(1992)5 Ιουνίου, 1992 [ΓΓΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΕΥΔΟΚΙΑ ΒΟΡΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ, Εφεσείονσες- Αιτήτριες ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσίβλητων -Καθ' ων η Αίτηση (Αναθεωρητική Εφεση Αρ. 864). Φορολογία — Φορολογία Κεφαλαιουχικών κερδών —Αρθρο 10 του Ν. 52/80— Διάθεση ιδιοκτησίας περιλαμβάνει και η ανταλλαγή — Στο Κτηματολόγιο δηλώθηκε ως αιτία της μεταβίβασης η ανταλλα γή — Ot δηλώσεις στα επίσημα έγγραφα του Κτηματολογίου δεν μπορούν να παραγνωριστούν εκτός αν υπάρχει υπόθεση εικονικής δικαιοπραξίας — Έννοια της "ανταλλαγής" — Εύλογα μεταβιβά σεις που δηλώθηκαν ως ανταλλαγές φορολογήθηκαν με φόρο κε φαλαιουχικών κερδών. ^ Οι εφεσείουσες που ήταν αδελφές, προέβησαν σε μετάξι τους μεταβιβάσεις μεριδίων οικοπέδων τους,οι οποίες έγιναν με Δηλώ- ™ σεις Ανταλλαγής -και όχι Δωρεάς - στο Κτηματολόγιο. Με την έφεση τους αυτή προσέβαλαν την πρωτόδικη απόφαση Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή τους κατά της απόφασης του Διευθυντή Εσωτερικών Προσόδων να τους επιβάλει φόρο κεφαλαιουχικών κερδών για διάθεση ίδιο- ^ κτησίας βάσει του Περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμουτου 1980 (Αρ.52/80). Ήταν ισχυρισμός του δικηγόρου των εφεσειουσών πως ανε ξάρτητα από τις δηλώσεις τους στο Κτηματολόγιο κανένα αντάλλαγμα ήαντιπαροχέςδεν λήφθηκε αλλά οι δικαιοπραξίες ήτανδω- 20 ρεές μεταξύ αδελφιών, οι οποίες βάσει του άρθρου 10(β) του Νόμουεξαιρούνταν της φορολογίας κεφαλαιουχικών κερδών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην έφεση,αποφάσι σε ότι: Ούτε ο Διευθυντής, ούτε το Δικαστήριο μπορούν να παραγνω- 25 ρίζουν τις δηλώσεις δικαιοπαρόχωνκαι δικαιοδόχων στα επίσημα έγγραφα του Κτηματολογίου, ταοποία,σύμφωνα με το Νόμο, πρέ πει να είναι ορθά. 146 3 AAA. BOQKUκαιάλίζςν. Δημοκρατίας Σε υπόθεση εικονικής δικαιοπραξίας,γιασκοπούς φοροδιαφυ γής, ο Διευθυντής και το Δικαστήριο έχουν εξουσία από το Νόμο να ερευνήσουν και να αποφασίσουν εάνηπράξη είναι εικονική ή όχι. _ 3 10 "Ανταλλαγή"' -"exchange" είναι η αμοιβαία μεταβίβαση ιδιοκτησίας. Είναιηδικαιοπραξία στηνοποίακαθορισμένη περιουσία δίδεται σεαντάλλαγμαλήψηςάλλης περιουσίας,εκτόςαπόχρήμα τα * Στηνπαρούσαυπόθεση, έγιναναμοιβαίεςμεταβιβάσειςακίνητηςιδιοκτησίας. Κάθεμιααπότις εφεσείουσες μεταβίβασε ακίνητη ιδιοκτησία και έλαβε απότηδικαιοδόχο άλλησυγκεκριμένη ακίνη τη ιδιοκτησία Ηφύσηκαιη ουσία των επιδίκων δικαιοπραξιών,είναιανταλ λαγήκαιόχι δωρεά. 15 Κέρδος,όπως προσδιορίζεται απότο Διευθυντή -απόανταλ λαγή ακίνητης ιδιοκτησίας -σύμφωνα με το Νόμο, είναι φορολο γήσιμο. Έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 20 Papaconstantinou andAnotherv.Republic
(1986)3CLR, 1672· Panayiotou v.Republic
