισκότανστηδημόσιαυπηρεσία. 5 Το αντικείμενο της κλοπής και της κλεπταποδοχήςήταν ρουχισμόςτονοποίοοκατηγορούμενοςείχευπότονέλεγ χο του,και ο οποίος προοριζότανγιαδιαμοιρασμόμετα ξύτωνεκτοπισθέντων κατάτηνκρίσιμηπερίοδομετά από την τούρκικη εισβολή. Απλή αναφοράστα γεγονότα της 10 υπόθεσης εκείνης καταδεικνύει ότι καμιά συνάφεια δεν είχαν μεταγεγονότατηςπαρούσας,οπότανοπαραλληλι σμόςτηςεγκληματικότηταςτωνπαραβατώνστιςδυο υπο θέσειςκαταδεικνύεταιως εσφαλμένος. Κρίνουμεότιδεναποδόθηκεηπρέπουσασημασίαστις 15 ατομικές και οικογενειακές συνθήκες του εφεσείοντακαι, γενικότερα, ότι ησοβαρότητα του εγκλήματος δεναποτι μήθηκεμέσαστασωστάτηςπλαίσια. Υπό το φως των πιο πάνω διαπιστώσεων, κρίνουμε ότι η ποινή είναι έκδηλα υπερβολική και τηνπαραμερί2 0 ζούμε- οπότανο καθορισμός τηςποινής επαφίεται, όπως υποδείχθηκε στη Γεωργίου, ανωτέρω,στο Εφετείο. Η αρ μόζουσαποινήείναιποινήφυλάκισης 6μηνών. Ηέφεσηεπιτρέπεται. Ηποινή των 12 μηνών φυλάκι σης παραμερίζεται και υποκαθίσταται με ποινή φυλάκι25 σης6μηνών. Ηέφεσηεπιτρέπεται. Ηποινήμειώνεται σε6μήνες. 45