(1986)3 CLR, 2311· Μαρονλλα Χρ. Γιαννούλα v. Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 518/87, από φαση ημερ. 11/2/1989Ανδρέας Ευστρατίου ν. Δημοκρατίας,Υπ. Αρ. 582/86απόφαση ημερ. 21/7/89 · Angek Mazmanianν. Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 510/88 απόφαση ημερ. 23/12/89 • HadpEiadis andAnotherv.Republic
(1989)3 AAA. 'Εφεση. Έφεσηκατάτηςαπόφασηςτουδικαστή του Ανωτάτου ΔικαστηρίουΚύπρου(Χρυσοστομής,Δ.),πουδόθηκεστις 7Νοεμβρίου,1988 (Προσφυγή Αρ.263/86) μετηνοποίαη προσφυγή των εφεσειουσών με την οποία ζητούσαν την ακύρωση αποφάσεωντων εφεσίβλητων-καθ'ωνη αίτηση, αναφορικά μεφόρο κεφαλαιουχικών κερδώνγια διάθεση 35 Φ 147 ΒορχΑ και άΙΧζς ν. Δημοκρατίας
(1992)ιδιοκτησίας με βάση τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχι κών ΚερδώνΝόμοτου 1980 (Αρ.52/80), απερρίφθη. Λ. Κυθραιώτης,γιατιςεφεσείουσες. ΑΧ.Ευαγγέλου,Ανώτεροςδικηγόρος τηςΔημοκρατίας γιατουεφεσίβλητους. 5 Cur. adv. vult ΠΎΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφα ση. Με την έφεση αυτή προσβάλλεται Απόφαση Δικαστή τουΔικαστηρίου τούτου, που,στηνάσκησηπρωτοβάθμιας Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας, απέρριψε προσφυγή των 1 0 εφεσειουσών;μετηνοποίαζητούσαντηνακύρωσηαποφά σεων του Διευθυντή Εσωτερικών Προσόδων, (ο "Διευθυ ντής"), αναφορικά.μ£ φόρο κεφαλαιουχικών κερδών για διάθεσηιδιοκτησίας.μεβάση τον περί Φορολογίας Κεφα•λαιονχίκών. ?Κερδών Νόμο, .ταυ 1980, <Αρ., 52/80)', -(ο 15 ; '.'Νόμος"). . ." . .' Γ : ;ι ' - [ ^ • • .-•*' • · , " · . •' ·«" •*' :.'*-r
- ; '.' ''-'·, '· '" .. Κ > ι " λ ^ ι ^ ς ^ α ^ & ν χ χ ι ' : ; .. ' " . . ' · , \: ' ν , ; ' • i '•',.-/•'• " ·" . • >'/,;'•.*"*. Ί - ' f *'V - ··, % . .' • . . ' ' ' • ; -.., .'
- Ο Νόμος.είναι,αντισυνταγματικός,.γιατί'/είναι ,. αντίθετος και«σύμφωνος,μέτις διατάξειςτου'Αρ6^ου ; 24.3 του -Συντάγματος,*που απαγόρευα την επιβολή ^0 αναδρομικήςφορολογίας.
- Οι δικαιοπραξίες,στοκέρδοςτων οποίωνεπιβλή θηκε φόρος,δενείναι ανταλλαγές,αλλά δωρεές μεταξύ συγγενών δευτέρουβαθμού- αδελφών- και,ως εκτού του,δεναποτελούν διάθεσηιδιοκτησίας. 25 Ο δικηγόρος των εφεσειουσών απέσυρε, στηδιάρκεια της ακρόασης,τον πρώτο λόγο της έφεσης, ενόψει,όπως ανέφερε, σειράς πρωτόδικων Αποφάσεων, στις οποίες αποφασίστηκε ότι οΝόμοςδεν επιβάλλει αναδρομική φο ρολογία - (βλ. Papaconstantinou andAnother v. Republic 3°
(1986)3 CX.R. 1672· Panayiotou v. Republic
(1986)3 C.L.R. 2311· Μαρούλα Χρ. Γιαννούλα v. Κυπριακής άη148 3ΑΛΛ. BOQXAnotaUcf v. Δημοκρατίας ΣτνλιανίΑης,Α. μοχρατίας,Υπόθεση Αρ. 518/87, (Απόφαση δόθηκε στις 11 Φεβρουαρίου, 1989, δε δημοσιεύτηκε ακόμα*Ανδρέας Ευστρατίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 582/86,(Απόφασηδόθηκε στις 21 Ιουλίου, 1989, δεδημοS σιεύτηκεακόμα)*Angele Mazmanian ν.ΚυπριακήςΔημο κρατίας, Υπόθεση Αρ. 510788, (Απόφαση δόθηκε στις 23 Δεκεμβρίου, 1989,δεδημοσιεύτηκεακόμα)). Τααναντίλεκταγεγονόταείναι:Οι εφεσείουσες είναι αδελφές. Ήταν συνιδιοκτήτριες 10 του Τεμαχίου 218, Φύλλου/Σχεδίου 51/10,18 σε ιδανικά μερίδια 10/32,11/32και 11/32, αντίστοιχα. Το τεμάχιο διαχωρίστηκε σε 21 οικόπεδα, τα οποία .ενεγράφησανεπ'ονόματι τους σειδανικάμερίδια,όπωςη. οίρχικήεγγοαφήτουΤεμο[χίου218. ..;--..-, r /'"'.-'.'15' ί" ^ : & ή λ ί ^ * Α ν ά Α λ α γ ή ^ ' . * - ' ' - > J . ; . . ' ' ? " , ' •'--' - ? • ' * ' • " - > / ' . · " · ' · " ' * f *" .•»-.-••'. i j i · : · · * - * · ' ' ; · . · -* .; *: f . · · - : .ν ,. '•* " ' ν--'· .' - - , \ * - ν . .·. r• ί · ,* ·• • . » - · ' ; • : • i--- ν , * · , - · · * - . .,- \ •;' r2p« : ΗΧρι-στάλλα ΪΒορκά μεταβίβασεμεϊηΔήλωσηAvH&i;...'-;·Λ' '.λαγής^'Η . ^Ιβ/δ,^ΙβΦκαι218/12 στην Ευδοκία Βορκακαιστα οικό. πεδα 218/4,«218/3, 218/14 και 218/U στην Ανθούλλα • ,-• Βορκά. · 25 . Η Ανθούλα Βορκά,μετηΔήλωση Ανταλλαγής,μεταβί βασε τα 11/32 ιδανικά της μερίδια στα οικόπεδα 218/2, 218/5,218/6 και218/13στηνΕυδοκία Βορκάκαιστα οικό πεδα 218/7, 218/8, 218/9 και 218/12 στη Χρυστάλλα Βορκά. 30 Οι εφεσείουσες υπέβαλανμετο ΈντυποIR401 δηλώ σεις διάθεσης ιδιοκτησίας. Με συνοδευτική επιστολή όμως ισχυρίστηκανότι οιπράξειςήτανδωρεές. 149 ΣτνλιανίΑης,Δ. Βορκάκαι άλλεςν.Δημοκρατίας
(1992)ΟΔιευθυντής επέβαλε φορολογίες. Οι εφεσείουσες υπέβαλανενστάσεις ότι οιδικαιοπρα ξίεςήτανδωρεές μεταξύαδελφών. Ο Διευθυντής απεφάσισε ότι ήτανανταλλαγές και,ως 5 εκτούτου,διάθεση ιδιοκτησίας σύμφωνα μετο 'Αρθρο 10 τουΝόμουκαιαπέρριψετις ενστάσεις. Τοουσιαστικό μέροςτου'Αρθρου 10έχει:"10. Διά τους σκοπούς του παρόντος Νόμουδιάθεσις ιδιοκτησίαςπεριλαμβάνει πώλησιν,συμφωνίανπω λήσεως, ανταλλαγήν, μίσθωσιν, ήτις ενεγράφη συμφώ- 10 νως προς τας διατάξεις του εκάστοτε εν ισχύϊ περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφήκαι Εκτίμησις) Νόμου και δωρεάν ιδιοκτησίας ως και εγκατάλειψινχρήσεως ή εκμεταλλεύσεως οιουδήποτε σχετικού δικαιώματος,αλλάδενπεριλαμβάνει IS (α) (β)δωρεάν γενομένην υπόγονέως προς τέκνον, με ταξύ συζύγων ήσυγγενών μέχρι δευτέρου βαθμούσυγ γενείας ..." Οδικηγόρος τωνεφεσειουσών εισηγήθηκε ότι τοΔικά- 20 στήριο πρέπει να ερευνήσει τα περιστατικά και τη φύση της δικαιοπραξίας,ανεξάρτητααπό τηδήλωση των ιδίων στο Κτηματολόγιο. Ισχυρίστηκε ότι κανένααντάλλαγμαή αντιπαροχήδενδόθηκε, ήλήφθηκε.Ήτανδωρεέςκαι,ενό ψει της συγγένειας τους, δεν περιλαμβάνονται στον όρο 25 "διάθεσηιδιοκτησίας". Ο δικηγόρος των εφεσίβλητων υπέβαλε ότι οι ίδιες οι εφεσείουσες έκαμανστο Κτηματολόγιο ΔήλωσηΑνταλλα γής και όχι Δωρεάς. Το Δικαστήριο, εκτός στις περιπτώ σεις εικονικών πράξεων για φοροδιαφυγή, δεν παραγνω- ^ ρίζει τις δηλώσεις των ιδίων των ενδιαφερομένων στο Κτηματολόγιο. Εν πάση περιπτώσει, οι δικαιοπραξίες 150 3ΑΛΛ. Βορκακαιάλλιςν.Δημοκρατίας Στνλιανίοης, Α. ήτανανταλλαγέςκαιόχιδωρεές. Οι μεταβιβάσεις ακίνητης ιδιοκτησίας γίνονται με έγ γραφηδήλωση στο Κτηματολόγιο. Στηδήλωση οδικαιο πάροχοςβεβαιώνει, μεταξύάλλων, ότι συμφωνεί ναμετα5 βιβάσει το ακίνητο στο δικαιοδόχο, είτε "εκ χαριστικής αιτίας", είτε "έναντι αντιπαροχής"-('Αρθρο 18
(1)(γ)του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965, (Αρ.9/65). Ψευδήςβεβαίωσησεοποιαδήποτεδήλωση μεταβίβασης 10 συνιστάποινικόαδίκημα, τοοποίοφέρειποινήόπως-ψευ δής μαρτυρία σε δικαστική διαδικασία-('Αρθρο49
(1)(α) τουΝόμου 9/65). Οι μεταβιβάσεις έγιναν μεΔήλωσηΑνταλλαγής καιόχι Δωρεάς. 15 Τα κτήματα που ανταλλάγηκαν - αντιπαροχή -περι γράφονται με λεπτομέρειες στη Δήλωση. Στους τίτλους που εξεδόθηκανγράφεται: "Τρόπος απόκτησης: Ανταλλα γή." Ούτε ο Διευθυντής, ούτε το Δικαστήριο μπορούν να 20 παραγνωρίζουντις δηλώσεις δικαιοπαρόχωνκαιδικαιο δόχων στα επίσημα έγγραφα του Κτηματολογίου, τα οποία,σύμφωνα μετοΝόμο,πρέπειναείναιορθά. Σευπόθεση εικονικής δικαιοπραξίας για σκοπούςφο ροδιαφυγής,ο Διευθυντής και τοΔικαστήριο έχουν εξου25 σία απότο Νόμονα ερευνήσουν καινααποφασίσουνεάν ηπράξηείναι εικονικήήόχι -(βλ. Άρθρο33τωνπερί Βε βαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμων του 1978 έως (Αρ. 2) του 1991, (Αρ. 4/78, 23/78,41/79, 164/87,159/88, 196/89,10/91,57/91)·HadjiEraclis andAnotherv. Republic 3 0
(1984)3C.L.R. 604,611-612). Η "δωρεά είναι πράξη χαριστική χωρίς αντιπαροχή. "Χαριστική" σημαίνει χωρίς αντάλλαγμα πραγματικής ή νομικής αξίας-(βλ.Halsbury'sLawsof England, 3ηΈκδο151 Στυλιανίδης, Δ. Βορκά και άλλες ν. Δημοκρατίας
(1992)ση,Τόμος 18,σελ. 364). "Ανταλλαγή" -"exchange" είναι ηαμοιβαία μεταβίβαση ιδιοκτησίας. Είναι ηδικαιοπραξία στην οποία καθορισμέ νη περιουσία δίδεται σε αντάλλαγμα λήψης άλλης περιου σίας, εκτός από χρήματα - (βλ. Black's Law Dictionary, 4η 5 Έκδοση, σελ. 671). Στην παρούσα υπόθεση, έγιναν αμοιβαίες μεταβιβάσεις ακίνητης ιδιοκτησίας. Κάθε μια απότις εφεσείουσες μετα βίβασε ακίνητη ιδιοκτησία και έλαβε από τη δικαιοδόχο άλλη συγκεκριμένη ακίνητη ιδιοκτησία. Η φύση και η ουσία των επιδίκων δικαιοπραξκόν είναι ανταλλαγή και όχι δωρεά. Κέρδος, όπως προσδιορίζεται από το Διευθυντή - από ανταλλαγή ακίνητης ιδιοκτησίας - σύμφωνα με το Νόμο, είναι φορολογήσιμο. Για τους πιο πάνω λόγους, η έφεση αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Οι προσβαλλόμενες αποφάσεις επικυρώνονται. Οι εφεσείουσες να πληρώσουν τα έξοδα των εφεσίβλη των, τα οποία να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, 20 αφού σε ένα μήνα από σήμερα ο δικηγόρος των εφεσίβλη των υποβάλει το σχετικό κατάλογο στον αρμόδιο Πρωτο κολλητή. Έφεση απορρίπτεται με έξοδα. 152 15